III OZ 296/26

III OZ 296/26 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2026-07-08
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2026-05-21
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Przemysław Szustakiewicz /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6480
658
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
III SAB/Gl 326/25 - Wyrok WSA w Gliwicach z 2026-01-20
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2026 poz 143
art. 157 § 1 ,  art. 199
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Przemysław Szustakiewicz (sprawozdawca) po rozpoznaniu w dniu 8 lipca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Fundacji [...] w [...] na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 23 lutego 2026 r., sygn. akt III SAB/Gl 326/25 o odmowie uzupełnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 20 stycznia 2026 r., sygn. akt III SAB/Gl 326/25 w sprawie ze skargi R. R. na bezczynność Fundacji [...] w [...] w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej postanawia: oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, postanowieniem z dnia 23 lutego 2026 r., sygn. akt III SAB/Gl 326/25, odmówił uzupełnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 20 stycznia 2026 r., III SAB/Gl 326/25, z uwagi na brak przepisu, który pozwalałby na zasądzenie zwrotu kosztów postępowania przed wojewódzkim sądem administracyjnym organowi, nawet wówczas gdy jest reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika. Zwrot kosztów postępowania przysługuje jedynie skarżącemu, gdy zostanie uwzględniona jego skarga.
Z powyższym postanowieniem nie zgodził się organ, wnosząc zażalenie i domagając się uchylenia zaskarżonego postanowienia w całości i uzupełnienia wyroku poprzez zasądzenie na rzecz organu kosztów zastępstwa procesowego. W uzasadnieniu zażalenia podniesiono, że skoro skarżący przegrał proces, powinien ponieść konsekwencje finansowe z tego faktu wypływające, czyli uiścić na rzecz organu kwotę zastępstwa procesowego
W odpowiedzi na zażalenie skarżący wniósł o jego oddalenie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Zasadnie Sąd pierwszej instancji odmówił uzupełnienia wyroku oddalającego skargę o koszty postępowania dla organu (Fundacji [...]).
Zgodnie bowiem z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r., poz.143, dalej P.p.s.a.) strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Przepis ten wprowadza zatem podstawową zasadę, zgodnie z którą strony samodzielnie ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Na koszty te składają się koszty sądowe, tj. opłaty sądowe (wpis i opłata kancelaryjna) oraz zwrot wydatków, a ponadto koszty związane z działaniem pełnomocnika. Od tej zasady (samodzielnego ponoszenia kosztów) przepisy szczególne wprowadzają wyjątki. Taka szczególna regulacja, w odniesieniu do postępowania przed wojewódzkim sądem administracyjnym, została przewidziana w art. 200 i art. 201 P.p.s.a. Przepisy te przewidują wyłączną odpowiedzialność finansową organu względem skarżącego za wynik postępowania na zasadzie rezultatu. Z przepisów tych wynika, że jedynie strona skarżąca, wygrywając sprawę przed wojewódzkim sądem administracyjnym, uzyska od organu zwrot kosztów niezbędnych do celowego dochodzenia swoich praw. W sytuacji zatem oddalenia skargi strony samodzielnie ponoszą koszty swojego udziału w sprawie. Oznacza to, że skarżący nie może zostać obciążony obowiązkiem zwrotu kosztów poniesionych przez organ, gdyż brak jest w tym zakresie uregulowań. Zwrot kosztów przysługuje jedynie stronie skarżącej od organu administracji (art. 200 P.p.s.a.) w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji. Zwrot kosztów przysługuje skarżącemu od organu także w razie umorzenia postępowania z przyczyny określonej w art. 54 § 3 P.p.s.a., tj. gdy organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania zaskarżono uwzględnił skargę w całości do dnia rozpoczęcia rozprawy. W niniejszej sprawie żaden z takich przypadków nie miał miejsca. Dlatego też słusznie Sąd pierwszej instancji odmówił uzupełnienia wyroku o orzeczenie o kosztach zastępstwa procesowego na rzecz organu.
Stosownie do treści art. 157 § 1 P.p.s.a., strona może w ciągu czternastu dni od doręczenia wyroku z urzędu - a gdy wyroku nie doręcza się stronie od dnia ogłoszenia - zgłosić wniosek o uzupełnienie wyroku, jeżeli sąd nie orzekł o całości skargi albo nie zamieścił w wyroku dodatkowego orzeczenia, które według przepisów ustawy powinien był zamieścić z urzędu. Przesłanką uzupełnienia wyroku jest zatem pominięcie w sentencji rozstrzygnięcia o części skargi lub niezamieszczenie przez Sąd dodatkowego orzeczenia, które powinien był zamieścić z urzędu. W niniejszej sprawie, Sąd pierwszej instancji oddalił skargę jako niezasadną, a zatem jego rozstrzygnięcie jest kompletne - nie zawiera braków, które powinien był zamieścić z urzędu. Sąd ten nie miał obowiązku rozstrzygania o kosztach postępowania sądowego na rzecz organu, gdyż, co zostało podniesione wyżej, brak jest ku temu rozwiązań prawnych. Tylko w sytuacji uwzględnienia skargi Sąd byłby zobowiązany do rozstrzygnięcia o kosztach postępowania, ale tylko i wyłącznie na rzecz skarżącego. Taka sytuacja w rozpoznawanej sprawie nie wystąpiła. Sąd pierwszej instancji bowiem oddalił skargę. Brak zatem było podstaw prawnych do uzupełnienia wyroku Sądu o dodatkowe orzeczenie w przedmiocie kosztów zastępstwa procesowego. Sam fakt, że organ poniósł wydatki związane z ustanowieniem pełnomocnika, nie oznacza automatycznie, że wydatki te podlegają zasądzeniu od strony skarżącej w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i § 2 P.p.s.a. orzekł jak w postanowieniu.