Orzeczenie · 2026-05-28

III OZ 201/26Uchylenie odmowy prawa pomocy po odrzuceniu skargi 2

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2026-05-28
NSAAdministracyjneWysokansa
prawo pomocysądy administracyjnepostępowanie sądowoadministracyjnezażalenieodrzucenie skargibezzasadność skargiNSAWSA

J.C. złożył skargę na pismo Prezesa Sądu Okręgowego informujące o uznaniu jego skargi za niezasadną, jednocześnie wnosząc o przyznanie prawa pomocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 11 marca 2026 r. odmówił przyznania prawa pomocy, opierając się na art. 247 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.), który stanowi, że prawo pomocy nie przysługuje w razie oczywistej bezzasadności skargi. Sąd uznał, że skarga J.C. była oczywiście bezzasadna, ponieważ dotyczyła sprawy niepodlegającej jurysdykcji sądów administracyjnych, co skutkowało jej odrzuceniem. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił jednak to postanowienie. NSA wskazał, że błędne jest stosowanie art. 247 p.p.s.a. po odrzuceniu skargi, gdyż może to pozbawić stronę możliwości zaskarżenia postanowienia o odrzuceniu skargi i narusza kompetencje NSA. Sąd pierwszej instancji powinien był rozpoznać wniosek o prawo pomocy w oparciu o przesłanki z art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a., a nie na podstawie oczywistej bezzasadności skargi po jej odrzuceniu.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja stosowania art. 247 p.p.s.a. w kontekście prawa pomocy po odrzuceniu skargi.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji proceduralnej w sądach administracyjnych.

Zagadnienia prawne (2)

Czy sąd administracyjny może odmówić przyznania prawa pomocy stronie na podstawie oczywistej bezzasadności skargi, jeśli skarga została już odrzucona?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, sąd pierwszej instancji nie może odmówić przyznania prawa pomocy na podstawie oczywistej bezzasadności skargi po jej odrzuceniu, gdyż narusza to procedurę i kompetencje sądu wyższej instancji.

Uzasadnienie

NSA stwierdził, że stosowanie art. 247 p.p.s.a. po odrzuceniu skargi jest błędne, ponieważ może pozbawić stronę możliwości zaskarżenia postanowienia o odrzuceniu skargi i narusza wyłączną kompetencję NSA do oceny zasadności skargi kasacyjnej.

Jaka jest właściwa procedura oceny wniosku o prawo pomocy po odrzuceniu skargi przez sąd pierwszej instancji?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Po odrzuceniu skargi, sąd pierwszej instancji powinien rozpoznać wniosek o przyznanie prawa pomocy w oparciu o przesłanki z art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a., a nie na podstawie oczywistej bezzasadności skargi.

Uzasadnienie

NSA wskazał, że w takiej sytuacji sąd powinien ocenić wniosek o prawo pomocy zgodnie z ogólnymi przesłankami określonymi w art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a., a nie stosować negatywną przesłankę z art. 247 p.p.s.a.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Uchylono decyzję
Zaskarżone postanowienie WSA o odmowie przyznania prawa pomocy zostało uchylone i sprawa przekazana do ponownego rozpoznania przez WSA.

Przepisy (6)

Główne

p.p.s.a. art. 247

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Prawo pomocy nie przysługuje stronie w razie oczywistej bezzasadności jej skargi. Sąd pierwszej instancji błędnie zastosował ten przepis po odrzuceniu skargi.

p.p.s.a. art. 246 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przesłanki przyznania prawa pomocy (pkt 1 dotyczy sytuacji materialnej).

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 58 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Skarga podlega odrzuceniu m.in. gdy sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego.

p.p.s.a. art. 173

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego wydane w postępowaniu zażaleniowym są niezaskarżalne.

p.p.s.a. art. 185 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa prawna orzekania NSA w przedmiocie zażalenia.

p.p.s.a. art. 197 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa prawna orzekania NSA w przedmiocie zażalenia.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Błędne zastosowanie przez WSA przepisu o oczywistej bezzasadności skargi po jej odrzuceniu. • Naruszenie prawa do profesjonalnej pomocy prawnej. • Pozbawienie strony możliwości zaskarżenia postanowienia o odrzuceniu skargi.

Godne uwagi sformułowania

o oczywistej bezzasadności skargi można mówić w przypadku, gdy bez potrzeby głębszej analizy prawnej nie ulega najmniejszej wątpliwości, że nie może ona zostać uwzględniona. • Na bezzasadność skargi sąd administracyjny może się powołać, rozstrzygając wniosek o przyznanie prawa pomocy, w toku postępowania przed sądem pierwszej instancji. • Trudno bowiem przyjąć za właściwą proceduralnie sytuację, aby w ramach kontroli instancyjnej postanowienia w przedmiocie prawa pomocy Naczelny Sąd Administracyjny badał kwestię niedopuszczalności skargi, gdy jednocześnie z tej samej przyczyny nastąpiło już odrzucenie skargi...

Skład orzekający

Mirosław Wincenciak

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja stosowania art. 247 p.p.s.a. w kontekście prawa pomocy po odrzuceniu skargi."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji proceduralnej w sądach administracyjnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje istotny błąd proceduralny sądu pierwszej instancji, który mógł pozbawić stronę prawa do obrony. Jest to ważna lekcja dla prawników procesowych.

“Czy odmowa prawa pomocy po odrzuceniu skargi jest legalna? NSA wyjaśnia kluczowy błąd proceduralny.”

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst