Orzeczenie · 2025-11-04

III OW 70/25

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2025-11-04
NSAochrona środowiskaŚredniansa
ochrona przyrodyspór kompetencyjnyspór o właściwośćdrzewapozwolenie na usunięcierejestr zabytkówkonserwator zabytkówstarostaNSA

Spór kompetencyjny dotyczył ustalenia organu właściwego do wydania pozwolenia na usunięcie drzew i krzewów. Starosta P. zwrócił się do Naczelnego Sądu Administracyjnego (NSA) o rozstrzygnięcie sporu z Wojewódzkim Konserwatorem Zabytków. Problem wyniknął z faktu, że Konserwator początkowo wydał pozwolenie na usunięcie drzew, powołując się na ochronę konserwatorską terenu, a następnie przekazał sprawę Staroście, argumentując, że drzewa nie rosną na terenie wpisanym do rejestru zabytków. Starosta kwestionował właściwość Konserwatora, wskazując na sprzeczności w jego stanowisku. NSA, opierając się na art. 83a ust. 1 ustawy o ochronie przyrody, podkreślił, że właściwość wojewódzkiego konserwatora zabytków w zakresie zezwoleń na usunięcie drzew i krzewów jest ograniczona do sytuacji, gdy drzewa lub krzewy znajdują się na terenie nieruchomości lub jej części wpisanej do rejestru zabytków. Analiza akt sprawy wykazała, że wpisane do rejestru zabytków były jedynie konkretne budynki Muzeum Ziemi P., a nie otaczający je teren, na którym rosły drzewa przeznaczone do usunięcia. NSA stwierdził, że Konserwator nie wyznaczył otoczenia zabytku ani nie objął ochroną obszarową terenu, na którym znajdują się drzewa. W związku z tym, NSA uznał, że Starosta P. jest organem właściwym do rozpatrzenia wniosku o wydanie pozwolenia na usunięcie drzew i krzewów.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Ustalenie właściwości organu w sprawach zezwoleń na usunięcie drzew i krzewów w kontekście ochrony zabytków.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji, gdzie granica między terenem wpisanym do rejestru a terenem sąsiednim jest kluczowa dla określenia właściwości.

Zagadnienia prawne (2)

Kto jest organem właściwym do wydania zezwolenia na usunięcie drzewa lub krzewu, gdy znajduje się ono na terenie nieruchomości, na której znajduje się zabytek nieruchomy wpisany do rejestru zabytków, ale nie na samym terenie wpisanym do rejestru?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Właściwym organem jest wójt, burmistrz albo prezydent miasta (lub starosta w określonych przypadkach), chyba że drzewo lub krzew znajduje się na terenie nieruchomości lub jej części wpisanej do rejestru zabytków lub na otoczeniu zabytku.

Uzasadnienie

Właściwość wojewódzkiego konserwatora zabytków w zakresie zezwoleń na usunięcie drzew i krzewów jest ściśle związana z faktem, czy drzewo lub krzew znajduje się na terenie wpisanym do rejestru zabytków lub na jego otoczeniu. Samo sąsiedztwo zabytku nieruchomego nie wystarcza do przypisania właściwości konserwatorowi, jeśli teren z drzewami nie jest objęty wpisem.

Czy pozwolenie konserwatorskie na prace budowlane w obrębie zabudowy wpisanej do rejestru zabytków automatycznie czyni konserwatora właściwym do wydania zezwolenia na usunięcie drzew rosnących na sąsiednim, nieobjętym wpisem terenie?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, pozwolenie na prace w obrębie zabytku nie czyni konserwatora właściwym do wydania zezwolenia na usunięcie drzew rosnących na terenie nieobjętym wpisem do rejestru zabytków.

Uzasadnienie

NSA wskazał, że pozwolenie konserwatorskie dotyczące zabudowy wpisanej do rejestru zabytków nie rozciąga właściwości konserwatora na usuwanie drzew z terenów sąsiednich, które nie są wpisane do rejestru.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Inne
Wskazano organ właściwy do rozpoznania sprawy - Starostę P.

Przepisy (6)

Główne

u.o.p. art. 83 a § ust. 1

Ustawa o ochronie przyrody

Zezwolenie na usunięcie drzewa lub krzewu z terenu nieruchomości wydaje wójt, burmistrz albo prezydent miasta, a w przypadku gdy zezwolenie dotyczy usunięcia drzewa lub krzewu z terenu nieruchomości lub jej części wpisanej do rejestru zabytków - wojewódzki konserwator zabytków.

p.p.s.a. art. 4

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sądy administracyjne rozstrzygają spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek, a organami administracji rządowej.

p.p.s.a. art. 15 § § 1 pkt 4 i § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozstrzyganie sporów polega na wskazaniu organu właściwego do rozpoznania sprawy.

Pomocnicze

u.o.o.z. art. 3 § pkt 12 i pkt 13

Ustawa o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami

Definicje układu i zespołu zabytkowego.

u.o.o.z. art. 9 § ust. 1

Ustawa o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami

Organ właściwy do wpisania zabytku do rejestru.

u.o.p. art. 90 § ust. 1

Ustawa o ochronie przyrody

Przekazanie kompetencji starosty w zakresie czynności określonych w art. 83-89.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Drzewa i krzewy przeznaczone do usunięcia nie znajdowały się na terenie wpisanym do rejestru zabytków ani na jego otoczeniu. • Właściwość konserwatora zabytków jest ograniczona do terenów wpisanych do rejestru.

Godne uwagi sformułowania

Właściwość organu ochrony konserwatorskiej do wydania zezwolenia na usunięcie drzewa lub krzewu z terenu nieruchomości lub jej części wpisanej do rejestru zabytków, to ten sam organ (wojewódzki konserwator zabytków), który decyduje o wpisaniu określonego zabytku nieruchomego do rejestru zabytków. • Zaakceptowanie stanowiska, że wojewódzki konserwator zabytków jest właściwy do udzielenia zezwolenia na usunięcie drzewa lub krzewu zawsze, gdy drzewo to lub krzew znajduje się na terenie nieruchomości, na której znajduje się zabytek nieruchomy wpisany do rejestru zabytków, doprowadziłoby do nieuprawnionego rozszerzenia kompetencji wojewódzkiego konserwatora zabytków w stosunku do nieruchomości lub ich części niepodlegających jego ochronie.

Skład orzekający

Piotr Korzeniowski

przewodniczący sprawozdawca

Jerzy Stelmasiak

sędzia

Sławomir Pauter

sędzia del. WSA

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalenie właściwości organu w sprawach zezwoleń na usunięcie drzew i krzewów w kontekście ochrony zabytków."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdzie granica między terenem wpisanym do rejestru a terenem sąsiednim jest kluczowa dla określenia właściwości.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy praktycznego zastosowania przepisów o ochronie przyrody i zabytków, pokazując, jak precyzyjne ustalenie granic ochrony wpływa na właściwość organów administracji.

Kto decyduje o wycince drzew przy zabytkach? NSA wyjaśnia granice kompetencji.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst