Orzeczenie · 2025-11-04

III OW 63/25

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2025-11-04
NSAochrona środowiskaŚredniansa
ochrona przyrodyusunięcie drzewspór kompetencyjnywłaściwość organówustawa o ochronie przyrodyKodeks postępowania administracyjnegoNSAsamorząd terytorialny

Starosta Piski wystąpił do Naczelnego Sądu Administracyjnego z wnioskiem o rozstrzygnięcie sporu o właściwość w sprawie usunięcia drzewa z działki nr ewid. [...]. Starosta wskazał Burmistrza Pisza jako organ właściwy, argumentując, że drzewo rośnie na działce, której właścicielami są osoby fizyczne, Skarb Państwa, Województwo Warmińsko-Mazurskie oraz pozostaje w trwałym zarządzie Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Roślin i Nasiennictwa, co zgodnie z art. 83a ust. 1 ustawy o ochronie przyrody czyniłoby właściwym wójta, burmistrza lub prezydenta miasta. Burmistrz Pisza wcześniej przekazał sprawę Staroście, uznając, że drzewo rośnie na działce należącej do Gminy Pisz. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił wniosek. Sąd wyjaśnił, że rozstrzyga spory o właściwość między organami, gdy możliwe jest zastosowanie co najmniej dwóch norm kompetencyjnych. W tej sprawie, mimo istnienia przepisów określających właściwość starosty (art. 90 u.o.p.) i burmistrza (art. 83a ust. 1 u.o.p.), spór nie dotyczył wykładni prawa, lecz ustalenia stanu faktycznego – na czyjej własności rośnie drzewo. Ponieważ spór dotyczył stanu faktycznego, a nie prawnego, NSA nie był właściwy do jego rozstrzygnięcia, co skutkowało oddaleniem wniosku.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Ustalenie zakresu kognicji NSA w sprawach o rozstrzygnięcie sporów o właściwość, rozróżnienie między sporem o stan prawny a spór o stan faktyczny.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji sporu o właściwość w kontekście ustawy o ochronie przyrody, ale zasada dotycząca stanu faktycznego/prawnego jest ogólna.

Zagadnienia prawne (2)

Czy Naczelny Sąd Administracyjny jest właściwy do rozstrzygnięcia sporu o właściwość, gdy spór dotyczy ustalenia stanu faktycznego (posadowienia drzewa na określonej nieruchomości), a nie wykładni przepisów prawa kompetencyjnego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, Naczelny Sąd Administracyjny nie jest właściwy do rozstrzygnięcia sporu o właściwość, jeśli spór dotyczy ustalenia stanu faktycznego, a nie stanu prawnego.

Uzasadnienie

NSA rozstrzyga spory o właściwość między organami, gdy możliwe jest zastosowanie co najmniej dwóch norm kompetencyjnych. W tej sprawie wątpliwości dotyczyły posadowienia drzewa, czyli stanu faktycznego, a nie wykładni przepisów kompetencyjnych, co wyklucza właściwość NSA.

Kiedy starosta jest właściwy do wydania zezwolenia na usunięcie drzewa, a kiedy wójt, burmistrz lub prezydent miasta?

Odpowiedź sądu

Zasadniczo zezwolenie wydaje wójt, burmistrz lub prezydent miasta (art. 83a ust. 1 u.o.p.). Starosta jest właściwy, gdy drzewo rośnie na nieruchomości będącej własnością gminy i niebędącej w użytkowaniu wieczystym innego podmiotu (art. 90 u.o.p.).

Uzasadnienie

Sąd przywołał przepisy art. 83a ust. 1 i art. 90 ustawy o ochronie przyrody, wskazując na podział kompetencji w zależności od własności nieruchomości, na której rośnie drzewo. Jednakże, w kontekście rozstrzyganego sporu, kluczowe było stwierdzenie, że sama interpretacja tych przepisów nie budziła wątpliwości organów, a problemem było ustalenie stanu faktycznego.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Inne
Oddalono wniosek o rozstrzygnięcie sporu o właściwość.

Przepisy (6)

Główne

p.p.s.a. art. 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sądy administracyjne rozstrzygają spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek, a organami administracji rządowej.

p.p.s.a. art. 15 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozstrzyganie sporów polega na wskazaniu organu właściwego do rozpoznania sprawy.

Pomocnicze

u.o.p. art. 83a § ust. 1

Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody

Zasadniczo zezwolenie na usunięcie drzewa wydaje wójt, burmistrz albo prezydent miasta.

u.o.p. art. 90

Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody

Czynności wykonywane przez wójta, burmistrza lub prezydenta miasta w odniesieniu do nieruchomości będących własnością gminy (z pewnymi wyjątkami) wykonuje starosta.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 64 § § 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Spór dotyczy ustalenia stanu faktycznego (posadowienia drzewa), a nie stanu prawnego, co wyklucza właściwość NSA do jego rozstrzygnięcia.

Godne uwagi sformułowania

Spór wszczęty przez Starostę Piskiego tego warunku nie spełnia. • Wątpliwości budzi natomiast posadowienie przedmiotowego drzewa, a więc mamy do czynienia ze sporem co do stanu faktycznego, a nie stanu prawnego. • Wyklucza to rozpoznanie tak zakreślonego sporu przez Naczelny Sąd Administracyjny.

Skład orzekający

Jerzy Stelmasiak

sprawozdawca

Piotr Korzeniowski

przewodniczący

Sławomir Pauter

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalenie zakresu kognicji NSA w sprawach o rozstrzygnięcie sporów o właściwość, rozróżnienie między sporem o stan prawny a spór o stan faktyczny."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji sporu o właściwość w kontekście ustawy o ochronie przyrody, ale zasada dotycząca stanu faktycznego/prawnego jest ogólna.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa dotyczy procedury administracyjnej i podziału kompetencji między organami, co jest istotne dla prawników, ale mniej interesujące dla szerszej publiczności.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst