III OW 63/25
Podsumowanie
NSA oddalił wniosek o rozstrzygnięcie sporu o właściwość w sprawie usunięcia drzewa, uznając, że spór dotyczy stanu faktycznego, a nie prawnego.
Starosta Piski wniósł o rozstrzygnięcie sporu o właściwość w sprawie usunięcia drzewa, wskazując Burmistrza Pisza jako organ właściwy. Spór wynikał z wątpliwości co do tego, na czyjej własności rośnie drzewo. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił wniosek, stwierdzając, że spór dotyczy ustalenia stanu faktycznego (posadowienia drzewa), a nie stanu prawnego, co wyklucza jego rozpatrzenie przez NSA.
Starosta Piski wystąpił do Naczelnego Sądu Administracyjnego z wnioskiem o rozstrzygnięcie sporu o właściwość w sprawie usunięcia drzewa z działki nr ewid. [...]. Starosta wskazał Burmistrza Pisza jako organ właściwy, argumentując, że drzewo rośnie na działce, której właścicielami są osoby fizyczne, Skarb Państwa, Województwo Warmińsko-Mazurskie oraz pozostaje w trwałym zarządzie Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Roślin i Nasiennictwa, co zgodnie z art. 83a ust. 1 ustawy o ochronie przyrody czyniłoby właściwym wójta, burmistrza lub prezydenta miasta. Burmistrz Pisza wcześniej przekazał sprawę Staroście, uznając, że drzewo rośnie na działce należącej do Gminy Pisz. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił wniosek. Sąd wyjaśnił, że rozstrzyga spory o właściwość między organami, gdy możliwe jest zastosowanie co najmniej dwóch norm kompetencyjnych. W tej sprawie, mimo istnienia przepisów określających właściwość starosty (art. 90 u.o.p.) i burmistrza (art. 83a ust. 1 u.o.p.), spór nie dotyczył wykładni prawa, lecz ustalenia stanu faktycznego – na czyjej własności rośnie drzewo. Ponieważ spór dotyczył stanu faktycznego, a nie prawnego, NSA nie był właściwy do jego rozstrzygnięcia, co skutkowało oddaleniem wniosku.
Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.
SprawdźZagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, Naczelny Sąd Administracyjny nie jest właściwy do rozstrzygnięcia sporu o właściwość, jeśli spór dotyczy ustalenia stanu faktycznego, a nie stanu prawnego.
Uzasadnienie
NSA rozstrzyga spory o właściwość między organami, gdy możliwe jest zastosowanie co najmniej dwóch norm kompetencyjnych. W tej sprawie wątpliwości dotyczyły posadowienia drzewa, czyli stanu faktycznego, a nie wykładni przepisów kompetencyjnych, co wyklucza właściwość NSA.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
inne
Przepisy (6)
Główne
p.p.s.a. art. 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sądy administracyjne rozstrzygają spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek, a organami administracji rządowej.
p.p.s.a. art. 15 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozstrzyganie sporów polega na wskazaniu organu właściwego do rozpoznania sprawy.
Pomocnicze
u.o.p. art. 83a § ust. 1
Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody
Zasadniczo zezwolenie na usunięcie drzewa wydaje wójt, burmistrz albo prezydent miasta.
u.o.p. art. 90
Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody
Czynności wykonywane przez wójta, burmistrza lub prezydenta miasta w odniesieniu do nieruchomości będących własnością gminy (z pewnymi wyjątkami) wykonuje starosta.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 64 § § 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Spór dotyczy ustalenia stanu faktycznego (posadowienia drzewa), a nie stanu prawnego, co wyklucza właściwość NSA do jego rozstrzygnięcia.
Godne uwagi sformułowania
Spór wszczęty przez Starostę Piskiego tego warunku nie spełnia. Wątpliwości budzi natomiast posadowienie przedmiotowego drzewa, a więc mamy do czynienia ze sporem co do stanu faktycznego, a nie stanu prawnego. Wyklucza to rozpoznanie tak zakreślonego sporu przez Naczelny Sąd Administracyjny.
Skład orzekający
Jerzy Stelmasiak
sprawozdawca
Piotr Korzeniowski
przewodniczący
Sławomir Pauter
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ustalenie zakresu kognicji NSA w sprawach o rozstrzygnięcie sporów o właściwość, rozróżnienie między sporem o stan prawny a spór o stan faktyczny."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji sporu o właściwość w kontekście ustawy o ochronie przyrody, ale zasada dotycząca stanu faktycznego/prawnego jest ogólna.
Wartość merytoryczna
Ocena: 4/10
Sprawa dotyczy procedury administracyjnej i podziału kompetencji między organami, co jest istotne dla prawników, ale mniej interesujące dla szerszej publiczności.
Sektor
nieruchomości
Masz pytanie dotyczące tej sprawy?
Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
III OW 63/25 - Postanowienie NSA Data orzeczenia 2025-11-04 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2025-08-07 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Jerzy Stelmasiak /sprawozdawca/ Piotr Korzeniowski /przewodniczący/ Sławomir Pauter Symbol z opisem 6136 Ochrona przyrody 643 Spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego (art. 22 § 1 pkt 1 Kpa) oraz między tymi organami Hasła tematyczne Spór kompetencyjny/Spór o właściwość Skarżony organ Burmistrz Miasta Treść wyniku Oddalono wniosek Powołane przepisy Dz.U. 2024 poz 1478 art. 83a ust. 1 oraz art. 90 ust. 1 Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (t. j.) Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Piotr Korzeniowski Sędziowie sędzia NSA Jerzy Stelmasiak (spr.) sędzia del. WSA Sławomir Pauter po rozpoznaniu w dniu 4 listopada 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Starosty Piskiego z 4 sierpnia 2025 r. znak [...] o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Starostą Piskim a Burmistrzem Pisza przez wskazanie organu właściwego w sprawie usunięcia drzewa postanawia: oddalić wniosek. Uzasadnienie Pismem z 4 sierpnia 2025 r. Starosta Piski wniósł o rozstrzygnięcie sporu o właściwość przez wskazanie Burmistrza Pisza jako organu właściwego w sprawie usunięcia drzewa z działki nr ewid. [...] położonej w obrębie geodezyjnym [...]. W uzasadnieniu Starosta Piski wskazał, że 2 lipca 2025 r. do Burmistrza Pisza wpłynęło pismo Województwa Warmińsko-Mazurskiego dotyczące usunięcia przedmiotowego drzewa. Burmistrz Pisza przekazał sprawę Staroście Piskiemu uznając, że drzewo rośnie w części na działce nr ewid. [...], której właścicielem jest Gmina Pisz. Starosta Piski zwrócił wniosek o wydanie zezwolenia na usunięcie drzewa Burmistrzowi Pisza wskazując, że drzewo rośnie na działce nr ewid. [...] będącej własnością: osób fizycznych, Skarbu Państwa, Województwa Warmińsko-Mazurskiego oraz trwałym zarządzie Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Roślin i Nasiennictwa, co oznacza, że właściwy w sprawie jest wójt, burmistrz lub prezydent miasta, stosownie do art. 83a ust. 1 ustawy z 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz.U. z 2024 r., poz. 1478, dalej: u.o.p.). Następnie Starosta Piski wystąpił o rozstrzygnięcie sporu o właściwość. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zgodnie z art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm. - dalej: p.p.s.a.), sądy administracyjne rozstrzygają spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek, a organami administracji rządowej. Rozstrzyganie sporów polega na wskazaniu organu właściwego do rozpoznania sprawy (art. 15 § 2 p.p.s.a.). Spór o właściwość jest sporem co do prawa. Oznacza to, że Naczelny Sąd Administracyjny rozpatruje taki spór w precyzyjnie ustalonym stanie faktycznym sprawy, w którym możliwe jest zastosowanie co najmniej dwóch norm o charakterze kompetencyjnym uzasadniających właściwość dwóch, pozostających w sporze organów administracji publicznej. Spór wszczęty przez Starostę Piskiego tego warunku nie spełnia. Nie ulega wątpliwości, że co do zasady zezwolenie na usunięcie drzewa lub krzewu z terenu nieruchomości wydaje wójt, burmistrz albo prezydent miasta (art. 83a ust. 1 in principio u.o.p.). Natomiast stosownie do art. 90 u.o.p., "czynności, o których mowa w art. 83-89, w zakresie, w jakim są one wykonywane przez wójta, burmistrza albo prezydenta miasta, w odniesieniu do nieruchomości będących własnością gminy - z wyjątkiem nieruchomości będących w użytkowaniu wieczystym innego podmiotu - wykonuje starosta." Oznacza to, że jeżeli drzewo objęte wnioskiem o udzielenie zezwolenia na jego usunięcie, rośnie na nieruchomości będącej własnością gminy i niebędącą w użytkowaniu wieczystym innego podmiotu, to zezwolenie to wydaje starosta. W tej sprawie zastosowanie lub wykładnia tych norm nie budzi wątpliwości organów (a przynajmniej nie wynika to z nadesłanych akt sprawy oraz wniosku o rozstrzygnięcie sporu o właściwość). Wątpliwości budzi natomiast posadowienie przedmiotowego drzewa, a więc mamy do czynienia ze sporem co do stanu faktycznego, a nie stanu prawnego. Wyklucza to rozpoznanie tak zakreślonego sporu przez Naczelny Sąd Administracyjny, co uzasadniało oddalenie wniosku Starosty Piskiego. Z tych względów i na podstawie art. 151 w związku z art. 64 § 3 oraz w związku z art. 15 § 2 ustawy p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia.
Nie znalazłeś odpowiedzi?
Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.
Rozpocznij analizę