Orzeczenie · 2026-06-30

III OW 23/26Odrzucenie wniosku o spór o właściwość w sprawie karnej

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2026-06-30
NSAAdministracyjneŚredniansa
spór o właściwośćsąd administracyjnywyłączenie organuoskarżyciel publicznypostępowanie karnewykroczenieNSASKOStarosta

Wnioskodawca J.K. zwrócił się do Naczelnego Sądu Administracyjnego (NSA) o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Samorządowym Kolegium Odwoławczym (SKO) a Starostą w kwestii wskazania organu właściwego do rozpoznania wniosku o wyłączenie oskarżyciela publicznego niebędącego prokuratorem. Sprawa dotyczyła wniosku o wyłączenie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PINBW) od udziału w postępowaniu karnym o wykroczenie. SKO odmówiło wszczęcia postępowania, wskazując na brak właściwości w sprawach karnych. Starosta również uznał się za właściwego do rozpoznania wniosku o wyłączenie, ale jego postanowienie zostało wydane na podstawie przepisów Kodeksu postępowania karnego i Kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia, a nie Kodeksu postępowania administracyjnego. NSA, analizując sprawę, stwierdził, że spór o właściwość, o którym mowa w art. 22 § 1 pkt 1 Kpa i art. 4 PPSA, może dotyczyć wyłącznie spraw administracyjnych podlegających kognicji sądów administracyjnych. Ponieważ sprawa, w której J.K. domagał się wyłączenia PINBW, toczyła się przed sądem karnym, NSA uznał, że nie należy ona do właściwości sądów administracyjnych. W konsekwencji, wniosek o rozstrzygnięcie sporu o właściwość został odrzucony jako niedopuszczalny na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 PPSA. NSA zwrócił również wnioskodawcy uiszczony wpis.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Ustalenie zakresu kognicji sądów administracyjnych w sprawach o rozstrzyganie sporów o właściwość, w szczególności w kontekście spraw karnych i wykroczeniowych.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji, w której wnioskodawca próbował przenieść spór z postępowania karnego do jurysdykcji sądu administracyjnego.

Zagadnienia prawne (2)

Czy Naczelny Sąd Administracyjny jest właściwy do rozstrzygania sporu o właściwość dotyczącego wyłączenia oskarżyciela publicznego niebędącego prokuratorem w sprawie toczącej się przed sądem karnym?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, Naczelny Sąd Administracyjny nie jest właściwy do rozstrzygania takiego sporu, ponieważ sprawa nie należy do właściwości sądów administracyjnych.

Uzasadnienie

Spory o właściwość rozstrzygane przez sądy administracyjne dotyczą wyłącznie spraw administracyjnych. Sprawa, w której wnioskowano o wyłączenie oskarżyciela publicznego, toczyła się przed sądem karnym i nie podlegała kognicji sądów administracyjnych.

Czy postanowienie organu administracji o oddaleniu wniosku o wyłączenie oskarżyciela publicznego w sprawie karnej może stanowić podstawę do wszczęcia sporu o właściwość przed sądem administracyjnym?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli postanowienie zostało wydane na podstawie przepisów Kodeksu postępowania karnego lub Kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia, a nie Kodeksu postępowania administracyjnego.

Uzasadnienie

Postanowienie Starosty o oddaleniu wniosku o wyłączenie PINBW zostało wydane na podstawie przepisów k.p.k. i k.p.s.w., a nie k.p.a., co oznacza, że nie jest to postanowienie w rozumieniu ustawy Kodeks postępowania administracyjnego i nie tworzy podstawy do sporu o właściwość przed sądem administracyjnym.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Odrzucono skargę
Wniosek o rozstrzygnięcie sporu o właściwość został odrzucony, ponieważ sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego.

Przepisy (12)

Główne

p.p.s.a. art. 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sądy administracyjne rozstrzygają spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek, a organami administracji rządowej.

p.p.s.a. art. 15 § 1 pkt 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozstrzyganie sporów o właściwość, należących do sądów administracyjnych jest objęte właściwością Naczelnego Sądu Administracyjnego.

p.p.s.a. art. 58 § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Naczelny Sąd Administracyjny odrzuca wniosek o rozstrzygnięcie sporu o właściwość, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego.

k.p.a. art. 22 § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Spór między organami jednostek samorządu terytorialnego, niemającymi wspólnego dla nich organu wyższego stopnia, jest sporem o właściwość, rozstrzyganym przez sąd administracyjny.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 15 § 2 zdanie pierwsze

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Do rozstrzygania sporów, o których mowa w art. 4, stosuje się odpowiednio przepisy o postępowaniu przed wojewódzkim sądem administracyjnym.

p.p.s.a. art. 64 § 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Do wniosku stosuje się odpowiednio przepisy o skardze, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej.

p.p.s.a. art. 193

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 232 § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Orzeczenie o zwrocie uiszczonego wpisu sądowego od wniosku.

k.p.k. art. 40 § 1 pkt 1-4 i pkt 6

Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks postępowania karnego

Przepisy dotyczące wyłączenia sędziego lub ławnika, które mogły być podstawą do wydania postanowienia przez Starostę.

k.p.k. art. 41

Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks postępowania karnego

Przepisy dotyczące wyłączenia prokuratora, które mogły być podstawą do wydania postanowienia przez Starostę.

k.p.k. art. 42

Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks postępowania karnego

Przepisy dotyczące wyłączenia protokolanta, które mogły być podstawą do wydania postanowienia przez Starostę.

k.p.s.w. art. 19 § 1 i 2

Ustawa z dnia 24 sierpnia 2001 r. Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia

Przepisy dotyczące właściwości organów w sprawach o wykroczenia, które mogły być podstawą do wydania postanowienia przez Starostę.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sprawa, w której wnioskowano o wyłączenie oskarżyciela publicznego niebędącego prokuratorem, toczy się przed sądem karnym i nie podlega kognicji sądów administracyjnych. • Postanowienie Starosty o oddaleniu wniosku o wyłączenie zostało wydane na podstawie przepisów k.p.k. i k.p.s.w., a nie k.p.a., co wyklucza możliwość rozstrzygnięcia sporu o właściwość przez NSA.

Godne uwagi sformułowania

nie każdy spór może być rozstrzygnięty w trybie określonym w powołanym art. 22 § 1 pkt 1 k.p.a. • Z istoty sporu o właściwość wynika bowiem, że spór taki może mieć miejsce wyłącznie w sytuacji, kiedy istnieje materialnoprawna podstawa do załatwienia konkretnej sprawy administracyjnej podlegającej kognicji sądów administracyjnych.

Skład orzekający

Mirosław Wincenciak

przewodniczący sprawozdawca

Sławomir Wojciechowski

sędzia

Hanna Knysiak-Sudyka

sędzia del. WSA

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalenie zakresu kognicji sądów administracyjnych w sprawach o rozstrzyganie sporów o właściwość, w szczególności w kontekście spraw karnych i wykroczeniowych."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji, w której wnioskodawca próbował przenieść spór z postępowania karnego do jurysdykcji sądu administracyjnego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje ważne rozgraniczenie między jurysdykcją sądów administracyjnych a sądów karnych w kontekście sporów o właściwość.

Kiedy sąd administracyjny nie rozstrzygnie sporu o właściwość? Wyłączenie oskarżyciela w sprawie karnej.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst