III OW 220/22

III OW 220/22 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2023-02-21
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-11-30
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Jerzy Stelmasiak
Maciej Kobak
Teresa Zyglewska /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6136 Ochrona przyrody
643  Spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego (art. 22 § 1 pkt 1 Kpa) oraz między tymi organami
Hasła tematyczne
Spór kompetencyjny/Spór o właściwość
Skarżony organ
Wojewódzki Konserwator Zabytków
Treść wyniku
Wskazano organ właściwy do rozpoznania sprawy
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 259
Art. 4 i art. 15 § 1 pkt 4 i § 2 p.p.s.a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Teresa Zyglewska (spr.) Sędziowie: sędzia NSA Jerzy Stelmasiak sędzia WSA del. Maciej Kobak po rozpoznaniu w dniu 21 lutego 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Wójta Gminy O. o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego pomiędzy Wójtem Gminy O. a P. Wojewódzkim Konserwatorem Zabytków w B. w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania sprawy usunięcia drzew bez zezwolenia z terenu cmentarza wpisanego do rejestru zabytków postanawia: wskazać P. Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w B. jako organ właściwy do rozpoznania sprawy.
Uzasadnienie
Wnioskiem z 23 listopada 2022 r. nr OG.073.1.2022 Wójt Gminy O. zwrócił się do Naczelnego Sądu Administracyjnego o rozstrzygnięcie negatywnego sporu kompetencyjnego pomiędzy Wójtem Gminy O. a P. Wojewódzkim Konserwatorem Zabytków w B. w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania sprawy usunięcia drzew bez zezwolenia z terenu cmentarza prawosławnego w O., wpisanego do rejestru zabytków.
W uzasadnieniu wniosku Wójt wskazał, że P. Wojewódzki Konserwator Zabytków w B. pismem z 12 października 2022 r. nr Z-II.5143.246.2022.MP zawiadomił Wójta Gminy O. o usunięciu bez zezwolenia 6 drzew z terenu cmentarza prawosławnego w O. (dz. nr [...]). Uzasadniając przekazanie przedmiotowej sprawy do P. Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków, Wójt wskazał, że decyzją z 27 kwietnia 2021 r. nr Z.5143.41.2021 P. Wojewódzki Konserwator Zabytków w B. zezwolił na usunięcie 30 drzew z terenu cmentarza, natomiast odmówił zezwolenia na wycinkę 18 sztuk. W uzasadnieniu wniosku Wójt podał, że prawosławny cmentarz w O. jest wpisany do rejestru zabytków na podstawie decyzji wojewódzkiego konserwatora zabytków z 28 grudnia 1988 r. nr KL.WKZ-5340/28/88 pod nr rej. A-78. Wójt wskazał, że w ocenie P. Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w niniejszej sprawie nie ma zastosowania przepis art. 107d w zw. z art. 36 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami. Z tym stanowiskiem nie zgodził się wnioskodawca, który podniósł, że taka interpretacja przepisów ustawy o ochronie przyrody jest nieuprawniona i wyjaśnił, że za podejmowanie działań bez wymaganego prawem pozwolenia właściwego organu ustawodawca w art. 107d ust. 1 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami przewidział sankcję. Karę tę nakłada w drodze decyzji organ ochrony zabytków, który wydał pozwolenie bądź był właściwy do wydania pozwolenia (ust. 5). Wobec powyższego, w sytuacji kiedy nie zostało wydane pozwolenie wojewódzkiego konserwatora zabytków na wycinkę drzewa zlokalizowanego na obszarze chronionym, a było ono wymagane, to, zdaniem Wójta, wojewódzki konserwator zabytków na podstawie art. 107d ust. 1 i ust. 5 ustawy o ochronie zabytków będzie zobowiązany wszcząć z urzędu i prowadzić postępowanie w sprawie nałożenia kary pieniężnej za podejmowanie działań bez pozwolenia tego organu, w tym przypadku za wycinkę drzew z obszaru ochrony konserwatorskiej. Wójt wyjaśnił, że w niniejszej sprawie na wycinkę wskazanych wyżej drzew było wymagane pozwolenie P. Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w B. i na część drzew zlokalizowanych na terenie cmentarza taka zgoda została wydana. W związku z powyższym, zdaniem Wójta, organem właściwym do rozpatrzenia sprawy dotyczącej wymierzenia kary pieniężnej za usunięcie bez zezwolenia drzew z terenu cmentarza prawosławnego w O. jest P. Wojewódzki Konserwator Zabytków w B., gdyż zastosowanie znajdzie art. 36 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 107d ust. 1 i 5 ustawy o ochronie zabytków.
W odpowiedzi na wniosek P. Wojewódzki Konserwator Zabytków w B., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, wniósł o odrzucenie wniosku i zasądzenie kosztów postępowania, a w przypadku, jeśli Sąd nie uzna za zasadny wniosku o odrzucenie wniosku, wniósł o wskazanie wnioskodawcy jako organu właściwego oraz zasądzenie od wnioskodawcy na rzecz uczestnika postępowania kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. W odpowiedzi, P. Wojewódzki Konserwator Zabytków potwierdził, że cmentarz prawosławny w O. jest wpisany do rejestru zabytków. Wskazał, że 4 października 2022 r. pracownicy Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków w B. podczas oględzin stwierdzili, że 6 drzew zostało usuniętych bez zezwolenia. Wobec tego, pismem z 12 października 2022 r. P. Wojewódzki Konserwator Zabytków w B. zawiadomił Wójta Gminy O. o usunięciu drzew z naruszeniem procedury ustawy o ochronie przyrody. W uzasadnieniu zawiadomienia, P. Wojewódzki Konserwator Zabytków w B. poinformował, że doszło do usunięcia drzew bez stosownego zezwolenia oraz wskazał, że zgodnie z treścią art. 88 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody administracyjną karę pieniężną za usunięcie drzewa bez zezwolenia nakłada wójt. Ponadto wyjaśnił, że wojewódzki konserwator zabytków ma obowiązek nałożenia administracyjnej kary pieniężnej w przypadkach określonych w art. 107d ust. 1 w zw. z art. 36 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami.
Wnosząc o odrzucenie wniosku P. Wojewódzki Konserwator Zabytków podniósł, że Wójt Gminy O. złożył wniosek o rozstrzygnięcie negatywnego sporu kompetencyjnego (który organ winien nałożyć administracyjną karę pieniężną - chociaż żądanie takie nie zostało wskazane w petitum wniosku, tylko wynika z uzasadnienia wniosku) w sytuacji, kiedy P. Wojewódzki Konserwator Zabytków w B. nie przekazał Wójtowi Gminy O. "podania", tylko zawiadomił o usunięciu drzew bez wymaganego zezwolenia. A warunkiem niezbędnym do wystąpienia z wnioskiem o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego jest przekazanie podania innemu organowi w trybie art. 65 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego. Z tego względu, zdaniem P. Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków wniosek Wójta Gminy O. winien być odrzucony.
Odnosząc się zaś do wskazania właściwego organu, P. Wojewódzki Konserwator Zabytków podał, że ma problem z udzieleniem odpowiedzi na wniosek Wójta, który w petitum wniosku nie wskazał, czego dotyczy spór kompetencyjny i do podjęcia jakich działań P. Wojewódzki Konserwator Zabytków w B. powinien zostać wskazany przez Naczelny Sąd Administracyjny, jako organ właściwy. Podniósł, że z treści przedostatniego akapitu uzasadnienia wniosku można domniemywać, że zdaniem Wójta, w przedmiotowej sprawie to P. Wojewódzki Konserwator Zabytków w B. winien wszcząć postępowanie w sprawie nałożenia administracyjnej kary pieniężnej za usunięcie drzewa bez pozwolenia. Jednakże z tym stanowiskiem wnioskodawcy nie zgodził się P. Wojewódzki Konserwator Zabytków, gdyż - jak stwierdził - jest ono sprzeczne z przepisami prawa. Jego zdaniem, przepisy ustawy o ochronie przyrody, tj. art. 83a ust. 1 i art. 88 ust. 1 pkt 1 oraz przepisy ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, tj. art. 36 ust. 1 pkt 1 i art. 107d ust. 1 i ust. 5 wskazują na szczególną kompetencję wojewódzkiego konserwatora zabytków w odniesieniu do usunięcia drzewa z nieruchomości wpisanej do rejestru zabytków - usunięcie drzewa będzie wymagało zgody konserwatora, gdy nieruchomość, na której ono rosło była wpisana do rejestru zabytków. Jednak kompetencje wojewódzkiego konserwatora zabytków będą różne w zależności od tego, czy nieruchomość jest objęta ochroną konserwatorską jako forma ochrony zieleni, czy też nie. W przypadku, jeśli nieruchomość nie jest chroniona jako forma ochrony zieleni, wydanie zezwolenia przez wojewódzkiego konserwatora zabytków na usunięcie drzewa odbywać się będzie na podstawie przepisów ustawy o ochronie przyrody. W przypadku, jeśli usunięcie drzewa będzie miało miejsce z nieruchomości wpisanej do rejestru jako park, ogród lub inna forma zaprojektowanej zieleni, wydanie zezwolenia przez wojewódzkiego konserwatora zabytków będzie wymagało dodatkowego pozwolenia wydawanego na podstawie przepisów ustawy o ochronie zabytków.
W ocenie P. Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków, również nakładanie administracyjnych kar pieniężnych za usunięcie drzewa będzie uzależnione od tego, czy nieruchomość jest objęta ochroną konserwatorską jako forma ochrony zieleni, czy też nie. Wojewódzki konserwator zabytków jest zobowiązany do wszczęcia postępowania w sprawie nałożenia administracyjnej kary pieniężnej w przypadku, kiedy usunięcia drzewa ma miejsce z nieruchomości wpisanej do rejestru jako park, ogród lub inna forma zaprojektowanej zieleni - postępowanie takie przeprowadza się zgodnie z art. 107d ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami. W przypadku, kiedy usunięcie drzewa ma miejsce z nieruchomości wpisanej do rejestru zabytków, ale nie wpisanej jako park, ogród lub inna forma zaprojektowanej zieleni, wojewódzki konserwator zabytków nie ma podstaw do wszczęcia postępowania w sprawie nałożenia administracyjnej kary pieniężnej za usunięcie drzewa bez zezwolenia na podstawie ustawy o ochronie przyrody - kompetencje w tym zakresie ma wójt.
Z tego względu, zdaniem P. Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków, Naczelny Sąd Administracyjny winien wskazać Wójta Gminy O., jako organ właściwy do wszczęcia postępowania w sprawie nałożenia administracyjnej kary pieniężnej za usunięcie drzew bez zezwolenia.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 4 w związku z art. 15 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329 z późn. zm.), Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzyga spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej. Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzyga niniejszą sprawę na wniosek postanowieniem przez wskazanie organu właściwego do rozpoznania sprawy. Postanowienie wydaje sąd w składzie trzech sędziów na posiedzeniu niejawnym.
Spór o właściwość (kompetencyjny) ma miejsce wtedy, gdy zachodzi rozbieżność poglądów co do zakresu działania organów administracji publicznej w odniesieniu do rozpatrywania i rozstrzygania tej samej sprawy, czyli gdy mamy do czynienia z tożsamą sprawą, którą zajmują się co najmniej dwa organy. Spór ten może mieć charakter pozytywny lub negatywny. W pierwszym przypadku oba organy twierdzą, że są właściwe do załatwienia sprawy. W drugim - żaden z organów, do którego trafiła sprawa, nie uważa się za właściwy do jej załatwienia. Rozstrzygnięcie tego rodzaju sporu sprowadza się do wskazania organu właściwego do załatwienia sprawy.
W niniejszej sprawie, w świetle brzmienia powołanego wyżej art. 4, wystąpił spór kompetencyjny negatywny, bowiem zarówno Wójt Gminy O., jak i P. Wojewódzki Konserwator Zabytków w B. uważają, że nie są właściwi do rozpoznania sprawy usunięcia drzew bez zezwolenia z terenu cmentarza prawosławnego w O., wpisanego do rejestru zabytków na podstawie decyzji wojewódzkiego konserwatora zabytków z dnia 28 grudnia 1988 r. pod nr rej. A-78. Nieuznawanie się przez P. Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków za organ właściwy do rozpoznania sprawy wynika chociażby z zawiadomienia z 12 października 2022 r., przy którym przekazując stosowne dokumenty w sprawie Wójtowi Gminy, w treści tego zawiadomienia Konserwator podniósł, że art. 88 ust. 1 pkt 1 ustawy o ochronie przyrody nie wiąże właściwości do wymierzenia kary administracyjnej z właściwością do wydania zezwolenia, a przyznaje tę właściwość organom gminy. Konserwator podkreślił przy tym, że może nakładać administracyjną karę pieniężną za usunięcie drzewa bez zezwolenia z nieruchomości lub jej części będącej wpisanym do rejestru zabytków parkiem, ogrodem lub inną formą zaprojektowanej zieleni, na podstawie art. 107d ust. 1 w zw. z art. 36 ust. 1 pkt 1 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, które to przepisy - jego zdaniem - nie mają zastosowania w niniejszej sprawie. Zatem w rozpoznawanej sprawie powstał spór między wymienionymi wyżej organami, który jest wynikiem rozbieżnych stanowisk co do zastosowania przepisów prawa dotyczących właściwości organu do rozpoznania sprawy usunięcia drzew bez zezwolenia z terenu cmentarza wpisanego do rejestru zabytków. A skoro tak, to wniosek P. Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków o odrzucenie wniosku Wójta Gminy o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego nie zasługuje na uwzględnienie.
Stosowanie bowiem do art. 83a ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2022 r. poz. 916 z późn. zm.), zezwolenie na usunięcie drzewa lub krzewu z terenu nieruchomości wydaje wójt, burmistrz albo prezydent miasta, a w przypadku gdy zezwolenie dotyczy usunięcia drzewa lub krzewu z terenu nieruchomości lub jej części wpisanej do rejestru zabytków - wojewódzki konserwator zabytków. Z przepisu tego wynika, że zezwolenia wydanego przez wskazane tam organy wymaga czynność usunięcia drzewa lub krzewu z terenu nieruchomości (wójt, burmistrz, prezydent miasta) lub z terenu nieruchomości lub jej części wpisanej do rejestru zabytków (wojewódzki konserwator zabytków).
Zgodnie z art. 19 Kodeksu postępowania administracyjnego, organy administracji publicznej przestrzegają z urzędu swojej właściwości rzeczowej i miejscowej. Właściwość rzeczową organu administracji publicznej ustala się według przepisów o zakresie jego działania. Takimi przepisami będą przepisy ustaw szczególnych wskazujących na kompetencję danego organu do załatwienia danego rodzaju sprawy z uwagi na jej przedmiot i ustalony stan faktyczny.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, właściwym do dalszego prowadzenia sprawy usunięcia bez zezwolenia drzew z terenu cmentarza prawosławnego w O., wpisanego do rejestru zabytków, będzie P. Wojewódzki Konserwator Zabytków w B..
Zgodnie z obowiązującym aktualnie przepisem art. 36 ust. 1 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz. U. z 2022 r. poz. 840), pozwolenia wojewódzkiego konserwatora zabytków wymaga:
1) prowadzenie prac konserwatorskich, restauratorskich lub robót budowlanych przy zabytku wpisanym do rejestru, w tym prac polegających na usunięciu drzewa lub krzewu z nieruchomości lub jej części będącej wpisanym do rejestru parkiem, ogrodem lub inną formą zaprojektowanej zieleni;
2) wykonywanie robót budowlanych w otoczeniu zabytku;
3) prowadzenie badań konserwatorskich zabytku wpisanego do rejestru;
4) prowadzenie badań architektonicznych zabytku wpisanego do rejestru;
5) prowadzenie badań archeologicznych;
6) przemieszczanie zabytku nieruchomego wpisanego do rejestru;
7) trwałe przeniesienie zabytku ruchomego wpisanego do rejestru, z naruszeniem ustalonego tradycją wystroju wnętrza, w którym zabytek ten się znajduje;
8) dokonywanie podziału zabytku nieruchomego wpisanego do rejestru;
9) zmiana przeznaczenia zabytku wpisanego do rejestru lub sposobu korzystania z tego zabytku;
10) umieszczanie na zabytku wpisanym do rejestru: urządzeń technicznych, tablic reklamowych lub urządzeń reklamowych w rozumieniu art. 2 pkt 16b i 16 c ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2022 r. poz. 503) oraz napisów, z zastrzeżeniem art. 12 ust. 1;
11) podejmowanie innych działań, które mogłyby prowadzić do naruszenia substancji lub zmiany wyglądu zabytku wpisanego do rejestru, z wyłączeniem działań polegających na usuwaniu drzew lub krzewów z terenu nieruchomości lub jej części niebędącej wpisanym do rejestru parkiem, ogrodem albo inną formą zaprojektowanej zieleni;
12) poszukiwanie ukrytych lub porzuconych zabytków ruchomych, w tym zabytków archeologicznych, przy użyciu wszelkiego rodzaju urządzeń elektronicznych i technicznych oraz sprzętu do nurkowania.
Przepis powyższy wskazuje na szczególną kompetencję wojewódzkiego konserwatora zabytków w odniesieniu do usunięcia drzewa lub krzewu z nieruchomości wpisanej do rejestru zabytków, czyli usunięcie drzewa będzie wymagało zgody konserwatora, gdy nieruchomość, na której ono rosło, jest wpisanym do rejestru zabytkiem. Jednocześnie w uzasadnieniu uchwały składu siedmiu sędziów z dnia 19 października 2015 r., sygn. akt II OPS 3/15 (dostępna na stronie internetowej orzeczeń sądów administracyjnych: http://orzeczenia.nsa.gov.pl), Naczelny Sąd Administracyjny przyjął, że: "O właściwości wojewódzkiego konserwatora zabytków w sprawie usunięcia drzewa lub krzewu przesądza to, czy drzewo lub krzew którego dotyczy wniosek znajduje się na nieruchomości wpisanej do rejestru zabytków, a nie to czy poszczególny składnik przyrody (drzewo, krzew) został wpisany do rejestru zabytków. W przepisie art. 83a ust. 1 ustawy o ochronie przyrody nie posłużono się określeniem "drzewa lub krzewy wpisane do rejestru zabytków" lecz "drzewa lub krzewy z terenu nieruchomości wpisanej do rejestru zabytków". Ustawodawca nie uzależnia zatem właściwości rzeczowej wojewódzkiego konserwatora zabytków od tego, czy drzewo (krzew) zostało wpisane do rejestru zabytków, w szczególności nie wskazuje, że musi odznaczać się ono tymi samymi cechami co chronione prawem zabytki. Oznacza to, że wojewódzki konserwator zabytków powinien rozpatrzyć wniosek o usunięcie drzewa (krzewu), bez względu na to, czy drzewo lub krzew przedstawia jakiekolwiek wartości historyczne, artystyczne lub naukowe, istotne znaczenie ma natomiast to, czy znajduje się na terenie takiej nieruchomości, która objęta jest ochroną konserwatorską.". Sądy administracyjne są związane tą uchwałą na mocy art. 269 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i mają obowiązek ustalać właściwość organów do wydawania zezwoleń na usunięcie drzewa lub krzewu zgodnie z przyjętą w niej aktualną interpretacją art. 83a ust. 1 ustawy o ochronie przyrody, co wpływa na ustalenie właściwości organów do wydania decyzji na podstawie art. 107d ust. 1 i 5 w zw. z art. 36 ust. 1 pkt 1 ustawy o ochronie zabytków. Ustawodawca, ustalając właściwość organu ochrony zabytków w sprawach dotyczących wycięcia drzew (krzewów) z terenu nieruchomości wpisanych do rejestru zabytków, miał na celu zapewnienie temu organowi kontroli nad wszelkimi aspektami gospodarki zabytkiem nieruchomym, w tym kontrolę nad zmianami dokonywanymi przy takim zabytku lub na jego obszarze. Istotnym elementem jest wyeliminowanie konieczności wydawania zezwoleń w odniesieniu do tego samego terenu i tego samego obiektu przez dwa odrębne od siebie organy administracji publicznej. Usunięcie drzewa (krzewu) z terenu objętego ochroną konserwatorską stanowi ingerencję w te założenia przestrzenne i wpływa na ich kształt. Konieczne jest zatem dokonanie oceny, czy taka ingerencja jest dopuszczalna. Z tych względów art. 83a ust. 1 ustawy o ochronie przyrody porządkuje sprawy zezwoleń na usunięcie drzew z terenu zabytkowego, powierzając właściwość do rozstrzygania wniosków wyłącznie jednemu organowi – wojewódzkiemu konserwatorowi zabytków. Pozwala to na skuteczną ochronę zabytku nieruchomego w kontekście oceny zagrożeń jakie może wywoływać usunięcie poszczególnych elementów (wycięcie drzew lub krzewów) składających się na zabytek. To organy konserwatorskie jako wyspecjalizowane służby państwowe w zakresie ochrony zabytków powinny decydować, czy usunięcie drzewa (krzewu) ma wpływ na układ urbanistyczny zabytku. Jedynie służby konserwatorskie mogą dokonać oceny, czy i w jakim stopniu zamierzona wycinka drzew (krzewów) stanowi zagrożenie dla zabytku jako całości, bez szkody dla jego wartości. Ochrona tego rodzaju zabytków nieruchomych nie może być rozważana w oderwaniu od znajdującej się w ich otoczeniu zieleni, która w istocie stanowi część składową zabytku nieruchomego będącego układem lub zespołem. Nie oznacza to jednocześnie traktowania każdego drzewa (krzewu), znajdującego się na terenie objętego ochroną konserwatorską, jako wpisanego do rejestru zabytków. Mając powyższe na uwadze należy uznać, że wpis cmentarza do rejestru zabytków jest w świetle ustawy o ochronie przyrody oraz ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami wystarczającym dla przyjęcia, że dokonywanie na jego obszarze wycinki drzew lub krzewów wymaga uzyskania zezwolenia właściwego wojewódzkiego konserwatora zabytków.
W tej sprawie bezspornym jest, że teren, na którym dokonano wycinki spornych drzew znajduje się w strefie ścisłej ochrony konserwatorskiej, wpisany jest bowiem do rejestru zabytków na podstawie decyzji wojewódzkiego konserwatora zabytków z 28 grudnia 1988 r. pod nr rej. A-78. Zatem to P. Wojewódzki Konserwator Zabytków w B. jest zobowiązany do rozpoznania sprawy usunięcia drzew bez zezwolenia z terenu cmentarza wpisanego do rejestru zabytków. Zauważyć należy, że za podejmowanie działań bez wymaganego prawem pozwolenia właściwego organu ustawodawca przewidział sankcję. W myśl art. 107d ust. 1 ustawy o ochronie zabytków, kto bez pozwolenia wojewódzkiego konserwatora zabytków podejmuje działania, o których mowa w art. 36 ust. 1 pkt 1-5, podlega karze pieniężnej w wysokości od 500 do 500 000 zł. Karę tę, zgodnie z art. 107d ust. 5 tej ustawy, nakłada w drodze decyzji organ ochrony zabytków, który wydał pozwolenie bądź był właściwy do wydania pozwolenia.
Wobec powyższego w sytuacji, kiedy nie zostało wydane pozwolenie wojewódzkiego konserwatora zabytków na usunięcie drzew zlokalizowanych na obszarze chronionym, a było ono wymagane, to wojewódzki konserwator zabytków na podstawie art. 107d ust. 1 i ust. 5 ustawy o ochronie zabytków jest zobowiązany wszcząć z urzędu i prowadzić postępowanie w sprawie nałożenia kary pieniężnej za podejmowanie działań bez pozwolenia tego organu, w tym przypadku za usunięcie drzew bez zezwolenia z terenu cmentarza wpisanego do rejestru zabytków.
W związku z powyższym organem właściwym do rozpoznania sprawy usunięcia drzew bez zezwolenia z terenu cmentarza wpisanego do rejestru zabytków, jest P. Wojewódzki Konserwator Zabytków, gdyż zastosowanie znajdzie art. 36 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 107d ust. 1 i 5 ustawy o ochronie zabytków.
W tym stanie sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia, na podstawie art. 4 i art. 15 § 1 pkt 4 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.