Orzeczenie · 2023-02-21

III OW 220/22

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2023-02-21
NSAochrona środowiskaWysokansa
spór kompetencyjnyochrona zabytkówwycinka drzewcmentarzrejestr zabytkówustawa o ochronie przyrodyustawa o ochronie zabytkówNSAwłaściwość organu

Sprawa dotyczyła rozstrzygnięcia sporu kompetencyjnego pomiędzy Wójtem Gminy O. a P. Wojewódzkim Konserwatorem Zabytków w B. w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania sprawy usunięcia drzew bez zezwolenia z terenu cmentarza prawosławnego w O., wpisanego do rejestru zabytków. Wójt Gminy O. zwrócił się do Naczelnego Sądu Administracyjnego o rozstrzygnięcie negatywnego sporu kompetencyjnego, wskazując, że P. Wojewódzki Konserwator Zabytków powinien być właściwy do nałożenia kary pieniężnej za usunięcie drzew bez zezwolenia, zgodnie z ustawą o ochronie zabytków. Z kolei P. Wojewódzki Konserwator Zabytków wniósł o odrzucenie wniosku, argumentując, że Wójt nie przekazał mu podania w trybie Kpa, a także podnosząc, że właściwym do nałożenia kary na podstawie ustawy o ochronie przyrody jest wójt, chyba że nieruchomość jest wpisana do rejestru zabytków jako park, ogród lub inna forma zaprojektowanej zieleni. Naczelny Sąd Administracyjny, powołując się na art. 4 i art. 15 § 1 pkt 4 P.p.s.a., uznał, że wystąpił spór kompetencyjny negatywny. Analizując przepisy art. 83a ust. 1 ustawy o ochronie przyrody oraz art. 36 ust. 1 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, a także uchwałę NSA z dnia 19 października 2015 r. (sygn. akt II OPS 3/15), Sąd stwierdził, że usunięcie drzewa lub krzewu z terenu nieruchomości wpisanej do rejestru zabytków wymaga zezwolenia wojewódzkiego konserwatora zabytków. W związku z tym, że cmentarz w O. jest wpisany do rejestru zabytków, NSA wskazał P. Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w B. jako organ właściwy do rozpoznania sprawy usunięcia drzew bez zezwolenia, podkreślając, że organ ten jest zobowiązany do wszczęcia postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej na podstawie art. 107d ust. 1 i 5 ustawy o ochronie zabytków.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Ustalenie właściwości organów w sprawach dotyczących wycinki drzew na terenach zabytkowych oraz interpretacja przepisów ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami w kontekście kar za samowolne usunięcie drzew.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji sporu kompetencyjnego i wycinki drzew na terenie wpisanym do rejestru zabytków.

Zagadnienia prawne (2)

Który organ jest właściwy do rozpoznania sprawy usunięcia drzew bez zezwolenia z terenu cmentarza wpisanego do rejestru zabytków?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Właściwym organem jest P. Wojewódzki Konserwator Zabytków w B.

Uzasadnienie

Usunięcie drzewa z terenu nieruchomości wpisanej do rejestru zabytków wymaga zezwolenia wojewódzkiego konserwatora zabytków, a organ ten jest również właściwy do nałożenia kary pieniężnej w przypadku działań bez wymaganego pozwolenia.

Czy zawiadomienie o usunięciu drzew bez zezwolenia przez Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków stanowi podstawę do wszczęcia sporu kompetencyjnego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, jeśli organy prezentują rozbieżne stanowiska co do właściwości.

Uzasadnienie

Spór kompetencyjny negatywny występuje, gdy żaden z organów nie uważa się za właściwy do załatwienia sprawy, a NSA rozstrzyga go poprzez wskazanie właściwego organu.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Inne
Wskazano P. Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w B. jako organ właściwy do rozpoznania sprawy usunięcia drzew bez zezwolenia z terenu cmentarza wpisanego do rejestru zabytków.

Przepisy (10)

Główne

p.p.s.a. art. 4

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 15 § § 1 pkt 4

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 15 § § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.o.p. art. 83a § ust. 1

Ustawa o ochronie przyrody

Zezwolenie na usunięcie drzewa lub krzewu z terenu nieruchomości wpisanej do rejestru zabytków wydaje wojewódzki konserwator zabytków.

u.o.z. art. 36 § ust. 1 pkt 1

Ustawa o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami

u.o.z. art. 107d § ust. 1

Ustawa o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami

Kto bez pozwolenia wojewódzkiego konserwatora zabytków podejmuje działania, o których mowa w art. 36 ust. 1 pkt 1-5, podlega karze pieniężnej.

u.o.z. art. 107d § ust. 5

Ustawa o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami

Karę pieniężną nakłada w drodze decyzji organ ochrony zabytków, który wydał pozwolenie bądź był właściwy do wydania pozwolenia.

Pomocnicze

u.o.p. art. 88 § ust. 1 pkt 1

Ustawa o ochronie przyrody

k.p.a. art. 65 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 19

Kodeks postępowania administracyjnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Usunięcie drzewa z terenu nieruchomości wpisanej do rejestru zabytków wymaga zezwolenia wojewódzkiego konserwatora zabytków. • Wojewódzki konserwator zabytków jest właściwy do nałożenia kary pieniężnej za usunięcie drzewa bez wymaganego pozwolenia z terenu zabytkowej nieruchomości.

Odrzucone argumenty

Wójt Gminy O. nie przekazał podania P. Wojewódzkiemu Konserwatorowi Zabytków w trybie Kpa, co uniemożliwia wszczęcie sporu kompetencyjnego. • Właściwym do nałożenia kary za usunięcie drzew bez zezwolenia jest wójt na podstawie ustawy o ochronie przyrody, a nie konserwator zabytków.

Godne uwagi sformułowania

Spór o właściwość (kompetencyjny) ma miejsce wtedy, gdy zachodzi rozbieżność poglądów co do zakresu działania organów administracji publicznej w odniesieniu do rozpatrywania i rozstrzygania tej samej sprawy. • O właściwości wojewódzkiego konserwatora zabytków w sprawie usunięcia drzewa lub krzewu przesądza to, czy drzewo lub krzew którego dotyczy wniosek znajduje się na nieruchomości wpisanej do rejestru zabytków, a nie to czy poszczególny składnik przyrody (drzewo, krzew) został wpisany do rejestru zabytków. • Usunięcie drzewa (krzewu) z terenu objętego ochroną konserwatorską stanowi ingerencję w te założenia przestrzenne i wpływa na ich kształt.

Skład orzekający

Teresa Zyglewska

przewodniczący sprawozdawca

Jerzy Stelmasiak

sędzia NSA

Maciej Kobak

sędzia WSA del.

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie właściwości organów w sprawach dotyczących wycinki drzew na terenach zabytkowych oraz interpretacja przepisów ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami w kontekście kar za samowolne usunięcie drzew."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji sporu kompetencyjnego i wycinki drzew na terenie wpisanym do rejestru zabytków.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ochrony zabytków i środowiska, co jest tematem budzącym zainteresowanie. Rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego między różnymi organami administracji jest istotne z punktu widzenia praktyki prawniczej.

Kto odpowiada za wycinkę drzew na zabytkowym cmentarzu? NSA rozstrzyga spór kompetencyjny.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst