III OW 218/22

III OW 218/22 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2023-02-28
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-11-28
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Jerzy Stelmasiak /przewodniczący/
Małgorzata Masternak - Kubiak /sprawozdawca/
Teresa Zyglewska
Symbol z opisem
6136 Ochrona przyrody
643  Spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego (art. 22 § 1 pkt 1 Kpa) oraz między tymi organami
Hasła tematyczne
Inne
Skarżony organ
Burmistrz Miasta
Treść wyniku
Oddalono wniosek
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 259
art. 15 § 1 pkt 4 i § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Jerzy Stelmasiak Sędziowie: sędzia NSA Małgorzata Masternak-Kubiak (spr.) sędzia NSA Teresa Zyglewska po rozpoznaniu w dniu 28 lutego 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w L. o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego pomiędzy Regionalnym Dyrektorem Ochrony Środowiska w L. a Burmistrzem S. w przedmiocie wskazania organu właściwego w sprawie przeprowadzenia wycinki drzew postanawia: oddalić wniosek.
Uzasadnienie
Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w L. wystąpił z wnioskiem do Naczelnego Sądu Administracyjnego o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego pomiędzy nim a Burmistrzem S. poprzez wskazanie organu właściwego w sprawie przeprowadzonej wycinki drzew na działkach [...] w D., gmina S.
Rozpatrzenie opisanego przypadku zdaniem organu wnioskującego nie leży w kompetencji Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w L., gdyż zgodnie z przepisami art. 83 a ust. 2a ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 916 z późn. zm.) – dalej: "ustawa o ochronie przyrody", regionalny dyrektor ochrony środowiska uzgadnia jedynie zezwolenia na usuniecie drzew rosnących w pasie drogowym drogi publicznej. Zgodnie z art. 83a. ust. 1 ustawy o ochronie przyrody: "zezwolenie na usuniecie drzewa lub krzewu z terenu nieruchomości wydaje wójt, burmistrz albo prezydent miasta, a w przypadku gdy zezwolenie dotyczy usunięcia drzewa lub krzewu z terenu nieruchomości lub jej części wpisanej do rejestru zabytków - wojewódzki konserwator zabytków". W zaistniałej sytuacji obie działki, tj. [...], obręb D. leżą w obszarze Natura 2000 [...]. Tym samym wycinka drzew na tym terenie nie dotyczy kompetencji Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w L.
W odpowiedzi na wniosek Burmistrz S. podtrzymał dotychczasowe stanowisko, że organem inicjującym wszczęcie postępowania o wydanie zgody na wycinkę drzew i krzewów lub w przypadku umorzenia prowadzonego postępowania dot. obszaru Natura 2000-[...], jest właściwy miejscowo Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska. W związku z treścią opinii biegłego Urząd Miejski w S. przekazał całość akt postępowania celem prowadzenia przez organ według właściwości miejscowej i rzeczowej. Jak wynika z zebranego w sprawie materiału dowodowego w sprawie niniejszej postępowanie winno być podjęte i prowadzone przez Regionalną Dyrekcję Ochrony Środowiska w L. Co więcej, identyczne stanowisko zajęli także opiniujący w sprawie biegli, którzy jednoznacznie wskazują, że jedynym wyłącznie właściwym do prowadzenia tej sprawy organem jest Regionalna Dyrekcja Ochrony Środowiska.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 4 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r. poz. 329) - dalej: "P.p.s.a.", sądy administracyjne rozstrzygają spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek, a organami administracji rządowej. Rozstrzyganie sporów polega na wskazaniu organu właściwego do rozpoznania sprawy (art. 15 § 2 P.p.s.a.).
Przez spór należy rozumieć sytuację, w której przynajmniej dwa organy jednocześnie uważają się za właściwe do załatwienia sprawy (spór pozytywny) albo gdy każdy z organów uważa się za niewłaściwy do załatwienia sprawy (spór negatywny), przy czym żaden z organów pozostając w sporze nie podejmuje stosownego rozstrzygnięcia oczekując na zajęcie stanowiska przez ten właściwy. Naczelny Sąd Administracyjny jest uprawiony wyłącznie do rozpoznania sporu na tle danej, konkretnej sprawy sądowoadministracyjnej. W ramach rozpoznania sporu o właściwość lub sporu kompetencyjnego Sąd ten nie może podejmować rozstrzygnięć o charakterze abstrakcyjnym, a więc nie może dokonać wykładni prawa oderwanej od konkretnej sprawy, która to wykładnia będzie miała wiążący charakter względem innych sądów i organów.
Spór w niniejszej sprawie nie został oparty na jednoznacznie ustalonym stanie faktycznym i prawnym. Na obecnym etapie ustalenia wymaga, jakiego rodzaju rozstrzygnięcie będzie właściwe w sprawie – drzewa zostały zniszczone, a więc istnieje wątpliwość, czy przedmiotem sprawy jest wydanie zezwolenia na usunięcie drzew. Nadto z pisma Burmistrza S. z dnia 21 czerwca 2022 r., wynika, że nie uznał się on jako niewłaściwy w sprawie, tylko, że zwrócił się do Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w L. o "zajęcie stanowiska w sprawie wycinki (...) drzew w miejscowości D.".
Uznać zatem należy, że wniosek o rozstrzygnięcie sporu i przedmiot tego sporu nie zostały sformułowane w oparciu o konkretne przepisy prawa materialnego, które mogłyby mieć zastosowanie w tej sprawie. Żaden z organów nie powołał precyzyjnie norm prawa materialnego, które miałyby zastosowanie w tej sprawie, jak i norm kompetencyjnych stanowiących podstawę do ustalenia właściwości jednego z organów pozostających w sporze. Naczelny Sąd Administracyjny nie jest uprawniony do precyzowania przedmiotu postępowania w sprawie mającej na celu rozstrzygnięcie sporu, bowiem spór ten musi zaistnieć na tle konkretnie ustalonego stanu faktycznego, jak i przede wszystkim stanu prawnego. Tego rodzaju spór w tej sprawie nie zaistniał, a więc Naczelny Sąd Administracyjny nie miał możliwości wskazania organu właściwego.
Z tych względów i na podstawie art. 151 w związku z art. 64 § 3 oraz w związku z art. 4 i art. 15 § 1 pkt 4 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia.