III OSK 978/25Policja ekwiwalent urlop kpa TK
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Komendanta Głównego Policji od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który uchylił decyzje administracyjne odmawiające policjantowi wyrównania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy. Policjant, zwolniony ze służby w 2018 r., domagał się przeliczenia ekwiwalentu według nowej stawki (1/21) zamiast pierwotnie zastosowanej (1/30), powołując się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 2018 r. (sygn. akt K 7/15) oraz przepisy przejściowe. Organy Policji odmawiały, uznając, że sprawa została zakończona i nie można jej wzruszyć w trybie art. 154 KPA, a także że przepisy przejściowe nie pozwalają na zastosowanie nowej stawki do jego sytuacji. WSA uchylił te decyzje, uznając, że tryb nadzwyczajny z art. 154 KPA może dotyczyć także decyzji związanych, jeśli nie prowadzi to do naruszenia prawa, a słuszny interes strony jest uzasadniony. NSA oddalił skargę kasacyjną organu, podzielając stanowisko WSA. Sąd podkreślił, że interpretacja przepisów przejściowych (art. 9 ust. 1 ustawy nowelizującej) powinna uwzględniać wyrok TK i nie wyłącza stosowania korzystniejszych przepisów do sytuacji policjantów zwolnionych przed wejściem w życie nowelizacji, jeśli ich sprawa nie została definitywnie zakończona przed 6 listopada 2018 r. NSA uznał, że zasada trwałości decyzji administracyjnej nie może stać na przeszkodzie rozstrzygnięciu sprawy zgodnie z prawem, zwłaszcza gdy wykładnia przepisów ewoluowała.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaMożliwość stosowania trybu nadzwyczajnego z art. 154 KPA do decyzji związanych, interpretacja przepisów przejściowych dotyczących ekwiwalentu za urlop policjantów w kontekście wyroku TK, oraz zasada pierwszeństwa zgodności z prawem nad trwałością decyzji administracyjnej.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej policjantów i przepisów przejściowych, ale jego ogólne zasady dotyczące art. 154 KPA mogą mieć szersze zastosowanie.
Zagadnienia prawne (3)
Czy decyzja administracyjna związana może być uchylona lub zmieniona w trybie nadzwyczajnym na podstawie art. 154 § 1 KPA, jeśli przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony, a zmiana nie jest sprzeczna z prawem?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, charakter decyzji (związana czy uznaniowa) nie wyłącza możliwości jej weryfikacji w trybie art. 154 § 1 KPA, pod warunkiem, że nie prowadzi to do sprzeczności z prawem, a interes strony jest słuszny i znajduje oparcie w przepisach prawa.
Uzasadnienie
Sąd administracyjny podzielił stanowisko, że dla zastosowania trybu z art. 154 § 1 KPA nie ma znaczenia charakter decyzji (związana czy uznaniowa), lecz istotne jest, aby jej zmiana lub uchylenie nie doprowadziło do stanu niezgodnego z prawem. Słuszny interes strony musi mieć oparcie w obowiązujących przepisach prawa i nie może być sprzeczny z ustawą.
Jak należy interpretować przepisy przejściowe (art. 9 ust. 1 ustawy nowelizującej) dotyczące stosowania zmienionego art. 115a ustawy o Policji (współczynnik 1/21) do ekwiwalentu za niewykorzystany urlop policjantów zwolnionych przed 6 listopada 2018 r., ale których sprawy nie zostały zakończone przed tą datą?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Przepisy przejściowe pozwalają na stosowanie korzystniejszego współczynnika 1/21 do ekwiwalentu za urlop policjantów zwolnionych przed 6 listopada 2018 r., jeśli ich sprawy nie zostały zakończone przed tą datą, a interpretacja ta jest zgodna z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego.
Uzasadnienie
NSA uznał, że art. 9 ust. 1 ustawy nowelizującej nie wyłącza stosowania zmienionego art. 115a ustawy o Policji do stanów faktycznych zaistniałych przed 6 listopada 2018 r., jeśli sprawa nie została zakończona przed tą datą. Wykładnia ta jest zgodna z celem wyroku TK K 7/15, który zakwestionował poprzedni współczynnik 1/30 jako niezgodny z Konstytucją.
Czy zasada trwałości decyzji administracyjnej (art. 16 § 1 KPA) wyłącza możliwość uchylenia lub zmiany decyzji ostatecznej w trybie nadzwyczajnym (art. 154 KPA), gdy istnieją podstawy prawne do takiego działania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zasada trwałości decyzji administracyjnej nie może stać na przeszkodzie rozstrzygnięciu sprawy zgodnie z prawem, jeśli istnieją uzasadnione podstawy do zastosowania trybu nadzwyczajnego z art. 154 KPA.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że nie ma wystarczających racji, aby przedkładać dalsze formalne obowiązywanie decyzji ostatecznej nad rozstrzygnięcie sprawy zgodnie z prawem, co uzasadnia zastosowanie art. 154 KPA.
Rozstrzygnięcie
Przepisy (6)
Główne
k.p.a. art. 154 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Decyzja ostateczna, na mocy której żadna ze stron nie nabyła prawa, może być w każdym czasie uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, jeżeli przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony. Tryb ten ma zastosowanie również do decyzji związanych, o ile nie prowadzi do sprzeczności z prawem.
u.p. art. 115a
Ustawa o Policji
Ekwiwalent pieniężny za 1 dzień niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego ustala się w wysokości 1/21 części miesięcznego uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym należnego policjantowi na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym (w brzmieniu po nowelizacji z 2020 r.).
ustawa nowelizująca art. 9 § ust. 1
Ustawa o szczególnych rozwiązaniach dotyczących wsparcia służb mundurowych nadzorowanych przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych, o zmianie ustawy o Służbie Więziennej oraz niektórych innych ustaw
Przepis art. 115a ustawy o Policji w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą stosuje się do spraw dotyczących wypłaty ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy wszczętych i niezakończonych przed dniem 6 listopada 2018 r. oraz do spraw dotyczących wypłaty ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy policjantowi zwolnionemu ze służby od dnia 6 listopada 2018 r. Ekwiwalent pieniężny za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy za okres przed dniem 6 listopada 2018 r. ustala się na zasadach wynikających z przepisów ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu obowiązującym przed dniem 6 listopada 2018 r.
Pomocnicze
u.p. art. 114 § ust. 1 pkt 2
Ustawa o Policji
Policjant zwolniony ze służby otrzymuje ekwiwalent pieniężny za niewykorzystane urlopy wypoczynkowe lub dodatkowe.
k.p.a. art. 6
Kodeks postępowania administracyjnego
Organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa.
k.p.a. art. 16 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Decyzje, od których nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji lub skarga do sądu administracyjnego, są ostateczne.
Argumenty
Skuteczne argumenty
WSA prawidłowo uchylił decyzje organów, ponieważ tryb art. 154 KPA może dotyczyć decyzji związanych, jeśli nie prowadzi to do sprzeczności z prawem, a interes strony jest słuszny. • Interpretacja przepisów przejściowych dotyczących ekwiwalentu za urlop policjantów powinna uwzględniać wyrok TK K 7/15 i pozwalać na stosowanie korzystniejszego współczynnika 1/21. • Zasada trwałości decyzji administracyjnej nie może stać na przeszkodzie rozstrzygnięciu sprawy zgodnie z prawem w trybie nadzwyczajnym.
Odrzucone argumenty
Decyzja związana nie może być uchylona w trybie art. 154 KPA. • Przepisy przejściowe wyłączają stosowanie korzystniejszego współczynnika 1/21 do sytuacji policjanta zwolnionego przed 6 listopada 2018 r. • Sąd I instancji przekroczył zakres kognicji, uchylając decyzje organów w trybie art. 154 KPA. • Uzasadnienie wyroku WSA jest wadliwe i nie zawiera wytycznych co do dalszego postępowania.
Godne uwagi sformułowania
nie ma znaczenia to, czy decyzja ma charakter związany, czy uznaniowy, istotne jest natomiast, aby zastosowanie tego trybu nie doprowadziło do stanu niezgodnego z prawem • słuszny interes strony nie może być sprzeczny z jasno brzmiącym przepisem ustawy ani też go zastępować • nie można przedkładać dalszego formalnego obowiązywania decyzji ostatecznej nad rozstrzygnięcie sprawy zgodnie z prawem • nie można przyjąć, aby art. 9 ust. 1 ustawy nowelizującej stanowił przeszkodę do stosowania art. 115a ustawy o Policji w brzmieniu obowiązującym od 1 października 2020 r. do stanów faktycznych zaistniałych przed tym dniem
Skład orzekający
Olga Żurawska - Matusiak
przewodniczący
Wojciech Jakimowicz
sprawozdawca
Zbigniew Ślusarczyk
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Możliwość stosowania trybu nadzwyczajnego z art. 154 KPA do decyzji związanych, interpretacja przepisów przejściowych dotyczących ekwiwalentu za urlop policjantów w kontekście wyroku TK, oraz zasada pierwszeństwa zgodności z prawem nad trwałością decyzji administracyjnej."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej policjantów i przepisów przejściowych, ale jego ogólne zasady dotyczące art. 154 KPA mogą mieć szersze zastosowanie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii interpretacji przepisów przejściowych i możliwości stosowania trybu nadzwyczajnego w prawie administracyjnym, co ma znaczenie praktyczne dla wielu funkcjonariuszy służb mundurowych.
“Policjanci mogą walczyć o wyższy ekwiwalent za urlop nawet po latach – NSA wyjaśnia kluczowe przepisy.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.