III OSK 956/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Szefa Krajowej Administracji Skarbowej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który uchylił postanowienie o odmowie wydania zaświadczenia potwierdzającego pełnienie służby w warunkach zagrażających życiu. WSA uznał, że organy administracji nie przeprowadziły wystarczającego postępowania wyjaśniającego, nie dopytały wnioskodawczyni o konkretne zdarzenia i dokumenty, ani nie zbadały dostępnej dokumentacji. Naczelny Sąd Administracyjny stanął jednak na stanowisku, że postępowanie o wydanie zaświadczenia ma charakter potwierdzający istniejące fakty i stan prawny na podstawie posiadanych przez organ danych, a nie dowodowy. Podkreślono, że zaświadczenie nie może rozstrzygać spornych kwestii ani tworzyć nowych ustaleń faktycznych. W tej konkretnej sprawie organy administracji prawidłowo ustaliły, że nie istniały rejestry czynności operacyjno-rozpoznawczych lub dochodzeniowo-śledczych potwierdzające służbę w warunkach zagrażających życiu i zdrowiu, ani inne dokumenty pozwalające na wydanie żądanego zaświadczenia. W związku z tym, NSA uznał zarzuty skargi kasacyjnej za zasadne, uchylił zaskarżony wyrok WSA i oddalił skargę, jednocześnie zasądzając koszty postępowania kasacyjnego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących wydawania zaświadczeń w postępowaniu administracyjnym, zwłaszcza w kontekście braku dokumentacji potwierdzającej określone fakty.
Dotyczy specyficznej sytuacji braku rejestrów potwierdzających służbę w warunkach zagrażających życiu, ale zasady interpretacji przepisów k.p.a. dotyczących zaświadczeń mają szersze zastosowanie.
Zagadnienia prawne (2)
Czy organ administracji publicznej ma obowiązek wydania zaświadczenia potwierdzającego pełnienie służby w warunkach zagrażających życiu i zdrowiu, jeśli nie posiada odpowiednich rejestrów lub dokumentów potwierdzających te okoliczności?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, organ nie ma takiego obowiązku, ponieważ postępowanie o wydanie zaświadczenia ma charakter potwierdzający istniejące dane, a nie dowodowy, i nie może służyć do tworzenia nowych ustaleń faktycznych lub rozstrzygania spornych kwestii.
Uzasadnienie
NSA podkreślił, że zaświadczenie jest dokumentem urzędowym potwierdzającym fakty lub stan prawny wynikający z posiadanych przez organ ewidencji, rejestrów lub innych danych. Postępowanie wyjaśniające w ramach wydawania zaświadczenia ma charakter pomocniczy i ogranicza się do weryfikacji istniejących danych, a nie do ich tworzenia lub ustalania w drodze postępowania dowodowego. Brak odpowiednich rejestrów uniemożliwia wydanie zaświadczenia o żądanej treści.
Jaki jest zakres postępowania wyjaśniającego w ramach postępowania o wydanie zaświadczenia na podstawie art. 218 § 2 k.p.a.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Postępowanie wyjaśniające w ramach wydawania zaświadczenia ma ograniczony zakres i służy jedynie ustaleniu, czy dane znajdujące się w posiadaniu organu (ewidencje, rejestry) odnoszą się do wnioskodawcy i potwierdzają żądany stan faktyczny lub prawny. Nie służy ono do zbierania nowych dowodów ani do ustalania spornych okoliczności.
Uzasadnienie
NSA wyjaśnił, że art. 218 § 2 k.p.a. dopuszcza postępowanie wyjaśniające, ale tylko w koniecznym zakresie i w celu potwierdzenia faktów lub stanu prawnego wynikających z posiadanych przez organ danych. Nie jest dopuszczalne tworzenie lub pozyskiwanie materiałów dowodowych na użytek konkretnego postępowania o wydanie zaświadczenia, ani dokonywanie nowych ustaleń faktycznych i prawnych.
Przepisy (8)
Główne
k.p.a. art. 218 § § 1 i 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 219
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 217 § § 2 pkt 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 141 § § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 153
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 144
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak posiadania przez organ administracji rejestrów lub innych danych potwierdzających służbę w warunkach zagrażających życiu i zdrowiu uniemożliwia wydanie zaświadczenia. • Postępowanie o wydanie zaświadczenia ma charakter potwierdzający istniejące dane, a nie dowodowy; nie służy do tworzenia nowych ustaleń faktycznych ani rozstrzygania spornych kwestii.
Odrzucone argumenty
Organ powinien przeprowadzić szersze postępowanie wyjaśniające, dopytać wnioskodawczynię o konkretne zdarzenia i dokumenty, a także zbadać dostępną dokumentację (np. książki służby, materiały śledztw) oraz wystąpić do innych służb o informacje.
Godne uwagi sformułowania
Zaświadczenie stanowi urzędowe poświadczenie określonych faktów lub stanu prawnego. Za jego pomocą organ stwierdza, co mu jest wiadome, nie rozstrzyga jednak żadnej sprawy. • W sytuacji zatem, gdy kwestia objęta żądaniem zaświadczenia budzi wątpliwości, organ powinien odmówić wydania zaświadczenia. • Postępowanie wyjaśniające, zmierzające do wydania zaświadczenia, jest prowadzone jedynie w zakresie pozwalającym na urzędowe stwierdzenie znanych faktów lub stanu prawnego, a zatem nie obejmuje ich ustalenia.
Skład orzekający
Małgorzata Pocztarek
przewodniczący
Mariusz Kotulski
sprawozdawca
Zbigniew Ślusarczyk
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wydawania zaświadczeń w postępowaniu administracyjnym, zwłaszcza w kontekście braku dokumentacji potwierdzającej określone fakty."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku rejestrów potwierdzających służbę w warunkach zagrażających życiu, ale zasady interpretacji przepisów k.p.a. dotyczących zaświadczeń mają szersze zastosowanie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego związanego z wydawaniem zaświadczeń i ograniczeniami dowodowymi w postępowaniu administracyjnym, co jest istotne dla praktyków prawa.
“Czy brak dokumentów oznacza brak prawa do zaświadczenia? NSA wyjaśnia granice postępowania administracyjnego.”
Dane finansowe
WPS: 460 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.