III OSK 949/23

Naczelny Sąd Administracyjny2024-12-03
NSAochrona środowiskaWysokansa
ochrona przyrodydrzewawycinkazezwoleńzagrożeniebezpieczeństwo ruchu drogowegouzgodnienieRDOŚNSA

NSA oddalił skargę kasacyjną Zarządu Dróg Wojewódzkich w Katowicach, potwierdzając, że negatywne uzgodnienie Regionalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska jest wiążące dla organu wydającego zezwolenie na usunięcie drzewa.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej Zarządu Dróg Wojewódzkich w Katowicach na wyrok WSA w Gliwicach, który oddalił skargę na decyzję odmawiającą zezwolenia na usunięcie lipy drobnolistnej. Zarząd Dróg argumentował, że drzewo stanowi zagrożenie dla ruchu drogowego i ma zły stan fitosanitarny. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, podkreślając, że negatywne uzgodnienie Regionalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska jest wiążące dla organu prowadzącego postępowanie i uniemożliwia wydanie zezwolenia na wycinkę.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Zarządu Dróg Wojewódzkich w Katowicach od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, który utrzymał w mocy decyzję odmawiającą zezwolenia na usunięcie drzewa (lipy drobnolistnej) z uwagi na jego stan i potencjalne zagrożenie dla bezpieczeństwa ruchu drogowego. Zarząd Dróg argumentował, że drzewo, mimo swoich rozmiarów, jest w złym stanie fitosanitarnym i zagraża uczestnikom ruchu oraz infrastrukturze. Sąd pierwszej instancji oddalił skargę, uznając argumentację skarżącego za ogólnikową i niepopartą dowodami, a także wskazując na brak uzupełnienia dokumentacji mimo wezwań organów. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, opierając się na kluczowym zarzucie naruszenia art. 83a ust. 2a w zw. z art. 83a ust. 6 ustawy o ochronie przyrody. Sąd wyjaśnił, że uzgodnienie z Regionalną Dyrekcją Ochrony Środowiska, zgodnie z art. 106 § 1 K.p.a., jest wiążące dla organu prowadzącego postępowanie. Negatywne uzgodnienie RDOŚ, które nie zostało zakwestionowane, uniemożliwiło wydanie zezwolenia na usunięcie drzewa, nawet jeśli skarżący podnosił argumenty dotyczące stanu drzewa i zagrożenia. NSA podkreślił, że organ uzgadniający działa w ramach swojej specjalistycznej wiedzy, a jego stanowisko jest merytoryczne i przesądza o wyniku postępowania głównego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, negatywne uzgodnienie RDOŚ jest wiążące dla organu prowadzącego postępowanie i uniemożliwia wydanie zezwolenia na usunięcie drzewa.

Uzasadnienie

Sąd wyjaśnił, że uzgodnienie z RDOŚ, zgodnie z art. 106 § 1 K.p.a., jest formą współdziałania, której skutki są zależne od treści normy materialnoprawnej. W przypadku zezwolenia na usunięcie drzewa w pasie drogowym, negatywne uzgodnienie RDOŚ jest wiążące i przesądza o wyniku postępowania, uniemożliwiając wydanie decyzji o odmiennym kierunku rozstrzygnięcia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (17)

Główne

u.o.p. art. 83a § ust. 2a w zw. z art. 83a ust. 6

Ustawa o ochronie przyrody

Uzgodnienie z Regionalną Dyrekcją Ochrony Środowiska jest wiążące dla organu wydającego zezwolenie na usunięcie drzewa w pasie drogowym.

Pomocnicze

k.p.a. art. 106 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Określa uzgodnienie jako formę współdziałania organów, której skutki są zależne od treści normy materialnoprawnej.

u.o.p. art. 83 § ust. 1

Ustawa o ochronie przyrody

u.o.p. art. 83a § ust. 1 i ust. 2a

Ustawa o ochronie przyrody

u.o.p. art. 83c § ust. 1

Ustawa o ochronie przyrody

u.o.p. art. 83d § ust. 1

Ustawa o ochronie przyrody

u.o.p. art. 83b

Ustawa o ochronie przyrody

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 136 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 75 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 182 § § 2

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183 § § 2

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 189

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 184

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Negatywne uzgodnienie Regionalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska jest wiążące dla organu prowadzącego postępowanie w sprawie zezwolenia na usunięcie drzewa w pasie drogowym.

Odrzucone argumenty

Drzewo stanowi bezpośrednie zagrożenie dla uczestników ruchu drogowego i mienia z uwagi na swoje położenie i stan fitosanitarny. Organ prowadzący postępowanie naruszył przepisy K.p.a. poprzez brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego oraz brak przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego dendrologa. Uzgodnienie z RDOŚ nie jest absolutnie wiążące dla organu prowadzącego postępowanie. Wniosek o wycinkę drzewa nie musi wykazywać, że wycinka jest ostatecznym rozwiązaniem.

Godne uwagi sformułowania

Negatywne uzgodnienie przez RDOŚ decyzji organu w przedmiocie wydania skarżącemu kasacyjnie zezwolenia na usunięcie drzewa [...] kwestionowaną skargą decyzję należy ocenić, jako zgodną z prawem. Bierność procesowa nie podejmując - mimo wystosowanego doń wezwania - działań mających na celu usunięcie istniejących wątpliwości i należyte umotywowanie swojego żądania. Stanowisko organu współdziałającego, z którym należy uzgodnić decyzję bądź wydać decyzję po uzgodnieniu, jest wiążące dla organu prowadzącego postępowanie główne.

Skład orzekający

Jerzy Stelmasiak

przewodniczący

Maciej Kobak

sprawozdawca

Piotr Korzeniowski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Wiążący charakter uzgodnień z organami współdziałającymi w postępowaniu administracyjnym, w szczególności w kontekście zezwoleń na usunięcie drzew."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji usunięcia drzewa w pasie drogowym i uzgodnienia z RDOŚ. Interpretacja art. 106 K.p.a. w kontekście innych przepisów materialnych może wymagać analizy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa ilustruje ważny aspekt postępowania administracyjnego dotyczący współdziałania organów i wiążącego charakteru ich uzgodnień, co jest kluczowe dla praktyków prawa administracyjnego.

Czy negatywna opinia RDOŚ zawsze blokuje wycinkę drzewa? NSA wyjaśnia.

Sektor

ochrona środowiska

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III OSK 949/23 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2024-12-03
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-05-08
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Jerzy Stelmasiak /przewodniczący/
Maciej Kobak /sprawozdawca/
Piotr Korzeniowski
Symbol z opisem
6136 Ochrona przyrody
Hasła tematyczne
Ochrona przyrody
Sygn. powiązane
II SA/Gl 1603/22 - Wyrok WSA w Gliwicach z 2023-02-01
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 916
art. 83a ust. 2 w zw. z art. 83a ust. 6
Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (t.j)
Dz.U. 2020 poz 256
art. 106 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jerzy Stelmasiak Sędziowie Sędzia NSA Piotr Korzeniewski Sędzia del. WSA Maciej Kobak (spr.) po rozpoznaniu w dniu 3 grudnia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Zarządu Dróg Wojewódzkich w Katowicach od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 1 lutego 2023 r. sygn. akt II SA/Gl 1603/22 w sprawie ze skargi Zarządu Dróg Wojewódzkich w Katowicach na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bielsku-Białej z dnia 29 sierpnia 2022 r. nr SKO.V/428/83/2022 w przedmiocie zezwolenia na usunięcie drzewa oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 1 lutego 2023 r. sygn. akt II SA/Gl 1603/22 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę Zarządu Dróg Wojewódzkich w Katowicach (dalej: "skarżący") na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bielsku-Białej (dalej: "organ") z dnia 29 sierpnia 2022 r. nr SKO.V/428/83/2022 w przedmiocie zezwolenia na usunięcie drzewa.
Powyższy wyrok zapadł w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy.
Wnioskiem z 2 listopada 2021 r. skarżący zwrócił się do Burmistrza Miasta S. o zezwolenie na usunięcie drzewa z gatunku lipa drobnolistna o obwodzie pnia 436 cm rosnącego na działce nr [...] obręb [...].
Następnie, pismem z 24 listopada 2021 r. zwrócono się do Regionalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska w Katowicach o uzgodnienie projektu zezwolenia na usunięcie przedmiotowego drzewa, która pismem z 13 grudnia 2021 r. wezwała do uzupełnienia dokumentacji poprzez podanie i udokumentowanie wszystkich rzeczywistych powodów przemawiających za usunięciem drzewa, a także do rozważenia zastosowania innych rozwiązań niż wycinka.
Pismem z 23 grudnia 2021 r. skarżący poinformował, że usytuowanie drzewa stanowi zagrożenie dla bezpieczeństwa uczestników ruchu drogowego poprzez ograniczenie widoczności na skrzyżowaniu oraz wskazał, że w bliskiej odległości od korony drzewa przebiegają linie napowietrzne, a zatem silne podmuchy wiatru powodując łamanie się gałęzi mogą doprowadzić do pozbawienia okolicznych mieszkańców energii elektrycznej.
Organ uzgadniający, na podstawie odpowiedzi skarżącego wraz z projektem zezwolenia na usunięcie drzewa postanowieniem nr WPN.660.1638.2021.KS.2 wydanym 27 stycznia 2022 r. odmówił uzgodnienia projektu decyzji dotyczącej zezwolenia na usunięcie objętego wnioskiem drzewa. Podkreślił bowiem, że posiada ono rozmiar "pomnikowy", a ponadto tak stare i okazałe drzewa mają bardzo duże znaczenie w środowisku przyrodniczym.
Decyzją z dnia 9 lutego 2021 r. nr WK.6131.378.2021 wydaną na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 2960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256, dalej: "k.p.a.") oraz art. 83 ust. 1, art. 83a ust. 1 i ust. 2a, art. 83 c ust. 1 i art. 83 d ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2021 r. poz. 1098 ze zm.) Burmistrz Miasta S. odmówił wydania Zarządowi Dróg Wojewódzkich w Katowicach (dalej jako strona lub skarżący) zezwolenia na usunięcie drzewa będącego przedmiotem wniosku.
Z powyższą decyzją nie zgodził się skarżący, który wniósł odwołanie do organu żądając jej uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia. Odwołujący się zaznaczył, że drzewo objęte wnioskiem posiada znaczny posusz w koronie, wypróchnienia w pniu i zrogowacenia, a dodatkowo rośnie zaledwie 0,2 m od krawędzi jezdni, co przekracza minimalną skrajnię drogową wynoszącą 0,5 m, określoną w z § 54 pkt 1 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z 2 marca 1999 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie (Dz. U. z 2016 r., poz. 124, dalej: "rozporządzenie").
Organ decyzją z 29 sierpnia 2022 r. nr SKO.V/428/83/2022 utrzymał w mocy akt objęty odwołaniem. W uzasadnieniu organ drugiej instancji powołał się na art. 83 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody, w myśl którego usunięcie drzewa lub krzewu z terenu nieruchomości lub jej części może nastąpić po uzyskaniu zezwolenia wydanego na wniosek posiadacza nieruchomości (za zgodą jej właściciela).
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skarżący wniósł o uchylenie powyższej decyzji jak również poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji podnosząc zarzut naruszenia art. 7, art. 77 i art. 80 K.p.a., poprzez brak wyczerpującego rozpatrzenia zebranego w sprawie materiału dowodowego, czego skutkiem było pominięcie faktu, że wnioskowane do wycinki drzewo stanowi bezpośrednie zagrożenie dla uczestników ruchu drogowego. Skarżący zarzucił także naruszenie art. 82c ust. 3 ustawy o ochronie przyrody w związku z art. 86 tej regulacji.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie nie znajdując podstaw do zmiany zajętego w sprawie stanowiska.
Opisanym na wstępie wyrokiem WSA w Gliwicach oddalił skargę. Sąd pierwszej instancji zważył, że zarzuty naruszenia przepisów ustawy o ochronie przyrody nie mogły odnieść skutku. Odnośnie bowiem do zagrożeń, jakie miał powodować stan wspomnianego drzewa, argumentacja skarżącego okazała się ogólnikowa i niepoparta dostatecznie przekonującymi danymi. Strona skarżąca nie doprecyzowała swojego stanowiska w niniejszym zakresie i nie udzieliła żadnych bliższych wyjaśnień, chociaż była do tego w sposób szczegółowy i obszerny wezwana przez organ uzgadniający (pismo z dnia 13 grudnia 2021 r. - karty nr 5 i 6 akt administracyjnych). Odpowiadając na to pismo ograniczyła się zasadniczo do krótkiego wywodu o ograniczaniu przez to drzewo widoczności oraz o możliwości uszkodzenia przebiegającej w pobliżu energetycznej linii napowietrznej. Wbrew rzeczonemu wezwaniu nie przedstawiła natomiast jednoznacznych i precyzyjnych dowodów potwierdzających zasadność usunięcia spornej lipy, w tym nie wskazała, jak znaczny jest posusz i jaki jest jego charakter, nie wyjaśniła ani nie udokumentowała, jakiego rodzaju wypróchnienia i zrogowacenia występują w pniu oraz nie przedstawiła zdjęć tych uszkodzeń, chociaż - co warto odnotować - organ uzgadniający zwrócił jej uwagę, że nie każda sytuacja związana z istnieniem wypróchnień stanowi problem zdrowotny drzewa, stwarza zagrożenie i powinna być kwalifikowana jako patologiczna, zwłaszcza w przypadku lipy, która jest drzewem o bardzo dużej żywotności i zdolności do regeneracji. Po wtóre - skarżący w ogóle nie odniósł się do powyższego wezwania w zakresie pozostałych punktów albowiem nie zasięgnął stosownej opinii specjalisty dendrologa zaś z jego odpowiedzi nie wynika, aby przeprowadził jakiekolwiek rozważania co do możliwości zastosowania innych niż wycinka rozwiązań minimalizujących ewentualne obawy o bezpieczeństwo obiektów, ludzi i ruchu drogowego w postaci np. cięć pielęgnacyjnych, częściowej redukcji korony (lipa bardzo dobrze reaguje na zabiegi pielęgnacyjne), czy też zastosowania wiązań elastycznych.
Ponadto skarżący odpowiedział na wezwanie organu o złożenie wyjaśnień bardzo lakonicznie i nie ustosunkował się do zawartych w nim zagadnień w sposób dostateczny ani też nie uczynił tego w dalszym toku postępowania, a skoro tak, za całkowicie chybione należało uznać podnoszone przez niego zarzuty, jakoby to orzekające w sprawie organy naruszyły zasadę prawdy obiektywnej wyrażoną w art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a. Organy te podjęły bowiem wszelkie niezbędne czynności zmierzające do zgromadzenia pełnego materiału dowodowego i do poczynienia miarodajnych ustaleń co do przedmiotu postępowania oraz oceniły ten materiał w sposób zgodny z zasadami logiki i doświadczeniem życiowym, natomiast to raczej skarżący wykazał się biernością procesową nie podejmując - mimo wystosowanego doń wezwania - działań mających na celu usunięcie istniejących wątpliwości i należyte umotywowanie swojego żądania.
Skład orzekający zwrócił uwagę na okoliczność braku dowodów mogących świadczyć o tym, aby drzewo wnioskowane przez skarżącego do wycinki należało do przypadków wymagających podjęcia tej czynności, a równocześnie podkreślił, że jest to okaz pomnikowy o wyjątkowo okazałych rozmiarach, a zatem ewentualne zezwolenie na jego usunięcie wymagałoby poparcia szczególnie przekonującymi argumentami wskazującymi jednoznacznie na istnienie wręcz wyjątkowo uzasadnionych okoliczności, które by za tym przemawiały a wniosek w takim zakresie powinien zostać umotywowany w sposób wyczerpujący, precyzyjny i pełny.
Wniosek zgłoszony przez skarżącego wymogu takiego nie spełniał a braki w tym zakresie nie zostały w toku postępowania uzupełnione, w związku z czym za zasadne należało uznać zarówno negatywne stanowisko organu uzgadniającego jak i stanowiące jego następstwo rozstrzygnięcia podjęte przez organy obydwu instancji.
W ocenie WSA na uwzględnienie nie zasługiwała również argumentacja dotyczaca naruszenia § 53 ust. 3 rozporządzenia tj. ustanawiającego odległość pnia drzewa od krawędzi jezdni (rozporządzenie to obowiązywało w okresie, w którym wydano obie zapadłe w sprawie decyzje, a jego uchylenie nastąpiło z dniem 22 września 2022 r.).
Powyższy wyrok skarżący zakwestionował w całości, zarzucając mu naruszenie:
1. przepisów postępowania:
a) art. 7, art. 75 § 1, art. 77 § 1, oraz art. 136 § 1 k.p.a. poprzez brak podjęcia przez organ II instancji z urzędu niezbędnych działań celem dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego w sprawie, w tym niewyjaśnienie istotnych okoliczności sprawy, w tym przede wszystkim nieuwzględnienie stanowiska skarżącego, który wskazuje, że wnioskowane do wycinki drzewo stanowi zagrożenie dla bezpieczeństwa ruchu, ludzi i mienia nie tylko z uwagi na swoje położenie, ale także ze względu na stan fitosanitarny;
b) art. 7, art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 136 § 1 k.p.a. poprzez niewyczerpujące wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, braku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego, braku przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego dendrologa, którą organ mógł przeprowadzić z urzędu.
2. prawa materialnego:
a) art. 83a ust. 2a w zw. z art. 83a ust. 6 ustawy o ochronie przyrody, poprzez ich błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że uzgodnienie z regionalnym dyrektorem ochrony środowiska jest absolutnie wiążące dla organu prowadzącego postępowanie w sprawie wydania zezwolenia na wycinkę drzewa, podczas gdy literalne brzmienie wskazanego przepisu obliguje jedynie do przeprowadzenia uzgodnień (dokonywanych w trybie art. 106 k.p.a.), a nie stanowi o mocy wiążącej takiego uzgodnienia, a nadto stanowisko organu współdziałającego nie zwalnia organu prowadzącego postępowanie z przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego i postępowania dowodowego;
b) art. 83b ustawy o ochronie przyrody (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 916 z późniejszymi zmianami) poprzez jego błędną wykładnię, sprowadzającą się do błędnego twierdzenia, jakoby wniosek o wycinkę drzewa miał wykazywać, że wycinka drzewa jest ostatecznym rozwiązaniem, a podjęcie wszelkich innych czynności nie jest wystarczające, podczas gdy literalne brzmienie przytoczonego przepisu wyraźnie przeczy temu, by wniosek o wycinkę drzewa miał zawierać taki element;
c) art. 83c ust. 1 ustawy o ochronie przyrody (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 916 z późniejszymi zmianami) poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na pominięciu argumentów skarżącego przemawiających za koniecznością usunięcia przedmiotowego drzewa z powodu bezpośredniego zagrożenia dla uczestników ruchu i mienia - co doprowadziło do niezasadnego oddalenia skargi skarżącej i jednocześnie do odmowy udzielenia zezwolenia na wycinkę drzewa.
Na podstawie powyższych zarzutów wniesiono o zmianę zaskarżonego wyroku w całości i udzielenie zezwolenia na wycinkę przedmiotowego drzewa; względnie, w przypadku braku uznania, iż spełnione zostały przesłanki dla zmiany wyroku Sądu I Instancji, wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gliwicach; zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego; oraz oświadczono o zrzeczeniu się rozprawy.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Wobec oświadczenia skarżącego kasacyjnie o zrzeczeniu się rozprawy, sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym - art. 182 § 2 p.p.s.a.
Stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183
§ 2 p.p.s.a. i nie zachodzi żadna z przesłanek, o których mowa w art. 189 p.p.s.a., które Naczelny Sąd Administracyjny rozważa z urzędu dokonując kontroli zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku. Wobec tego Naczelny Sąd Administracyjny przeszedł do zbadania zarzutów kasacyjnych.
Skarga kasacyjna jest sformalizowanym środkiem zaskarżenia wyznaczającym granice kontroli instancyjnej sprawowanej przez Naczelny Sąd Administracyjny. Na podmiocie wnoszącym skargę kasacyjną spoczywa obowiązek wyznaczenia jej granic poprzez prawidłowe sformułowanie podstaw zaskarżenia – zarzutów. Naczelny Sąd Administracyjny kontroluje zaskarżone skargą kasacyjną orzeczenie sądu pierwszej instancji przez pryzmat podniesionych w niej naruszeń prawa. Możliwość przeprowadzenia tej kontroli uzależniona jest od identyfikowalności tych naruszeń. Innymi słowy, Naczelny Sąd Administracyjny może przeprowadzić kontrolę orzeczenia Sądu pierwszej instancji, jeżeli w skardze kasacyjnej powołano konkretne przepisy prawa, które w ocenie wnoszącego ten środek zaskarżenia zostały naruszone.
Rozpatrując skargę kasacyjną w podanym wyżej reżimie Naczelny Sąd Administracyjny nie znalazł podstaw do jej uwzględnienia.
Zagadnienie determinujące nieskuteczność wniesionej skargi kasacyjnej zostało objęte zarzutem naruszenia art. 83a ust. 2a w zw. z art. 83a ust. 6 u.o.p.,
w ramach którego skarżący kasacyjnie kwestionuje prawidłowość wykładni powołanych przepisów wywodząc, iż Sąd pierwszej instancji wadliwie przyjął, że negatywne uzgodnienie decyzji w przedmiocie wydania zezwolenia na usunięcie drzew w pasie drogowym przez regionalnego dyrektora ochrony środowiska jest bezwzględnie wiążące dla organu wydającego decyzję w sprawie. Stanowisko skarżącego kasacyjnie jest błędne.
Przewidziane w postanowieniach art. 83a ust. 2a u.o.p. uzgodnienie decyzji
w przedmiocie zezwolenia na usunięcie drzewa w pasie drogowym z regionalnym dyrektorem ochrony środowiska jest formą współdziałania, o którym mowa w art. 106 § 1 K.p.a. – wyrok NSA z 28 kwietnia 2020 r., II OSK 1053/19.
Ustawodawca w art. 106 § 1 K.p.a. określił akty współdziałania wspólnym mianem "zajęcie stanowiska" przez inny organ niż ten, do którego należy wydanie decyzji, i jedynie przykładowo podał, że zajęciem stanowiska jest wyrażenie opinii, udzielenie zgody, zajęcie stanowiska w sprawie w jeszcze innej formie. W przepisach prawa materialnego i ustrojowego ustawodawca nadaje jednak różną treść kompetencjom organów współdziałających, z czym wiąże się przypisanie różnego znaczenia wynikowi postępowania w sprawie wydawanych przez nie aktów współdziałania.
Skutki postanowienia z zakresu współdziałania są zależne od treści normy materialnoprawnej, która była podstawą działania organu zwracającego się o zajęcie stanowiska i organu, który był zobligowany przedstawić swoje stanowisko. Niektóre z aktów współdziałania są wiążące dla organu prowadzącego postępowanie w sprawie w ten sposób i w tym stopniu, że bezpośrednio od ich treści zależy wynik postępowania co do istoty sprawy. Postanowienie odmowne rodzi wówczas konieczność umorzenia postępowania głównego albo wydania decyzji odmownej w tym postępowaniu. Postanowieniom wydawanym na podstawie art. 106, wiążącym dla organu prowadzącego postępowanie zmierzające do wydania decyzji, przypisuje się szczególny, merytoryczny charakter (J. Świątkiewicz, Z problematyki współdecyzji organów administracyjnych, PiP 1964/5–6, s. 771–782). J. Zimmermann (Nowe rodzaje postanowień w k.p.a., PiP 1983/1, s. 63) twierdzi nawet, że w sytuacjach uzasadniających wydanie tego rodzaju postanowień "mamy do czynienia de facto
z odrębną decyzją administracyjną albo z decyzją częściową, wywierającą skutki wobec organu zasięgającego opinii, ale także wobec strony".
Tryb uzgodnieniowy jako forma współdziałania organów ma zastosowanie do oceny zgodności decyzji z przepisami prawa regulującymi konkretną sprawę wówczas, gdy ustawodawca nakłada obowiązek uzgodnienia tej decyzji z innym organem, zasadniczo wyspecjalizowanym w problematyce wymagającej szczególnej wiedzy.
Z uwagi na ten szczególny przedmiot sprawy do właściwości organu uzgadniającego decyzję przechodzi kontrola zgodności zamierzenia inwestycyjnego z daną regulacją materialnego prawa administracyjnego. Zatem organ uzgadniający w postępowaniu uzgodnieniowym działa na podstawie przepisów normujących przedmiotowy zakres uzgodnienia i dokonuje uzgodnienia zważywszy na ten zakres. Organ ten nie może wyjść poza ustawowo określony zakres uzgodnienia, a oceny dopuszczalności uzgodnienia decyzji dokonuje z punktu widzenia przepisów prawa powszechnie obowiązującego, regulującego daną kwestię – wyrok NSA z 22.03.2017 r., II GSK 1519/15.
W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjmuje się jednolicie, że stanowisko organu współdziałającego, z którym należy uzgodnić decyzję bądź wydać decyzję po uzgodnieniu, jest wiążące dla organu prowadzącego postępowanie główne. Treść stanowiska zajętego przez organ uzgadniający przesądza o treści decyzji, która ma być wydana po uzgodnieniu - por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 7 lutego 2019 r., II OSK 657/17z 4 października 2012 r., II OSK 1021/11; z 25 lutego 2010 r., II OSK 425/09; z 13 stycznia 2009 r. II OSK 1792/07. Można przyjąć, że w takim układzie procesowym organ współdziałający uczestniczy w załatwieniu sprawy w ten sposób, że jego działanie stanowi część rozstrzygnięcia przyjętego w sprawie - J. Człowiekowska,
O współdziałaniu organów administracji publicznej na przykładzie postępowania
w sprawie ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu, "Casus" 2005/3, s. 24). Mówiąc wprost, negatywne uzgodnienie decyzji przez współdziałający organ uniemożliwia organowi prowadzącemu sprawę wydania decyzji o odmiennym kierunku rozstrzygnięcia, tj. nieskorelowanym z negatywnym uzgodnieniem. Będąc związanym negatywnym uzgodnieniem organ de facto traci kompetencję do samodzielnego rozstrzygnięcia sprawy w inny sposób, niż wynika z tego uzgodnienia.
Postanowienia organów współdziałających funkcjonują w obrocie prawnym
i dopóki w prawem przewidziany sposób nie zostaną z obrotu tego wyeliminowane, pozostają wiążące dla organu prowadzącego sprawę główną – wyrok NSA z 5 maja 2007 r. sygn. akt II OSK 764/06. Na gruncie niniejszej sprawy nie jest kwestionowane, że postanowienie RDOŚ w Katowicach z 27 stycznia 2022 r. nr WPN.660.1638.2021.Ks.2 nie zostało zakwestionowane poprzez wniesienie zażalenia w trybie art. 106 § 5 K.p.a. a zatem pozostało wiążące dla orzekających w sprawie organów.
Z wyłożonych względów, wobec negatywnego uzgodnienia przez RDOŚ
w Katowicach decyzji organu w przedmiocie wydania skarżącemu kasacyjnie zezwolenia na usunięcie drzewa z gatunku lipa drobnolistna o obwodzie pnia 436 cm, rosnącego na dz. [...] obręb [...] kwestionowaną skargą decyzję należy ocenić, jako zgodną z prawem.
Negatywna weryfikacja zarzutu naruszenia art. 83a ust. 2a w zw. z art. 83a
ust. 6 u.o.p. przesądza o braku podstaw do uwzględnienia pozostałych zarzutów kasacyjnych. Kwestia stanu drzewa, ewentualnego zagrożenia, jakie może powodować dla ruchu oraz stanowisko organu co do zakresu wniosku inicjującego postępowanie jest bez znaczenia wobec przesądzenia, że organ będąc związany negatywnym uzgodnieniem decyzji był zobowiązany odmówić wydania zezwolenia na usunięcie drzewa – zarzuty z punktów I.2., I.3., II.1. i II.2. skargi kasacyjnej.
Z wyłożonych względów Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI