III OSK 924/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPrzedmiotem skargi kasacyjnej Gminy K. była decyzja zezwalająca na usunięcie drzew zagrażających funkcjonowaniu gazociągu wysokiego ciśnienia. Organy administracji, a następnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, uznały, że drzewa te, rosnące w strefie kontrolowanej gazociągu, stanowią zagrożenie dla jego prawidłowej eksploatacji, konserwacji i bezpieczeństwa, zgodnie z przepisami ustawy o ochronie przyrody oraz rozporządzenia Ministra Gospodarki w sprawie warunków technicznych dla sieci gazowych. Gmina podnosiła zarzuty naruszenia przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym dotyczące ochrony gatunkowej zwierząt (wiewiórki pospolitej) oraz błędnego zastosowania przepisów dotyczących stref kontrolowanych. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną, zważył, że organy prawidłowo ustaliły stan faktyczny i prawny, opierając się na zgromadzonym materiale dowodowym, w tym dokumentacji fotograficznej i opinii ornitologicznej. Sąd podkreślił, że przepisy prawa jednoznacznie wskazują na zakaz wzrostu drzew w określonych odległościach od gazociągów, a zagrożenie dla funkcjonowania urządzeń przesyłowych ma pierwszeństwo przed argumentami o ochronie przyrody, jeśli nie prowadzi do istotnego zaburzenia równowagi ekologicznej. NSA uznał, że brak było podstaw do zawieszenia postępowania w związku z obecnością wiewiórki pospolitej, gdyż nie udowodniono, że usuwane drzewa stanowiły jej ostoję lub siedlisko w rozumieniu przepisów. W konsekwencji, NSA oddalił skargę kasacyjną jako niezasadną.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów dotyczących usuwania drzew zagrażających infrastrukturze przesyłowej oraz kolizji między ochroną przyrody a bezpieczeństwem technicznym.
Dotyczy specyficznej sytuacji kolizji drzew z gazociągiem, ale zasady interpretacji przepisów mogą być szersze.
Zagadnienia prawne (3)
Czy drzewa rosnące w strefie kontrolowanej gazociągu stanowią zagrożenie dla jego funkcjonowania, uzasadniające ich usunięcie na podstawie art. 83 ust. 1 pkt 2 ustawy o ochronie przyrody?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, drzewa rosnące w strefie kontrolowanej gazociągu, w odległościach określonych w przepisach, stanowią zagrożenie dla jego prawidłowej eksploatacji, konserwacji i bezpieczeństwa, co uzasadnia wydanie zezwolenia na ich usunięcie.
Uzasadnienie
Przepisy prawa, w tym rozporządzenie Ministra Gospodarki, jednoznacznie określają zakaz wzrostu drzew w strefach kontrolowanych gazociągów ze względu na ryzyko uszkodzenia instalacji przez system korzeniowy, utrudnienia w dostępie w razie awarii oraz względy ochrony przeciwpożarowej. Zagrożenie to jest niezależne od wieku drzew.
Czy stwierdzenie obecności wiewiórki pospolitej w pobliżu drzew przeznaczonych do usunięcia obliguje organ do zawieszenia postępowania i uzyskania zezwolenia na czynności podlegające zakazom w stosunku do gatunków chronionych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, samo stwierdzenie obecności wiewiórki pospolitej nie obliguje do zawieszenia postępowania, jeśli nie udowodniono, że usuwane drzewa lub ich otoczenie stanowią jej ostoję lub siedlisko w rozumieniu przepisów o ochronie gatunkowej.
Uzasadnienie
Organy przeprowadziły oględziny i nie stwierdziły, aby drzewa przeznaczone do usunięcia stanowiły siedlisko lub ostoję wiewiórki pospolitej. Dokumentacja fotograficzna przedstawiająca sporadyczne pojawianie się zwierzęcia nie jest wystarczającym dowodem na naruszenie zakazów ochrony gatunkowej, zwłaszcza gdy usunięcie niewielkiej liczby drzew nie prowadzi do istotnego zaburzenia równowagi przyrodniczej.
Czy zastosowanie § 10 ust. 4 rozporządzenia Ministra Gospodarki jest błędne w odniesieniu do drzew rosnących na działce przed wejściem w życie tego rozporządzenia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, przepisy dotyczące stref kontrolowanych gazociągów mają zastosowanie również do drzew istniejących przed wejściem w życie rozporządzenia, jeśli stanowią one zagrożenie dla funkcjonowania urządzeń przesyłowych.
Uzasadnienie
Przepisy te mają na celu zapewnienie bezpieczeństwa i prawidłowego funkcjonowania infrastruktury przesyłowej, a zagrożenie ze strony drzew (np. przez system korzeniowy) jest niezależne od daty ich posadzenia. Utrzymanie pasa bez drzew jest kluczowe dla eksploatacji sieci.
Przepisy (20)
Główne
p.p.s.a. art. 184
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.o.p. art. 83 § ust.1 pkt 2
Ustawa o ochronie przyrody
u.o.p. art. 83c § ust.1 i ust.2
Ustawa o ochronie przyrody
Rozporządzenie Ministra Gospodarki w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać sieci gazowe art. 10 § ust. 4
Rozporządzenie Ministra Środowiska w sprawie ochrony gatunkowej zwierząt art. 6 § ust. 1 pkt. 7
Pomocnicze
k.c. art. 49 § § 1
Kodeks cywilny
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 78 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107 § § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 140
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 151
Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 174
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 176 § § 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § § 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Konstytucja RP art. 31 § ust 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Argumenty
Skuteczne argumenty
Drzewa rosnące w strefie kontrolowanej gazociągu stanowią zagrożenie dla jego funkcjonowania i bezpieczeństwa. • Przepisy prawa jednoznacznie zakazują wzrostu drzew w określonych odległościach od gazociągów. • Obecność wiewiórki pospolitej nie stanowiła wystarczającego dowodu na naruszenie zakazów ochrony gatunkowej, uzasadniającego zawieszenie postępowania.
Odrzucone argumenty
Zarzuty naruszenia przepisów postępowania przez organy i Sąd I instancji. • Zarzuty naruszenia prawa materialnego, w tym art. 83 ust. 1 pkt 2 u.o.p., art. 83c ust. 1 i 2 u.o.p., § 10 ust. 4 rozporządzenia Ministra Gospodarki, § 6 ust. 1 pkt. 7 rozporządzenia Ministra Środowiska. • Argumentacja dotycząca ochrony wiewiórki pospolitej i konieczności uwzględnienia faktu, że drzewa rosły przed wejściem w życie przepisów o strefach kontrolowanych.
Godne uwagi sformułowania
drzewa zlokalizowane na działkach [...] zagrażają funkcjonowaniu gazociągów wysokiego ciśnienia • w strefach kontrolowanych nie mogą rosnąć drzewa w odległości mniejszej niż 2,0 m od gazociągów o średnicy do DN 300 włącznie i 3,0 m od gazociągów o średnicy większej niż DN 300 licząc od osi gazociągu do pni drzew • Zagrożenie niszczenia gazociągu przez system korzeniowy drzew nie jest jedynym zagrożeniem • nie przedłożyła ani też nie wskazała na dowody pozwalające powyższe istotne do rozstrzygnięcia sprawy ustalenia podważyć
Skład orzekający
Tamara Dziełakowska
przewodniczący
Mirosław Wincenciak
członek
Sławomir Pauter
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących usuwania drzew zagrażających infrastrukturze przesyłowej oraz kolizji między ochroną przyrody a bezpieczeństwem technicznym."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji kolizji drzew z gazociągiem, ale zasady interpretacji przepisów mogą być szersze.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje konflikt między ochroną przyrody a potrzebą zapewnienia bezpieczeństwa infrastruktury technicznej, co jest częstym problemem w praktyce.
“Drzewa kontra gazociąg: Kto wygra w sądzie? NSA rozstrzyga o priorytetach ochrony przyrody i bezpieczeństwa.”
Sektor
energetyka
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.