III OSK 861/26

III OSK 861/26 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2026-06-17
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2026-04-20
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Przemysław Szustakiewicz /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6191 Żołnierze zawodowi
Hasła tematyczne
Odrzucenie skargi
Sygn. powiązane
II SA/Ol 82/26 - Postanowienie WSA w Olsztynie z 2026-02-18
Skarżony organ
Dowódca Jednostki Wojskowej
Treść wyniku
Uchylono zaskarżone postanowienie i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w...
Powołane przepisy
Dz.U. 2026 poz 143
ART.54 §2A
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dz.U. 2022 poz 2000
art.107 §4 i art.127 §1a
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Przemysław Szustakiewicz (sprawozdawca) po rozpoznaniu w dniu 17 czerwca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej O.S. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 18 lutego 2026 r., sygn. akt II SA/Ol 82/26 o odrzuceniu skargi O.S. na rozkaz personalny Dowódcy [...] z dnia 15 grudnia 2025 r., nr 99 w przedmiocie zwolnienia z zawodowej służby wojskowej i przeniesienia do pasywnej rezerwy postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Olsztynie.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie, postanowieniem z dnia 18 lutego 2026 r., sygn. akt II SA/Ol 82/26, odrzucił skargę O.S. na rozkaz personalny Dowódcy [...] z dnia 15 grudnia 2025 r., nr 99 w przedmiocie zwolnienia z zawodowej służby wojskowej i przeniesienia do pasywnej rezerwy, z uwagi na niewyczerpanie środków zaskarżenia.
W motywach rozstrzygnięcia Sąd pierwszej instancji wyjaśnił, że przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie (art. 52 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. z 2026 r., poz. 143; dalej: P.p.s.a.). Dopóki zatem stronie przysługuje prawo wniesienia jakiegokolwiek środka zaskarżenia, dopóty wniesienie skargi na ten akt do sądu administracyjnego jest niedopuszczalne jako przedwczesne.
W niniejszej sprawie przedmiotem skargi jest rozkaz personalny o zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej. W decyzji tej pouczono skarżącego, że przysługuje mu prawo wniesienia odwołania do Dowódcy [...] Dywizji [...] za pośrednictwem Dowódcy [...] Pułku [...] w terminie 14 dni od dnia jego doręczenia. Skoro zatem skarga została wniesiona bez wyczerpania środków zaskarżenia, to podlega ona na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a., odrzuceniu jako niedopuszczalna z innych przyczyn.
Z powyższym postanowieniem nie zgodził się skarżący, wnosząc skargę kasacyjną i domagając się uchylenia zaskarżonego postanowienia w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie oraz zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego. Ponadto wniósł o rozpoznanie skargi kasacyjnej na posiedzeniu niejawnym.
Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucił naruszenie art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a., poprzez niewłaściwe jego zastosowanie w sprawie i w konsekwencji odrzucenie skargi, poprzez błędne uznanie, że od rozkazu personalnego Dowódcy [...] Pułku [...] dnia 15 grudnia 2025 r. przysługiwało prawo do wniesienia odwołania, w sytuacji gdy rozkaz ten wydany został na podstawie art. 107 § 4 k.p.a., a tym samym stał się decyzją ostateczną w myśl dyspozycji art. 127 § 1a k.p.a., od której przysługuje wyłącznie skarga do właściwego sądu administracyjnego, a które to naruszenie przepisów postępowania przez Sąd spowodowało nieuzasadnione odrzucenie skargi.
Pismem z dnia 5 marca 2026 r., nadanym w dniu 7 maja 2026 r. skarżący złożył na podstawie art. 106 § 3 P.p.s.a. wniosek o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu uzupełniającego z dokumentu, tj. postanowienia Dowódcy JW. Nr [...] z dnia 28 kwietnia 2026 r. nr 81/2026/Pers. uchylającego postanowienie Dowódcy [...] Pułku [...] z dnia 26 stycznia 2026 r. o odmowie wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego decyzją ostateczną, tj. rozkazem personalnym Dowódcy [...] Pułku [...] z dnia 15 grudnia 2025 r.
Odpowiedzi na skargę kasacyjna nie wniesiono.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie.
Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, bowiem stosownie do treści art. 183 § 1 P.p.s.a., rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania, która zachodzi w przypadkach przewidzianych w § 2 tego artykułu. W badanej sprawie nie występują jednak żadne z wad wymienionych we wspomnianym przepisie, które powodowałyby nieważność postępowania prowadzonego przez Sąd pierwszej instancji.
Rozpoznając zatem sprawę w granicach podniesionego zarzutu Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że jest on uzasadniony.
W niniejszej sprawie skarżący zainicjował postępowanie sądowoadministracyjne czyniąc przedmiotem zaskarżenia rozkaz personalny Dowódcy [...] Pułku [...] z dnia 15 grudnia 2025 r. o zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej i przeniesieniu do pasywnej rezerwy wskutek upływu terminu wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej dokonanego przez żołnierza zawodowego. Decyzja ta została wydana w wyniku uwzględnienia żądania strony i z tego względu organ na podstawie art. 107 § 4 k.p.a. odstąpił od sporządzenia uzasadnienia decyzji. Stosownie zaś do treści art. 127 § 1a k.p.a. decyzja wydana w pierwszej instancji, od której uzasadnienia organ odstąpił z powodu uwzględnienia w całości żądania strony, jest ostateczna. Zgodnie natomiast z art. 54 § 1 P.p.s.a. skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. W myśl art. 54 § 2 P.p.s.a. organ, o którym mowa w § 1, przekazuje skargę sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę, w postaci papierowej lub elektronicznej, w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania (...). Zaś art. 54 § 2a P.p.s.a. stanowi, że w terminie określonym w § 2, przed przekazaniem akt sądowi, organ sporządza uzasadnienie zaskarżonej decyzji, jeżeli odstąpił od jej uzasadnienia z powodu uwzględnienia w całości żądania strony.
Powyższe oznacza, że w niniejszej sprawie skarżący uprawniony był do wniesienia skargi do sądu administracyjnego, ponieważ w trybie administracyjnym nie przysługiwał mu żaden środek zaskarżenia. Skarga, wniesiona z zachowaniem terminu przewidzianego w art. 53 § 1 P.p.s.a. podlegała więc merytorycznemu rozpatrzeniu przez Sąd.
Naczelny Sąd Administracyjny zwraca uwagę, że choć przepis art. 107 § 4 k.p.a. zezwala na odstąpienie od sporządzenia uzasadnienia decyzji, to okoliczność zaskarżenia do sądu administracyjnego ostatecznej decyzji organu pierwszej instancji, o której mowa w art. 127 § 1a k.p.a., zważywszy na treść art. 54 § 2a P.p.s.a. w swoisty sposób przywraca obowiązek sporządzenia uzasadnienia takiej decyzji. Art. 54 § 2a P.p.s.a. obliguje bowiem organ do sporządzenia uzasadnienia zaskarżonej decyzji, jeżeli odstąpił od jej uzasadnienia z powodu uwzględnienia w całości żądania strony, przed przekazaniem akt sądowi w 30-dniowym terminie (od dnia otrzymania skargi) przewidzianym w art. 54 § 2 P.p.s.a.
Naczelny Sąd Administracyjny nie znalazł podstaw do uwzględnienia, zawartego w skardze kasacyjnej, wniosku o przeprowadzenie dowodu ze wskazanych dokumentów. Wbrew twierdzeniom skarżącego kasacyjnie przeprowadzenie tych dowodów nie ma znaczenia dla oceny prawidłowości zaskarżonego postanowienia Sądu.
Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, w oparciu o art. 185 § 1 P.p.s.a., uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Olsztynie do ponownego rozpoznania.
Jednocześnie z uwagi na brzmienie art. 203 i art. 204 P.p.s.a. brak było podstaw do zasądzania zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, gdyż przepisy te nie mają zastosowania, gdy przedmiotem skargi kasacyjnej jest postanowienie Sądu pierwszej instancji kończące postępowanie w sprawie (por. uchwała składu siedmiu sędziów NSA z 4 lutego 2008 r., sygn. akt I OPS 4/07).