Orzeczenie · 2024-06-25

III OSK 835/23

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2024-06-25
NSAAdministracyjneWysokansa
policjaurlop wypoczynkowyekwiwalent pieniężnyTrybunał Konstytucyjnyorzecznictwoprawa funkcjonariuszyustawa o Policjiprawo administracyjne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił decyzję Komendanta Głównego Policji odmawiającą wypłaty wyrównania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy funkcjonariuszowi. Sąd I instancji uznał, że część art. 115a ustawy o Policji, dotycząca współczynnika ekwiwalentu w wysokości 1/30 miesięcznego uposażenia, została wyeliminowana z obrotu prawnego wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z 30 października 2018 r. (sygn. akt K 7/15). WSA podkreślił, że niekonstytucyjny przepis nie może stanowić podstawy orzekania. Po wydaniu wyroku TK, weszła w życie ustawa nowelizująca, która nadała art. 115a nowy współczynnik (1/21), ale w art. 9 ust. 1 ustaliła zasady intertemporalne. WSA przyjął prokonstytucyjną wykładnię, zgodnie z którą ekwiwalent za okres przed 6 listopada 2018 r. należy ustalać na zasadach obowiązujących przed tą datą, ale z uwzględnieniem wyroku TK, co wyklucza stosowanie niekonstytucyjnego przelicznika 1/30. Komendant Główny Policji zaskarżył wyrok WSA, zarzucając naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym błędną wykładnię art. 9 ust. 1 ustawy nowelizującej. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, podzielając stanowisko WSA. NSA potwierdził, że orzeczenia TK mają moc powszechnie obowiązującą i są ostateczne (art. 190 ust. 1 Konstytucji RP), a przepisy wyeliminowane z obrotu prawnego nie mogą stanowić podstawy orzekania. Sąd uznał, że art. 9 ust. 1 ustawy nowelizującej nakazuje stosowanie zasad obowiązujących przed 6 listopada 2018 r., ale z wyłączeniem części uznanej za sprzeczną z Konstytucją, którą należy wypełnić treścią wyroku TK. NSA podkreślił, że przeciwna wykładnia prowadziłaby do ograniczenia skutków wyroku TK i naruszenia art. 190 ust. 4 Konstytucji RP. Sąd uznał, że ekwiwalent za niewykorzystany urlop za okres przed 6 listopada 2018 r. należy obliczyć według zasad obowiązujących przed tą datą, ale z uwzględnieniem wyroku TK, co implikuje zastosowanie współczynnika 1/21.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów intertemporalnych dotyczących ekwiwalentu za niewykorzystany urlop po wyroku Trybunału Konstytucyjnego, zwłaszcza w kontekście praw funkcjonariuszy służb mundurowych.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji funkcjonariuszy Policji i przepisów obowiązujących w określonym czasie, ale zasady interpretacji przepisów intertemporalnych i wyroków TK mają szersze zastosowanie.

Zagadnienia prawne (3)

Czy art. 9 ust. 1 ustawy nowelizującej z 2020 r. pozwala na stosowanie niekonstytucyjnego współczynnika ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy za okres sprzed daty publikacji wyroku Trybunału Konstytucyjnego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, art. 9 ust. 1 ustawy nowelizującej nakazuje stosowanie zasad obowiązujących przed datą wyroku TK, ale z wyłączeniem części uznanej za sprzeczną z Konstytucją, którą należy wypełnić treścią wyroku TK.

Uzasadnienie

NSA potwierdził, że orzeczenia TK mają moc powszechnie obowiązującą i są ostateczne. Przepisy wyeliminowane z obrotu prawnego nie mogą stanowić podstawy orzekania. Nawet jeśli ustawa nowelizująca odwołuje się do zasad obowiązujących przed datą wyroku TK, nie może to oznaczać powtórzenia niekonstytucyjnych zapisów.

Czy postanowienie WSA o podjęciu zawieszonego postępowania miało wpływ na wynik sprawy?

Odpowiedź sądu

Nie, podjęcie postępowania zawieszonego na podstawie fakultatywnej przesłanki nie stanowiło uchybienia, które miałoby wpływ na wynik sprawy.

Uzasadnienie

NSA uznał, że Sąd I instancji miał podstawy do podjęcia zawieszonego postępowania i wydania orzeczenia bez oczekiwania na rozstrzygnięcie TK, a motywy Sądu były uzasadnione.

Czy wniosek o zawieszenie postępowania stał się bezprzedmiotowy w związku z umorzeniem postępowania przez Trybunał Konstytucyjny?

Odpowiedź sądu

Tak, wniosek o zawieszenie postępowania stał się bezprzedmiotowy.

Uzasadnienie

NSA wyjaśnił, że wniosek o zawieszenie postępowania do czasu rozpoznania pytania prawnego przez TK stał się bezprzedmiotowy, ponieważ TK umorzył postępowanie w tej sprawie.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę kasacyjną Komendanta Głównego Policji od wyroku WSA w Warszawie.

Przepisy (22)

Główne

u.o. Policji art. 115a

Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji

Część przepisu dotycząca współczynnika ekwiwalentu pieniężnego w wysokości 1/30 miesięcznego uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym została wyeliminowana z obrotu prawnego wyrokiem TK K 7/15. Po nowelizacji w 2020 r. (Dz.U. 2020 poz. 1610) art. 115a otrzymał nowe brzmienie (współczynnik 1/21), ale zasady stosowania za okres przed 6.11.2018 r. należy ustalać na zasadach obowiązujących przed tą datą, z uwzględnieniem wyroku TK.

ustawa nowelizująca art. 9 § ust. 1

Ustawa z dnia 14 sierpnia 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach dotyczących wsparcia służb mundurowych nadzorowanych przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych, o zmianie ustawy o Służbie Więziennej oraz niektórych innych ustaw

Reguluje zasady stosowania art. 115a ustawy o Policji w znowelizowanym brzmieniu. W przypadku ekwiwalentu za okres przed 6.11.2018 r. nakazuje przyjąć zasady wynikające z przepisów ustawy o Policji w brzmieniu obowiązującym przed 6.11.2018 r., co należy interpretować z uwzględnieniem wyroku TK K 7/15.

Pomocnicze

Konstytucja RP art. 66 § ust. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Prawo do urlopu.

Konstytucja RP art. 31 § ust. 3 zdanie drugie

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Ograniczenie praw i wolności.

Konstytucja RP art. 190 § ust. 4

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Podstawa do wznowienia postępowania po orzeczeniu TK.

Konstytucja RP art. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Zasada sprawiedliwości społecznej.

Konstytucja RP art. 8 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Związanie organów władzy Konstytucją.

Konstytucja RP art. 32 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Równość wobec prawa.

Konstytucja RP art. 190 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Moc obowiązująca orzeczeń TK.

Konstytucja RP art. 190 § ust. 3

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Skutki orzeczeń TK.

p.p.s.a. art. 1 § § 1 i 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres i kryterium kontroli działalności administracji publicznej.

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Uchylenie decyzji.

p.p.s.a. art. 141 § § 4

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Wymogi uzasadnienia wyroku.

p.p.s.a. art. 174 § pkt 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa kasacyjna - naruszenie przepisów postępowania.

p.p.s.a. art. 174 § pkt 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa kasacyjna - naruszenie prawa materialnego.

p.p.s.a. art. 191

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Wniosek o rozpoznanie postanowienia WSA.

p.p.s.a. art. 128 § § 1 pkt 4

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podjęcie zawieszonego postępowania.

p.p.s.a. art. 125 § § 1 pkt 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zawieszenie postępowania.

p.p.s.a. art. 182 § § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym.

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozpoznanie sprawy w granicach skargi kasacyjnej.

p.p.s.a. art. 183 § § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Nieważność postępowania.

p.p.s.a. art. 184

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Oddalenie skargi kasacyjnej.

Argumenty

Skuteczne argumenty

WSA prawidłowo zinterpretował art. 115a ustawy o Policji w zw. z art. 9 ust. 1 ustawy nowelizującej, uwzględniając wyrok Trybunału Konstytucyjnego K 7/15. • Ekwiwalent za niewykorzystany urlop za okres przed 6.11.2018 r. należy obliczać na zasadach obowiązujących przed tą datą, ale z uwzględnieniem orzeczenia TK, co wyklucza stosowanie niekonstytucyjnego przelicznika 1/30. • Podjęcie zawieszonego postępowania przez WSA nie miało wpływu na wynik sprawy. • Wniosek o zawieszenie postępowania stał się bezprzedmiotowy z uwagi na umorzenie postępowania przez TK.

Odrzucone argumenty

Wyrok WSA narusza przepisy postępowania, przypisując sobie prawo do oceny zgodności z Konstytucją przepisu ustawowego. • Wyrok WSA narusza prawo materialne przez błędną wykładnię art. 9 ust. 1 ustawy nowelizującej, która powinna uniemożliwiać odstąpienie od stosowania art. 115a ustawy o Policji w wersji obowiązującej przed 6.11.2018 r. • WSA błędnie zinterpretował zwrot 'w brzmieniu obowiązującym przed 6 listopada 2018 r.' w art. 9 ust. 1 ustawy nowelizującej.

Godne uwagi sformułowania

niekonstytucyjny przepis stracił moc obowiązującą i nie może być podstawą orzekania • nie może stanowić podstawy orzekania o wysokości ekwiwalentu za niewykorzystany urlop • nie może być podstawą do orzekania w procesie stosowania prawa niezależnie od tego, czy rozstrzygnięcie dotyczy stanu faktycznego sprzed ogłoszenia orzeczenia Trybunału, czy też zaistniałego po tej dacie • nie powtórzył niekonstytucyjnych zapisów tej ustawy, wbrew ww. wyrokowi Trybunału Konstytucyjnego • istnienie zjawiska tzw. 'wtórnej niekonstytucyjności' • wykładnia art. 115a ustawy Policji w zw. z art. 9 ust. 1 ustawy nowelizującej winna być dokonywana zgodnie z Konstytucją RP • nie zawiera usprawiedliwionych podstaw • orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego mają moc powszechnie obowiązującą i są ostateczne • nie może stanowić samodzielnej podstawy kasacyjnej • nie można przyjąć, aby art. 9 ust. 1 ww. ustawy stanowił przeszkodę do stosowania art. 115a ustawy o Policji w brzmieniu obowiązującym od 1 października 2020 r. nadanym ustawą nowelizującą, do stanów faktycznych zaistniałych przed tym dniem.

Skład orzekający

Jerzy Stelmasiak

przewodniczący

Małgorzata Masternak - Kubiak

członek

Arkadiusz Windak

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów intertemporalnych dotyczących ekwiwalentu za niewykorzystany urlop po wyroku Trybunału Konstytucyjnego, zwłaszcza w kontekście praw funkcjonariuszy służb mundurowych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji funkcjonariuszy Policji i przepisów obowiązujących w określonym czasie, ale zasady interpretacji przepisów intertemporalnych i wyroków TK mają szersze zastosowanie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia prawnego związanego z prawami funkcjonariuszy i interpretacją przepisów po wyroku Trybunału Konstytucyjnego, co ma znaczenie praktyczne i precedensowe.

Policjanci mogą liczyć na wyższe ekwiwalenty za niewykorzystany urlop? NSA potwierdza wykładnię zgodną z TK.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Cytowane w odpowiedziach

Ta sprawa stanowi część linii orzeczniczej omawianej w naszych syntezach.

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst