III OSK 808/24 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-04-11
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-03-06
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Hanna Knysiak - Sudyka
Olga Żurawska - Matusiak /sprawozdawca/
Wojciech Jakimowicz /przewodniczący/
Symbol z opisem
6219 Inne o symbolu podstawowym 621
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
VIII SA/Wa 579/23 - Wyrok WSA w Warszawie z 2023-12-14
Skarżony organ
Komendant Policji
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 171
art. 97 ust. 5, art. 95 ust. 3 pkt 3 oraz ust. 4 w zw. z art. 88 ust. 3
Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (t. j.)
Dz.U. 2022 poz 1626
art. 29 ust. 1
Ustawa z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (t. j.)
Dz.U. 2022 poz 2000
art. 156 § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Dz.U. 2024 poz 935
art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Wojciech Jakimowicz Sędziowie: sędzia NSA Olga Żurawska-Matusiak (spr.) sędzia del. WSA Hanna Knysiak-Sudyka po rozpoznaniu w dniu 11 kwietnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Komendanta Wojewódzkiego Policji z siedzibą w Radomiu od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 grudnia 2023 r., sygn. akt VIII SA/Wa 579/23 w sprawie ze skargi X.X. i Y.X na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji z siedzibą w Radomiu z dnia 28 czerwca 2023 r., nr 5/II/2023 w przedmiocie obowiązku opróżnienia lokalu mieszkalnego oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 14 grudnia 2023 r., VIII SA/Wa 579/23, po rozpoznaniu skargi X.X. i Y.X na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji z siedzibą w Radomiu z 28 czerwca 2023 r., nr 5/II/2023, w przedmiocie obowiązku opróżnienia lokalu mieszkalnego, stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Komendanta Miejskiego Policji w [...] z 16 maja 2023 r., nr 9.
Powyższy wyrok został wydany w następującym stanie faktycznym sprawy.
Komendant Miejski Policji w [...] (dalej: "organ pierwszej instancji") decyzją z 16 maja 2023 r., nr 9, orzekł o obowiązku opróżnienia lokalu mieszkalnego nr [...] przy ul. [...] przez X.X. i Y.X (dalej: "skarżący"). Podstawą materialnoprawną powyższego rozstrzygnięcia był art. 97 ust. 5, art. 95 ust. 3 pkt. 3 oraz ust. 4 w zw. z art. 88 ust. 3 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 roku o Policji (Dz. U. z 2023 roku, poz. 171 ze zm., dalej: "ustawa o Policji" ) w zw. z art. 29 ust. 1 ustawy z 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno - Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzinnych - dalej również jako: ustawa o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy (Dz. U. z 2022, poz. 1626, dalej: "ustawa zaopatrzeniowa"). Organ wskazał, że skarżący ww. lokal (mieszkanie funkcyjne) otrzymał 27 kwietnia 1977 r. na podstawie przydziału nr 76/77, zgodnie z Zarządzeniem Ministra Spraw Wewnętrznych nr 82/74 z 15 listopada 1974 r. w sprawie zasad i trybu rozdziału, przydziału oraz opróżnienia osobnych kwater stałych (mieszkań służbowych) w organach MSW. Rozkazem personalnym Komendanta Wojewódzkiego Milicji Obywatelskiej w Radomiu z 4 lutego 1981 r., nr 055 skarżący został z 3 lutego 1981 r. wydalony ze służby w Milicji Obywatelskiej. W ocenie organu pierwszej instancji z dniem wydalenia skarżącego ze służby utracił on tytuł prawny do ww. lokalu. Dodatkowo, organ ustalił, iż skarżący nie posiada uprawnień do policyjnej emerytury lub renty, co również świadczy o braku jakichkolwiek roszczeń i tytułu do zajmowanego lokalu.
Po rozpoznaniu odwołania skarżących Komendant Wojewódzki Policji (dalej: "organ drugiej instancji" lub "organ odwoławczy"), decyzją z 28 czerwca 2023 r., nr 5/11/2023, utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Organ odwoławczy w oparciu o art. 88 ust. 3 i art. 95 ust. 3 pkt 3 ustawy o Policji, podzielił rozważania organu pierwszej instancji, iż z dniem wydalenia skarżącego ze służby utracił on tytuł prawny do zajmowanego lokalu mieszkalnego. Dodatkowo brak uprawnień emerytalnych do policyjnej emerytury lub renty również powoduje, iż skarżący pozbawiony jest jakichkolwiek uprawnień do niniejszego lokalu. Odnosząc się do prośby skarżących, organ odwoławczy stwierdził, że nie zaistniały w tym stanie faktycznym przesłanki do umorzenia przedmiotowego postępowania administracyjnego przez organ odwoławczy.
Na powyższą decyzję skarżący złożył skargę w Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który przywołanym powyżej wyrokiem uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie i na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm., dalej "p.p.s.a.") w zw. z art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a., stwierdził nieważność obu zaskarżonych decyzji.
Uzasadniając swoje stanowisko Sąd pierwszej instancji wskazał, że w rozpoznawanej sprawie organy obu instancji niezasadnie przyjęły, iż przepis art. 88 ust. 3 ustawy o Policji może być podstawą uchylenia przydziału spornego lokalu z 27 kwietnia 1977 r. Innymi słowy, organy błędnie w art. 88 ust. 3 ustawy o Policji dopatrzyły się podstawy do cofnięcia skarżącemu przedmiotowego uprawnienia. Powołany przepis wszedł w życie 19 października 2001 r. Został dodany do ustawy o Policji mocą art. 1 pkt 26 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o zmianie ustawy o Policji, ustawy o działalności ubezpieczeniowej, ustawy - Prawo bankowe, ustawy o samorządzie powiatowym oraz ustawy - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. z 2001 r. Nr 100, poz. 1084, dalej: "ustawa zmieniająca"). Zgodnie z jego brzmieniem, policjant traci prawo do lokalu mieszkalnego w razie dyscyplinarnego zwolnienia. Powołana ustawa nowelizująca nie zawiera jakiegokolwiek przepisu, który zezwalałby na stosowanie art. 88 ust. 3 ustawy o Policji z mocą wsteczną i regulowanie uprawnień uzyskanych w stanie faktycznym istniejącym przed wejściem tego przepisu w życie. Ponadto powołany przepis w swej treści posługuje się pojęciem "policjant traci prawo". Wobec tego nie może być stosowany do innych osób, niż policjant w służbie stałej lub przygotowawczej (art. 88 ust. 1 i 2 ustawy o Policji). Były policjant nie jest adresatem tej normy prawnej, a tym bardziej funkcjonariusz służby Milicji Obywatelskiej, której funkcjonowanie opierało się na już nieobowiązującej ustawie z dnia 31 stycznia 1959 r. o służbie funkcjonariuszy Milicji Obywatelskiej. Skarżący nigdy nie pełnił służby w szeregach Policji w rozumieniu ustawy o Policji.
Sąd podkreślił, że w powołanej ustawie zmieniającej nie ma przepisów przejściowych, a zatem należy przyjąć, że nowe przepisy mają zastosowanie do zdarzeń powstałych w okresie ich obowiązywania. Przeciwny pogląd naruszałby szereg zasad intertemporalnych w prawie administracyjnym, a mianowicie zasadę zaufania jednostki do państwa oraz stanowionego przez nie prawa, ochrony praw nabytych i bezpieczeństwa prawnego, jak również zasadę niedziałania prawa wstecz (lex retro non agit).
Z powyższych powodów za nieuprawnione Sąd uznał orzekanie przez organy w oparciu o art. 29 ustawy zaopatrzeniowej. Skarżący nigdy bowiem nie pełnił służby w Policji (w reżimie ustawy o Policji).
Konkludując Sąd uznał, że tytuł prawny skarżących do zajmowanego lokalu, w dalszym ciągu wynika z decyzji przydziałowej z 1977 r., która nadal funkcjonuje w obrocie prawnym.
Od powyższego wyroku organ odwoławczy złożył skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego, zarzucając orzeczeniu na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. naruszenie prawa materialnego, tj.:
a) art. 88 ust. 3 w zw. z art. 88 ust. 1 i 2 i art. 98 ustawy o Policji, poprzez błędną wykładnię i przyjęcie przez Sąd pierwszej instancji, że nie ma on zastosowania do innych osób niż policjantów w służbie stałej lub przygotowawczej, podczas, gdy ów przepis znajduje zastosowanie także do sytuacji faktycznych, w których znaleźli się byli policjanci i funkcjonariusze Milicji Obywatelskiej,
b) art. 95 ust. 3 pkt 3 w zw. z art. 90 ustawy o Policji, poprzez błędną wykładnię i przyjęcie przez Sąd pierwszej instancji, że w przypadku ziszczenia się przesłanek w nim określonych organ nie może wydać decyzji w przedmiocie opróżnienia lokalu w stosunku do byłych funkcjonariuszy Milicji Obywatelskiej, podczas, gdy decyzja podejmowana w trybie art. 95 ust. 3 pkt 3 ustawy o Policji ma charakter związany, co oznacza, że w sytuacji wystąpienia określonej w tej normie przesłanki polegającej na zajmowaniu przez daną osobę lokalu, o którym mowa w art. 90 ustawy o Policji bez tytułu prawnego organ Policji jest zobligowany do wydania rozstrzygnięcia nakazującego jej opróżnienie tego mieszkania,
c) art. 88 ust. 3 ustawy o Policji, poprzez błędną wykładnię i przyjęcie przez Sąd pierwszej instancji, że zdarzenie - wydalenie ze służby w Milicji Obywatelskiej z 3 lutego1981 r. pozostaje zdarzeniem jednostkowym, samoistnym, i tym samym, że posiadanie przez skarżących lokalu bez tytułu prawnego należy oceniać wyłącznie według tej daty, podczas, gdy stan posiadania lokalu bez tytułu prawnego pozostaje zdarzeniem ciągłym, istniejącym także w dacie 19 października 2001 r., tj. wejścia w życie tegoż art. 88 ust. 3 i art. 95 ust. 3 pkt 3 ustawy o Policji,
d) art. 153 ustawy o Policji, poprzez jego nieuwzględnienie przez Sąd pierwszej instancji przez błędne przyjęcie, że pod pojęciem funkcjonariusza nie należy rozumieć funkcjonariusza Milicji Obywatelskiej, podczas gdy zgodnie z dyspozycją tegoż przepisu Ilekroć w przepisach prawa jest mowa o "Milicji Obywatelskiej" i "funkcjonariuszach Milicji Obywatelskiej", należy przez to rozumieć "Policję" i "policjantów".
Wobec powyższych zarzutów, kasator wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i oddalenie skargi, ewentualnie przekazanie sprawy WSA w Warszawie do ponownego rozpoznania. Dodatkowo zawnioskował o zasądzenie na jego rzecz od skarżących kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych oraz zrzekł się rozpoznanie sprawy na rozprawie.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej organ przedstawił argumentację, mającą na celu wykazanie zasadności podniesionych zarzutów.
Odpowiedź na skargę kasacyjną nie została złożona.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a. i nie zachodzi żadna z przesłanek, o których mowa w art. 189 p.p.s.a., które Naczelny Sąd Administracyjny rozważa z urzędu dokonując kontroli zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku. W tych okolicznościach w sprawie badaniu podlegały wyłącznie zarzuty podniesione w skardze kasacyjnej na uzasadnienie przytoczonych podstaw kasacyjnych.
W skardze kasacyjnej zgłoszone zostały jedynie zarzuty w ramach podstawy z art. 174 pkt 1 p.p.s.a., czyli zarzuty naruszenia prawa materialnego.
W pierwszej kolejności zauważyć należy, że nie wszystkie wskazane w tych zarzutach przepisy były interpretowane przez Sąd pierwszej instancji. Sąd też nie wypowiadał się o poprawności ich zastosowania przez organy, wobec czego zarzut naruszenia art. 90, art. 95 ust. 3 pkt 3 i art. 98 ustawy o Policji jest pozbawiony usprawiedliwionych podstaw.
Zasadniczy problem w sprawie sprowadza się natomiast do ustalenia, czy w okolicznościach przedmiotowej sprawy mógł znaleźć zastosowanie art. 88 ust. 3 ustawy o Policji, zgodnie z którym policjant traci prawo do lokalu mieszkalnego w razie dyscyplinarnego wydalenia ze służby. A okoliczności sprawy są takie, że skarżący X.X. rozkazem personalnym z [...] 1981 r., został zwolniony ze służby w Milicji Obywatelskiej z [...] 1981 r. wobec wymierzenia mu kary dyscyplinarnej wydalenia ze służby.
Przepis art. 88 ust. 3 ustawy o Policji, stanowiący część podstawy materialnoprawnej zaskarżonej decyzji, został dodany do ustawy o Policji z 19 października 2001 r. na mocy art. 1 pkt 26 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o zmianie ustawy o Policji (...) (Dz.U. z 2001 r., nr 100, poz. 1084), która to ustawa nie zawierała przepisów przejściowych.
Zbliżoną kwestią związaną z brakiem w akcie prawnym przepisów intertemporalnych zajmował się Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale 7 sędziów z 10 kwietnia 2006 r., I OPS 1/06 ONSA i WSA 2006/3/71. W jej uzasadnieniu Naczelny Sąd Administracyjny wywiódł, iż "w sytuacji gdy nowa ustawa nie reguluje kwestii intertemporalnych, "lukę" tę powinny wypełnić w drodze wykładni organy stosujące prawo. W tym zakresie prezentowany jest też pogląd, że brak jednoznacznego stanowiska ustawodawcy co do tego, jakie należy stosować przepisy do zdarzeń mających miejsce przed wejściem w życie nowych przepisów, nie oznacza istnienia luki w prawie" (uchwała NSA składu pięciu sędziów z dnia 20 października 1997 r. sygn. akt FPK 11/97, ONSA 1998, z.1, poz. 10; wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 10 maja 2004 r. sygn. akt SK 39/03, OTK ZU 2004, nr 5/A, poz. 40). Rozstrzygnięcie kwestii intertemporalnych przez ustawodawcę lub w przypadku braku takiego rozstrzygnięcia - w procesie stosowania prawa, polegać może na przyjęciu jednej z trzech zasad: po pierwsze - zasady bezpośredniego działania nowego prawa (nowe prawo od momentu wejścia w życie reguluje wtedy także wszelkie zdarzenia z przeszłości); po drugie - zasady dalszego obowiązywania dawnego prawa, zgodnie z którą prawo to, mimo wejścia w życie nowych regulacji, ma zastosowanie do zdarzeń, które wystąpiły w przeszłości; po trzecie - zasady wyboru prawa, zgodnie którą wybór reżimu prawnego, mającego zastosowanie do zdarzeń sprzed wejścia w życie nowego prawa pozostawia się zainteresowanym podmiotom (wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 31 stycznia 2005 r. sygn. akt P 9/04, OTK 2005, nr 1/A, poz. 9, odsyłający w uzasadnieniu do J. Mikołajewicz: Prawo intertemporalne. Zagadnienia teoretycznoprawne. Poznań 2000, s. 62).
W sytuacji gdy sam ustawodawca wyraźnie nie rozstrzyga w ustawie problemów intertemporalnych, nie ma jednoznacznej reguły, mającej uniwersalne zastosowanie we wszystkich przypadkach. Z pewnością taką regułą nie może być też automatyczne stosowanie przepisów nowej ustawy do stanów prawnych (zdarzeń) mających miejsce i zakończonych przed datą wejścia w życie nowej ustawy.
Do pozytywnych aspektów bezpośredniego działania ustawy nowej najczęściej zalicza się to, że w stosunku do wszystkich podmiotów maja zastosowanie te same nowe przepisy prawa, które przynajmniej z założenia, powinny lepiej odzwierciedlać aktualne stosunku prawne. Ponadto przepisy nowej ustawy są wyrazem woli ustawodawcy, która została powzięta później niż wola ustawodawcy wyrażona w ustawie wcześniejszej (P. Tuleja: Konstytucyjne podstawy prawa intertemporalnego w orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego, "Kwartalnik Prawa Prywatnego" 1997, z.1).
To jednak, czy dać pierwszeństwo zasadzie dalszego działania przepisów dotychczasowych, czy też zasadzie bezpośredniego działania ustawy nowej, musi każdorazowo wynikać z konkretnej sprawy i charakteru przepisów podlegających zmianie, przy czym jednocześnie należy brać pod uwagę skutki, jakie może wywołać przyjęcie jednej lub drugiej zasady.
Na bezpośrednie działania ustawy nowej do zdarzeń mających miejsce przed jej wejściem w życie, powinien zdecydować się ustawodawca tylko w sytuacji, gdy za tym przemawia ważny interes publiczny, którego nie można wyważyć z interesem jednostki (orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego z dnia 2 marca 1993 r. sygn. akt K 9/92, OTK 1993, cz. I, s. 69 i nast., z dnia 19 października 1993 r. K 14/92, OTK 1993, cz. II, s. 328 i nast.). Poza tym bezpośrednie działanie prawa nowego, chociaż wygodne dla ustawodawcy z punktu widzenia porządku prawnego, w praktyce niesie liczne zagrożenia w postaci naruszenia zasady zaufania obywatela do państwa, zasady ochrony praw nabytych, czy też zasady nieretroakcji prawa, które to zasady wynikają z konstytucyjnej zasady demokratycznego państwa prawnego (art. 2 Konstytucji). Przyjęte przez ustawodawcę ustalenia w zakresie przepisów intertemporalnych, czy też przyjęte przez organ w drodze wykładni reguły intertemporalne (w przypadku braku regulacji ustawowych) nie mogą naruszać podstawowych zasad konstytucyjnych".
W rozpoznawanej sprawie w dacie wydania rozkazu personalnego o zwolnieniu skarżącego ze służby w Milicji Obywatelskiej obowiązywała ustawa z dnia 31 stycznia 1959 r. o służbie funkcjonariuszy Milicji Obywatelskiej (Dz. U. z 1973 r., nr 23, poz. 136). Ustawa ta nie zawierała regulacji odpowiadającej treściowo przepisowi art. 88 ust. 3 ustawy o Policji. W art. 70 stanowiła natomiast, że funkcjonariusz zwolniony ze służby zachowuje prawo do przydzielonego mieszkania służbowego lub do mieszkania zastępczego według norm powszechnie obowiązujących.
Kwestie związane z mieszkaniami funkcyjnymi regulowało też zarządzenie nr 82 Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 15 listopada 1974 r. w sprawie mieszkań przeznaczonych dla funkcjonariuszy Milicji Obywatelskiej oraz remontu mieszkań zajmowanych przez tych funkcjonariuszy (Dziennik Urzędowy Ministra Spraw Wewnętrznych nr 6 z 23 grudnia 1974 r.). W § 4 ww. zarządzenia określono podmioty uprawnione do mieszkania funkcyjnego, do których zaliczono funkcjonariuszy Milicji Obywatelskiej, emerytów milicyjnych, rencistów milicyjnych, których inwalidztwo pozostaje w związku ze służbą, uprawnionych do renty rodzinnej członków rodziny. W § 17 ust. 1 ww. zarządzenia przyjęto, że osoba, która nie spełnia warunków określonych w § 4 niniejszego zarządzenia zachowuje prawo do tego mieszkania, jeżeli odpowiada ono normom zaludnienia ustalonym na podstawie prawa lokalowego lub do zamiennego lokalu mieszkalnego.
Skarżący, jako funkcjonariusz Milicji Obywatelskiej, otrzymał sporny lokal w drodze decyzji o przydziale lokalu funkcyjnego nr 76/77 z 27 kwietnia 1977 r. Decyzja ta nigdy nie została w jakiejkolwiek formie wycofana z obrotu prawnego. Pomimo, że skarżący został zwolniony ze służby w Milicji Obywatelskiej, zachował prawo do zajmowanego lokalu funkcyjnego, co wynika z art. 70 ustawy o służbie funkcjonariuszy Milicji Obywatelskiej. Nie wystąpiły bowiem przesłanki opróżnienia lokalu określone w § 18 ww. zarządzenia. Żadne działania zmierzające do odzyskania lokalu przydzielonego skarżącemu nie były podejmowane.
Sytuacja prawna skarżących nie uległa zmianie po wprowadzeniu do ustawy o Policji rozwiązania przewidzianego przepisem art. 88 ust. 3. Przepis ten, zgodnie ze swym literalnym brzmieniem, reguluje sytuację prawną policjantów ("policjant traci prawo"). Brak jest takiego przepisu, który pozwalałby odnieść przyjęte przez ustawodawcę uregulowanie do funkcjonariuszy Milicji Obywatelskiej. Wbrew twierdzeniom organu nie uprawnia do tego treść art. 153 ustawy o Policji, zgodnie z którym ilekroć w przepisach prawa jest mowa o "Milicji Obywatelskiej" i "funkcjonariuszach Milicji Obywatelskiej", należy przez to rozumieć "Policję" i "policjantów". W oparciu o ten przepis nie można uznać, że określoną sytuację prawną policjanta można odnieść do milicjanta, gdyż reguluje on sytuację odwrotną. Nakazuje on traktować milicjantów jak policjantów. Skarżący milicjantem nie jest od 1981 r. Nie jest też policjantem ani w służbie stałej, ani przygotowawczej. Nie może być zatem adresatem normy z art. 88 ust. 3 ustawy o Policji.
Jak wskazano powyżej przyjęte przez organ w drodze wykładni reguły intertemporalne, w przypadku braku – jak w rozpoznawanej sprawie - regulacji ustawowych, nie mogą naruszać podstawowych zasad konstytucyjnych. Zasady te to zasada zaufania obywatela do państwa, zasada ochrony praw nabytych, czy też zasada nieretroakcji prawa, które to zasady wynikają z konstytucyjnej zasady demokratycznego państwa prawnego (art. 2 Konstytucji). Przyjęcie, że skarżący na mocy art. 88 ust. 3 ustawy o Policji utracił prawo do zajmowania przedmiotowego lokalu niewątpliwie stanowiłoby naruszenie tych zasad. Pamiętać należy, że skarżący zajmują lokal przy ul. [...] od 1977 r., czyli przez 48 lat. Ich tytuł prawny do lokalu przez wszystkie te lata nie był kwestionowany przez żaden uprawniony do tego organ. Ponoszą wszelkie związane z nim opłaty, pozostając w zaufaniu do obowiązującej decyzji przydziałowej z 1977 r., której moc obowiązująca nigdy nie została podważona.
Powyższe prowadzi do wniosku o poprawności stanowiska Sądu pierwszej instancji o niedziałaniu przepisu art. 88 ust. 3 ustawy o Policji wstecz. Znajduje on zastosowanie do sytuacji faktycznych zaistniałych po jego wejściu w życie. Działanie na podstawie przepisów prawa oznacza rozpoznanie sprawy co do istoty na podstawie obowiązującego prawa, mającego zastosowanie w konkretnym stanie faktycznym. W stanie faktycznym sprawy art. 88 ust. 3 ustawy o Policji nie znajdował zastosowania.
Konsekwencją powyższego stanowiska jest uznanie, że także pozostałe zarzuty skargi kasacyjnej nie zasługiwały na uwzględnienie.
Mając powyższe względy na uwadze Naczelny Sad Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.
Sprawa niniejsza podlegała rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym, ponieważ strona wnosząca skargę kasacyjną zrzekła się rozprawy, a strona przeciwna po doręczeniu skargi kasacyjnej nie zażądała, stosownie do art. 182 § 2 p.p.s.a., przeprowadzenia rozprawy.Pełny tekst orzeczenia
III OSK 808/24
Oryginalna, niezmieniona treść orzeczenia. Jeżeli chcesz przeczytać analizę (zagadnienia prawne, podstawa prawna, argumentacja, rozstrzygnięcie), wróć do strony orzeczenia.