III OSK 808/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził nieważność decyzji organów administracji nakazujących opróżnienie lokalu mieszkalnego, który był przydzielony skarżącym w 1977 r. jako mieszkanie funkcyjne. Organy oparły swoje decyzje na art. 88 ust. 3 ustawy o Policji z 2001 r., który stanowi, że policjant traci prawo do lokalu w przypadku dyscyplinarnego zwolnienia ze służby. Sąd pierwszej instancji uznał, że przepis ten nie może być stosowany wstecz, ponieważ wszedł w życie po zwolnieniu skarżącego ze służby w Milicji Obywatelskiej w 1981 r. Ponadto, Sąd wskazał, że przepis ten dotyczy wyłącznie policjantów, a nie byłych funkcjonariuszy Milicji Obywatelskiej, którzy nie służyli w Policji w rozumieniu ustawy o Policji. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną Komendanta Wojewódzkiego Policji, oddalił ją, podzielając argumentację WSA. NSA podkreślił, że brak przepisów przejściowych w ustawie nowelizującej z 2001 r. wymaga ostrożności w stosowaniu nowych przepisów do zdarzeń z przeszłości, aby nie naruszyć zasad konstytucyjnych, takich jak zasada zaufania do państwa, ochrona praw nabytych i zasada nieretroakcji. Sąd wskazał, że skarżący, jako funkcjonariusz Milicji Obywatelskiej, otrzymał lokal na podstawie przepisów obowiązujących w 1977 r. i jego prawo do lokalu nie zostało skutecznie wycofane. Nawet po wejściu w życie art. 88 ust. 3 ustawy o Policji, przepis ten nie mógł być zastosowany do skarżącego, ponieważ nie był on policjantem w rozumieniu tej ustawy, a art. 153 ustawy o Policji, który nakazuje traktować milicjantów jak policjantów, nie działa w drugą stronę. NSA uznał, że zastosowanie art. 88 ust. 3 ustawy o Policji do sytuacji sprzed jego wejścia w życie naruszałoby zasady konstytucyjne.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów intertemporalnych w prawie administracyjnym, stosowanie przepisów o lokalach służbowych do byłych funkcjonariuszy służb mundurowych, ochrona praw nabytych i zasada nieretroakcji.
Dotyczy specyficznej sytuacji byłych funkcjonariuszy Milicji Obywatelskiej i przepisów o lokalach służbowych w Policji. Może mieć szersze zastosowanie do innych przepisów wprowadzanych z mocą wsteczną.
Zagadnienia prawne (3)
Czy przepis art. 88 ust. 3 ustawy o Policji, wprowadzony w 2001 r. i przewidujący utratę prawa do lokalu mieszkalnego w przypadku dyscyplinarnego zwolnienia ze służby, może być stosowany do zdarzeń (zwolnienia ze służby w Milicji Obywatelskiej) mających miejsce przed jego wejściem w życie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, przepis ten nie może być stosowany wstecz do zdarzeń sprzed jego wejścia w życie, ponieważ naruszałoby to zasady konstytucyjne, takie jak zasada zaufania do państwa, ochrona praw nabytych i zasada nieretroakcji.
Uzasadnienie
Ustawa nowelizująca z 2001 r. nie zawiera przepisów przejściowych, co wymaga ostrożności w stosowaniu nowych przepisów do zdarzeń z przeszłości. Stosowanie art. 88 ust. 3 ustawy o Policji do sytuacji sprzed jego wejścia w życie naruszałoby zasady konstytucyjne.
Czy art. 88 ust. 3 ustawy o Policji, dotyczący utraty prawa do lokalu przez policjanta w przypadku dyscyplinarnego zwolnienia, ma zastosowanie do byłych funkcjonariuszy Milicji Obywatelskiej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, przepis ten dotyczy wyłącznie policjantów w służbie stałej lub przygotowawczej i nie może być stosowany do byłych funkcjonariuszy Milicji Obywatelskiej, którzy nie służyli w Policji w rozumieniu ustawy o Policji.
Uzasadnienie
Przepis art. 88 ust. 3 ustawy o Policji literalnie odnosi się do 'policjanta'. Art. 153 ustawy o Policji, który nakazuje traktować 'Milicję Obywatelską' jak 'Policję', nie działa w drugą stronę, tj. nie pozwala na stosowanie przepisów dotyczących policjantów do byłych milicjantów.
Czy decyzja o przydziale lokalu mieszkalnego z 1977 r. dla funkcjonariusza Milicji Obywatelskiej, który został zwolniony ze służby w 1981 r., nadal obowiązuje, jeśli nie została skutecznie wycofana z obrotu prawnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, jeśli decyzja przydziałowa nie została skutecznie wycofana z obrotu prawnego i nie zaszły przesłanki do jej uchylenia, a przepisy obowiązujące w momencie zwolnienia ze służby (art. 70 ustawy o służbie funkcjonariuszy Milicji Obywatelskiej) pozwalały na zachowanie prawa do lokalu, to tytuł prawny do lokalu nadal istnieje.
Uzasadnienie
Przepis art. 70 ustawy o służbie funkcjonariuszy Milicji Obywatelskiej stanowił, że funkcjonariusz zwolniony ze służby zachowuje prawo do przydzielonego mieszkania służbowego. W przypadku skarżącego nie wystąpiły przesłanki do opróżnienia lokalu, a decyzja przydziałowa z 1977 r. nigdy nie została skutecznie podważona.
Przepisy (20)
Główne
u.o. Policji art. 88 § ust. 3
Ustawa o Policji
u.o. Policji art. 88 § ust. 3
Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.o. s.f. MO art. 70
Ustawa z dnia 31 stycznia 1959 r. o służbie funkcjonariuszy Milicji Obywatelskiej
Pomocnicze
u.o. Policji art. 97 § ust. 5
Ustawa o Policji
u.o. Policji art. 95 § ust. 3 pkt 3
Ustawa o Policji
u.o. Policji art. 88 § ust. 1 i 2
Ustawa o Policji
u.o. Policji art. 90
Ustawa o Policji
u.o. Policji art. 153
Ustawa o Policji
u. zaopatrzeniowa art. 29 § ust. 1
Ustawa o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin
u.o. Policji art. 97 § ust. 5
Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji
u.o. Policji art. 95 § ust. 3 pkt 3
Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji
u. zaopatrzeniowa art. 29 § ust. 1
Ustawa z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin
k.p.a. art. 156 § § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 189
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 174 § pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 182 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Przepis art. 88 ust. 3 ustawy o Policji nie działa wstecz. • Przepis art. 88 ust. 3 ustawy o Policji nie ma zastosowania do byłych funkcjonariuszy Milicji Obywatelskiej. • Decyzja przydziałowa lokalu z 1977 r. nadal obowiązuje, gdyż nie została skutecznie wycofana z obrotu prawnego, a przepisy z 1981 r. pozwalały na zachowanie prawa do lokalu po zwolnieniu ze służby.
Odrzucone argumenty
Organ argumentował, że art. 88 ust. 3 ustawy o Policji ma zastosowanie do byłych policjantów i funkcjonariuszy Milicji Obywatelskiej. • Organ twierdził, że art. 95 ust. 3 pkt 3 ustawy o Policji nakłada na organ obowiązek wydania decyzji o opróżnieniu lokalu w przypadku zajmowania go bez tytułu prawnego. • Organ argumentował, że stan posiadania lokalu bez tytułu prawnego jest zdarzeniem ciągłym, istniejącym także w dacie wejścia w życie art. 88 ust. 3 ustawy o Policji. • Organ powoływał się na art. 153 ustawy o Policji, twierdząc, że pod pojęciem funkcjonariusza należy rozumieć także funkcjonariusza Milicji Obywatelskiej.
Godne uwagi sformułowania
brak przepisów przejściowych • zasada zaufania jednostki do państwa • ochrona praw nabytych • bezpieczeństwo prawne • zasada niedziałania prawa wstecz (lex retro non agit) • nie może być stosowany do innych osób, niż policjant w służbie stałej lub przygotowawczej • nie może być adresatem tej normy prawnej, a tym bardziej funkcjonariusz służby Milicji Obywatelskiej
Skład orzekający
Wojciech Jakimowicz
przewodniczący
Olga Żurawska - Matusiak
sprawozdawca
Hanna Knysiak - Sudyka
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów intertemporalnych w prawie administracyjnym, stosowanie przepisów o lokalach służbowych do byłych funkcjonariuszy służb mundurowych, ochrona praw nabytych i zasada nieretroakcji."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji byłych funkcjonariuszy Milicji Obywatelskiej i przepisów o lokalach służbowych w Policji. Może mieć szersze zastosowanie do innych przepisów wprowadzanych z mocą wsteczną.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia prawnego dotyczącego retroakcji przepisów i ochrony praw nabytych, co jest istotne dla wielu obywateli. Pokazuje, jak historyczne zmiany prawne wpływają na obecne rozstrzygnięcia.
“Czy prawo działa wstecz? NSA chroni byłego milicjanta przed utratą mieszkania służbowego.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.