Orzeczenie · 2026-02-03

III OSK 798/24

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2026-02-03
NSAAdministracyjneWysokansa
prawo samorządoweakty prawa miejscowegouchwały rady gminydiety sołtysówpublikacja aktówkontrola sądowapostępowanie administracyjneNSA

Sprawa dotyczyła uchwały Rady Gminy Człuchów z dnia 30 grudnia 2021 r. nr XXXVI.426.2021 w sprawie ustalenia zasad i wysokości diet oraz zwrotu kosztów podróży służbowej dla sołtysów. Uchwała ta, podjęta na podstawie art. 37b ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, została zaskarżona przez Prokuratora Rejonowego w Człuchowie z powodu braku jej publikacji w wojewódzkim dzienniku urzędowym, co stanowiło naruszenie art. 94 i 88 ust. 1 Konstytucji RP oraz art. 13 pkt 2 ustawy o ogłaszaniu aktów normatywnych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku stwierdził nieważność uchwały, uznając ją za akt prawa miejscowego, który wymaga publikacji. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną Rady Gminy, podzielił stanowisko WSA. Sąd podkreślił, że uchwała ta ma charakter generalny i abstrakcyjny, odnosi się do kategorii sołtysów, a nie konkretnych osób, co kwalifikuje ją jako akt prawa miejscowego. Brak publikacji w wojewódzkim dzienniku urzędowym stanowi istotne naruszenie prawa, uniemożliwiające wejście uchwały w życie. W związku z tym, NSA oddalił skargę kasacyjną Rady Gminy.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Ustalenie, że uchwały dotyczące diet i zwrotów kosztów dla sołtysów są aktami prawa miejscowego i wymagają publikacji w dzienniku urzędowym pod rygorem nieważności.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji uchwały dotyczącej diet i zwrotów kosztów dla sołtysów, ale zasada dotycząca publikacji aktów prawa miejscowego ma szersze zastosowanie.

Zagadnienia prawne (2)

Czy uchwała rady gminy ustalająca zasady i wysokość diet oraz zwrot kosztów podróży służbowej dla sołtysów jest aktem prawa miejscowego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, jest to akt prawa miejscowego.

Uzasadnienie

Uchwała zawiera normy abstrakcyjne i generalne, odnoszące się do kategorii sołtysów, a nie konkretnych osób, i została podjęta na podstawie delegacji ustawowej.

Czy brak publikacji uchwały stanowiącej akt prawa miejscowego w wojewódzkim dzienniku urzędowym stanowi istotne naruszenie prawa?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, stanowi istotne naruszenie prawa.

Uzasadnienie

Prawidłowe ogłoszenie aktu prawa miejscowego jest warunkiem jego wejścia w życie. Brak publikacji powoduje, że uchwała nie może wiązać adresatów i nie odnosi skutku prawnego, co jest traktowane jako istotna wada skutkująca nieważnością.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę kasacyjną Rady Gminy Człuchów od wyroku WSA w Gdańsku stwierdzającego nieważność uchwały.

Przepisy (14)

Główne

u.s.g. art. 37b § 1

Ustawa o samorządzie gminnym

u.o.a.n. art. 13 § 2

Ustawa o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych

p.p.s.a. art. 147 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 184

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

u.o.a.n. art. 4 § 1

Ustawa o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych

u.s.g. art. 91 § 4

Ustawa o samorządzie gminnym

u.s.g. art. 94

Ustawa o samorządzie gminnym

u.s.g. art. 88 § 1

Ustawa o samorządzie gminnym

Konstytucja RP art. 94

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 88 § 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

p.p.s.a. art. 3 § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 174

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183 § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Uchwała ustalająca diety dla sołtysów jest aktem prawa miejscowego. • Brak publikacji uchwały w dzienniku urzędowym stanowi istotne naruszenie prawa. • Niespełnienie wymogów formalnych (brak publikacji) powoduje nieważność uchwały.

Odrzucone argumenty

Uchwała ma charakter aktu kierownictwa wewnętrznego, a nie prawa miejscowego.

Godne uwagi sformułowania

Uchwała wydana na podstawie art. 37b ust. 1 u.s.g. w sprawie ustalenia wysokości diet i zwrotu kosztów podróży służbowych dla sołtysów jest aktem prawa miejscowego. • Brak publikacji uchwały stanowiącej akt prawa miejscowego powoduje, że uchwała ta nie może wejść w życie i jest to traktowane jako istotne naruszenie prawa, powodujące konieczność stwierdzenia jej nieważności w całości. • Akt normatywny, który nie został opublikowany zgodnie z obowiązującą procedurą w wojewódzkim dzienniku urzędowym, nie może wiązać adresatów utworzonych w nim norm prawnych i nie odnosi skutku prawnego.

Skład orzekający

Tamara Dziełakowska

przewodniczący sprawozdawca

Artur Kuś

sędzia

Hanna Knysiak-Sudyka

sędzia del. WSA

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie, że uchwały dotyczące diet i zwrotów kosztów dla sołtysów są aktami prawa miejscowego i wymagają publikacji w dzienniku urzędowym pod rygorem nieważności."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji uchwały dotyczącej diet i zwrotów kosztów dla sołtysów, ale zasada dotycząca publikacji aktów prawa miejscowego ma szersze zastosowanie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu funkcjonowania samorządów lokalnych – publikacji aktów prawnych i ich konsekwencji. Jest to istotne dla prawników administracyjnych i samorządowców.

Uchwała o dietach dla sołtysów nieważna? Kluczowa rola publikacji w dzienniku urzędowym.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst