Orzeczenie · 2024-02-14

III OSK 7459/21

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2024-02-14
NSAAdministracyjneWysokansa
policjaekwiwalent za urlopprawo pracysłużby munduroweTrybunał KonstytucyjnyorzecznictwoNSAprawo administracyjne

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Komendanta Wojewódzkiego Policji w Krakowie od wyroku WSA w Krakowie, który stwierdził bezskuteczność czynności organu w zakresie ustalenia ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy policjanta za okres przed 6 listopada 2018 r. Sąd pierwszej instancji oparł swoje rozstrzygnięcie na wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 30 października 2018 r. (sygn. akt K 7/15), który uznał art. 115a ustawy o Policji za niezgodny z Konstytucją RP w zakresie ustalania wysokości ekwiwalentu w wysokości 1/30 miesięcznego uposażenia. NSA, rozpoznając skargę kasacyjną, podzielił stanowisko WSA, że pojęcie "zasad" ustalania ekwiwalentu, o którym mowa w art. 9 ust. 1 ustawy nowelizującej, nie obejmuje sposobu obliczania wysokości ekwiwalentu za jeden dzień urlopu, lecz odnosi się do norm kształtujących prawo do urlopu i ekwiwalentu. Sąd podkreślił, że wyrok Trybunału Konstytucyjnego wyeliminował z obrotu prawnego przepis określający wysokość ekwiwalentu w sposób niezgodny z Konstytucją, a nowelizacja ustawy o Policji z 2020 r. nie powtórzyła tego wadliwego rozwiązania. NSA uznał, że ekwiwalent za okres przed 6 listopada 2018 r. powinien być ustalany na zasadach obowiązujących przed tą datą, z uwzględnieniem wyroku TK, co oznaczało konieczność zastosowania innych zasad niż wskazany w art. 115a ustawy o Policji przelicznik. W konsekwencji, NSA oddalił skargę kasacyjną organu, uznając zaskarżony wyrok za zgodny z prawem, i zasądził od organu na rzecz P.Z. zwrot kosztów postępowania kasacyjnego.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów przejściowych dotyczących ekwiwalentu za niewykorzystany urlop po wyroku Trybunału Konstytucyjnego, zasady ustalania ekwiwalentu dla służb mundurowych, stosowanie wyroków TK.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji policjantów i okresu przed 6 listopada 2018 r., ale zasady interpretacji przepisów przejściowych i mocy wyroków TK mają szersze zastosowanie.

Zagadnienia prawne (2)

Jak należy interpretować pojęcie "zasad" ustalania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy za okres przed dniem 6 listopada 2018 r., o którym mowa w art. 9 ust. 1 ustawy nowelizującej, w kontekście wyroku Trybunału Konstytucyjnego uznającego art. 115a ustawy o Policji za niezgodny z Konstytucją?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Pojęcie "zasad" ustalania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy, w rozumieniu art. 9 ust. 1 zdanie drugie ustawy nowelizującej, obejmuje normy prawne kształtujące zakres publicznego prawa podmiotowego do urlopu i ekwiwalentu, a nie sposób obliczania wysokości ekwiwalentu za jeden dzień urlopu.

Uzasadnienie

NSA podkreślił, że art. 9 ust. 1 ustawy nowelizującej rozróżnia stosowanie art. 115a w nowym brzmieniu oraz ustalanie ekwiwalentu na zasadach wynikających z przepisów obowiązujących przed 6 listopada 2018 r. "Zasady" te obejmują normy materialnoprawne kształtujące prawo do urlopu i ekwiwalentu, a nie sam sposób obliczania wysokości ekwiwalentu, który został uznany za niezgodny z Konstytucją przez TK.

Czy organ administracji publicznej może stosować przepisy, które zostały uznane za niezgodne z Konstytucją przez Trybunał Konstytucyjny, powołując się na przepisy przejściowe?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, stosowanie przepisów uznanych za niezgodne z Konstytucją jest niedopuszczalne, nawet w oparciu o przepisy przejściowe, które nie mogą ograniczać skutków wyroku Trybunału Konstytucyjnego.

Uzasadnienie

NSA wskazał, że przyjęcie wykładni stosowanej przez organ oznaczałoby "wtórną niekonstytucyjność" i naruszenie powszechnej mocy obowiązującej wyroków Trybunału Konstytucyjnego. Przepisy przejściowe nie mogą służyć ograniczaniu zakresu stosowania orzeczeń TK.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Odrzucono skargę
Oddalono skargę kasacyjną Komendanta Wojewódzkiego Policji w Krakowie od wyroku WSA w Krakowie.

Przepisy (13)

Główne

ustawa nowelizująca art. 9 § ust. 1

Ustawa z dnia 14 sierpnia 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach dotyczących wsparcia służb mundurowych nadzorowanych przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych, o zmianie ustawy o Służbie Więziennej oraz niektórych innych ustaw

Przepis ten stanowi, że ekwiwalent pieniężny za niewykorzystany urlop za okres przed 6 listopada 2018 r. ustala się na zasadach wynikających z przepisów ustawy o Policji w brzmieniu obowiązującym przed tą datą. Sąd uznał, że "zasady" te nie obejmują sposobu obliczania wysokości ekwiwalentu.

Pomocnicze

u.o. Policji art. 115a

Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji

Przepis ten w poprzednim brzmieniu ustalał wysokość ekwiwalentu pieniężnego za 1 dzień niewykorzystanego urlopu w wymiarze 1/30 miesięcznego uposażenia. Został uznany za niezgodny z Konstytucją przez TK.

Konstytucja RP art. 66 § ust. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Gwarantuje prawo do corocznego, płatnego urlopu, którego istota została naruszona przez niekonstytucyjny przelicznik ekwiwalentu.

Konstytucja RP art. 31 § ust. 3 zdanie drugie

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Określa, że ograniczenia konstytucyjnych wolności i praw mogą być ustanawiane tylko w ustawie i tylko w uzasadnionym przypadku, czego nie spełniał wadliwy przepis o ekwiwalencie.

Konstytucja RP art. 190 § ust. 4

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Stanowi o powszechnym charakterze mocy obowiązującej orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego.

p.p.s.a. art. 146

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 174

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 204 § pkt 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 209

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 205 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie art. 14 § ust. 1 pkt 2 lit. b

Argumenty

Skuteczne argumenty

WSA prawidłowo zinterpretował art. 9 ust. 1 ustawy nowelizującej, uznając, że "zasady" ustalania ekwiwalentu nie obejmują sposobu obliczania jego wysokości, a jedynie normy kształtujące prawo do urlopu i ekwiwalentu. • Wyrok Trybunału Konstytucyjnego K 7/15 wyeliminował z obrotu prawnego niekonstytucyjny przelicznik ekwiwalentu, a przepisy przejściowe nie mogą ograniczać skutków tego wyroku. • Ekwiwalent za okres przed 6 listopada 2018 r. powinien być ustalany na zasadach obowiązujących przed tą datą, z uwzględnieniem wyroku TK.

Odrzucone argumenty

Zarzut naruszenia art. 146 p.p.s.a. w zw. z art. 115a u.o. Policji i art. 9 ust. 1 ustawy nowelizującej poprzez błędną wykładnię, polegającą na uznaniu, że organ był zobowiązany do ustalenia świadczenia na podstawie "wyceny" jednego, ostatniego dnia roboczego, podczas gdy ekwiwalent winien być ustalany na zasadach obowiązujących przed 6 listopada 2018 r. • Zarzut naruszenia art. 146 p.p.s.a. w zw. z art. 66 ust. 2 i art. 81 Konstytucji RP poprzez błędną wykładnię i pominięcie art. 81 Konstytucji RP, co doprowadziło do uznania, że organ jest zobowiązany do rekonstruowania normy prawnej art. 115a u.o. Policji w sposób zgodny z wyrokiem TK.

Godne uwagi sformułowania

w pojęciu "zasad", o których mowa w tym przepisie, nie mieści się "wysokość ekwiwalentu pieniężnego za 1 dzień niewykorzystanego urlopu" • zjawisko tzw. "wtórnej niekonstytucyjności" • narusza konstytucyjną powszechną moc obowiązującą wyroków Trybunału • świadczeniem ekwiwalentnym za przepracowany dzień urlopu jest wynagrodzenie za jeden dzień roboczy

Skład orzekający

Rafał Stasikowski

przewodniczący

Mirosław Wincenciak

sprawozdawca

Kazimierz Bandarzewski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów przejściowych dotyczących ekwiwalentu za niewykorzystany urlop po wyroku Trybunału Konstytucyjnego, zasady ustalania ekwiwalentu dla służb mundurowych, stosowanie wyroków TK."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji policjantów i okresu przed 6 listopada 2018 r., ale zasady interpretacji przepisów przejściowych i mocy wyroków TK mają szersze zastosowanie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia prawnego związanego z prawami funkcjonariuszy służb mundurowych i interpretacją przepisów po orzeczeniu Trybunału Konstytucyjnego, co ma znaczenie praktyczne dla wielu osób.

NSA rozstrzyga: Jak policjantowi należy się ekwiwalent za niewykorzystany urlop po wyroku TK?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Cytowane w odpowiedziach

Ta sprawa stanowi część linii orzeczniczej omawianej w naszych syntezach.

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst