III OSK 7356/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Z.Z. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy, który utrzymał w mocy decyzję o opróżnieniu lokalu mieszkalnego. Lokal ten, pierwotnie przydzielony ojcu skarżącego jako funkcjonariuszowi Milicji Obywatelskiej, był następnie zajmowany przez matkę skarżącego, a po jej śmierci przez samego skarżącego. Organy Policji i WSA uznały, że skarżący nie posiada samodzielnego tytułu prawnego do lokalu, ponieważ nie jest funkcjonariuszem, emerytem policyjnym ani osobą uprawnioną do renty rodzinnej po zmarłym funkcjonariuszu. Sąd pierwszej instancji podkreślił, że przepisy dotyczące lokali służbowych Policji tworzą odrębny reżim prawny, wyłączający zastosowanie przepisów Kodeksu cywilnego i ustawy o ochronie praw lokatorów. NSA, oddalając skargę kasacyjną, potwierdził, że prawo do lokalu służbowego Policji ma charakter pochodny i może przejść na członków rodziny tylko w ściśle określonych przypadkach, zgodnie z art. 29 ust. 2 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym, co w niniejszej sprawie nie miało miejsca. Sąd odrzucił zarzuty naruszenia przepisów postępowania (art. 141 § 4 p.p.s.a.) oraz prawa materialnego, wskazując na prawidłowe zastosowanie art. 95 ust. 3 pkt 3 ustawy o Policji i art. 29 ust. 2 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUgruntowanie interpretacji przepisów dotyczących lokali służbowych Policji i prawa członków rodzin do ich zajmowania po śmierci funkcjonariusza.
Dotyczy specyficznej sytuacji lokali będących w dyspozycji Policji i wymaga spełnienia warunków określonych w ustawie o zaopatrzeniu emerytalnym.
Zagadnienia prawne (3)
Czy członek rodziny funkcjonariusza Policji, który nie jest funkcjonariuszem ani nie jest uprawniony do renty rodzinnej, posiada samodzielny tytuł prawny do lokalu mieszkalnego przydzielonego pierwotnie funkcjonariuszowi?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, członek rodziny nie posiada samodzielnego tytułu prawnego do lokalu służbowego Policji, jeśli nie spełnia warunków określonych w art. 29 ust. 2 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym, a prawo do lokalu ma charakter pochodny od uprawnień funkcjonariusza.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że przepisy ustawy o Policji tworzą odrębny reżim prawny dla lokali służbowych. Prawo do lokalu dla członków rodziny funkcjonariusza jest pochodne i wymaga spełnienia dodatkowych warunków, takich jak uprawnienie do renty rodzinnej, co nie miało miejsca w przypadku skarżącego.
Czy przepisy Kodeksu cywilnego (art. 691 k.c.) lub ustawy o ochronie praw lokatorów mają zastosowanie do lokali mieszkalnych będących w dyspozycji Policji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, do lokali mieszkalnych będących w dyspozycji Policji mają zastosowanie przepisy rozdziału 8 ustawy o Policji, a nie przepisy Kodeksu cywilnego czy ustawy o ochronie praw lokatorów.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że ustawa o Policji reguluje odrębnie kwestie przydziału i opróżniania lokali służbowych, co wyłącza stosowanie powszechnych przepisów dotyczących najmu i ochrony lokatorów.
Czy zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. może stanowić samodzielną podstawę skargi kasacyjnej w sytuacji, gdy uzasadnienie wyroku sądu pierwszej instancji jest kompletne?
Odpowiedź sądu
Nie, zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. zazwyczaj nie może stanowić samodzielnej podstawy kasacyjnej, chyba że uzasadnienie wyroku jest wadliwe w sposób uniemożliwiający odtworzenie toku myślenia sądu.
Uzasadnienie
NSA powołał się na utrwalone orzecznictwo, zgodnie z którym art. 141 § 4 p.p.s.a. dotyczy formalnej konstrukcji uzasadnienia i nie może być wykorzystywany do podważania ustaleń faktycznych czy wykładni prawa materialnego, chyba że uzasadnienie jest tak wadliwe, że uniemożliwia kontrolę.
Przepisy (9)
Główne
u.o. Policji art. 95 § 3 pkt 3
Ustawa o Policji
Podstawa do wydania decyzji o opróżnieniu lokalu mieszkalnego zajmowanego bez tytułu prawnego przez policjanta lub członków jego rodziny.
u.z.e.f.p. art. 29 § 2
Ustawa o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji...
Prawo do lokalu mieszkalnego przysługuje również członkom rodziny uprawnionym do renty rodzinnej po funkcjonariuszach.
p.p.s.a. art. 184
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa prawna oddalenia skargi kasacyjnej.
Pomocnicze
u.o. Policji art. 97
Ustawa o Policji
Przydział i opróżnianie mieszkań następuje w formie decyzji administracyjnej.
u.o. Policji art. 88 § 1
Ustawa o Policji
Podstawa przydziału lokalu mieszkalnego funkcjonariuszowi.
u.o. Policji art. 89 § 2
Ustawa o Policji
Uwzględnianie członków rodziny policjanta przy przydziale lokalu.
p.p.s.a. art. 141 § 4
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Wymogi dotyczące uzasadnienia wyroku sądu administracyjnego.
k.p.a. art. 104
Kodeks postępowania administracyjnego
Ogólna podstawa wydawania decyzji administracyjnych.
u.o.p.l. art. 3 § 2
Ustawa o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego
Wskazuje na odrębny reżim prawny lokali będących w dyspozycji niektórych organów.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Lokal mieszkalny będący w dyspozycji Policji podlega odrębnym przepisom ustawy o Policji, a nie Kodeksowi cywilnemu czy ustawie o ochronie praw lokatorów. • Prawo do lokalu służbowego Policji dla członków rodziny funkcjonariusza jest pochodne i wymaga spełnienia warunków określonych w art. 29 ust. 2 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym (uprawnienie do renty rodzinnej). • Samo uwzględnienie członka rodziny w decyzji o przydziale lokalu funkcjonariuszowi nie stanowi samodzielnego tytułu prawnego do lokalu dla tego członka rodziny. • Zajmowanie lokalu bez tytułu prawnego uzasadnia wydanie decyzji o opróżnieniu lokalu na podstawie art. 95 ust. 3 pkt 3 ustawy o Policji.
Odrzucone argumenty
Skarżący posiadał samodzielny tytuł prawny do lokalu jako członek rodziny funkcjonariusza. • Zastosowanie art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez uznanie, że nie została wydana decyzja o przyznaniu lokalu mieszkalnego skarżącemu. • Naruszenie art. 95 ust. 3 pkt 3 ustawy o Policji w zw. z art. 23.1.3. w zw. z art. 29 ust. 2 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym poprzez błędną wykładnię i przyjęcie, że skarżącemu nie przysługuje tytuł prawny do lokalu.
Godne uwagi sformułowania
Prawo do lokalu mieszkalnego [...] ma charakter pochodny i jest związane z prawem do lokalu, które posiada policjant. • Nie ma możliwości, aby nabycie prawa do przedmiotowego lokalu przeszło z trybu administracyjnego na tryb cywilny. • Zasadniczą funkcją przepisów regulujących uprawnienia do zajmowania lokali mieszkalnych jest zapewnienie lokali mieszkalnych policjantom, a nie pomoc (po ich śmierci) dorosłym dzieciom z uwagi na ich trudną sytuację mieszkaniową czy zdrowotną. • Przepis art. 141 § 4 p.p.s.a. może stanowić samodzielną podstawę kasacyjną wyjątkowo, a mianowicie tylko wtedy, gdy uzasadnienie zaskarżonego wyroku nie zawiera stanowiska co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia.
Skład orzekający
Tamara Dziełakowska
przewodniczący
Olga Żurawska - Matusiak
sprawozdawca
Mariusz Kotulski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ugruntowanie interpretacji przepisów dotyczących lokali służbowych Policji i prawa członków rodzin do ich zajmowania po śmierci funkcjonariusza."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji lokali będących w dyspozycji Policji i wymaga spełnienia warunków określonych w ustawie o zaopatrzeniu emerytalnym.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu prawnego związanego z lokalami służbowymi i dziedziczeniem prawa do nich, co może być interesujące dla osób związanych ze służbami mundurowymi oraz prawników zajmujących się prawem administracyjnym i nieruchomościami.
“Czy po śmierci rodzica-policjanta można automatycznie przejąć jego lokal służbowy? NSA wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.