III OSK 7277/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa rozpatrywana przez Naczelny Sąd Administracyjny (NSA) dotyczyła skargi kasacyjnej Komendanta Wojewódzkiego Policji w Krakowie od wyroku WSA w Krakowie, który stwierdził bezskuteczność czynności materialno-technicznej organu w zakresie ustalenia ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystane urlopy wypoczynkowe policjanta D.K. za okres przed 6 listopada 2018 r. Sąd pierwszej instancji oparł swoje rozstrzygnięcie na wyroku Trybunału Konstytucyjnego (TK) z dnia 30 października 2018 r. (sygn. akt K 7/15), który uznał art. 115a ustawy o Policji za niezgodny z Konstytucją RP w zakresie, w jakim ustalał wysokość ekwiwalentu w wymiarze 1/30 miesięcznego uposażenia. WSA uznał, że od dnia publikacji wyroku TK (6 listopada 2018 r.) niekonstytucyjny przepis stracił moc obowiązującą i nie mógł stanowić podstawy orzekania. W konsekwencji, ekwiwalent za urlop nabyty przed tą datą powinien być obliczany na zasadach wynikających z przepisów ustawy o Policji w brzmieniu obowiązującym przed 6 listopada 2018 r., ale z uwzględnieniem wyroku TK, co oznaczało zastosowanie przelicznika 1/21 zamiast 1/30. Komendant Policji w skardze kasacyjnej zarzucił naruszenie prawa materialnego, argumentując, że ekwiwalent za urlopy nabyte przed 6 listopada 2018 r. powinien być ustalany na zasadach obowiązujących przed tą datą, a nie na podstawie rekonstrukcji normy prawnej zgodnej z wyrokiem TK. NSA oddalił skargę kasacyjną. Sąd podkreślił, że zasada wynikająca z art. 9 ust. 1 ustawy o szczególnych rozwiązaniach dotyczących wsparcia służb mundurowych nakazuje ustalanie ekwiwalentu za okres przed 6 listopada 2018 r. na zasadach wynikających z przepisów ustawy o Policji w brzmieniu obowiązującym przed tą datą. Jednakże, odwołanie się do "zasad" oznacza konieczność uwzględnienia wyroku TK, a nie powtórzenia niekonstytucyjnych zapisów. NSA odrzucił również wniosek o zawieszenie postępowania w oczekiwaniu na rozstrzygnięcie pytania prawnego przez TK, wskazując na naruszenie prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki. Sąd uznał, że błędna wykładnia przepisów przez WSA nie miała miejsca, a stanowisko organu naruszało konstytucyjne prawo do urlopu i skutki wyroku TK.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja skutków wyroku Trybunału Konstytucyjnego w zakresie ekwiwalentu za niewykorzystany urlop, zasady stosowania przepisów przejściowych po orzeczeniu TK, prawo do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki.
Dotyczy specyficznej sytuacji policjantów i ekwiwalentu za urlop przed konkretną datą, ale zasady interpretacji wyroków TK są uniwersalne.
Zagadnienia prawne (2)
Jak należy obliczać ekwiwalent pieniężny za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy policjanta za okres sprzed daty wejścia w życie wyroku Trybunału Konstytucyjnego (6 listopada 2018 r.), który uznał dotychczasowy przelicznik (1/30) za niekonstytucyjny?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Ekwiwalent za niewykorzystany urlop za okres przed 6 listopada 2018 r. należy ustalać na zasadach wynikających z przepisów ustawy o Policji w brzmieniu obowiązującym przed tą datą, ale z uwzględnieniem wyroku Trybunału Konstytucyjnego, co oznacza zastosowanie innego, zgodnego z Konstytucją przelicznika (np. 1/21), a nie powielanie niekonstytucyjnego przepisu.
Uzasadnienie
Wyrok Trybunału Konstytucyjnego o sygn. akt K 7/15 wyeliminował z obrotu prawnego przelicznik 1/30. Ustawa o szczególnych rozwiązaniach, odwołując się do "zasad" ustalania ekwiwalentu, nakazuje stosowanie przepisów w brzmieniu sprzed 6 listopada 2018 r., ale z wyłączeniem niekonstytucyjnej części, którą należy wypełnić treścią wyroku TK. Akceptacja przeciwnego rozumienia prowadziłaby do naruszenia art. 190 ust. 1 i 4 Konstytucji RP.
Czy wniosek o zawieszenie postępowania sądowego w oczekiwaniu na rozstrzygnięcie pytania prawnego przez Trybunał Konstytucyjny jest uzasadniony, gdy postępowanie przed TK trwa nieuzasadnienie długo?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zawieszenie postępowania byłoby rażącym naruszeniem prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, co narusza art. 6 i 13 EKPC.
Uzasadnienie
Długotrwałe zawieszenie sprawy w oczekiwaniu na rozstrzygnięcie TK, które nie następuje mimo upływu lat, prowadzi do naruszenia praw obywatela do skutecznego środka odwoławczego i prawa do rozpoznania sprawy w rozsądnym terminie.
Przepisy (9)
Główne
u.oP. art. 115a
Ustawa o Policji
Przepis w brzmieniu obowiązującym przed 6 listopada 2018 r. został uznany za niekonstytucyjny w zakresie przelicznika 1/30. Po tej dacie należy stosować zasady zgodne z wyrokiem TK.
u.s.r. art. 9 § ust. 1
Ustawa o szczególnych rozwiązaniach dotyczących wsparcia służb mundurowych nadzorowanych przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych, o zmianie ustawy o Służbie Więziennej oraz niektórych innych ustaw
Stanowi, że ekwiwalent za niewykorzystany urlop za okres przed 6 listopada 2018 r. ustala się na zasadach wynikających z przepisów ustawy o Policji w brzmieniu obowiązującym przed tą datą, co należy interpretować z uwzględnieniem wyroku TK.
Konstytucja RP art. 66 § ust. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Gwarantuje prawo do urlopu, które w przypadku niemożności jego wykorzystania przekształca się w prawo do ekwiwalentu pieniężnego.
Konstytucja RP art. 190 § ust. 1 i 4
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Określa moc obowiązującą wyroków Trybunału Konstytucyjnego, które wiążą również ustawodawcę i sądy, oraz skutki ich wejścia w życie.
Pomocnicze
u.p.p.s.a. art. 146
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa prawna orzekania przez WSA, błędnie interpretowana przez organ skarżący kasacyjnie.
Konstytucja RP art. 8 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja ma najwyższe prawo.
Konstytucja RP art. 31 § ust. 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Dotyczy ograniczeń praw i wolności.
Konstytucja RP art. 32 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Dotyczy równości wobec prawa.
Konstytucja RP art. 81
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Prawo do urlopu można dochodzić w granicach określonych w ustawie.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Ekwiwalent za niewykorzystany urlop policjanta za okres przed 6 listopada 2018 r. powinien być obliczany na zasadach zgodnych z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 30 października 2018 r. (sygn. akt K 7/15), a nie według niekonstytucyjnego przelicznika 1/30. • Stosowanie niekonstytucyjnego przelicznika przez organ unicestwiłoby skutki wyroku TK i naruszyło art. 190 Konstytucji RP. • Zawieszenie postępowania sądowego w oczekiwaniu na rozstrzygnięcie TK, które nie następuje przez lata, narusza prawo do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki (art. 6 i 13 EKPC).
Odrzucone argumenty
Ekwiwalent za niewykorzystany urlop nabyty przed 6 listopada 2018 r. winien być ustalany na zasadach wynikających z przepisów ustawy o Policji w brzmieniu obowiązującym przed dniem 6 listopada 2018 r., bez konieczności rekonstrukcji normy prawnej zgodnej z wyrokiem TK. • Organ nie jest zobowiązany do rekonstruowania normy prawnej art. 115a u.oP. w sposób zgodny z wyrokiem TK w celu realizacji prawa gwarantowanego w art. 66 ust. 2 Konstytucji RP, pomimo zastrzeżenia w art. 81 Konstytucji RP.
Godne uwagi sformułowania
"Przyjęcie zaś jako prawidłowej, zastosowanej przez organ, wykładni wskazanych regulacji oznaczałoby dopuszczenie możliwości ograniczenia - za pomocą regulacji o charakterze intertemporalnym - zakresu zastosowania wyroku Trybunału Konstytucyjnego." • "Bez wątpienia tego typu interpretacja narusza wyrażoną w art. 190 ust. 1 Konstytucji RP zasadę powszechnej mocy obowiązującej wyroków Trybunału Konstytucyjnego, które wiążą również ustawodawcę." • "Gdy długość postępowania sądowego uzależniona jest w znacznym stopniu od zwłoki w rozpoznaniu sprawy przez Trybunał Konstytucyjny dochodzi do naruszenia praw obywatela do skutecznego środka odwoławczego." • "Ekwiwalent za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy jest niczym innym niż 'zastępczą formą' wykorzystania urlopu w sytuacji zwolnienia ze służby, która powoduje prawną i faktyczną niemożliwość realizacji tych świadczeń w naturze."
Skład orzekający
Ireneusz Dukiel
sprawozdawca
Olga Żurawska - Matusiak
członek
Teresa Zyglewska
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja skutków wyroku Trybunału Konstytucyjnego w zakresie ekwiwalentu za niewykorzystany urlop, zasady stosowania przepisów przejściowych po orzeczeniu TK, prawo do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji policjantów i ekwiwalentu za urlop przed konkretną datą, ale zasady interpretacji wyroków TK są uniwersalne.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia prawnego związanego z prawami funkcjonariuszy służb mundurowych i interpretacją wyroków Trybunału Konstytucyjnego, co ma znaczenie praktyczne dla wielu osób.
“Czy policjant dostanie pełny ekwiwalent za urlop? NSA wyjaśnia, jak liczyć należność po wyroku TK.”
Sektor
służby mundurowe
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Ta sprawa stanowi część linii orzeczniczej omawianej w naszych syntezach.
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.