# Kiedy policjantowi przysługuje wyrównanie ekwiwalentu za niewykorzystany urlop po wyroku TK K 7/15? *Data publikacji: 2026-05-31 · zweryfikowano: 2026-06-01 · obszar prawa: administracyjne · Wersja HTML: https://lexedit.ai/odpowiedzi/cluster-wyrownanie-ekwiwalentu-za-urlop-policjanta* ## TL;DR Policjantom zwolnionym ze służby przed 6 listopada 2018 r. przysługuje wyrównanie ekwiwalentu za niewykorzystany urlop, obliczone według przelicznika 1/21 (wynagrodzenie za dzień roboczy), a nie zaniżonego 1/30. NSA konsekwentnie potwierdza, że przepisy przejściowe ustawy z 14 sierpnia 2020 r. nie mogą ograniczać skutków wyroku TK K 7/15, a organy Policji mają obowiązek wypłacić różnicę. --- ## 1. Dlaczego przelicznik 1/30 był niekonstytucyjny? Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z 30 października 2018 r. (K 7/15) orzekł, że przepis ustawy o Policji określający ekwiwalent w wysokości 1/30 miesięcznego uposażenia jest niezgodny z [art. 66 ust. 2 konstytucja](https://lexedit.ai/przepisy/konstytucja-rzeczypospolitej-polskiej/art-66) w zw. z [art. 31 ust. 3 konstytucja](https://lexedit.ai/przepisy/konstytucja-rzeczypospolitej-polskiej/art-31). TK wskazał, że świadczeniem ekwiwalentnym za przepracowany dzień urlopu jest wynagrodzenie za jeden dzień roboczy, co odpowiada przelicznikowi 1/21. WSA w Krakowie podkreślił, że „świadczeniem ekwiwalentnym za przepracowany dzień urlopu jest wynagrodzenie za jeden dzień roboczy" ([III SA/Kr 1456/21](https://lexedit.ai/orzeczenia/iii-sa-kr-1456-21/wyrownanie-ekwiwalentu-za-urlop-policjanta-po-wyroku-tk-953760)), a prawo do urlopu jest gwarantowane bezwarunkowo przez Konstytucję. NSA potwierdził, że „Przyjęcie zaś jako prawidłowej, zastosowanej przez organ, wykładni wskazanych regulacji oznaczałoby dopuszczenie możliwości ograniczenia zakresu zastosowania wyroku Trybunału Konstytucyjnego" ([III OSK 7277/21](https://lexedit.ai/orzeczenia/iii-osk-7277-21/ekwiwalent-za-urlop-policjanta-interpretacja-tk-1068649)). ## 2. Czy przepisy przejściowe z 2020 r. blokują wyrównanie? Ustawa z 14 sierpnia 2020 r. (art. 9 ust. 1) wprowadziła przepis przejściowy, który zdawał się nakazywać stosowanie zasad z przed 6 listopada 2018 r. do urlopów nabytych przed tą datą – czyli zaniżonego przelicznika 1/30. NSA jednolicie orzeka, że przepis ten nie może stanowić przeszkody do wyrównania. W wyroku „nie można przyjąć, aby art. 9 ust. 1 ustawy nowelizującej stanowił przeszkodę do stosowania art. 115a ustawy o Policji w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 października 2020 r." ([III OSK 7340/21](https://lexedit.ai/orzeczenia/iii-osk-7340-21/policjant-wyrownanie-ekwiwalentu-urlop-nsa-805308)) Podobnie [III OSK 7341/21](https://lexedit.ai/orzeczenia/iii-osk-7341-21/wyrownanie-ekwiwalentu-za-urlop-policjanta-818561) potwierdza, że nowelizacja nie wyklucza prawa do wyrównania ekwiwalentu, nawet jeśli urlop dotyczył okresu sprzed daty nowelizacji. ## 3. Jak NSA interpretuje pojęcie „zasady ustalania ekwiwalentu"? Kluczowa wykładnia NSA sprowadza się do rozróżnienia między „zasadami ustalania ekwiwalentu" a „wysokością współczynnika". NSA wskazuje, że art. 9 ust. 1 odnosi się do zasad kształtujących prawo do urlopu i ekwiwalentu (normy in genere), a nie do sposobu obliczania jego wysokości. „przepis ten w istocie nie odnosi się do 'wysokości ekwiwalentu pieniężnego za 1 dzień niewykorzystanego urlopu' (...) Odnosi się on wyłącznie do 'zasad ustalania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy'" ([III OSK 6364/21](https://lexedit.ai/orzeczenia/iii-osk-6364-21/wyrownanie-ekwiwalentu-za-urlop-policjanta-po-wyroku-tk-903633)). Tę samą linię potwierdza [III OSK 5348/21](https://lexedit.ai/orzeczenia/iii-osk-5348-21/wyrownanie-ekwiwalentu-urlopowego-policjanta-po-zmianach-ustawy-900728), gdzie NSA wyjaśnił, że należy stosować zasady obowiązujące w chwili zwolnienia, ale przy zastosowaniu nowego brzmienia przepisu o ekwiwalencie. ## 4. Czy policjant zwolniony wiele lat przed wyrokiem TK też ma prawo do wyrównania? Tak – NSA konsekwentnie potwierdza, że data zwolnienia ze służby nie pozbawia prawa do wyrównania. Nawet policjant zwolniony w 2007 r. może dochodzić wyrównania. [III OSK 7325/21](https://lexedit.ai/orzeczenia/iii-osk-7325-21/wyrownanie-ekwiwalentu-za-urlop-policjanta-1-21-zamiast-1-30-705646). [III OSK 6798/21](https://lexedit.ai/orzeczenia/iii-osk-6798-21/wyrownanie-ekwiwalentu-za-urlop-policjanta-interpretacja-przepisow-466809) potwierdza, że funkcjonariuszowi należy się wyrównanie obliczone według zasad sprzed nowelizacji, ale z zastosowaniem współczynnika 1/21. [III OSK 2529/22](https://lexedit.ai/orzeczenia/iii-osk-2529-22/ekwiwalent-za-urlop-policjanta-interpretacja-przepisow-956538) dodaje, że zasady ustalania ekwiwalentu powinny być stosowane zgodnie z prawem obowiązującym w momencie odejścia ze służby, ale z uwzględnieniem aktualnego brzmienia przepisów. ## 5. Czy uzasadnienie WSA o „wtórnej niekonstytucyjności" jest prawidłowe? NSA wielokrotnie koryguje uzasadnienia WSA, które opierają rozstrzygnięcie na tezie o wtórnej niekonstytucyjności art. 9 ust. 1 ustawy nowelizującej. NSA uznaje, że „stanowisko Sądu pierwszej instancji o wtórnej niekonstytucyjności części regulacji zawartej w art. 9 ust. 1 ustawy nowelizującej nie jest prawidłowe, tym niemniej wyrok pomimo błędnego w tym zakresie uzasadnienia odpowiada prawu" ([III OSK 5265/21](https://lexedit.ai/orzeczenia/iii-osk-5265-21/policjant-ekwiwalent-urlop-wyrok-nsa-2113999)). To powtarzający się motyw – NSA odrzuca argumentację o wtórnej niekonstytucyjności, ale potwierdza słuszność samego rozstrzygnięcia na podstawie własnej, odmiennej wykładni art. 9 ust. 1. ## 6. Od kiedy biegnie termin przedawnienia roszczenia? NSA wskazał, że roszczenie o wyrównanie staje się wymagalne dopiero z chwilą wejścia w życie wyroku TK, a nie z daty zwolnienia ze służby. [III OSK 5265/21](https://lexedit.ai/orzeczenia/iii-osk-5265-21/policjant-ekwiwalent-urlop-wyrok-nsa-2113999) potwierdza, że przed wydaniem wyroku TK policjant nie mógł skutecznie dochodzić wyrównania, a termin przedawnienia biegnie od daty publikacji orzeczenia TK (6 listopada 2018 r.). Ponadto NSA w [III OSK 6364/21](https://lexedit.ai/orzeczenia/iii-osk-6364-21/wyrownanie-ekwiwalentu-za-urlop-policjanta-po-wyroku-tk-903633) zwrócił uwagę, że stwierdzenie niekonstytucyjności normy prawnej stanowi wyjątkową okoliczność w rozumieniu przepisów ustawy o Policji, uprawniającą do nieuwzględnienia trzyletniego okresu przedawnienia. --- **Źródła:** III OSK 6364/21 (NSA, 9.1.2024), III OSK 5348/21 (NSA, 11.10.2023), III OSK 5265/21 (NSA, 13.9.2023), III OSK 7340/21 (NSA, 8.3.2024), III OSK 7341/21 (NSA, 8.3.2024), III OSK 7277/21 (NSA, 17.1.2024), III OSK 7325/21 (NSA, 3.7.2025), III OSK 6798/21 (NSA, 13.6.2025), III OSK 2529/22 (NSA, 14.5.2024), III SA/Kr 1456/21 (WSA Kraków, 8.2.2022); wyrok TK K 7/15 (30.10.2018); [art. 66 ust. 2 konstytucja](https://lexedit.ai/przepisy/konstytucja-rzeczypospolitej-polskiej/art-66), [art. 190 ust. 4 konstytucja](https://lexedit.ai/przepisy/konstytucja-rzeczypospolitej-polskiej/art-190). ## Źródła (orzeczenia) - [III SA/Kr 1456/21](https://lexedit.ai/orzeczenia/iii-sa-kr-1456-21/wyrownanie-ekwiwalentu-za-urlop-policjanta-po-wyroku-tk-953760) — Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie — wyrok z 2022-02-08 > „Świadczeniem ekwiwalentnym za przepracowany dzień urlopu jest wynagrodzenie za jeden dzień roboczy" - [III OSK 7277/21](https://lexedit.ai/orzeczenia/iii-osk-7277-21/ekwiwalent-za-urlop-policjanta-interpretacja-tk-1068649) — Naczelny Sąd Administracyjny — wyrok z 2024-01-17 > „Przyjęcie zaś jako prawidłowej, zastosowanej przez organ, wykładni przepisów przejściowych unicestwiałoby definitywnie doniosłość skutków wynikających z orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego. Innymi słowy, akceptacja tego sposobu rozumienia wskazanych regulacji oznaczałaby dopuszczenie możliwości ograniczenia - za pomocą regulacji o charakterze intertemporalnym - zakresu zastosowania wyroku Trybunału Konstytucyjnego" - [III OSK 7340/21](https://lexedit.ai/orzeczenia/iii-osk-7340-21/policjant-wyrownanie-ekwiwalentu-urlop-nsa-805308) — Naczelny Sąd Administracyjny — wyrok z 2024-03-08 > „nie można przyjąć, aby art. 9 ust. 1 ustawy nowelizującej stanowił przeszkodę do stosowania art. 115a ustawy o Policji w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 października 2020 r." - [III OSK 7341/21](https://lexedit.ai/orzeczenia/iii-osk-7341-21/wyrownanie-ekwiwalentu-za-urlop-policjanta-818561) — Naczelny Sąd Administracyjny — wyrok z 2024-03-08 - [III OSK 6364/21](https://lexedit.ai/orzeczenia/iii-osk-6364-21/wyrownanie-ekwiwalentu-za-urlop-policjanta-po-wyroku-tk-903633) — Naczelny Sąd Administracyjny — wyrok z 2024-01-09 > „przepis ten w istocie nie odnosi się do "wysokości ekwiwalentu pieniężnego za 1 dzień niewykorzystanego urlopu", o którym mowa w art. 115a ustawy o Policji, a zatem nie dotyczy wysokości samego współczynnika (1/30 czy 1/21 "miesięcznego u" - [III OSK 5348/21](https://lexedit.ai/orzeczenia/iii-osk-5348-21/wyrownanie-ekwiwalentu-urlopowego-policjanta-po-zmianach-ustawy-900728) — Naczelny Sąd Administracyjny — wyrok z 2023-10-11 - [III OSK 7325/21](https://lexedit.ai/orzeczenia/iii-osk-7325-21/wyrownanie-ekwiwalentu-za-urlop-policjanta-1-21-zamiast-1-30-705646) — Naczelny Sąd Administracyjny — wyrok z 2025-07-03 - [III OSK 6798/21](https://lexedit.ai/orzeczenia/iii-osk-6798-21/wyrownanie-ekwiwalentu-za-urlop-policjanta-interpretacja-przepisow-466809) — Naczelny Sąd Administracyjny — wyrok z 2025-06-13 - [III OSK 2529/22](https://lexedit.ai/orzeczenia/iii-osk-2529-22/ekwiwalent-za-urlop-policjanta-interpretacja-przepisow-956538) — Naczelny Sąd Administracyjny — wyrok z 2024-05-14 - [III OSK 5265/21](https://lexedit.ai/orzeczenia/iii-osk-5265-21/policjant-ekwiwalent-urlop-wyrok-nsa-2113999) — Naczelny Sąd Administracyjny — wyrok z 2023-09-13 > „stanowisko Sądu pierwszej instancji o wtórnej niekonstytucyjności części regulacji zawartej w art. 9 ust. 1 ustawy nowelizującej nie jest prawidłowe, tym niemniej wyrok pomimo błędnego w tym zakresie uzasadnienia odpowiada prawu" ## Przepisy - [art. 66 ust. 2 konstytucja](https://lexedit.ai/przepisy/konstytucja-rzeczypospolitej-polskiej/art-66) — Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej - [art. 31 ust. 3 konstytucja](https://lexedit.ai/przepisy/konstytucja-rzeczypospolitej-polskiej/art-31) — Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej - [art. 190 ust. 4 konstytucja](https://lexedit.ai/przepisy/konstytucja-rzeczypospolitej-polskiej/art-190) — Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej --- **Lexedit** — agent AI do researchu prawnego po polskim prawie: 1,4 mln orzeczeń (SN, NSA, WSA, sądy apelacyjne), 100 tys. aktów prawnych z wersjami historycznymi. Każde cytowanie w memo jest klikalne i weryfikowane względem treści źródła. Wypróbuj: https://lexedit.ai/research Więcej odpowiedzi: https://lexedit.ai/odpowiedzi · Indeks dla agentów AI: https://lexedit.ai/llms.txt