III OSK 6572/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA oddalił skargę kasacyjną dotyczącą zezwolenia na wycinkę drzew i nasadzeń zastępczych, potwierdzając prawo organu do wyboru miejsca nasadzeń.
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej w przedmiocie zezwolenia na wycinkę drzew i nasadzeń zastępczych. Skarżący kwestionował decyzję organów administracji oraz wyrok WSA, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w szczególności dotyczące wyboru miejsca nasadzeń zastępczych. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę, uznając, że organ miał prawo wybrać miejsce nasadzeń poza wałem ziemnym, nawet jeśli jego legalność nie była przedmiotem sprawy, a ocena warunków glebowych była uzasadniona.
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną S.K. od wyroku WSA w Bydgoszczy, który oddalił skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Toruniu w sprawie zezwolenia na wycinkę drzew i nasadzeń zastępczych. Sprawa miała długą historię proceduralną, obejmującą kilka decyzji organów administracji i wyroków sądowych. Kluczowym zagadnieniem było prawo organu do wskazania miejsca nasadzeń zastępczych, a skarżący kwestionował wybór miejsca poza wałem ziemnym, argumentując m.in. brakiem podstaw prawnych do nakazu rozbiórki wału i pominięciem dowodów dotyczących przydatności gleby na wale. NSA, podzielając stanowisko Sądu I instancji, uznał, że organ miał prawo wybrać miejsce nasadzeń zastępczych, kierując się przede wszystkim dostępnością i optymalnymi warunkami dla roślin, a kwestia legalności budowy wału wykraczała poza zakres tej sprawy. Sąd podkreślił, że NSA jest związany granicami skargi kasacyjnej i nie przeprowadza samodzielnie postępowania dowodowego w celu ustalenia stanu faktycznego. W konsekwencji, skarga kasacyjna została oddalona.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, organ ma prawo wyboru miejsca nasadzeń zastępczych, kierując się przede wszystkim dostępnością i optymalnymi warunkami dla roślin, a kwestia legalności budowy wału wykracza poza zakres sprawy o zezwolenie na wycinkę drzew.
Uzasadnienie
NSA podkreślił, że wybór miejsca nasadzeń zastępczych mieści się w granicach uznania administracyjnego organu, a celem jest zapewnienie optymalnych warunków dla nowych nasadzeń. Ocena warunków glebowych i lokalizacyjnych jest kluczowa, a kwestie związane z legalnością budowy wału nie mają znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy o zezwolenie na wycinkę i nasadzenia.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (9)
Główne
u.o.p. art. 83d § ust. 2 pkt 1
Ustawa o ochronie przyrody
Przepis ten wprost wynika uprawnienie do wskazania miejsca nasadzeń zastępczych.
Pomocnicze
u.o.p. art. 83c § ust. 4
Ustawa o ochronie przyrody
Organ wydając zezwolenie na usunięcie drzewa lub krzewu uzależnione od wykonania nasadzeń zastępczych, bierze pod uwagę w szczególności dostępność miejsc do nasadzeń zastępczych oraz określone cechy usuwanego drzewa lub krzewu.
p.p.s.a. art. 106 § § 3
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd może z urzędu lub na wniosek strony przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie.
p.p.s.a. art. 141 § § 4
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie.
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej.
p.p.s.a. art. 174
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Skargę kasacyjną można oprzeć na naruszeniu prawa materialnego lub przepisów postępowania.
k.p.a. art. 7
Ustawa Kodeks postępowania administracyjnego
Organy zobowiązane do działania w sposób budzący zaufanie do organów państwa, przestrzegając zasad praworządności, celowości i uwzględniając interes społeczny i słuszny interes obywateli.
k.p.a. art. 77 § § 1 i 3
Ustawa Kodeks postępowania administracyjnego
Organ obowiązany jest wyczerpująco zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy.
k.p.a. art. 80
Ustawa Kodeks postępowania administracyjnego
Organ ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona.
Argumenty
Odrzucone argumenty
Naruszenie przepisów postępowania (art. 106 § 3, art. 133 § 1, art. 134 § 1, art. 141 § 4, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 7, 77 § 1 i 3, 80 k.p.a.) przez oddalenie skargi w sytuacji niewyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności. Naruszenie art. 145 § 3 p.p.s.a. w związku z błędnym uznaniem, że decyzje organów nie naruszają prawa, z zaniechaniem ustalenia przesłanki bezprzedmiotowości postępowania. Naruszenie art. 133 § 1, art. 134 § 1, art. 141 § 4 p.p.s.a. przez sporządzenie uzasadnienia wyroku w sposób nieprawidłowy. Błędna wykładnia i niewłaściwe zastosowanie art. 83c ust. 4 u.o.p. przez przyjęcie, że obowiązek badania dostępności miejsc do nasadzeń zastępczych uprawniał do wyłączenia spod nasadzeń usypanego wału. Błędna wykładnia art. 83d ust. 2 pkt 1 u.o.p. przez przyjęcie, że przepis ten uprawniał do wyłączenia spod nasadzeń usypanego wału.
Godne uwagi sformułowania
NSA jest związany podstawami skargi kasacyjnej NSA rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania Celem tego postępowania nie jest bowiem ponowne ustalenie stanu faktycznego, lecz ocena, czy organy ustaliły ten stan zgodnie z regułami obowiązującymi w k.p.a. Organ był uprawniany do wyboru lokalizacji nasadzeń (art. 83d ust. 2 pkt 1 u.o.p.) przez wykluczenie pewnego obszaru spod tych nasadzeń i to nawet, jeżeli nie toczyłoby się żadne postępowanie dotyczące prawidłowości usypania wału, a jego legalność nie budziła żadnych wątpliwości. Wybór miejsca nasadzeń mieści się w granicach zakresu uznania decyzji administracyjnej. Kwestia prawidłowości (legalności) usypania wału, jak i obowiązku jego likwidacji wykracza poza granice tej sprawy.
Skład orzekający
Teresa Zyglewska
przewodniczący
Jerzy Stelmasiak
sprawozdawca
Arkadiusz Windak
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Potwierdzenie zasady, że wybór miejsca nasadzeń zastępczych należy do organu administracji, a kwestie legalności budowy obiektów (np. wałów) wykraczają poza zakres sprawy o zezwolenie na wycinkę drzew."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji związanej z nasadzeniami zastępczymi i wyborem miejsca, z uwzględnieniem specyfiki terenu (wał ziemny).
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu ochrony przyrody i prawa administracyjnego, jakim jest wycinka drzew i nasadzenia zastępcze. Choć nie zawiera nietypowych faktów, pokazuje złożoność postępowań administracyjnych i interpretację przepisów przez sądy.
“Wycinka drzew: Kto decyduje o miejscu nasadzeń zastępczych?”
Sektor
ochrona środowiska
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIII OSK 6572/21 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2025-03-18 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2021-09-16 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Arkadiusz Windak Jerzy Stelmasiak /sprawozdawca/ Teresa Zyglewska /przewodniczący/ Symbol z opisem 6136 Ochrona przyrody Hasła tematyczne Ochrona przyrody Sygn. powiązane II SA/Bd 768/20 - Wyrok WSA w Bydgoszczy z 2020-11-25 Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U. 2018 poz 1614 art.83d ust.2 pkt 1 Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody - tekst jedn. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Teresa Zyglewska Sędziowie sędzia NSA Jerzy Stelmasiak (spr.) sędzia del. WSA Arkadiusz Windak protokolant asystent sędziego Olga Libiszewska po rozpoznaniu w dniu 18 marca 2025 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej S.K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 25 listopada 2020 r. sygn. akt II SA/Bd 768/20 w sprawie ze skargi S.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Toruniu z dnia 18 czerwca 2020 r. nr [...] w przedmiocie zezwolenia na wycinkę drzew oddala skargę kasacyjną. Uzasadnienie Wyrokiem z 25 listopada 2020 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy oddalił skargę S.K. (dalej: skarżący) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Toruniu z 18 czerwca 2020 r. w przedmiocie zezwolenia na wycinkę drzew. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że decyzją z 29 lipca 2016 r. Wójt Gminy Grudziądz zezwolił skarżącemu na wycinkę drzew i krzewów z terenu nieruchomości oznaczonej jako działki nr ewid. [...] i [...]/2, położonych w miejscowości [...]. Organ ustalił ponadto opłatę i uzależnił wydanie zezwolenia od zastąpienia drzew i krzewów dokonaniem nasadzeń na terenie nieruchomości oznaczonej jako działka nr ewid. [...]/5 i [...]. W dniu 4 sierpnia 2016 r skarżący wystąpił z wnioskiem o zmianę decyzji przez wskazanie innej lokalizacji nasadzeń - na działce nr ewid. [...]/10 Decyzją z 30 listopada 2016 r. Wójt Gminy Grudziądz zmienił ostateczną decyzję własną z 29 lipca 2016 r. w części dotyczącej lokalizacji nasadzeń. Odwołanie od tej decyzji złożył skarżący. Decyzją z 31 marca 2017 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Toruniu utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Skarżący wniósł skargę na decyzję z 31 marca 2017 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy. Wyrokiem z 9 stycznia 2018 r. II SA/Bd 644/17, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy uchylił zaskarżoną decyzję z 31 marca 2017 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy Grudziądz z 30 listopada 2016 r. Sąd orzekł, że w dniu złożenia wniosku o zmianę, decyzja z 29 lipca 2016 r. nie była ostateczna. W wyniku ponownego rozpoznania sprawy skarżący oświadczył, że pismo z 4 sierpnia 2016 r. było odwołaniem. Decyzją z 21 grudnia 2018 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Toruniu uchyliło decyzję Wójta Gminy Grudziądz z 29 lipca 2016 r. i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji. Po ponownym rozpoznaniu sprawy, Wójt Gminy Grudziądz decyzją z 30 sierpnia 2018 r. umorzył postępowanie w sprawie udzielenia zezwolenia na usunięcie drzew. Decyzją z 23 października 2019 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Toruniu uchyliło decyzję Wójta Gminy Grudziądz z 30 sierpnia 2018 r. i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania organowi I instancji. Po ponownym rozpoznaniu sprawy, Wójt Gminy Grudziądz, decyzją z 25 listopada 2019 r. ponownie umorzył postępowanie w sprawie udzielenia zezwolenia na usunięcie drzew. Decyzją z 22 stycznia 2020 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Toruniu, ponownie uchyliło decyzję Wójta Gminy Grudziądz i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania. Decyzją z 13 marca 2020 r. Wójt Gminy Grudziądz zezwolił skarżącemu na wycinkę drzew i krzewów z terenu nieruchomości oznaczonej jako działka nr ewid. [...] i [...]/2, położonych w miejscowości [...]ei oraz ustalono opłatę i uzależniono wydanie zezwolenia od zastąpienia drzew i krzewów dokonaniem nasadzeń na terenie nieruchomości oznaczonej jako działka [...]/10 - poza obszarem wału/nasypu. Na działce nr ewid. [...]/10 znajduje się wał, który wykonano niezgodnie z "zezwoleniem na rekultywację". Wydając decyzję organ I instancji wziął pod uwagę stanowisko Marszałka Województwa Kujawsko-Pomorskiego informujące o zobowiązaniu skarżącego do zlikwidowania wału/nasypu. W konsekwencji wyłączono z nasadzeń ten fragment działki nr ewid. [...]/10, co spowodowało ograniczenie obszaru nasadzeń kompensacyjnych do terenu poza obszarem wału. Odwołanie od powyższej decyzji z 13 marca 2020 r. wniósł skarżący. Decyzją z 18 czerwca 2020 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Toruniu utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Skarżący wniósł skargę na decyzję z 18 czerwca 2020 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy. Oddalając skargę Sąd I instancji wskazał, że z art. 83d ust. 2 pkt 1 ustawy z 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz.U. z 2018 r. poz. 1614 ze zm., dalej: u.o.p.) wprost wynika uprawnienie do wskazania miejsca nasadzeń zastępczych. Przy wyborze miejsca organ kierował się ustaleniami dokonanymi w postępowaniu prowadzonym przez Marszałka Województwa Kujawsko-Pomorskiego, dotyczącymi likwidacji wału ziemnego na działce nr ewid. [...]/10. Istotne jest, żeby wskazanie miejsca nasadzeń nie budziło wątpliwości lokalizacyjnych. Organ wyjaśnił przy tym powody ograniczenia terenu przeznaczonego pod nowe nasadzenia, wskazując na obawy ewentualnej likwidacji nasypu/wału. Organ I instancji uwzględnił także pismo Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w Bydgoszczy z 24 sierpnia 2016 r. informujące, że nasyp jest wykonany niezgodnie z decyzją w sprawie rekultywacji. W ocenie Sądu I instancji, brak jest podstaw do kwestionowania oceny dokonanej przez organy w tym przedmiocie. Natomiast pominięcie dowodów, na które powołuje się skarżący, mających świadczyć o przydatności podłoża nasypu do dokonania nasadzeń, nie dyskwalifikuje stanowiska organu działającego w ramach uznania administracyjnego. Organ miał na uwadze optymalne warunki, a te są zachowane na obszarze wolnym od odpadów. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył skarżący, wnosząc o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kasacyjnie kosztów postępowania, wraz z kosztami zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania Po pierwsze, art. 106 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej: p.p.s.a.), art. 133 § 1 p.p.s.a., art. 134 § 1 p.p.s.a., art. 141 § 4 p.p.s.a., art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. i art. 151 p.p.s.a. związku z art. 7, art. 77 § 1 i 3 i art. 80 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r., poz. 256 ze zm., dalej: k.p.a.) przez oddalenie skargi, w sytuacji niewyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności sprawy, a w szczególności twierdzeń składanych przez skarżącego na etapie postępowania administracyjnego. Po drugie, art. 145 § 3 p.p.s.a. w związku z błędnym uznaniem, że decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Toruniu z 18 czerwca 2020 r. utrzymująca decyzję Wójta Gminy Grudziądz z 13 marca 2020 r. nie naruszają prawa, z jednoczesnym zaniechaniem ustalenia przesłanki bezprzedmiotowości postępowania administracyjnego, w części dotyczącej nasadzeń zastępczych. Po trzecie, art. 133 § 1 p.p.s.a., art. 134 § 1 p.p.s.a., art. 141 § 4 p.p.s.a., przez sporządzenie uzasadnienia wyroku w sposób nieprawidłowy, w szczególności braku dostatecznego wyjaśnienia motywów jakimi kierował się Sąd I instancji uznając, że w oparciu o art. 83c ust. 4 i art. 83d ust. 3 u.o.p., organ I instancji miał prawo wyłączyć spod nasadzeń, usypany z gleby antropogenicznej wał, o morfologii organiczno-mineralnej, nie wskazując jednocześnie przepisu prawa, który upoważniałby marszałka województwa do sformułowania nakazu rozbiórki wału zbudowanego przez stronę; Skarżący zarzucił także naruszenie prawa materialnego. Po pierwsze, błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 83c ust. 4 u.o.p. przez przyjęcie, że obowiązek badania dostępności miejsc do nasadzeń zastępczych, uprawniał do wyłączenia spod nasadzeń usypanego wału, ze względu na "polecenie rozbiórki" wału wydane przez marszałka województwa, które zostało wydane bez podstawy prawnej (naruszenie art. 6 i art. 7 k.p.a.), a ponadto z pominięciem "zapisów" pkt VII ust. 5 decyzji Starosty Grudziądzkiego z 20 grudnia 2006 r. uzgadniającej warunki rekultywacji, który zobowiązywał skarżącego do wykonania pasa zieleni izolacyjnej. Po drugie, błędną wykładnię art. 83d ust. 2 pkt 1 u.o.p. przez przyjęcie, że przepis ten uprawniał do wyłączenia spod nasadzeń usypanego wału, ze względu na "polecenie rozbiórki" wału wydane przez marszałka województwa, które zostało wydane bez podstawy prawnej (naruszenie art. 6 i art. 7 k.p.a.), z pominięciem, że nasadzenia na wale zostały wskazane jako optymalne z punktu widzenia żywotności sadzonek przez uprawnionego inżyniera leśnika, współpracującego ze skarżącym. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: W świetle art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Podkreślić przy tym trzeba, że Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, ponieważ w świetle art. 183 § 1 p.p.s.a. rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Jeżeli zatem nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a. (a w rozpoznawanej sprawie przesłanek tych brak), to Sąd związany jest granicami skargi kasacyjnej. Oznacza to, że Sąd nie jest uprawniony do samodzielnego dokonywania konkretyzacji zarzutów skargi kasacyjnej, a upoważniony jest do oceny zaskarżonego orzeczenia wyłącznie w granicach przedstawionych we wniesionej skardze kasacyjnej. Na wstępie wyjaśnienia wymaga, że rozpoznawana przez Sąd I instancji sprawa rozstrzygnięta zaskarżonym obecnie wyrokiem, jest trzecią sprawą skarżącego w związku z jego wnioskami o wydanie zezwolenia na wycinkę drzew na różnych działkach. Dwie wcześniejsze sprawy również zakończyły się wydaniem zezwolenia na wycinkę drzew wraz z obowiązkiem dokonania nasadzeń zastępczych m.in. na działce nr ewid. [...]/10 poza obszarem nasypu. W obu tych sprawach skarżący wniósł skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy, które zostały oddalone wyrokami z 9 stycznia 2018 r. w sprawach II SA/Bd 642/17 i II SA/Bd 643/17. Następnie skarżący wniósł skargi kasacyjne od tych wyroków, które zostały oddalone wyrokami Naczelnego Sądu Administracyjnego z 30 września 2019 r. odpowiednio w sprawach II OSK 2214/18 i II OSK 2215/18. W obu tych sprawach skarżący formułował co do zasady podobne zarzuty, w tym również podobne zarzuty kasacyjne. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznający niniejszą sprawę podziela stanowisko zaprezentowane w powołanych wyżej wyrokach. W ocenie skarżącego, Sąd I instancji nie przeprowadził dowodów na okoliczność, czy zostało wydane "administracyjne rozstrzygnięcie" przez ograny nadzoru budowlanego, nakazujące rozbiórkę przedmiotowego wału, a także nie przeprowadził dowodu z opinii przyrodniczej, czy gleba znajdująca się na wale zapewni żywotność nasadzonym drzewom, a także dowodu w jakich okoliczności ten wał został usypany. Zgodnie z art. 106 § 3 p.p.s.a. sąd może z urzędu lub na wniosek strony przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Przeprowadzenie zatem przez sąd administracyjny uzupełniającego postępowania dowodowego z dokumentu jest dopuszczalne w sytuacji, gdy wnioskowany dowód będzie pozostawał w związku z oceną legalności zaskarżonego aktu. Celem tego postępowania nie jest bowiem ponowne ustalenie stanu faktycznego, lecz ocena, czy organy ustaliły ten stan zgodnie z regułami obowiązującymi w k.p.a. (art. 7, art. 77 § 1 i 3 k.p.a. i art. 80 k.p.a.). Ocena tego związku musi być powiązana z przepisami prawa materialnego, w oparciu o które orzeka organ administracji. Zgodnie z art. 83c ust. 3 u.o.p. wydanie zezwolenia na usunięcie drzew może być uzależnione od określonych przez organ nasadzeń zastępczych. Stosownie natomiast do art. 83c ust. 4 u.o.p. organ wydając zezwolenie na usunięcie drzewa lub krzewu uzależnione od wykonania nasadzeń zastępczych, bierze pod uwagę w szczególności dostępność miejsc do nasadzeń zastępczych oraz określone cechy usuwanego drzewa lub krzewu. Z kolei stosownie do art. 83d ust. 2 u.o.p., w przypadku uzależnienia wydania zezwolenia na usunięcie drzewa od wykonania nasadzeń zastępczych, zezwolenie określa dodatkowo miejsce nasadzeń, liczbę drzew, minimalny obwód pni drzew na wysokości 100 cm, gatunek lub odmianę drzew, termin wykonania nasadzeń, termin złożenia informacji o wykonaniu nasadzeń. Przytoczone regulacje oznaczają, że od organu zależy, czy nasadzenia mają być dokonane oraz w jakim konkretnie miejscu. Przy ustalaniu możliwości tych nasadzeń organ bierze pod uwagę w szczególności, czy występuje miejsce, w którym nasadzenia mogą być przeprowadzone. Wnioskodawca może zaproponować teren do nasadzeń, ale ostatecznego wyboru dokonuje organ wydający zezwolenie, mając na względzie m.in. warunki określone w art. 83c ust. 4 u.o.p. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego organ prawidłowo wyjaśnił przesłanki lokalizacji nasadzeń zastępczych poza usypanym wałem, o czym trafnie orzekł Sąd I instancji. W tym zakresie uzasadnienie sporządzone przez Sąd I instancji spełnia wszystkie kryteria wymagane przez art. 141 § 4 p.p.s.a. Bez znaczenia dla prawidłowości zastosowania przepisów procesowych pozostają podnoszone przez skarżącego kasacyjnie okoliczności usypania wału oraz legalności tego przedsięwzięcia. Organ był uprawniany do wyboru lokalizacji nasadzeń (art. 83d ust. 2 pkt 1 u.o.p.) przez wykluczenie pewnego obszaru spod tych nasadzeń i to nawet, jeżeli nie toczyłoby się żadne postępowanie dotyczące prawidłowości usypania wału, a jego legalność nie budziła żadnych wątpliwości. Wybór miejsca nasadzeń mieści się w granicach zakresu uznania decyzji administracyjnej. Sąd I instancji prawidłowo orzekł, że organ ma obowiązek ocenić warunki dostępności do nasadzeń przede wszystkim w zakresie przystosowawczym, w oparciu o cechy przyrodnicze i lokalizacyjne. Celem jest bowiem zapewnienie nowym nasadzeniom optymalnych warunków do przyjęcia roślin i ich wzrostu. Ponadto Sąd I instancji prawidłowo podkreślił, że jakość gleby może rzutować na warunki adaptacyjne posadzonych drzew i krzewów. Oznacza to, że niezależnie od tego, czy wał został wykonany legalnie czy nie, jakość ziemi wykluczyłaby go spod nasadzeń zastępczych. O tym natomiast decyduje organ wydający zezwolenie w ramach swoich dyskrecjonalnych uprawnień. Skoro przeprowadzenie przez sąd administracyjny uzupełniającego postępowania dowodowego z dokumentu (art. 106 § 3 p.p.s.a.) jest dopuszczalne wówczas, gdy wnioskowany dowód pozostaje w związku z oceną legalności zaskarżonego aktu, a taka sytuacja nie miała miejsca w tej sprawie - Sąd I instancji prawidłowo nie przeprowadził dowodów wymienionych w skardze kasacyjnej. Oznacza to, że na uwzględnienie nie zasługiwał zarzut naruszenia art. 106 § 3 p.p.s.a, art. 133 § 1 p.p.s.a., art. 134 § 1 p.p.s.a., art. 141 § 4 p.p.s.a., art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., art. 151 p.p.s.a. zw. z art. 7, art. 77 § 1 i 3 i art. 80 k.p.a. Na uwzględnienie nie zasługiwał zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a., zgodnie z którym uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji, uzasadnienie powinno ponadto zawierać wskazania co do dalszego postępowania. Wszystkie te elementy uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera, w tym podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz szczegółowe wyjaśnienie powodów, dla których Sąd I instancji oddalił skargę. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, stanowisko Sądu I instancji wyrażone w tym zakresie jest wystarczające i pozwala na poddanie zaskarżonego wyroku kontroli instancyjnej. Natomiast zarzutem naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. nie można kwestionować oceny prawnej wojewódzkiego sądu administracyjnego. Ponadto, w świetle uchwały składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 15 lutego 2010 r. sygn. akt II FPS 8/09, przepis art. 141 § 4 p.p.s.a. może stanowić samodzielną podstawę kasacyjną (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.), jeżeli uzasadnienie orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego nie zawiera stanowiska co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia, co w tej sprawie oczywiście nie nastąpiło. Natomiast orzekanie "na podstawie akt sprawy", o którym stanowi art. 133 p.p.s.a. oznacza, że Sąd przy ocenie legalności decyzji bierze pod uwagę okoliczności, które z akt tych wynikają i które stanowiły podstawę zaskarżonego aktu. Podstawą orzekania przez wojewódzki sąd administracyjny jest zatem materiał dowodowy zgromadzony przez organ administracji publicznej w toku postępowania, na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dniu wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia. Naruszenie art. 133 § 1 p.p.s.a. może zatem stanowić usprawiedliwioną podstawę kasacyjną wówczas, gdy Sąd przyjął i wnioskował o jakimś fakcie na podstawie źródła znajdującego się poza aktami sprawy, a więc wówczas, gdy wbrew zasadzie wyrażonej na gruncie przywołanego przepisu prawa naruszył zakaz wyprowadzania oceny prawnej na podstawie faktów i dowodów niewynikających z akt sprawy, a tym samym zakaz wykraczania poza materiał dowodowy zebrany w postępowaniu zakończonym decyzją. Z taką natomiast sytuacją nie mamy do czynienia w niniejszej sprawie (wyrok NSA z 6.09.2024 r., I OSK 791/23, LEX nr 3760505). Z kolei dla skuteczności zarzutu skargi kasacyjnej opartego na art. 134 § 1 p.p.s.a. należy wykazać, że Sąd I instancji, rozpoznając skargę, dokonał oceny pod względem zgodności z prawem innej sprawy (w znaczeniu przedmiotowym i podmiotowym) lub z przekroczeniem granic danej sprawy, a także w przypadku gdy powinien był wyjść poza granice zakreślone zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną, a tego nie uczynił, natomiast zaniechanie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Skarżący nie wykazał, że do tego rodzaju naruszenia doszło w tej sprawie. Zarzut naruszenia powołanych przepisów nie zasługiwał zatem na uwzględnienie. Sąd I instancji nie dokonywał oceny prawidłowości "nakazu rozbiórki" wału sformułowanego przez Marszałka Województwa Kujawsko-Pomorskiego. Jak wynika z pisma Marszałka Województwa Kujawsko-Pomorskiego skierowanego do Wójta Gminy Grudziądz, skarżący został wezwany do zaniechania naruszania przepisów prawa, zlikwidowania spornego wału oraz ponownego zdeponowania w wyrobisku odpadów z niego wydobytych i wykorzystanych do budowy. Podkreślenia ponownie wymaga, że kwestia prawidłowości (legalności) usypania wału, jak i obowiązku jego likwidacji wykracza poza granice tej sprawy. Organy uznały natomiast, że właściwym miejscem lokalizacji nasadzeń zastępczych będzie obszar poza wałem i były do tego uprawnione w świetle art. 83c ust. 4 i art. 83d ust. 3 u.o.p. Kontrola legalności "nakazu rozbiórki" wykraczała poza zakres kognicji Sądu I instancji i nie miała znaczenia dla rozstrzygnięcia tej sprawy. Zarzut naruszenia art. 145 § 3 p.p.s.a. nie zawiera uzasadnienia i nie mógł odnieść zamierzonego skutku. Na uwzględnienie nie zasługiwały także zarzuty naruszenia prawa materialnego. Skarżący wskazuje, że wycinka drzew była prowadzona w związku wykonaniem decyzji Starosty Grudziądzkiego z 20 grudnia 2006 r., uzgadniającej warunki rekultywacji wyrobiska poeksploatacyjnego. Decyzja ta stanowiła materiał dowodowy w postępowaniu administracyjnym, co wynika z akt sprawy. Wymienione w decyzji rekultywacyjnej działki stanowią wyrobisko pocegielniane w wyniku długotrwałej i systematycznej eksploatacji iłu warstwowego ze złoża. Stosownie do art. 83c ust. 4 u.o.p. organ wydając zezwolenie na usunięcie drzewa lub krzewu uzależnione od wykonania nasadzeń zastępczych bierze pod uwagę w szczególności dostępność miejsc do nasadzenia oraz następujące cechy usuwanego drzewa lub krzewu: wartość przyrodniczą, w tym rozmiar oraz funkcję, jakie pełnią w ekosystemie, wartość kulturową, walory krajobrazowe, jak i lokalizację. Jak już wyżej wskazano, organy prawidłowo zastosowały ten przepis, a stanowisko to zaakceptował Sąd I instancji. Organy zbadały grunty należące do skarżącego i uznały, że optymalnym miejscem nasadzeń zastępczych będzie działka wskazana w decyzji, ale poza obszarem wału. Tym samym niezasadny jest także zarzut naruszenia art. 83d ust. 2 pkt 1 u.o.p., bowiem miejsce nasadzeń zastępczych zostało wskazane w decyzji, zgodnie z wymogami tej normy prawnej. Stanowisko skarżącego wyrażone w tym zakresie w skardze kasacyjnej stanowi wyłącznie polemikę z prawidłowo przyjętymi przez Sąd I instancji ustaleniami organów orzekających w sprawie i sprowadza się do stanowiska, że organ powinien wskazać lokalizację nasadzeń zastępczych zgodnie z żądaniem skarżącego. Kwestia gleby użytej do budowy wału oraz zastosowanych procesów odzysku, pozostaje poza granicami tej sprawy. Z tych względów i na podstawie art. 184 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI