III OSK 6527/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPolicjant S. D., zwolniony ze służby w 2012 r., wystąpił o wyrównanie ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy, powołując się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 30 października 2018 r. (K 7/15), który uznał za niezgodny z Konstytucją przepis ustalający wysokość ekwiwalentu w wymiarze 1/30 części miesięcznego uposażenia. Organy Policji odmówiły wypłaty wyrównania, interpretując przepisy przejściowe (art. 9 ust. 1 ustawy nowelizującej) jako wyłączające możliwość zastosowania korzystniejszego przelicznika (1/21) do policjantów zwolnionych przed datą publikacji wyroku TK (6 listopada 2018 r.). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie uchylił decyzje organów, uznając, że przepisy przejściowe nie mogą ograniczać skutków wyroku TK. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną Komendanta Wojewódzkiego Policji, oddalił ją. Sąd podkreślił, że orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego ma moc powszechną i wiążącą, a przepisy przejściowe nie mogą być stosowane w sposób ograniczający skutki wyroku TK. NSA potwierdził, że policjantowi przysługuje prawo do wyrównania ekwiwalentu obliczonego według zasad obowiązujących po wyroku TK, nawet jeśli został zwolniony ze służby przed jego publikacją. Sąd wskazał, że zasady wynikające z przepisów ustawy o Policji w brzmieniu obowiązującym przed 6 listopada 2018 r. należy interpretować w świetle wyroku TK, co oznacza zastosowanie korzystniejszego współczynnika 1/21.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie zasady, że wyroki Trybunału Konstytucyjnego mają skutek retroaktywny i nie mogą być ograniczane przepisami przejściowymi, a także prawo funkcjonariuszy służb mundurowych do wyrównania ekwiwalentu za niewykorzystany urlop.
Dotyczy specyficznej sytuacji policjantów i przepisów ustawy o Policji, ale zasada prawna ma szersze zastosowanie.
Zagadnienia prawne (2)
Czy przepisy przejściowe dotyczące wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy mogą ograniczać skutki wyroku Trybunału Konstytucyjnego uznającego poprzednie przepisy za niezgodne z Konstytucją?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, przepisy przejściowe nie mogą być stosowane w sposób ograniczający skutki wyroku Trybunału Konstytucyjnego. Wyrok TK ma moc powszechną i wiążącą, a jego skutki należy uwzględnić również w sprawach osób zwolnionych ze służby przed datą publikacji wyroku.
Uzasadnienie
NSA uznał, że literalna wykładnia przepisów przejściowych przez organy Policji, która uniemożliwiała zastosowanie korzystniejszego przelicznika ekwiwalentu za urlop policjantom zwolnionym przed publikacją wyroku TK, jest błędna. Wyrok TK usuwa z obrotu prawnego niekonstytucyjne przepisy, a przepisy przejściowe nie mogą być stosowane w sposób wtórnie niekonstytucyjny, ograniczając skutki orzeczenia TK.
Czy policjant zwolniony ze służby przed publikacją wyroku Trybunału Konstytucyjnego (K 7/15) ma prawo do wyrównania ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy obliczonego według zasad obowiązujących po wejściu w życie tego wyroku?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, policjant taki ma prawo do wyrównania ekwiwalentu.
Uzasadnienie
NSA potwierdził, że wyrok TK z 30 października 2018 r. (K 7/15) ma zastosowanie również do spraw dotyczących policjantów zwolnionych ze służby przed dniem 6 listopada 2018 r. (datą publikacji wyroku). W takich przypadkach ekwiwalent pieniężny za niewykorzystany urlop wypoczynkowy za okres przed tą datą należy ustalać na zasadach wynikających z przepisów ustawy o Policji w brzmieniu obowiązującym po wyroku TK, co oznacza zastosowanie korzystniejszego współczynnika 1/21.
Przepisy (7)
Główne
u.o. Policji art. 115a
Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji
Przepis w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 14 sierpnia 2020 r. (Dz.U. 2020 poz. 1610) stanowi, że ekwiwalent pieniężny za 1 dzień niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego ustala się w wysokości 1/21 części miesięcznego uposażenia. NSA uznał, że ten przepis, w połączeniu z przepisami przejściowymi, powinien być stosowany również do spraw dotyczących urlopów za okres przed 6 listopada 2018 r., zgodnie z wyrokiem TK.
Pomocnicze
ustawa nowelizująca art. 9 § 1
Ustawa z dnia 14 sierpnia 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach dotyczących wsparcia służb mundurowych nadzorowanych przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych, o zmianie ustawy o Służbie Więziennej oraz niektórych innych ustaw
Przepis ten reguluje zasady stosowania znowelizowanego art. 115a ustawy o Policji. NSA uznał, że jego literalna wykładnia przez organy Policji, która wyłączała stosowanie korzystniejszego przelicznika do policjantów zwolnionych przed 6 listopada 2018 r., była błędna. Sąd przyjął prokonstytucyjną wykładnię, zgodnie z którą przepisy przejściowe nie mogą ograniczać skutków wyroku TK.
p.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd pierwszej instancji uchylił zaskarżoną decyzję na podstawie tego przepisu. Skarga kasacyjna zarzuciła naruszenie tego przepisu w części dotyczącej wpływu na wynik sprawy, jednak NSA uznał ten zarzut za nieskuteczny z uwagi na błędną konstrukcję.
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa prawna orzeczenia NSA o oddaleniu skargi kasacyjnej.
p.p.s.a. art. 174 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa skargi kasacyjnej dotycząca naruszenia prawa materialnego.
p.p.s.a. art. 174 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa skargi kasacyjnej dotycząca naruszenia przepisów postępowania.
u.o. Policji art. 107 § 2
Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji
Przepis dotyczący przedawnienia roszczeń. Skarga kasacyjna zarzuciła błędne zastosowanie tego przepisu przez WSA.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wyrok Trybunału Konstytucyjnego (K 7/15) ma zastosowanie do policjantów zwolnionych ze służby przed jego publikacją. • Przepisy przejściowe (art. 9 ust. 1 ustawy nowelizującej) nie mogą ograniczać skutków wyroku TK. • Należy stosować prokonstytucyjną wykładnię przepisów, uwzględniającą orzeczenie TK.
Odrzucone argumenty
Organy Policji błędnie zinterpretowały przepisy przejściowe, wyłączając możliwość zastosowania korzystniejszego przelicznika ekwiwalentu za urlop dla policjantów zwolnionych przed publikacją wyroku TK. • WSA błędnie przyjął, że wykładnia prawa materialnego w zakresie wysokości ekwiwalentu mogła mieć wpływ na wynik sprawy z punktu widzenia przedawnienia.
Godne uwagi sformułowania
nie można przyjąć, aby art. 9 ust. 1 ustawy nowelizującej stanowił przeszkodę do stosowania art. 115a ustawy o Policji w brzmieniu obowiązującym od 1 października 2020 r. nadanym ustawą nowelizującą, do stanów faktycznych zaistniałych przed tym dniem. • zabieg legislacyjny, którego celem miało być wykonanie wyroku TK z dnia 30 października 2018 r., ma charakter pozorny. • niekonstytucyjny przepis stracił moc obowiązującą i nie może być podstawą orzeczenia w procesie stosowania prawa niezależnie od tego, czy rozstrzygnięcie dotyczy stanu faktycznego sprzed ogłoszenia orzeczenia TK, czy też zaistniałego po tej dacie. • nie można mówić o naruszeniu prawa ze strony organu; decyzja odmowna odpowiada bowiem prawu.
Skład orzekający
Hanna Knysiak - Sudyka
sprawozdawca
Olga Żurawska - Matusiak
przewodniczący
Przemysław Szustakiewicz
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie zasady, że wyroki Trybunału Konstytucyjnego mają skutek retroaktywny i nie mogą być ograniczane przepisami przejściowymi, a także prawo funkcjonariuszy służb mundurowych do wyrównania ekwiwalentu za niewykorzystany urlop."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji policjantów i przepisów ustawy o Policji, ale zasada prawna ma szersze zastosowanie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia prawnego związanego z prawami funkcjonariuszy i skutkami wyroków Trybunału Konstytucyjnego, co jest istotne dla prawników i potencjalnie dla samych funkcjonariuszy.
“Policjanci mogą domagać się wyrównania ekwiwalentu za urlop nawet sprzed lat. NSA potwierdza moc wyroków Trybunału Konstytucyjnego.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Ta sprawa stanowi część linii orzeczniczej omawianej w naszych syntezach.
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.