Orzeczenie · 2026-01-20

III OSK 629/23

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2026-01-20
NSAochrona środowiskaWysokansa
ochrona przyrodydrzewawycinka drzewzezwolenie na usunięcie drzewkara pieniężnapozwolenie na budowęustawa o ochronie przyrodykodeks postępowania administracyjnegoNSA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach uchylił decyzje o nałożeniu kary pieniężnej za usunięcie drzew bez zezwolenia, stwierdzając, że skarżący posiadał zezwolenie na wycinkę, które zostało wydane pod warunkiem uzyskania pozwolenia na budowę. Drzewa zostały usunięte przed uzyskaniem pozwolenia na budowę, jednak skarżący uzyskał je później, a przed stwierdzeniem wygaśnięcia zezwolenia na wycinkę. Sąd I instancji uznał, że należy rozróżnić sytuację, gdy pozwolenie na budowę nie zostanie uzyskane w ogóle, od sytuacji, gdy zostanie uzyskane z opóźnieniem. W tym drugim przypadku, mimo przedwczesnego usunięcia drzew, nie można mówić o działaniu bez zezwolenia. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną Samorządowego Kolegium Odwoławczego, podzielił stanowisko WSA. Sąd podkreślił, że przepis art. 83d ust. 5 ustawy o ochronie przyrody uzależnia wykonanie zezwolenia na usunięcie drzew od uzyskania pozwolenia na budowę. Uzyskanie pozwolenia na budowę jest warunkiem zawieszającym. Jeśli warunek ten nie zostanie spełniony, zezwolenie wygasa na podstawie art. 162 § 1 pkt 2 k.p.a. Jednakże, jeśli pozwolenie na budowę zostanie uzyskane, nawet po dokonaniu wycinki, a przed stwierdzeniem wygaśnięcia zezwolenia, nie można mówić o braku spełnienia warunku w rozumieniu art. 162 § 1 pkt 1 k.p.a. (bezprzedmiotowość decyzji). W takiej sytuacji, mimo naruszenia prawa poprzez przedwczesne usunięcie drzew, nie ma podstaw do stwierdzenia wygaśnięcia zezwolenia i wymierzenia kary pieniężnej za usunięcie drzew bez zezwolenia. NSA oddalił skargę kasacyjną organu.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących zezwoleń na usunięcie drzew w kontekście pozwoleń na budowę, warunków zawieszających i podstaw do wymierzenia kar pieniężnych.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy pozwolenie na budowę zostało uzyskane po wycince, ale przed wygaśnięciem zezwolenia na wycinkę.

Zagadnienia prawne (2)

Czy usunięcie drzew na podstawie zezwolenia wydanego pod warunkiem uzyskania pozwolenia na budowę, przed uzyskaniem tego pozwolenia, ale przed stwierdzeniem wygaśnięcia zezwolenia, uzasadnia wymierzenie administracyjnej kary pieniężnej za usunięcie drzew bez zezwolenia?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, takie działanie nie uzasadnia wymierzenia kary pieniężnej, jeśli pozwolenie na budowę zostało ostatecznie uzyskane.

Uzasadnienie

Sąd rozróżnił sytuację, gdy pozwolenie na budowę nie jest uzyskane w ogóle (co prowadzi do wygaśnięcia zezwolenia i możliwości nałożenia kary), od sytuacji, gdy pozwolenie na budowę jest uzyskane z opóźnieniem, ale przed wygaśnięciem zezwolenia. W tym drugim przypadku, mimo przedwczesnego usunięcia drzew, nie można mówić o wycince bez zezwolenia.

Czy stwierdzenie wygaśnięcia zezwolenia na usunięcie drzew na podstawie art. 162 § 1 pkt 1 k.p.a. (bezprzedmiotowość) jest dopuszczalne, gdy pozwolenie na budowę zostało uzyskane po wycince, ale przed wygaśnięciem zezwolenia?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, bezprzedmiotowość decyzji w tym kontekście nie zachodzi, a wygaśnięcie powinno być rozpatrywane na podstawie art. 162 § 1 pkt 2 k.p.a. (niespełnienie warunku).

Uzasadnienie

Bezprzedmiotowość decyzji jest odrębną kategorią prawną od niespełnienia warunku zawieszającego. W sytuacji, gdy pozwolenie na budowę zostało uzyskane, nie można mówić o braku spełnienia warunku w rozumieniu art. 162 § 1 pkt 1 k.p.a.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Odrzucono skargę
Oddalono skargę kasacyjną Samorządowego Kolegium Odwoławczego.

Przepisy (9)

Główne

u.o.p. art. 83d § ust. 5

Ustawa o ochronie przyrody

Zezwolenie na usunięcie drzew może być wykonane pod warunkiem uzyskania pozwolenia na budowę, jeśli usunięcie jest związane z inwestycją wymagającą takiego pozwolenia.

u.o.p. art. 88 § ust. 1 pkt 1

Ustawa o ochronie przyrody

Podstawa do wymierzenia kary pieniężnej za usunięcie drzewa lub krzewu bez wymaganego zezwolenia.

Pomocnicze

k.p.a. art. 162 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Podstawa do stwierdzenia wygaśnięcia decyzji, gdy stała się bezprzedmiotowa.

k.p.a. art. 162 § § 1 pkt 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Podstawa do stwierdzenia wygaśnięcia decyzji, gdy nie nastąpiło spełnienie warunku zawieszającego.

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do uchylenia zaskarżonego orzeczenia w przypadku naruszenia prawa materialnego.

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do uchylenia zaskarżonego orzeczenia w przypadku naruszenia przepisów postępowania.

p.p.s.a. art. 135

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd rozstrzyga sprawę co do istoty.

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd jest związany granicami skargi kasacyjnej.

p.p.s.a. art. 184

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa orzekania przez NSA.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Rozróżnienie sytuacji, w której pozwolenie na budowę zostało uzyskane z opóźnieniem, od sytuacji, gdy nie zostało uzyskane w ogóle. • Niespełnienie warunku zawieszającego (uzyskanie pozwolenia na budowę) nie zawsze prowadzi do wygaśnięcia zezwolenia na wycinkę drzew w trybie art. 162 § 1 pkt 1 k.p.a. (bezprzedmiotowość).

Odrzucone argumenty

Zarzuty organu dotyczące naruszenia art. 88 ust. 1 pkt 1 u.o.p. i art. 83d ust. 5 u.o.p. przez błędną wykładnię. • Zarzuty organu dotyczące naruszenia art. 162 § 1 pkt 1 k.p.a. przez przyjęcie, że wygaszenie decyzji było uzasadnione.

Godne uwagi sformułowania

ratio legis wprowadzenia regulacji z art. 83d ust. 5 u.o.p. było zapobieganie sytuacji, w której pod pretekstem planów inwestycyjnych nastąpi usunięcie drzew kolidujących z planowaną inwestycją, podczas gdy pozwolenie na budowę nie zostanie wydane. • Należy zatem rozróżnić dwie sytuacje. Pierwsza, gdy inwestor uzyska pozwolenie na budowę, jednak usunie drzewa jeszcze przed jego uzyskaniem i druga, gdy pozwolenie na budowę w ogóle nie wejdzie do obrotu prawnego. • Sytuacje te nie mogą być traktowane tak samo w zakresie nałożenia administracyjnej kary pieniężnej za usunięcie drzew. • Warunek zawieszający nie kształtuje przedmiotu tego rodzaju sprawy, ponieważ tym przedmiotem jest wycinka drzewa. Warunek oznacza tylko tryb, w jaki strona może skorzystać z uprawnień określonych w decyzji.

Skład orzekający

Jerzy Stelmasiak

przewodniczący sprawozdawca

Maciej Kobak

członek

Teresa Zyglewska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zezwoleń na usunięcie drzew w kontekście pozwoleń na budowę, warunków zawieszających i podstaw do wymierzenia kar pieniężnych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy pozwolenie na budowę zostało uzyskane po wycince, ale przed wygaśnięciem zezwolenia na wycinkę.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu usuwania drzew pod inwestycje budowlane i pokazuje, jak ważne jest precyzyjne stosowanie przepisów prawa, nawet w pozornie prostych sytuacjach.

Wycinka drzew przed pozwoleniem na budowę – kiedy kara jest nieunikniona?

Dane finansowe

WPS: 70 190 PLN

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst