Orzeczenie · 2025-10-01

III OSK 576/25

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2025-10-01
NSAAdministracyjneWysokansa
dostęp do informacji publicznejbezczynność organusędziakodeks postępowania karnegokodeks postępowania cywilnegoinformacja publicznaakta sprawyNSAWSA

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej P. K. od wyroku WSA w Poznaniu, który oddalił skargę na bezczynność Prezesa Sądu Okręgowego w Poznaniu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. Skarżący pytał m.in. czy sędzia Dominik Marek Stawicki, w związku z prowadzonym postępowaniem cywilnym, dopełnił obowiązku zawiadomienia organów ścigania o podejrzeniu popełnienia przestępstwa (art. 304 § 2 k.p.k.) oraz czy prowadzone były postępowania dyscyplinarne. WSA uznał, że zawiadomienia o popełnieniu przestępstwa co do zasady należą do informacji publicznej, ale dostęp do nich w tym przypadku regulują przepisy Kodeksu postępowania cywilnego (art. 9, art. 525 k.p.c.), a nie ustawa o dostępie do informacji publicznej, ponieważ informacje te znajdują się w aktach sprawy. NSA uchylił wyrok WSA, wskazując na błędną interpretację przepisów. Sąd drugiej instancji podkreślił, że skarżący domagał się udzielenia informacji (przekazania wiedzy), a nie dostępu do dokumentów z akt sprawy. Ponadto, NSA stwierdził, że informacja o zawiadomieniu o przestępstwie lub podjętych w związku z tym działaniach nie musi znajdować się w aktach sprawy cywilnej, gdyż postępowanie karne jest autonomiczne. W związku z tym NSA uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania WSA.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja relacji między ustawą o dostępie do informacji publicznej a przepisami szczególnymi (k.p.c.) w kontekście informacji o działaniach sędziów związanych z potencjalnymi przestępstwami.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy wnioskodawca domaga się udzielenia informacji (wiedzy), a nie dostępu do dokumentów z akt sprawy.

Zagadnienia prawne (2)

Czy informacja o tym, czy sędzia w związku z prowadzonym postępowaniem cywilnym dopełnił obowiązku zawiadomienia organów ścigania o podejrzeniu popełnienia przestępstwa, stanowi informację publiczną dostępną w ramach dostępu do akt sprawy cywilnej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, taka informacja nie jest automatycznie dostępna w ramach dostępu do akt sprawy cywilnej, a jej udzielenie może wymagać odrębnej odpowiedzi organu.

Uzasadnienie

Skarżący domagał się udzielenia informacji (przekazania wiedzy), a nie dostępu do dokumentów z akt sprawy. Ponadto, informacja o zawiadomieniu o przestępstwie lub podjętych w związku z tym działaniach nie musi znajdować się w aktach sprawy cywilnej, gdyż postępowanie karne jest procesowo i materialnie autonomiczne.

Czy przepisy Kodeksu postępowania cywilnego regulujące dostęp do akt sprawy stanowią przepisy szczególne w rozumieniu art. 1 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej w odniesieniu do informacji o zawiadomieniu o popełnieniu przestępstwa przez sędziego w związku z prowadzonym postępowaniem cywilnym?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, w tym konkretnym przypadku przepisy procedury cywilnej nie stanowią przepisów szczególnych dla ustawy o dostępie do informacji publicznej.

Uzasadnienie

Fakt złożenia zawiadomienia o popełnieniu przestępstwa przez sąd w związku z okolicznością ujawnioną podczas prowadzenia sprawy cywilnej nie stanowi czynności procesowej w rozumieniu k.p.c. i nie musi znajdować odzwierciedlenia w aktach sprawy cywilnej. Skarżący domagał się przekazania wiedzy, a nie dostępu do dokumentu.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylono decyzję
Zaskarżony wyrok uchylono i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu.

Przepisy (9)

Główne

k.p.k. art. 304 § § 2

Kodeks postępowania karnego

u.d.i.p. art. 1 § ust. 1

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

Pomocnicze

u.d.i.p. art. 1 § ust. 2

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

Przepisy ustawy nie naruszają przepisów innych ustaw określających odmienne zasady i tryb dostępu do informacji będących informacjami publicznymi.

k.p.c. art. 9 § § 1-3

Kodeks postępowania cywilnego

Strony i uczestnicy postępowania mają prawo przeglądać akta sprawy i otrzymywać odpisy, kopie lub wyciągi z tych akt.

k.p.c. art. 525

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy postępowania nieprocesowego i dostępu do akt.

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 185 § § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 203 § pkt 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 205 § § 2

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skarżący kasacyjnie argumentował, że WSA błędnie zinterpretował art. 1 ust. 2 u.d.i.p., uznając przepisy k.p.c. za przepisy szczególne dla dostępu do informacji o zawiadomieniu o przestępstwie. • NSA uznał, że skarżący domagał się udzielenia informacji (wiedzy), a nie dostępu do dokumentów z akt sprawy. • NSA stwierdził, że informacja o zawiadomieniu o przestępstwie nie musi znajdować się w aktach sprawy cywilnej.

Odrzucone argumenty

Argumentacja WSA, że dostęp do informacji o zawiadomieniu o przestępstwie jest gwarantowany w ramach procesowego uprawnienia dostępu do akt sprawy cywilnej.

Godne uwagi sformułowania

Skarżący nie domagał się więc dostępu do informacji publicznej poprzez udostępnienie mu dokumentu – ergo informacji publicznej na określonym nośniku – tylko udzielenia informacji – przekazania wiedzy. • Po pierwsze z tego względu, że skarżący nie domagał się dostępu do dokumentu, który znajduje się w aktach, lecz przekazania informacji w postaci wiedzy. • Po trzecie wreszcie, błędna jest ocena sądu, że informacja o tym, czy sędzia dokonał zawiadomienia odpowiednich organów o możliwości popełnienia przestępstwa w następstwie uzyskania wiedzy w tym przedmiocie w toku rozpoznania konkretnej sprawy, musi znajdować się w aktach tej sprawy.

Skład orzekający

Maciej Kobak

sprawozdawca

Olga Żurawska - Matusiak

członek

Przemysław Szustakiewicz

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja relacji między ustawą o dostępie do informacji publicznej a przepisami szczególnymi (k.p.c.) w kontekście informacji o działaniach sędziów związanych z potencjalnymi przestępstwami."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy wnioskodawca domaga się udzielenia informacji (wiedzy), a nie dostępu do dokumentów z akt sprawy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia dostępu do informacji publicznej w kontekście działań sędziów i potencjalnych przestępstw, co jest istotne dla prawników i obywateli zainteresowanych transparentnością wymiaru sprawiedliwości.

Czy sędzia musi informować o przestępstwie? NSA wyjaśnia granice dostępu do informacji publicznej.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst