Orzeczenie · 2025-04-24

III OSK 570/25

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2025-04-24
NSAochrona środowiskaŚredniansa
opłata podwyższonakorzystanie ze środowiskaodprowadzanie ściekówpozwolenie wodnoprawnewstrzymanie wykonaniaszkodatrudne do odwrócenia skutkiprawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymiNSA

Spółka T. Sp. z o.o. złożyła skargę kasacyjną od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił jej skargę na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska utrzymującą w mocy decyzję o nałożeniu podwyższonej opłaty za korzystanie ze środowiska w wysokości 694 406 zł za odprowadzanie ścieków z przekroczeniem warunków pozwolenia wodnoprawnego. Jednocześnie spółka wniosła o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, twierdząc, że jej egzekucja spowoduje znaczną szkodę i doprowadzi do upadłości. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpatrując wniosek na podstawie art. 61 § 4 p.p.s.a., zauważył, że Sąd pierwszej instancji już wcześniej odmówił wstrzymania wykonania tej decyzji postanowieniem z dnia 3 kwietnia 2024 r. NSA podkreślił, że może zmienić lub uchylić postanowienie o wstrzymaniu wykonania tylko w przypadku zmiany okoliczności. W ocenie NSA, wniosek skarżącej zawarty w skardze kasacyjnej stanowił powtórzenie pierwotnego wniosku i argumentacji, bez przedstawienia nowych okoliczności lub dowodów. W związku z brakiem podstaw do zmiany postanowienia WSA, NSA odmówił wstrzymania wykonania decyzji.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Interpretacja przesłanek wstrzymania wykonania aktu administracyjnego oraz zakresu kognicji NSA w przedmiocie zmiany postanowień WSA w tym zakresie.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji braku zmiany okoliczności uzasadniających ponowny wniosek o wstrzymanie wykonania.

Zagadnienia prawne (3)

Czy istnieją podstawy do wstrzymania wykonania decyzji o nałożeniu podwyższonej opłaty za korzystanie ze środowiska, jeśli skarżąca twierdzi, że jej egzekucja spowoduje znaczną szkodę i doprowadzi do upadłości?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli skarżąca nie przedstawiła nowych okoliczności lub dowodów uzasadniających zmianę wcześniejszego postanowienia o odmowie wstrzymania wykonania.

Uzasadnienie

NSA odmówił wstrzymania wykonania decyzji, ponieważ skarżąca nie wykazała zmiany okoliczności uzasadniającej uchylenie lub zmianę postanowienia WSA odmawiającego wstrzymania. Wniosek powielał argumentację z poprzedniego wniosku, nie przedstawiając nowych dowodów na znaczne szkody lub trudne do odwrócenia skutki.

Jakie są przesłanki do wstrzymania wykonania aktu administracyjnego na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a.?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Wstrzymanie wykonania aktu jest możliwe, gdy w wyniku jego wykonania zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Ciężar dowodu spoczywa na wnioskodawcy.

Uzasadnienie

Sąd wyjaśnił, że instytucja wstrzymania wykonania ma na celu tymczasową ochronę przed negatywnymi i nieodwracalnymi skutkami. Szkoda musi być taka, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot, a trudne do odwrócenia skutki to takie, które istotnie i trwale zmieniają rzeczywistość.

Czy NSA może zmienić lub uchylić postanowienie o wstrzymaniu wykonania aktu administracyjnego wydane przez WSA?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, NSA może zmienić lub uchylić postanowienie w sprawie wstrzymania wykonania aktu lub czynności, wydane na podstawie § 2 i 3, w każdym czasie w razie zmiany okoliczności (art. 61 § 4 p.p.s.a.).

Uzasadnienie

Przepis art. 61 § 4 p.p.s.a. pozwala sądowi na zmianę lub uchylenie postanowienia o wstrzymaniu wykonania, ale tylko w sytuacji, gdy nastąpiła zmiana okoliczności faktycznych lub prawnych.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Inne
Odmówiono zmiany postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 3 kwietnia 2024 r. sygn. akt IV SA/Wa 410/24 w przedmiocie wstrzymania wykonania decyzji.

Przepisy (3)

Główne

p.p.s.a. art. 61 § § 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do wstrzymania wykonania aktu administracyjnego w przypadku niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.

p.p.s.a. art. 61 § § 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do zmiany lub uchylenia postanowienia o wstrzymaniu wykonania w razie zmiany okoliczności.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 193

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak nowych okoliczności uzasadniających zmianę postanowienia WSA o odmowie wstrzymania wykonania. • Wniosek skarżącej stanowił powtórzenie argumentacji z poprzedniego wniosku, bez przedstawienia nowych dowodów na znaczne szkody lub trudne do odwrócenia skutki.

Odrzucone argumenty

Wykonanie decyzji o nałożeniu podwyższonej opłaty za korzystanie ze środowiska wyrządzi skarżącej znaczną szkodę, która uniemożliwi jej dalsze funkcjonowanie oraz obronę swoich praw. • Obowiązek zapłaty wysokich kar (łącznie niemal 3,5 mln złotych) spowoduje konieczność ogłoszenia upadłości.

Godne uwagi sformułowania

Ciężar dowodu w zakresie wykazania przesłanek określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a. spoczywa na wnioskodawcy. • Niebezpieczeństwo, o którym mowa w cytowanym przepisie oznacza, że chodzi o taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego i wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu. • Natomiast trudne do odwrócenia skutki to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości. • Istotą ochrony tymczasowej jest przeciwdziałanie takim skutkom wydanego aktu, które byłyby trudne do naprawienia pomimo przywrócenia stanu sprzed jego wydania. • NSA jest bowiem uprawniony do zmiany zapadłego prawomocnego postanowienia o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu tylko wtedy, jeżeli uległyby zmianie okoliczności.

Skład orzekający

Mirosław Wincenciak

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek wstrzymania wykonania aktu administracyjnego oraz zakresu kognicji NSA w przedmiocie zmiany postanowień WSA w tym zakresie."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku zmiany okoliczności uzasadniających ponowny wniosek o wstrzymanie wykonania.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego wpadkowego, jakim jest wstrzymanie wykonania decyzji administracyjnej, co jest istotne dla praktyków prawa administracyjnego i środowiskowego.

Czy można dwukrotnie wnioskować o wstrzymanie wykonania decyzji? NSA wyjaśnia.

Dane finansowe

WPS: 694 406 PLN

Sektor

ochrona środowiska

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst