Orzeczenie · 2023-10-27

III OSK 5547/21

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Data

2023-10-27

NSAAdministracyjneWysokansa

policjaurlopekwiwalentprawo pracysłużby munduroweTrybunał KonstytucyjnyNSAsądownictwo administracyjneprawo konstytucyjne

Podsumowanie

Przejdź do pełnego tekstu

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach uchylił decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji odmawiającą wypłaty wyrównania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop policjantowi zwolnionemu ze służby przed 6 listopada 2018 r. Sąd uznał, że art. 9 ust. 1 ustawy nowelizującej, ograniczający czasowo stosowanie znowelizowanego art. 115a ustawy o Policji (który podwyższył ekwiwalent za urlop), jest wtórnie niekonstytucyjny, ponieważ nie realizuje w pełni wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 30 października 2018 r. (sygn. akt K 7/15). Komendant Wojewódzki Policji wniósł skargę kasacyjną, zarzucając WSA naruszenie prawa materialnego poprzez niezastosowanie obowiązujących przepisów i przekroczenie kompetencji przez stwierdzenie wtórnej niekonstytucyjności. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Sąd uznał, że wykładnia art. 9 ust. 1 ustawy nowelizującej w związku z art. 115a ustawy o Policji nie daje podstaw do stwierdzenia wtórnej niekonstytucyjności. NSA podkreślił, że zdanie drugie art. 9 ust. 1 ustawy nowelizującej nakazuje stosowanie zasad ustalania ekwiwalentu obowiązujących przed 6 listopada 2018 r., co obejmuje szersze normy niż tylko konkretny przelicznik. Sąd uznał, że zasady te, wynikające z Konstytucji i ustawy, gwarantują ekwiwalentność rekompensaty za niewykorzystany urlop, a ograniczenia czasowe wprowadzone przez ustawę nowelizującą nie wyłączają możliwości stosowania tych zasad. NSA nie znalazł również podstaw do stwierdzenia naruszenia art. 188 pkt 1 Konstytucji ani przepisów postępowania. W konsekwencji, NSA oddalił skargę kasacyjną.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka

Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących ekwiwalentu za niewykorzystany urlop dla funkcjonariuszy służb mundurowych, zwłaszcza w kontekście wyroków Trybunału Konstytucyjnego i zasad ekwiwalentności.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji policjantów zwolnionych ze służby przed 6 listopada 2018 r. i ich prawa do wyrównania ekwiwalentu za urlop.

Zagadnienia prawne (2)

Czy art. 9 ust. 1 ustawy nowelizującej, ograniczający czasowo stosowanie znowelizowanego art. 115a ustawy o Policji, jest zgodny z Konstytucją RP, w szczególności z prawem do urlopu i jego ekwiwalentem?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, przepisy te nie są wtórnie niekonstytucyjne. Zasady ustalania ekwiwalentu za niewykorzystany urlop należy interpretować szerzej niż tylko przez pryzmat konkretnego przelicznika, uwzględniając konstytucyjne gwarancje prawa do urlopu i jego ekwiwalentności.

Uzasadnienie

NSA uznał, że wykładnia art. 9 ust. 1 ustawy nowelizującej w związku z art. 115a ustawy o Policji nie daje podstaw do stwierdzenia wtórnej niekonstytucyjności. Zdanie drugie art. 9 ust. 1 nakazuje stosowanie zasad ustalania ekwiwalentu obowiązujących przed 6 listopada 2018 r., które obejmują szersze normy niż tylko konkretny przelicznik, gwarantując ekwiwalentność rekompensaty za niewykorzystany urlop.

Czy sąd administracyjny może odmówić zastosowania przepisu prawa materialnego z powodu jego wtórnej niekonstytucyjności, nawet jeśli nie został on wyeliminowany z obrotu prawnego przez Trybunał Konstytucyjny?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, sąd administracyjny ma kompetencję do dokonania wykładni przepisów prawa materialnego, w tym wykładni prokonstytucyjnej, i może odmówić zastosowania normy, która jest niezgodna z Konstytucją, nawet jeśli nie orzekł o tym Trybunał Konstytucyjny.

Uzasadnienie

NSA stwierdził, że WSA miał kompetencję do dokonania wykładni art. 9 ust. 1 ustawy nowelizującej i art. 115a ustawy o Policji, a jego stanowisko co do braku podstaw do zastosowania tych przepisów w określonym zakresie, choć argumentacja była częściowo wadliwa, nie stanowiło przekroczenia kompetencji.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Odrzucono skargę

Oddalono skargę kasacyjną Komendanta Wojewódzkiego Policji.

Przepisy (12)

Główne

ustawa nowelizująca art. 9 § ust. 1

Ustawa z dnia 14 sierpnia 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach dotyczących wsparcia służb mundurowych nadzorowanych przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych, o zmianie ustawy o Służbie Więziennej oraz niektórych innych ustaw

Przepis ten ogranicza czasowo stosowanie znowelizowanego art. 115a ustawy o Policji do spraw wszczętych i niezakończonych przed 6 listopada 2018 r. oraz do policjantów zwolnionych po tej dacie. Ekwiwalent za okres przed 6 listopada 2018 r. ustala się według zasad obowiązujących przed tą datą.

ustawa o Policji art. 115a

Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji

Określa wysokość ekwiwalentu pieniężnego za 1 dzień niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego. W brzmieniu nadanym ustawą nowelizującą (od 1 października 2020 r.) wynosi 1/21 miesięcznego uposażenia. Wcześniej (do 6 listopada 2018 r.) wynosił 1/30 miesięcznego uposażenia, co zostało uznane za niezgodne z Konstytucją.

Konstytucja RP art. 66 § ust. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Prawo pracownika do określonych w ustawie dni wolnych od pracy i corocznych płatnych urlopów.

Konstytucja RP art. 31 § ust. 3 zdanie drugie

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Ograniczenia praw i wolności mogą być ustanawiane tylko w ustawie i tylko ze względu na bezpieczeństwo państwa, porządek publiczny, ochronę zdrowia i moralności publiczną albo wolności i prawa innych osób.

Pomocnicze

ustawa o Policji art. 114 § ust. 1 pkt 2

Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji

Określał prawo policjanta zwolnionego ze służby do ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop.

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a