III OSK 5455/21

III OSK 5455/21 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-02-11
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-07-12
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Maciej Kobak
Piotr Korzeniowski /przewodniczący sprawozdawca/
Teresa Zyglewska
Symbol z opisem
6136 Ochrona przyrody
Hasła tematyczne
Ochrona przyrody
Sygn. powiązane
II SA/Bd 626/20 - Wyrok WSA w Bydgoszczy z 2020-11-24
Skarżony organ
Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2018 poz 1614
art. 88 ust. 1 pkt 6
Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody - tekst jedn.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Piotr Korzeniowski (spr.) Sędziowie: sędzia NSA Teresa Zyglewska sędzia del. WSA Maciej Kobak Protokolant: asystent sędziego Krzysztof Książek po rozpoznaniu w dniu 11 lutego 2025 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej E.D. i E.D. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 24 listopada 2020 r., sygn. akt II SA/Bd 626/20 w sprawie ze skargi E.D. i E.D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bydgoszczy z dnia 2 marca 2020 r., nr SKO-4221/4/20 w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za usunięcie drzew bez zgłoszenia I. oddala skargę kasacyjną; II. odstępuje od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości.
Uzasadnienie
Wyrokiem z 24 listopada 2020 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy (dalej: Sąd I instancji), sygn. akt II SA/Bd 626/20 po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 24 listopada 2020 r. sprawy ze skargi E.D. i E.D. (dalej: skarżący, skarżący kasacyjnie) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bydgoszczy (dalej: SKO) z 2 marca 2020 r., nr SKO-4221/4/20 w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za usunięcie drzew bez zgłoszenia, oddalił skargę.
W uzasadnieniu wyroku Sąd I instancji wskazał, że decyzją z 19 grudnia 2019 r., nr OŚ.6132.3.2019, Wójt Gminy O. (dalej: Wójt), działając na podstawie m.in. art. 88 ust. 1 pkt 6 ustawy z 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1614 – dalej: u.o.p.) wymierzył solidarnie skarżącym administracyjną karę pieniężną w wysokości 7560,00 zł za usunięcie bez zgłoszenia trzech sztuk drzew gatunku modrzew europejski oraz dwóch sztuk drzew gatunku brzoza brodawkowata z terenu nieruchomości o numerze ewid. [...] w miejscowości B., obręb B., gmina O.
W odwołaniu od powyższej decyzji skarżący podnieśli, że usunięcia drzew dokonali w wykonaniu wezwania zawartego w piśmie Wójta z 15 maja 2019 r. oraz w celu przywrócenia części działki nr [...] do użytkowania rolniczego, co zwalniało ich z obowiązku uzyskania pozwolenia lub dokonania zgłoszenia zamiaru usunięcia drzew. Decyzją z 2 marca 2020 r., nr SKO-4221/4/20, SKO utrzymało w mocy ww. decyzję Wójta.
W skardze na powyższą decyzję skarżący wnieśli o jej uchylenie wraz z decyzją I instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie.
Sąd I instancji oddalając skargę w uzasadnieniu wyroku wskazał, że z niekwestionowanych ustaleń faktycznych, na nieruchomości skarżących – w wyniku przeprowadzonych w dniu 18 listopada 2019 r. oględzin - ujawniono 7 sztuk pniaków drzew, dokonano pomiarów ich najmniejszych średnic, a następnie na podstawie zebranych danych wyliczono ich obwód.
Mając na uwadze treść art. 83f ust. 4 pkt 3 u.o.p. pięć z siedmiu usuniętych drzew kwalifikowało się do obowiązku zgłoszenia zamiaru ich usunięcia, wobec czego organ, w oparciu o wykaz stawek opłat z załącznika nr 1 do rozporządzenia z 3 lipca 2017 r., prawidłowo ustalił wysokość kary na kwotę 7560,00 zł.
W skardze kasacyjnej skarżący, reprezentowani przez r.pr., na podstawie art. 173, art. 174 pkt 1 i 2 oraz art. 177 § 1 p.p.s.a. zaskarżyli w całości wyrok Sądu I instancji.
Sądowi I instancji zarzucono:
A. w trybie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. naruszenie prawa materialnego tj. przepisu art. 83f, ust. 1 pkt 3a, w zw. z art. 83f, ust. 4, art. 83f, ust. 4 i w zw. z art. 88 ust. 1 pkt 6 ustawy z 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody polegające na jego błędnym zastosowaniu przez przyjęcie, że spełnione zostały przesłanki do nałożenia na skarżących kary pieniężnej za usunięcie drzew bez zgłoszenia, podczas gdy w sprawie doszło do wyłączenia odpowiedzialności skarżących za usunięcie drzew na skutek wprowadzenia skarżących w błąd przez Wójta, co do prawa i obowiązku skarżących do usunięcia drzew zlokalizowanych na nieruchomości skarżących i kolidujących z gminną inwestycją, ewentualnie, że do spełnienia przesłanek tej odpowiedzialności nie doszło z uwagi na fakt, że wiedza organu gminy na temat planowanego i koniecznego dla realizacji inwestycji gminnej usunięcia drzew, stanowiła dokonanie ww. zgłoszenia wymaganego powołanymi przepisami, a zatem dopełnione zostały wszelkie formalności wymagane prawem dla dokonania legalnego usunięcia drzew;
B. w trybie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie przepisów prawa procesowego mających istotny wpływ na wynik sprawy tj.:
a. art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z: art. 7 i 77 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. 2020, poz. 256, dalej: k.p.a.), które miało istotny wpływ na wynik sprawy, polegające na nieuwzględnieniu skargi pomimo niepodjęcia przez organy administracji publicznej obu instancji przy rozpatrywaniu przedmiotowej sprawy wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz rozstrzygnięcia sprawy, mającego na względzie słuszny interes społeczny i słuszny interes obywatela oraz pomimo pominięcia w ocenie materiału dowodowego pisma Wójta i znaczenia tego dowodu w ustaleniu istnienia podstaw odpowiedzialności skarżących;
b. art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, p.p.s.a. w zw. z art. 8, i art. 9 k.p.a., które miało istotny wpływ na wynik sprawy, polegające na nieuwzględnieniu skargi pomimo naruszenia przez organy administracji obu instancji zasady pogłębiania zaufania obywateli i informowania stron oraz zaniechania udzielenia skarżącym wszelkich niezbędnych informacji dotyczących warunków usunięcia drzew z terenu ich nieruchomości;
c. art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, p.p.s.a. w zw. z art. 7a i 81a, k.p.a. które miało istotny wpływ na wynik sprawy polegające na nieuwzględnieniu skargi pomimo rozstrzygnięcia przez organ obu instancji wątpliwości dotyczących wykładni zapisów pisma Wójta z 15 maja 2018 r. i stanu faktycznego sprawy na niekorzyść skarżących.
Powołując się na powyższe - na podstawie art. 176 § 1 pkt 3 p.p.s.a. i art. 188 p.p.s.a wniesiono o: 1. uchylenie zaskarżonego orzeczenia oraz rozpoznanie przez Naczelny Sąd Administracyjny skargi na decyzję SKO z 2 marca 2020 r., a w przypadku nieuwzględnienia powyższego wniosku, na podstawie art. 176 § 1 pkt 3 p.p.s.a. i art. 185 § 1 p.p.s.a., wniesiono o: 1.uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Bydgoszczy. Ponadto wniesiono o zasądzenie na rzecz skarżących zwrotu kosztów postępowania według norm prawem przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Na podstawie art. 176 § 2 p.p.s.a. wniesiono o przeprowadzenie rozprawy w przedmiotowej sprawie.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazano, że w realiach niniejszej sprawy spełnione zostały przesłanki pozwalające na uwolnienie skarżących z odpowiedzialności za usunięcie drzew bez wymaganego zgłoszenia, ewentualnie do przyjęcia, że przesłanki tej odpowiedzialności w ogóle się nie ziściły. Skarżący są starszymi osobami, mają odpowiednio 93 i 78 lat. Doświadczenie życiowe wskazuje, że znacznie niższe są zdolności intelektualne osób w tym wieku, nawet w najlepszej kondycji fizycznej i psychicznej. Z perspektywy takich osób, powinna być dokona ocena pisma Wójta z 15 maja 2018 r. znak: (liZP.7013.2.1.19.2018.DW), kluczowego dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Niewyjaśniona została kwestia czy skarżący, jako osoby w zaawansowanym wieku, z pokolenia osób, dla których "pismo z urzędu" stanowi niekwestionowane wytyczne do działania, od lat oczekujący na realizacje gminnej inwestycji, mogli racjonalnie założyć, że oczekiwaniem władz gminnych jest, aby dokonali usunięcia drzew kolidujących z tą inwestycją właśnie w oparciu o przedmiotowe pismo.
W ocenie skarżących, którzy działali w dobrej wierze, ufając, że przez dokonanie wycinki drzew przyczynią się do realizacji inwestycji gminnej planowanej od lat, to pismo stanowiło wystarczającą podstawę do takiej wycinki. Ocena treści pisma Wójta jedynie z perspektywy urzędników wydających pismo czy sędziów rozpatrujących sprawę, a więc osób posiadających wiedzę prawniczą i wysoką świadomość prawną nie wypełnia dyspozycji art. 7 i 77 k.p.a. zgodnie z którą na organach ciąży obowiązek podejmowania wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego.
Z treści pisma Wójta wyraźnie wynika, jak korzystna dla skarżących będzie realizacji wodociągu. Wójt w powyższym piśmie wskazuje: "Tak więc po wybudowaniu przez Gminę na terenie działki [...] (działka stanowiąca dojazd do nieruchomości [...]) będziecie Państwo mieli możliwość podłączenia się do niego, wykonując z własnych środków przyłącze wodociągowe, po wcześniejszym wykonaniu dokumentacji projektowej". Dla skarżących doprowadzenie wody do ich nieruchomości jest kwestią priorytetową. Z uwagi na zaawansowany wiek skarżących (odpowiednio 93 i 78 lat) realizacja ww. inwestycji poprawiłaby komfort ich funkcjonowania.
Analiza pisma Wójta, a w szczególności fragment dotyczący uporządkowania nieruchomości przez usunięcie istniejącego zadrzewienia, co wprost stanowi warunek rozpoczęcia robót budowlanych (budowy sieci wodociągowej), prowadzi do wniosku, że skarżący mieli podstawę do przyjęcia, że ten fragment pisma stanowi wezwanie organu administracji publicznej do usunięcia zadrzewienia albo przynajmniej zgodę Wójta na jego usunięcie. Pismo Wójta pochodziło od podmiotu będącego zarazem organem administracji publicznej właściwym do wydawania pozwoleń na usunięcie drzew oraz zgłaszania zamiaru usunięcia drzew oraz do nakładania sankcji publicznoprawnych za uchybienia w tym zakresie.
Według skarżących kasacyjnie, podkreślenia wymaga, że jednym z postulatów wynikających z obowiązującej w postępowaniu administracyjnym zasady informacji oraz zasady pogłębiania zaufania obywateli - art. 8 k.p.a. oraz 9 k.p.a. - jest obowiązek informowania o stanie rzeczy stron postępowania w taki sposób, aby strony postępowania nie ponosiły szkody z powodu nieznajomości prawa.
Skarżący kasacyjnie, działali w pełnym zaufaniu do informacji pochodzących od organu administracji publicznej, a nałożenie przez Wójta kary administracyjnej stanowi naruszenie podstawowych zasad postępowania administracyjnego, tj. zasady prawdy obiektywnej, zasady pogłębiania zaufania obywateli oraz zasady informowania. W przedmiotowej sprawie to działaniami Wójta skarżący zostali wprowadzeni w błąd na swoją niekorzyść polegającą na nałożeniu na nich kary administracyjnej wskutek podjęcia czynności w uzasadnionym okolicznościami błędnym przekonaniu, że takie czynności powinni podjąć albo że ich podjęcie nie podlega reglamentacji administracyjno-prawnej.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną SKO reprezentowane przez r.pr. wniosło o: 1. oddalenie skargi kasacyjnej skarżących kasacyjnie, ponieważ nie ma ona usprawiedliwionych podstaw, zaś zaskarżony wyrok odpowiada prawu; 2. zasądzenie na rzecz SKO kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa radcowskiego według norm przepisanych; 3. rozpoznanie "skargi" na rozprawie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Niniejsza sprawa podlegała rozpoznaniu na posiedzeniu jawnym.
Skarga kasacyjna nie jest zasadna. Wszystkie zarzuty przedstawione w petitum skargi kasacyjnej oraz w jej uzasadnieniu nie zasługiwały na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. W niniejszej sprawie podstawy nieważności wskazane w art. 183 § 2 p.p.s.a. nie zachodzą, zaś granice skargi kasacyjnej zostały wyznaczone przez jej podstawy, czyli wskazane naruszenia przepisów prawa. Rozpoznając zatem skargę kasacyjną w tak określonych granicach NSA uznał, że nie zawiera ona usprawiedliwionych podstaw.
Wniesiona w niniejszej sprawie skarga kasacyjna została oparta na zarzutach naruszenia przepisów postępowania oraz naruszenia prawa materialnego.
W sytuacji, gdy skarga kasacyjna zarzuca naruszenie prawa materialnego oraz naruszenie przepisów postępowania, co do zasady w pierwszej kolejności rozpoznaniu podlegają zarzuty naruszenia przepisów postępowania, gdyż dopiero po przesądzeniu, że stan faktyczny sprawy został ustalony w sposób prawidłowy, możliwe jest badanie zasadności zarzutów naruszenia prawa materialnego.
Nie zasługiwały na uwzględnienie zarzuty przedstawione w pkt B.a. petitum skargi kasacyjnej dotyczące naruszenia art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, p.p.s.a. w zw. z: art. 7 i 77 k.p.a., które miało istotny wpływ na wynik sprawy, polegające na nieuwzględnieniu skargi pomimo niepodjęcia przez organy administracji publicznej obu instancji przy rozpatrywaniu przedmiotowej sprawy wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz rozstrzygnięcia sprawy, mającego na względzie słuszny interes społeczny i słuszny interes obywatela oraz pomimo pominięcia w ocenie materiału dowodowego pisma Wójta i znaczenia tego dowodu w ustaleniu istnienia podstaw odpowiedzialności skarżących. Odnosząc się do tego zarzutu wyjaśnić należy, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy był wystarczający do wydania rozstrzygnięcia i nie wymagał uzupełnienia. Organy administracji publicznej obu instancji przy rozpatrywaniu przedmiotowej sprawy dokonały wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz rozstrzygnięcia sprawy, mającego na względzie słuszny interes społeczny i słuszny interes obywatela. Ocena materiału dowodowego jest prawidłowa i nie nosi cech dowolności. Dokonując oceny materiału dowodowego organy nie naruszyły zasad logiki, jak również ocena ta nie jest sprzeczna z doświadczeniem życiowym. Możliwość przedstawienia przez skarżących kasacyjnie odmiennej oceny dowodów od tej, którą prezentuje organ administracji, nie oznacza, że ocena dokonana przez organ administracji jest oceną błędną.
Naczelny Sąd Administracyjny orzekający w tym składzie w pełni podziela pogląd wyrażany w orzecznictwie NSA, że "odpowiedzialność administracyjna za usunięcie drzew bez zezwolenia ma charakter obiektywny, co oznacza, że wyłączną i wystarczającą podstawą nałożenia kary jest działanie bezprawne, sprzeczne z wymogiem uprzedniego uzyskania pozwolenia na usunięcie drzew. W konsekwencji zaś zobiektywizowana odpowiedzialność administracyjna, o której mowa w art. 88 ust. 1 u.o.p. oznacza, że wystarczy tylko wystąpienie tzw. bezprawia administracyjnego, a więc wykazanie związku przyczynowego między działaniem danego podmiotu, a wycięciem drzew i krzewów, spowodowanego działaniem posiadacza danej nieruchomości. Tym samym skoro odpowiedzialność została zobiektywizowana, to nieistotnym jest czy posiadacz nieruchomości dokonał wycięcia osobiście, czy też wynajął w tym celu inny podmiot czynność tę zlecając, nieistotna z punktu widzenia tej postaci odpowiedzialności jest także świadomość czy też brak świadomości konieczności uzyskania stosownego zezwolenia. Bez znaczenia dla zaistnienia odpowiedzialności pozostają także motywy jakimi kieruje się osoba usuwająca drzewo". (zob. wyrok NSA z 22 lutego 2022 r., sygn. akt III OSK 798/21, LEX nr 3321101 oraz powołane tam orzecznictwo).
Zgodzić należy się z oceną Sądu I instancji, że w obliczu niebudzącego wątpliwości informacyjnego charakteru pisma Wójta z 15 maja 2018 r., znak: IiZP.7013.2.1.19.2018.DW, na które powołują się skarżący kasacyjnie w skardze oraz w skardze kasacyjnej, nie może być w sprawie mowy o wprowadzeniu w błąd skarżących, czy też niepoinformowaniu ich o okolicznościach mających wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków. Ma rację Sąd I instancji, że powołane wyżej pismo z 15 maja 2018 r., stanowiło zapytanie o stanowisko skarżących co do wskazanej kwestii, nie stanowiło zaś władczego aktu administracyjnego, nie zostało też do nich wystosowane w związku z postępowaniem prowadzonym w przedmiocie ich praw i obowiązków. Sąd I instancji prawidłowo wyjaśnił, że pismo to uznać należy za emanację wewnętrznego postępowania organu w zakresie planowania przebiegu zamierzonej inwestycji. Akapit treści tego pisma, w którym znalazła się treść o tym, że roboty budowlane będą mogły zostać przeprowadzone po uporządkowaniu drzewostanu, zawiera informację w tym właśnie przedmiocie, nie jest uprawnione wywodzenie z niego czy to zgody na usunięcie drzew, czy tym bardziej nałożenia obowiązku ich usunięcia przez skarżących.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, organy administracji prawidłowo ustaliły stan faktyczny i w konsekwencji prawidłowo uznały, że zaistniały przesłanki do wydania przez Wójta decyzji z 19 grudnia 2019 r., nr OŚ.6132.3.2019, który to organ administracji na podstawie m.in. art. 88 ust. 1 pkt 6 ustawy z 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1614) wymierzył solidarnie skarżącym administracyjną karę pieniężną w wysokości 7560 zł za usunięcie bez zgłoszenia trzech sztuk drzew gatunku modrzew europejski oraz dwóch sztuk drzew gatunku brzoza brodawkowata z terenu nieruchomości o numerze ewid. [...] w miejscowości B., obręb B., gmina O.
Nie zasługiwały na uwzględnienie zarzuty dotyczące naruszenia art. 151 p.p.s.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, p.p.s.a. przedstawione w pkt B.a,b,c petitum skargi kasacyjnej. Odnosząc się do tych zarzutów wskazać należy, że przepis art. 151 p.p.s.a. wskazuje, jakie rozstrzygnięcie podejmuje sąd administracyjny w przypadku, gdy skarga nie jest uwzględniona.
Unormowania te są przepisami kompetencyjnymi - dającymi sądowi administracyjnemu kompetencje do podejmowania przewidzianych prawem rozstrzygnięć oraz "wynikowymi" - mówiącymi o tym, jaki może być wynik sprawy (zob. wyrok NSA z 25.09.2024 r., I GSK 769/24, LEX nr 3774446).
Naruszenie przywołanego w petitum skargi kasacyjnej art. 151 p.p.s.a. mogłoby mieć miejsce jedynie wówczas, gdyby sąd - wydając zaskarżone orzeczenie - stwierdził naruszenie prawa (a co nie miało miejsca w niniejszej sprawie), które powinno skutkować uwzględnieniem skargi, a pomimo powyższego ją oddalił. Dopiero ewentualne naruszenie przepisów powiązanych z ww. uregulowaniem decyduje o zasadności zarzutu naruszenia art. 151 p.p.s.a. Sąd I instancji nie naruszył art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, p.p.s.a. w zw. z art. 7, 7a, 77, 8, 9, 81a, k.p.a. w sposób opisany w skardze kasacyjnej.
Nie doszło również do naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, p.p.s.a. w zw. z art. 8 k.p.a. oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, p.p.s.a. w zw. art. 7, art. "7a" , art. "77" k.p.a. w świetle zaprezentowanej przez organ i zaakceptowanej przez Sąd I instancji prawidłowej wykładni przepisów prawa materialnego powołanych w skardze kasacyjnej. Na marginesie wskazać należy, że każdy z art. 7a, 8, 81a, k.p.a. składa się z dwóch zróżnicowanych pod względem normatywnym jednostek redakcyjnych (paragrafów). Przepis art. 77 k.p.a. składa się zaś z czterech jednostek redakcyjnych (paragrafów) o zróżnicowanej treści normatywnej.
Konieczne jest wskazanie konkretnych przepisów naruszonych przez sąd, z podaniem jednostki redakcyjnej (numeru artykułu, paragrafu, ustępu, punktu). Uzasadnienie podstaw kasacyjnych powinno szczegółowo określać, do jakiego naruszenia przepisów prawa doszło i na czym to naruszenie polegało, a w przypadku zarzucania uchybień przepisom procesowym należy dodatkowo wykazać, że to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Z kolei uzasadnienie skargi kasacyjnej ma za zadanie wykazanie trafności (słuszności) zarzutów postawionych w ramach podniesionych podstaw kasacyjnych, co oznacza, że musi zawierać argumenty mające na celu "usprawiedliwienie" przytoczonych podstaw kasacyjnych (zob. wyrok NSA z 3.12.2024 r., II GSK 915/24, LEX nr 3788106). Skarga kasacyjna skarżących nie spełnia tych wymagań prawnych.
Skarga kasacyjna powinna m.in. zawierać przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie. Skonkretyzowana podstawa kasacyjna przyjmuje postać zarzutu, który podlega powiązaniu z odpowiednią jednostką redakcyjną tekstu aktu normatywnego, przy czym zasadą jest, że jeżeli podstawowa jednostka redakcyjna tekstu prawnego (np. artykuł lub paragraf) jest podzielona na podjednostki, obowiązkiem autora skargi kasacyjnej jest wskazanie jednostek niższego rzędu w celu powiązania ich z treścią opisową zarzutu oraz precyzyjnego wyznaczenia granic kontroli kasacyjnej (zob. wyrok NSA z 14 maja 2024 r., II GSK 355/21, LEX nr 3726734).
Przyjęta w sprawie faktyczna podstawa rozstrzygnięć ustalona została z uwzględnieniem wymogów wynikających z przepisów art. 7, art. 77 § 1 k.p.a. Sąd I instancji zasadnie uznał, że organy ustaliły wszystkie istotne do załatwienia sprawy okoliczności faktyczne i prawne, a zgromadzony w sprawie materiał dowodowy ma walor kompletności, zaś jego ocena nie nosi znamion dowolności.
Z uzasadnienia skargi kasacyjnej wynika, że skarżący kasacyjnie zarzucają naruszenie art. 7a § 1 k.p.a. Niezasadny okazał się zarzut dotyczący naruszenia art. 7a § 1 k.p.a., bowiem - wbrew twierdzeniom skarżących kasacyjnie - brak jest wątpliwości co do treści normy prawnej określonej w art. 88 ust. 1 pkt 6 ustawy z 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody. W unormowaniu art. 7a § 1 k.p.a. nie chodzi o sytuacje, w których pojawiają się wątpliwości interpretacyjne przepisów mających zastosowanie w danej sprawie, a o przypadki, w których pomimo użycia różnych metod wykładni, wciąż pozostają co najmniej dwa, równie uprawnione, sposoby rozumienia danego przepisu (tzw. pat interpretacyjny) - por. wyrok NSA z 26 maja 2023 r., III OSK 2301/21, LEX nr 3569942 oraz powołane w tym zakresie orzecznictwo. Tego rodzaju sytuacja w niniejszej sprawie nie wystąpiła. Podobnie, jeżeli chodzi o wątpliwości dotyczące ustalenia stanu faktycznego, to nie chodzi tu o przypadek, gdy występują jakiekolwiek wątpliwości co do ustaleń faktycznych.
Nie zasługiwał na uwzględnienie zarzut dotyczący naruszenia art. "81a, k.p.a.".
Z uzasadnienia skargi kasacyjnej należy wyprowadzić wniosek, że skarżący kasacyjnie zarzucają w istocie naruszenie art. 81a § 1 k.p.a. Odnosząc się do tego zarzutu wskazać należy, że celem art. 81a § 1 k.p.a. jest przeciwdziałanie przyjmowaniu przez organu wersji niekorzystnej dla strony w sytuacji, w której w sprawie są co najmniej dwie zasadniczo sprzeczne, ale równie prawdopodobne w realiach danej sprawy, możliwe wersje stanu faktycznego. Celem tego przepisu nie jest natomiast uchylanie się strony od odpowiedzialności administracyjnej przez wykazanie zaistnienia w sprawie jakichkolwiek wątpliwości, pomimo tego, że zebrany materiał dowodowy, oceniony zgodnie z art. 80 k.p.a., pozwala na przyjęcie w sposób stanowczy, że zaszły okoliczności opisane w hipotezie relewantnej normy prawa materialnego (zob. wyrok NSA z 7.11.2024 r., III OSK 630/23, LEX nr 3789627).
Skarżący kasacyjnie twierdzą, że doszło do naruszenia art. 81a, k.p.a., gdyż Sąd I instancji nie uwzględnił skargi pomimo rozstrzygnięcia przez organ obu instancji wątpliwości dotyczących wykładni zapisów pisma Wójta z 15 maja 2018 r. i stanu faktycznego sprawy na niekorzyść skarżących. Odnosząc się do tej argumentacji skarżących wyjaśnić należy, że Sąd I instancji prawidłowo odczytał treść pisma Wójta z 15 maja 2018 r. Zgodzić należy się z Sądem I instancji, że z treści powoływanego przez skarżących pisma z 15 maja 2018 r. nie wynika, by mogło ono być mylnie odczytane jako zezwolenie na usunięcie drzew.
Organy administracji należycie uzasadniły wydane rozstrzygnięcia dotyczące wymierzenia solidarnie skarżącym administracyjnej kary pieniężnej w wysokości 7560 zł za usunięcie bez zgłoszenia trzech sztuk drzew gatunku modrzew europejski oraz dwóch sztuk drzew gatunku brzoza brodawkowata z terenu nieruchomości o numerze ewid. [...] w miejscowości B., obręb B., gmina O. Uzasadnienia zaskarżonych decyzji pozwalają na odtworzenie toku rozumowania organów administracji i ocenę jego prawidłowości.
W drugiej kolejności wskazać należy, że nie zasługiwały na uwzględnienie zarzuty przedstawione w pkt A. petitum skargi kasacyjnej dotyczące naruszenia przepisu art. 83f ust. 1 pkt 3a, w zw. z art. 83f ust. 4, art. 83f ust. 4 i w zw. z art. 88 ust. 1 pkt 6 ustawy z 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody polegające na jego błędnym zastosowaniu przez przyjęcie, że spełnione zostały przesłanki do nałożenia na skarżących kary pieniężnej za usunięcie drzew bez zgłoszenia, podczas gdy w sprawie doszło do wyłączenia odpowiedzialności skarżących za usunięcie drzew na skutek wprowadzenia skarżących w błąd przez Wójta co do prawa i obowiązku skarżących do usunięcia drzew zlokalizowanych na nieruchomości skarżących i kolidujących z gminną inwestycją, ewentualnie, że do spełnienia przesłanek tej odpowiedzialności nie doszło z uwagi na fakt, że wiedza organu gminy nt. planowanego i koniecznego dla realizacji inwestycji gminnej usunięcia drzew, stanowiła dokonanie ww. zgłoszenia wymaganego powołanymi przepisami, a zatem dopełnione zostały wszelkie formalności wymagane prawem dla dokonania legalnego usunięcia drzew.
Odnosząc się do tych zarzutów zgodzić należy się z Sądem I instancji, że materialnoprawną podstawę podjętych w sprawie decyzji stanowiły przepisy ustawy z 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (t.j. Dz. U. z 2020 r., poz. 55, dalej: u.o.p.) oraz rozporządzenia Ministra Środowiska z 3 lipca 2017 r. w sprawie wysokości stawek opłat za usunięcie drzew i krzewów (Dz. U. z 2017 r., poz. 1330 – dalej: rozporządzenie z 3 lipca 2017 r.). Zgodnie z art. 83 ust. 1 u.o.p. zasadą jest, że usunięcie drzewa lub krzewu z terenu nieruchomości może nastąpić po uzyskaniu zezwolenia wydanego na stosowny wniosek. W art. 83f, ust. 1 u.o.p. uregulowano wyjątki od obowiązku uzyskania zezwolenia na usunięcie drzew lub krzewów.
Zgodnie z art. 88 ust. 1 pkt 6) u.o.p., wójt, burmistrz albo prezydent miasta wymierza administracyjną karę pieniężną za: usunięcie drzewa bez dokonania zgłoszenia, o którym mowa w art. 83f, ust. 4, lub przed upływem terminu, o którym mowa w art. 83f ust. 8. W orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany jest pogląd, według którego "Postępowanie w sprawie nałożenia administracyjnej kary pieniężnej za usunięcie drzew bez zezwolenia jest postępowaniem, którego celem jest ukaranie sprawcy nielegalnego czynu za popełnienie deliktu administracyjnego. Tym samym kara nakładana w tym postępowaniu jest karą nakładaną w związku z naruszeniem interesu publicznego, a nie w związku z naruszeniem interesu indywidualnego właściciela". (zob. wyrok NSA z 13 czerwca 2024 r., III OSK 2202/22, LEX nr 3727599).
Ma rację Sąd I instancji, że z niekwestionowanych ustaleń faktycznych, na nieruchomości skarżących – w wyniku przeprowadzonych w dniu 18 listopada 2019 r. oględzin - ujawniono 7 sztuk pniaków drzew, dokonano pomiarów ich najmniejszych średnic, a następnie na podstawie zebranych danych wyliczono ich obwód. Z tej racji, że kłody drzew zostały usunięte (tj. zaistniała sytuacja, o której mowa w przepisie art. 89 ust. 4 u.o.p. – "jeżeli ustalenie obwodu usuniętego lub zniszczonego drzewa jest niemożliwe z powodu braku kłody, obwód do wyliczenia administracyjnej kary pieniężnej ustala się, przyjmując najmniejszą średnicę pnia i pomniejszając wyliczony obwód o 10%"), przyjęto do wyliczeń obwody pomniejszone o 10% wynoszące odpowiednio: modrzewie europejskie - 62,2 cm, 33,9 cm, 53,7 cm, 48,1 cm i 39,6 cm, oraz brzozy brodawkowate - 79,1 cm i 59,3 cm. Mając na uwadze treść art. 83f ust. 4 pkt 3 u.o.p. pięć z siedmiu usuniętych drzew kwalifikowały się do obowiązku zgłoszenia zamiaru ich usunięcia, wobec czego organ, w oparciu o wykaz stawek opłat z załącznika nr 1 do rozporządzenia z 3 lipca 2017 r., prawidłowo ustalił wysokość kary na kwotę 7560 zł.
Zgodzić należy się z Sądem I instancji, że okoliczności faktyczne towarzyszące rozpoznawanej sprawie oraz jasna treść właściwych przepisów nie wzbudziła wątpliwości Sądu co do zgodności z prawem decyzji obu instancji. Organy prawidłowo zastosowały ww. uregulowania u.o.p. oraz rozporządzenia. Sąd I instancji prawidłowo wyjaśnił, że odpowiedzialność administracyjna, o której mowa w cyt. art. 88 ust. 1 u.o.p. jest zobiektywizowana i wystarczy tylko wystąpienie tzw. bezprawia administracyjnego, a więc wykazanie związku przyczynowego między działaniem danego podmiotu a wycięciem drzew i krzewów.
Z powyższych względów zarzuty podniesione w skardze kasacyjnej okazały się niezasadne i dlatego, na podstawie art. 184 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.
Na podstawie art. 207 § 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny, odstąpił od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości, uznając, że zachodzi szczególnie uzasadniony przypadek, o którym mowa w tym przepisie.