Orzeczenie · 2023-10-11

III OSK 5348/21

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Data

2023-10-11

NSAAdministracyjneWysokansa

policjaurlopekwiwalent pieniężnywyrównanieustawa o PolicjiTrybunał Konstytucyjnyprawomocnośćsłużbafunkcjonariusz

Podsumowanie

Przejdź do pełnego tekstu

Sprawa rozpatrywana przez Naczelny Sąd Administracyjny dotyczyła skargi kasacyjnej Komendanta Wojewódzkiego Policji od wyroku WSA w Kielcach, który uchylił decyzje organów Policji odmawiające policjantowi A. L. wypłaty wyrównania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop. Policjant został zwolniony ze służby 6 lutego 2009 r. i otrzymał ekwiwalent za urlop przed 6 listopada 2018 r. Organy Policji odmówiły wypłaty wyrównania, powołując się na przepisy nowelizujące ustawę o Policji, które miały ograniczać zastosowanie art. 115a do spraw wszczętych i niezakończonych przed 6 listopada 2018 r. lub dotyczących policjantów zwolnionych po tej dacie. WSA uznał, że art. 9 ust. 1 ustawy nowelizującej, ograniczający czasowo zastosowanie zmienionego art. 115a, jest wtórnie niekonstytucyjny, ponieważ nie zapewnił pełnej realizacji wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 30 października 2018 r. (sygn. akt K 7/15), który orzekł o niezgodności poprzedniego brzmienia art. 115a z Konstytucją. NSA, oddalając skargę kasacyjną organu, podzielił stanowisko WSA co do zgodności wyroku z prawem, jednakże z odmiennym uzasadnieniem. Sąd kasacyjny uznał, że art. 9 ust. 1 ustawy nowelizującej nie jest wtórnie niekonstytucyjny. Wskazał, że przepis ten odnosi się do 'zasad ustalania ekwiwalentu pieniężnego', a nie do jego wysokości. Oznacza to, że należy stosować zasady obowiązujące przed 6 listopada 2018 r. (różne dla okresów przed i po 19 października 2001 r.), ale przy obliczaniu wysokości ekwiwalentu należy uwzględnić nowe brzmienie art. 115a ustawy o Policji (wprowadzone ustawą nowelizującą), które określa wysokość ekwiwalentu w wymiarze 1/21 części miesięcznego uposażenia. NSA podkreślił, że wyrok WSA, mimo błędnego uzasadnienia w kwestii wtórnej niekonstytucyjności, ostatecznie odpowiada prawu, a organy Policji przy ponownym rozpatrywaniu sprawy powinny uwzględnić przedstawioną wykładnię.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka

Do czego można powołać

Wykładnia przepisów przejściowych dotyczących ekwiwalentu za niewykorzystany urlop funkcjonariuszy służb mundurowych, zasady stosowania orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego oraz kompetencje sądów administracyjnych w zakresie kontroli konstytucyjności przepisów.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji policjantów zwolnionych ze służby przed 6 listopada 2018 r. i kwestii wyrównania ekwiwalentu za niewykorzystany urlop.

Zagadnienia prawne (2)

Czy przepis art. 9 ust. 1 ustawy nowelizującej, ograniczający czasowo zastosowanie zmienionego art. 115a ustawy o Policji, jest wtórnie niekonstytucyjny w sytuacji, gdy nie zapewnia pełnej realizacji wyroku Trybunału Konstytucyjnego dotyczącego poprzedniego brzmienia art. 115a?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, przepis art. 9 ust. 1 ustawy nowelizującej nie jest wtórnie niekonstytucyjny. Odnosi się on do zasad ustalania ekwiwalentu pieniężnego, a nie jego wysokości, i nakazuje stosowanie zasad obowiązujących przed 6 listopada 2018 r. przy jednoczesnym uwzględnieniu nowego brzmienia art. 115a.

Uzasadnienie

NSA uznał, że art. 9 ust. 1 ustawy nowelizującej należy interpretować jako odnoszący się do zasad kształtujących prawo do urlopu i ekwiwalentu, a nie do sposobu obliczania wysokości ekwiwalentu. Zasady te różniły się w zależności od okresu obowiązywania ustawy o Policji. Przy obliczaniu wysokości ekwiwalentu należy jednak stosować nowe brzmienie art. 115a ustawy o Policji.

Czy sąd administracyjny może odmówić zastosowania przepisu prawa materialnego, uznając go za wtórnie niekonstytucyjny, czy też jest to kompetencja wyłącznie Trybunału Konstytucyjnego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Sąd administracyjny ma kompetencję do wykładni przepisów prawa materialnego, w tym wykładni prokonstytucyjnej, i może odmówić zastosowania przepisu, jeśli jego zastosowanie prowadziłoby do naruszenia Konstytucji, jednakże w tej konkretnej sprawie nie stwierdzono wtórnej niekonstytucyjności.

Uzasadnienie

NSA uznał, że sąd pierwszej instancji, dokonując wykładni art. 9 ust. 1 ustawy nowelizującej, nie przekroczył swoich kompetencji, nawet jeśli jego argumentacja dotycząca wtórnej niekonstytucyjności była częściowo wadliwa. Sąd kasacyjny podkreślił, że wykładnia przepisów prawa materialnego, w tym prokonstytucyjna, leży w kompetencjach sądów administracyjnych.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Oddalono skargę

Oddalono skargę kasacyjną Komendanta Wojewódzkiego Policji od wyroku WSA w Kielcach. Wyrok WSA, mimo częściowo błędnego uzasadnienia, odpowiada prawu.

Przepisy (10)

Główne

u.o.P. art. 115a

Ustawa o Policji

Przepis w brzmieniu nadanym ustawą nowelizującą (Dz.U. 2020 poz. 1610) stosuje się do spraw dotyczących wypłaty ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy wszczętych i niezakończonych przed dniem 6 listopada 2018 r. oraz do spraw dotyczących wypłaty ekwiwalentu policjantowi zwolnionemu ze służby od dnia 6 listopada 2018 r. Ekwiwalent za okres przed 6 listopada 2018 r. ustala się na zasadach obowiązujących przed tą datą.

u.o.P. art. 9 § ust. 1

Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji

Przepis przejściowy określający zasady stosowania art. 115a ustawy o Policji po zmianach wprowadzonych ustawą nowelizującą (Dz.U. 2020 poz. 1610). Wskazuje, że ekwiwalent za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy za okres przed 6 listopada 2018 r. ustala się na zasadach wynikających z przepisów ustawy w brzmieniu obowiązującym przed tą datą. Sąd NSA zinterpretował 'zasady ustalania ekwiwalentu' jako normy kształtujące prawo do urlopu i ekwiwalentu, a nie sposób obliczania jego wysokości.

Pomocnicze

u.o.P. art. 114 § ust. 1 pkt 2

Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji

Określał prawo policjanta zwolnionego ze służby do ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop.

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a