III OSK 5265/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Komendanta Wojewódzkiego Policji od wyroku WSA w Gorzowie Wielkopolskim, który uchylił decyzje odmawiające policjantowi wypłaty wyrównania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop. Policjant został zwolniony ze służby przed datą wejścia w życie wyroku Trybunału Konstytucyjnego (30.10.2018 r.), który uznał za niekonstytucyjny przepis art. 115a ustawy o Policji w zakresie ustalania wysokości ekwiwalentu. WSA uznał, że przepis nowelizujący z 2020 r. nie może stanowić przeszkody do wypłaty wyrównania, stosując zasady zgodne z Konstytucją. NSA, oddalając skargę kasacyjną organu, uznał, że wyrok WSA, mimo częściowo błędnego uzasadnienia, odpowiada prawu. Sąd podkreślił, że art. 9 ust. 1 ustawy nowelizującej należy interpretować w taki sposób, aby nie blokował możliwości dochodzenia wyrównania na zasadach zgodnych z Konstytucją, uwzględniając różne okresy obowiązywania przepisów dotyczących urlopów i ekwiwalentów. NSA odrzucił zarzuty organu dotyczące naruszenia prawa materialnego i procesowego, w tym zarzut przekroczenia kompetencji przez WSA w zakresie kontroli konstytucyjności.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących ekwiwalentu za niewykorzystany urlop policjantów, stosowanie prawa UE i krajowego w kontekście orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego, kompetencje sądów administracyjnych w zakresie kontroli konstytucyjności.
Dotyczy specyficznej sytuacji policjantów zwolnionych ze służby przed konkretną datą i specyfiki przepisów ustawy o Policji. Wykładnia NSA może być pomocna w podobnych sprawach dotyczących innych służb mundurowych.
Zagadnienia prawne (3)
Czy przepis nowelizujący ustawę o Policji (art. 9 ust. 1) może stanowić przeszkodę do wypłaty wyrównania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop policjantowi zwolnionemu ze służby przed datą wejścia w życie wyroku Trybunału Konstytucyjnego stwierdzającego niekonstytucyjność poprzedniego przepisu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, przepis nowelizujący nie może stanowić przeszkody do wypłaty wyrównania, jeśli jego stosowanie prowadziłoby do naruszenia Konstytucji.
Uzasadnienie
NSA uznał, że wykładnia art. 9 ust. 1 ustawy nowelizującej powinna być prokonstytucyjna i nie może blokować dochodzenia należności zgodnych z Konstytucją, nawet jeśli organ administracji stosował przepisy obowiązujące w momencie wydawania decyzji.
Czy sąd administracyjny może odmówić zastosowania przepisu prawa materialnego z powodu jego 'wtórnej niekonstytucyjności' lub oczywistej niezgodności z Konstytucją, czy też jest to wyłączna kompetencja Trybunału Konstytucyjnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Sąd administracyjny ma obowiązek stosować Konstytucję bezpośrednio i dokonywać prokonstytucyjnej wykładni przepisów, nie ingerując w kompetencje Trybunału Konstytucyjnego.
Uzasadnienie
NSA wyjaśnił, że sędziowie są zobowiązani do stosowania Konstytucji i mają prawo dokonywać jej bezpośredniego stosowania oraz prokonstytucyjnej wykładni prawa, co nie jest ingerencją w kompetencje TK.
Od kiedy biegnie termin przedawnienia roszczenia o wyrównanie ekwiwalentu za niewykorzystany urlop, jeśli prawo do tego wyrównania wynika z wyroku Trybunału Konstytucyjnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Roszczenie aktywuje się z chwilą wejścia w życie wyroku Trybunału Konstytucyjnego, a termin przedawnienia biegnie od tej daty.
Uzasadnienie
NSA uznał, że przed wydaniem wyroku TK policjant nie mógł skutecznie dochodzić wyrównania, a roszczenie stało się wymagalne dopiero z dniem wejścia w życie wyroku TK.
Przepisy (19)
Główne
u.o.P. art. 114 § ust. 1 pkt 2
Ustawa o Policji
u.o.P. art. 115a
Ustawa o Policji
ustawa z 14 sierpnia 2020 r. art. 9 § ust. 1
Ustawa z dnia 14 sierpnia 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach dotyczących wsparcia służb mundurowych nadzorowanych przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych, o zmianie ustawy o Służbie Więziennej oraz niektórych innych ustaw
Konstytucja RP art. 66 § ust. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 31 § ust. 3 zdanie drugie
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Pomocnicze
k.p.a. art. 104 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 174 § pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 174 § pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 135
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 141 § § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.o.P. art. 107 § ust. 1
Ustawa o Policji
Konstytucja RP art. 190 § ust. 4
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 184
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 188 § pkt 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 178 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 8 § ust. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 193
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Argumenty
Skuteczne argumenty
WSA prawidłowo uchylił decyzję odmawiającą wypłaty wyrównania ekwiwalentu za niewykorzystany urlop, stosując zasady zgodne z Konstytucją. • Przepis nowelizujący ustawę o Policji nie może stanowić przeszkody do wypłaty należności zgodnych z Konstytucją. • Sąd administracyjny ma prawo do prokonstytucyjnej wykładni przepisów prawa.
Odrzucone argumenty
WSA naruszył prawo materialne, błędnie stosując lub interpretując art. 9 ust. 1 ustawy z 14 sierpnia 2020 r. • WSA naruszył prawo procesowe, odmawiając zastosowania art. 9 ust. 1 ustawy z 14 sierpnia 2020 r. • WSA dokonał kontroli konstytucyjności przepisu, co jest kompetencją Trybunału Konstytucyjnego. • Roszczenie o wyrównanie ekwiwalentu uległo przedawnieniu.
Godne uwagi sformułowania
wtórna niekonstytucyjność • prokonstytucyjna wykładnia prawa • zasady ustalania ekwiwalentu pieniężnego • istota corocznego płatnego urlopu • domniemanie konstytucyjności
Skład orzekający
Maciej Kobak
sprawozdawca
Olga Żurawska - Matusiak
członek
Tamara Dziełakowska
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących ekwiwalentu za niewykorzystany urlop policjantów, stosowanie prawa UE i krajowego w kontekście orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego, kompetencje sądów administracyjnych w zakresie kontroli konstytucyjności."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji policjantów zwolnionych ze służby przed konkretną datą i specyfiki przepisów ustawy o Policji. Wykładnia NSA może być pomocna w podobnych sprawach dotyczących innych służb mundurowych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia prawnego związanego z prawem do urlopu i jego ekwiwalentem, a także relacji między orzecznictwem Trybunału Konstytucyjnego a sądów administracyjnych. Pokazuje, jak sądy interpretują przepisy w kontekście ochrony praw obywatelskich.
“Policjanci walczą o ekwiwalent za urlop: NSA rozstrzyga spór z prawem i Konstytucją w tle.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Ta sprawa stanowi część linii orzeczniczej omawianej w naszych syntezach.
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.