III OSK 504/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny (NSA) rozpoznał skargę kasacyjną spółki lotniczej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (WSA) w Krakowie, który utrzymał w mocy decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO) w sprawie kosztów usunięcia 34 drzew uznanych za przeszkodę lotniczą. Spółka wnioskowała o zezwolenie na usunięcie drzew, a organy administracji ostatecznie obciążyły ją kosztami, uznając, że drzewa stały się przeszkodą w związku z rozbudową lotniska. WSA oddalił skargę spółki, argumentując, że drzewa (w wieku 80-50 lat, a śliwy 20-30 lat) nie mogły być celowo pielęgnowane przez właścicieli działki w celu stworzenia przeszkody lotniczej, a ich uznanie za przeszkodę musiało wynikać z rozbudowy lotniska. NSA uznał jednak, że zarówno organy, jak i WSA wadliwie oceniły stan faktyczny. Sąd kasacyjny podkreślił, że kluczowe dla rozstrzygnięcia jest ustalenie, czy drzewa stały się przeszkodą w wyniku działań właściciela (sadzenie, brak pielęgnacji) czy rozbudowy lotniska, co regulują różne przepisy Prawa lotniczego (art. 874 i 875). NSA stwierdził, że materiał dowodowy nie pozwalał na jednoznaczne ustalenie tych okoliczności, a ocena WSA dotycząca cyklu życiowego drzew i związku przyczynowo-skutkowego z rozbudową lotniska była niepoparta dowodami. W związku z tym, NSA uchylił zaskarżony wyrok WSA oraz decyzje organów administracji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji, wskazując na konieczność uzupełnienia materiału dowodowego, w tym dokumentacji lokalizacyjnej lotniska oraz wyjaśnień właścicieli działki dotyczących pielęgnacji drzew. Rozstrzygnięto również o kosztach postępowania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalanie odpowiedzialności za koszty usunięcia przeszkód lotniczych, interpretacja przepisów Prawa lotniczego dotyczących drzew jako przeszkód, znaczenie dokładnego ustalenia stanu faktycznego w postępowaniu administracyjnym.
Dotyczy specyficznej sytuacji związanej z prawem lotniczym i drzewami jako przeszkodami. Wymaga analizy konkretnych okoliczności faktycznych.
Zagadnienia prawne (2)
Kto ponosi koszty usunięcia drzew stanowiących przeszkodę lotniczą, gdy stały się one przeszkodą w związku z rozbudową lotniska?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Koszty usunięcia drzew stanowiących przeszkodę lotniczą w wyniku budowy, rozbudowy lub zmiany cech lotniska ponosi zarządzający lotniskiem. W przypadku, gdy drzewa zostały posadzone lub pielęgnowane wbrew przepisom, koszty ponosi właściciel nieruchomości.
Uzasadnienie
Sąd kasacyjny wskazał, że przepisy Prawa lotniczego (art. 874 i 875) rozróżniają sytuacje, w których koszty usunięcia przeszkód lotniczych obciążają właściciela (np. z powodu niewłaściwej uprawy) lub zarządzającego lotniskiem (np. w związku z rozbudową). Kluczowe jest ustalenie związku przyczynowo-skutkowego między działaniami właściciela lub rozbudową lotniska a powstaniem przeszkody.
Czy ocena stanu faktycznego przez sąd pierwszej instancji, dotycząca wieku drzew i ich związku z rozbudową lotniska, była wystarczająco udokumentowana i logiczna?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, ocena stanu faktycznego przez WSA była wadliwa i nieznajdująca oparcia w zgromadzonym materiale dowodowym, zwłaszcza w zakresie ustalenia braku intencjonalnego sadzenia lub pielęgnacji drzew przez właścicieli oraz związku przyczynowo-skutkowego z rozbudową lotniska.
Uzasadnienie
NSA uznał, że argumentacja WSA dotycząca cyklu życiowego drzew owocowych oraz hipotetyczne wnioski o rozbudowie lotniska były oderwane od materiału dowodowego. Brak było dokumentacji potwierdzającej daty powstania powierzchni ograniczających przeszkody i związek rozbudowy lotniska z powstaniem przeszkody.
Przepisy (9)
Główne
u.p.l. art. 87⁵ § ust 1 pkt 2
Ustawa z dnia 3 lipca 2002 r. Prawo lotnicze
W przypadku rozbudowy lub zmiany cech lotniska, koszty usunięcia przeszkody lotniczej w postaci drzewa ponosi zarządzający lotniskiem.
Pomocnicze
u.p.l. art. 874 § ust 1
Ustawa z dnia 3 lipca 2002 r. Prawo lotnicze
Zabrania się sadzenia, uprawy lub dopuszczania do wzrostu drzew stanowiących przeszkodę lotniczą. Właściciel ponosi koszty usunięcia takich drzew.
u.p.l. art. 82 § ust 1 pkt 7 lit. a)
Ustawa z dnia 3 lipca 2002 r. Prawo lotnicze
Podstawa prawna wydania zezwolenia na usunięcie drzew.
k.p.a. art. 104
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
u.p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c)
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa uchylenia decyzji lub postanowienia w przypadku naruszenia przepisów postępowania.
u.p.p.s.a. art. 188
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa uchylenia zaskarżonego wyroku.
u.p.p.s.a. art. 135
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa uchylenia decyzji organu pierwszej instancji.
u.p.p.s.a. art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa orzekania o kosztach postępowania sądowego.
u.p.p.s.a. art. 205 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa zasądzenia zwrotu kosztów postępowania.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie przepisów postępowania przez WSA, w tym art. 7, 77, 80, 11 k.p.a. poprzez brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego, wadliwą ocenę dowodów oraz brak wyjaśnienia stronom zasadności przesłanek. • Naruszenie przepisów postępowania przez WSA, w tym art. 106 § 3, 5 u.p.p.s.a. w zw. z art. 231 k.p.c. poprzez uznanie domniemania, że drzewa stały się przeszkodą lotniczą w skutek rozbudowy lotniska, mimo braku dowodów. • Naruszenie przepisów postępowania przez WSA, w tym art. 106 § 4 u.p.p.s.a. poprzez wydanie rozstrzygnięcia w oparciu o wybiórczo oceniony materiał dowodowy. • Błędne zastosowanie art. 875 ust. 1 pkt 2 u.p.l. w sytuacji, gdy nie ziszczyły się przesłanki do jego stosowania. • Błędna wykładnia art. 874 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 u.p.l.
Godne uwagi sformułowania
nie można uznać, że współwłaściciele działki intencjonalnie sadzili i pielęgnowali drzewa, które stanowić mogą przeszkodę lotniczą. • nie trzeba specjalnej wiedzy dendrologicznej, by stwierdzić, że drzewa owocowe rosną przez pewien tylko okres czasu i po osiągnięciu określonej wielkości ich wzrost ustaje bądź jest nieznaczny. • fakt rozbudowy i sukcesywnych zmian cech [...] lotniska [...] jest powszechnie znany i nie wymaga dowodzenia. • nie znajduje ono oparcia w zgromadzonym materiale dowodowym, zwłaszcza co do stwierdzenia braku intencjonalnego sadzenia przez właścicieli drzew czy też braku ich pielęgnacji. • Za niepoparte jakimkolwiek materiałem dowodowym, ani też niewynikające z wiedzy i doświadczenia życiowego, należy uznać wywody dotyczące cyklu życiowego drzew owocowych. • Za całkowicie oderwane od zebranego w sprawie materiału dowodowego należy uznać również rozważania Sądu Wojewódzkiego w przedmiocie wystąpienia związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy budową/rozbudową lotniska a uznaniem drzew za przeszkody lotnicze.
Skład orzekający
Tamara Dziełakowska
przewodniczący
Ireneusz Dukiel
sprawozdawca
Zbigniew Ślusarczyk
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalanie odpowiedzialności za koszty usunięcia przeszkód lotniczych, interpretacja przepisów Prawa lotniczego dotyczących drzew jako przeszkód, znaczenie dokładnego ustalenia stanu faktycznego w postępowaniu administracyjnym."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji związanej z prawem lotniczym i drzewami jako przeszkodami. Wymaga analizy konkretnych okoliczności faktycznych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy praktycznego problemu kosztów związanych z rozwojem infrastruktury lotniczej i kolizji z przyrodą, a także pokazuje, jak ważne jest dokładne badanie stanu faktycznego przez sądy administracyjne.
“Kto zapłaci za wycinkę drzew na drodze do rozwoju lotniska? NSA wyjaśnia zasady.”
Sektor
transport
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.