Orzeczenie · 2025-02-18

III OSK 483/24

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Data

2025-02-18

NSAAdministracyjneWysokansa

zmiana granic gminzbiorowe zaopatrzenie w wodęzbiorowe odprowadzanie ściekówzezwoleńpostępowanie administracyjneSKONSAWSAsukcesja prawnaprawo administracyjne

Podsumowanie

Przejdź do pełnego tekstu

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej spółki [...] Sp. z o.o. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, który oddalił jej skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Koszalinie. SKO stwierdziło nieważność decyzji Burmistrza Mielna z dnia 2 grudnia 2022 r., która zmieniała zezwolenie na prowadzenie zbiorowego zaopatrzenia w wodę i zbiorowego odprowadzania ścieków. Zmiana ta polegała na wykluczeniu z obszaru działalności spółki miejscowości Łazy, która na mocy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 25 lipca 2022 r. została wyłączona z gminy Mielno i włączona do gminy Sianów. SKO uznało, że Burmistrz Mielna nie miał podstaw do takiej zmiany, gdyż naruszała ona zasadę praworządności i przepisy dotyczące sukcesji praw i obowiązków po zmianie granic gmin (art. 4eb ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym). WSA w Szczecinie podzielił to stanowisko, uznając, że decyzja Burmistrza była dotknięta wadą rażącego naruszenia prawa (art. 156 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego). Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 18 lutego 2025 r. oddalił skargę kasacyjną spółki. Sąd uznał, że WSA prawidłowo ocenił, iż decyzja Burmistrza Mielna była rażąco wadliwa, ponieważ naruszała zasadę sukcesji uniwersalnej wynikającą z art. 4eb ust. 1 u.s.g. Zmiana zezwolenia w sposób wykluczający obszar, który przeszedł do innej gminy, uniemożliwiała gminie przejmującej realizację podstawowych zadań własnych, takich jak gospodarka wodno-ściekowa. NSA podkreślił, że przepisy te mają na celu zapewnienie ciągłości realizacji tych zadań dla społeczności lokalnych. Sąd nie dopatrzył się również naruszeń przepisów postępowania ani prawa materialnego, wskazując, że Sąd I instancji prawidłowo zinterpretował i zastosował przepisy dotyczące sukcesji praw i obowiązków po zmianie granic gmin.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka

Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących sukcesji praw i obowiązków po zmianie granic gmin, zwłaszcza w kontekście zezwoleń na prowadzenie działalności komunalnej (wodociągi, kanalizacja). Potwierdzenie, że zmiana granic gmin nie może prowadzić do naruszenia ciągłości świadczenia usług publicznych.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji zmiany granic gmin i wpływu na istniejące zezwolenia. Kluczowe jest zastosowanie art. 4eb ust. 1 u.s.g.

Zagadnienia prawne (2)

Czy organ administracji publicznej może zmienić zezwolenie na prowadzenie zbiorowego zaopatrzenia w wodę i zbiorowego odprowadzania ścieków, wykluczając z obszaru działalności część gminy, która została włączona do innej gminy na mocy rozporządzenia Rady Ministrów?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, taka zmiana stanowi rażące naruszenie prawa, ponieważ narusza zasadę sukcesji praw i obowiązków wynikającą z art. 4eb ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, która ma na celu zapewnienie ciągłości realizacji zadań gminy.

Uzasadnienie

Zmiana zezwolenia przez wykluczenie obszaru, który przeszedł do innej gminy, narusza zasadę sukcesji praw i obowiązków po zmianie granic administracyjnych. Gmina przejmująca powinna kontynuować realizację zadań własnych, w tym wodno-ściekowych, na przejętym terenie. Działanie organu uniemożliwia gminie przejęcie tych zadań i narusza ciągłość ich świadczenia dla mieszkańców.

Czy decyzja Burmistrza Mielna z dnia 2 grudnia 2022 r. o zmianie zezwolenia na prowadzenie zbiorowego zaopatrzenia w wodę i zbiorowego odprowadzania ścieków, poprzez wykluczenie obszaru Łazów, była obarczona wadą stwierdzenia nieważności z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. (wydanie decyzji z rażącym naruszeniem prawa)?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, decyzja ta była dotknięta rażącym naruszeniem prawa, ponieważ naruszała przepisy dotyczące sukcesji praw i obowiązków po zmianie granic gmin.

Uzasadnienie

Decyzja Burmistrza Mielna, która wykluczyła z obszaru działalności spółki miejscowość Łazy po jej włączeniu do innej gminy, naruszyła art. 4eb ust. 1 u.s.g. Zgodnie z tym przepisem, gmina przejmująca wstępuje we wszystkie prawa i obowiązki na przejętym obszarze, w tym wynikające z zezwoleń. Zmiana zezwolenia w sposób uniemożliwiający realizację tych zadań przez gminę przejmującą stanowi rażące naruszenie prawa.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Oddalono skargę

Oddalono skargę kasacyjną od wyroku WSA w Szczecinie, który utrzymał w mocy decyzję SKO stwierdzającą nieważność decyzji Burmistrza Mielna.

Przepisy (19)

Główne

k.p.a. art. 156 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

Organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa. W niniejszej sprawie stwierdzono rażące naruszenie prawa.

u.s.g. art. 4eb § 1

Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym

W przypadku zmiany granic gmin, gmina przejmująca wstępuje we wszystkie prawa i obowiązki gminy na tym obszarze, w tym wynikające z zezwoleń, koncesji oraz innych aktów administracyjnych. Jest to kluczowy przepis dotyczący sukcesji praw i obowiązków.

Pomocnicze

k.p.a. art. 155

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

Organ administracji publicznej może zmienić decyzję ostateczną, jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się temu i przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony. W niniejszej sprawie przepisy szczególne (art. 4eb ust. 1 u.s.g.) sprzeciwiały się zmianie zezwolenia w sposób naruszający sukcesję prawną.

k.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada prawdy obiektywnej.

k.p.a. art. 6

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada praworządności.

k.p.a. art. 77 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.

k.p.a. art. 80

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada swobodnej oceny dowodów.

u.z.z.w. art. 16 § 1

Ustawa z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków

Podstawa wydania pierwotnego zezwolenia.

u.z.z.w. art. 18 § 3

Ustawa z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków

Zakres zmian decyzji zezwalającej.

u.z.z.w. art. 18c

Ustawa z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków

Obowiązek zgłaszania zmian danych w zezwoleniu.

u.z.z.w. art. 18d

Ustawa z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków

Kompetencja organu do odmowy wydania, zmiany lub cofnięcia zezwolenia.

u.s.g. art. 4 § 1

Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym

Podstawa do wydania rozporządzenia o zmianie granic gmin.

u.s.g. art. 7 § 1

Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym

Zadania własne gminy, w tym związane z gospodarką wodno-ściekową.

p.p.s.a. art. 183 § 1