III OSK 46/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi kasacyjnej wniesionej przez funkcjonariusza Straży Pożarnej (T. G.) od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który oddalił jego skargę na postanowienie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji. Minister odmówił wszczęcia postępowania w sprawie zmiany ostatecznej decyzji dotyczącej nieuwzględnienia odwołania od opinii o służbie funkcjonariusza, powołując się na art. 61a k.p.a. Skarżący uważał, że opinia o służbie i decyzja o nieuwzględnieniu odwołania od niej są decyzjami administracyjnymi, które można zmienić w trybie art. 155 k.p.a. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając sprawę, oparł się na swoim wcześniejszym prawomocnym postanowieniu z dnia 24 maja 2022 r. (sygn. akt III OSK 949/21). W tym postanowieniu NSA stwierdził, że opinia o służbie funkcjonariusza Straży Pożarnej, wydana po zakończeniu stosunku służbowego, jest aktem wiedzy opisującym przebieg służby i zawierającym ocenę, a nie decyzją administracyjną w rozumieniu art. 104 k.p.a. Opinia taka nie wywołuje bezpośrednich skutków prawnych i nie podlega kontroli sądów administracyjnych. W związku z tym, akt nazwany decyzją o nieuwzględnieniu odwołania od opinii również nie jest decyzją administracyjną, a wszczęcie postępowania w trybie art. 155 k.p.a. jest prawnie niedopuszczalne. NSA podkreślił, że jest związany swoim wcześniejszym prawomocnym orzeczeniem zgodnie z art. 170 p.p.s.a. Wobec tego, odmowa wszczęcia postępowania przez organ była zasadna, a skarga kasacyjna, która kwestionowała tę odmowę i błędną wykładnię przepisów, nie zasługiwała na uwzględnienie. Sąd oddalił skargę kasacyjną.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie utrwalonej linii orzeczniczej NSA dotyczącej charakteru opinii o służbie funkcjonariuszy służb mundurowych i braku możliwości ich kwestionowania w trybie administracyjnym i sądowym.
Dotyczy specyficznej kategorii opinii o służbie funkcjonariuszy Straży Pożarnej, ale zasada może być stosowana do podobnych opinii w innych służbach mundurowych.
Zagadnienia prawne (3)
Czy opinia o służbie funkcjonariusza Straży Pożarnej oraz decyzja o nieuwzględnieniu odwołania od tej opinii mogą być uznane za decyzje administracyjne w rozumieniu Kodeksu postępowania administracyjnego i Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, opinia o służbie jest aktem wiedzy, a nie decyzją administracyjną, która kształtuje prawa lub obowiązki. Decyzja o nieuwzględnieniu odwołania od takiej opinii również nie jest decyzją administracyjną podlegającą kontroli sądowej.
Uzasadnienie
Opinia o służbie jest oceną bezpośredniego przełożonego, nie wywołuje bezpośrednich skutków prawnych i nie jest wynikiem zastosowania normy prawnej. Nie spełnia cech decyzji administracyjnej z art. 104 k.p.a. Użycie terminologii administracyjnej w przepisach wykonawczych nie zmienia jej charakteru.
Czy możliwe jest wszczęcie postępowania w sprawie zmiany lub uchylenia opinii o służbie funkcjonariusza Straży Pożarnej w trybie art. 155 k.p.a. (zmiana decyzji ostatecznej)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, ponieważ opinia o służbie nie jest decyzją administracyjną, nie można jej zmienić ani uchylić w trybie art. 155 k.p.a.
Uzasadnienie
Tryb art. 155 k.p.a. dotyczy zmiany decyzji ostatecznych. Skoro opinia o służbie nie jest decyzją administracyjną, nie może być przedmiotem postępowania w trybie art. 155 k.p.a. Odmowa wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a k.p.a. była zatem uzasadniona.
Czy postanowienie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie zmiany opinii o służbie podlega kontroli sądu administracyjnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, ponieważ sama opinia o służbie nie podlega kontroli sądowej, postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania w jej sprawie również nie jest przedmiotem kontroli sądu administracyjnego.
Uzasadnienie
Sądy administracyjne kontrolują akty i czynności wymienione w art. 3 § 2 p.p.s.a. Opinia o służbie i związane z nią rozstrzygnięcia nie mieszczą się w tym katalogu.
Przepisy (23)
Główne
p.p.s.a. art. 170
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Orzeczenia prawomocne wiążą inne sądy i organy.
p.p.s.a. art. 183 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
NSA rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej.
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do oddalenia skargi kasacyjnej.
ustawa o PSP art. 48 § 1
Ustawa z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej
Podstawa wydania opinii o służbie.
k.p.a. art. 61a § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Odmowa wszczęcia postępowania.
k.p.a. art. 155
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Zmiana lub uchylenie decyzji ostatecznej.
rozporządzenie art. 9 § 5
Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 19 września 2001 r. w sprawie świadectw służby i opinii o służbie strażaków Państwowej Straży Pożarnej
Decyzja wyższego przełożonego w sprawie odwołania jest ostateczna.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 3 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres kontroli sądów administracyjnych.
p.p.s.a. art. 3 § 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Wyłączenia spod kontroli sądów administracyjnych.
p.p.s.a. art. 141 § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Wymogi uzasadnienia wyroku.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do oddalenia skargi.
p.p.s.a. art. 61a § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do odmowy wszczęcia postępowania.
p.p.s.a. art. 155
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zmiana lub uchylenie decyzji ostatecznej.
ustawa o PSP art. 48 § 2
Ustawa z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej
Podstawa wydania rozporządzenia wykonawczego.
ustawa o PSP art. 36a
Ustawa z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej
Dotyczy opinii służbowej (inna instytucja niż opinia o służbie).
k.p.a. art. 16
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada stabilności decyzji.
k.p.a. art. 138 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Utrzymanie w mocy decyzji.
k.p.a. art. 127 § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania.
k.p.a. art. 144
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Stosowanie przepisów do postanowień.
k.p.a. art. 104
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Definicja decyzji administracyjnej.
k.p.a. art. 3 § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Wyłączenia spod stosowania k.p.a.
ustawa COVID-19 art. 15zzs4 § 1
Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych
Rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym.
ustawa COVID-19 art. 15zzs4 § 3
Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych
Rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Opinia o służbie funkcjonariusza Straży Pożarnej nie jest decyzją administracyjną w rozumieniu k.p.a. i p.p.s.a. • Opinia o służbie nie podlega kontroli sądów administracyjnych. • Nie jest możliwe wszczęcie postępowania w trybie art. 155 k.p.a. w celu zmiany lub uchylenia opinii o służbie. • NSA jest związany swoim wcześniejszym prawomocnym orzeczeniem w podobnej sprawie (III OSK 949/21).
Odrzucone argumenty
Argumenty skarżącego o tożsamości opinii o służbie z decyzją administracyjną i możliwości jej zmiany w trybie art. 155 k.p.a. • Zarzuty naruszenia prawa materialnego i procesowego przez Sąd pierwszej instancji.
Godne uwagi sformułowania
opinie służbowe należy kwalifikować jako akty o charakterze wewnętrznym, wynikające z podległości służbowej pracownika, tj. akty nieobjęte rygorami postępowania administracyjnego. • Opinia służbowa stanowi jedynie ocenę - stan wiedzy przełożonego o określonych cechach opiniowanego. Jest ona zatem oświadczeniem wiedzy nie zaś oświadczeniem woli, za które powszechnie uznaje się decyzję administracyjną. • akt nazwany decyzją i wydany na podstawie § 9 ust. 5 rozporządzenia z 19 września 2001 r. nie odpowiada cechom decyzji w rozumieniu art. 104 k.p.a. (art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a.), gdyż nie jest aktem woli organu i nie rozstrzyga sprawy administracyjnej, nie kształtuje bezpośrednio i jednostronnie prawa lub obowiązków jednostki.
Skład orzekający
Rafał Stasikowski
przewodniczący sprawozdawca
Małgorzata Masternak - Kubiak
sędzia
Dariusz Chaciński
sędzia del. WSA
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie utrwalonej linii orzeczniczej NSA dotyczącej charakteru opinii o służbie funkcjonariuszy służb mundurowych i braku możliwości ich kwestionowania w trybie administracyjnym i sądowym."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej kategorii opinii o służbie funkcjonariuszy Straży Pożarnej, ale zasada może być stosowana do podobnych opinii w innych służbach mundurowych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego dla funkcjonariuszy służb mundurowych – możliwości kwestionowania opinii o służbie. Choć orzeczenie potwierdza utrwaloną linię, jest istotne dla zrozumienia granic kontroli sądowej nad aktami wewnętrznymi.
“Opinia o służbie strażaka – czy można ją podważyć w sądzie? NSA wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.