Orzeczenie · 2025-12-10

III OSK 449/23Uchyla wyrok naruszenie prawa powiat szkoła

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2025-12-10
NSAAdministracyjneWysokansa
samorząd terytorialnyoświataprawo oświatoweprawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymiuchwałaorgan prowadzącydyrektor szkołynieobecność dyrektoranieobsadzone stanowiskonaruszenie prawa

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu stwierdził nieważność uchwały Zarządu Powiatu w sprawie wyznaczenia nauczyciela do zastępowania dyrektora szkoły, uznając, że przepis art. 68 ust. 9 Prawa oświatowego ma zastosowanie jedynie w przypadku nieobecności dyrektora, a nie jego nieobsadzonego stanowiska. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną Zarządu Powiatu, zgodził się z WSA co do wadliwej wykładni art. 68 ust. 9 Prawa oświatowego przez Zarząd Powiatu, podkreślając, że przepis ten nie może być stosowany, gdy stanowisko dyrektora jest nieobsadzone. Jednakże NSA uchylił wyrok WSA, wskazując na naruszenie art. 82 ust. 1 ustawy o samorządzie powiatowym. Zgodnie z tym przepisem, nieważności uchwały organu powiatu nie stwierdza się po upływie roku od jej podjęcia, chyba że uchwała była aktem prawa miejscowego lub nie została przedłożona w terminie. Ponieważ uchwała Zarządu Powiatu nie była aktem prawa miejscowego i upłynął rok od jej podjęcia, NSA, działając na podstawie art. 147 § 1 P.p.s.a. w związku z art. 188 P.p.s.a., uchylił wyrok WSA i stwierdził, że uchwała została wydana z naruszeniem prawa, zamiast stwierdzać jej nieważność. Sąd odstąpił również od zasądzenia kosztów postępowania kasacyjnego.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących zastępowania dyrektora szkoły w przypadku nieobsadzonego stanowiska oraz stosowania terminu do stwierdzania nieważności uchwał organów powiatu.

Ograniczenia stosowania

Sprawa dotyczy specyficznej sytuacji związanej z przepisami Prawa oświatowego i ustawy o samorządzie powiatowym, a także okresu pandemii COVID-19.

Zagadnienia prawne (2)

Czy przepis art. 68 ust. 9 Prawa oświatowego, regulujący zastępowanie nieobecnego dyrektora szkoły, może być stosowany w sytuacji, gdy stanowisko dyrektora jest nieobsadzone?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, przepis art. 68 ust. 9 Prawa oświatowego ma zastosowanie wyłącznie w przypadku nieobecności dyrektora, a nie w sytuacji, gdy stanowisko dyrektora jest nieobsadzone.

Uzasadnienie

Sąd pierwszej instancji oraz Naczelny Sąd Administracyjny zgodnie uznały, że art. 68 ust. 9 Prawa oświatowego jasno stanowi, iż dotyczy on sytuacji nieobecności dyrektora, a nie nieobsadzenia stanowiska. W przypadku nieobsadzonego stanowiska dyrektora, zastosowanie znajduje art. 63 ust. 10 Prawa oświatowego, który nakazuje powierzenie stanowiska w drodze konkursu.

Czy uchwała organu powiatu, która została podjęta z naruszeniem prawa, może zostać unieważniona po upływie roku od jej podjęcia?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, zgodnie z art. 82 ust. 1 ustawy o samorządzie powiatowym, nie stwierdza się nieważności uchwały organu powiatu po upływie jednego roku od dnia jej podjęcia, chyba że uchwała była aktem prawa miejscowego lub nie została przedłożona w terminie.

Uzasadnienie

NSA stwierdził, że WSA naruszył art. 82 ust. 1 ustawy o samorządzie powiatowym, unieważniając uchwałę po upływie rocznego terminu. Ponieważ uchwała nie była aktem prawa miejscowego i upłynął rok od jej podjęcia, sąd powinien był orzec o niezgodności uchwały z prawem, a nie o jej nieważności.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Uchylono decyzję
Zaskarżony wyrok został uchylony, a uchwała Zarządu Powiatu została stwierdzona jako wydana z naruszeniem prawa. Nie stwierdzono jednak jej nieważności z powodu upływu rocznego terminu.

Przepisy (11)

Główne

u.s.p. art. 79 § ust.1 i 4

Ustawa o samorządzie powiatowym

Naruszenie przepisów wyznaczających kompetencję do podejmowania uchwał stanowi istotne naruszenie prawa.

u.s.p. art. 82 § ust.1

Ustawa o samorządzie powiatowym

Nie stwierdza się nieważności uchwały organu powiatu po upływie jednego roku od dnia jej podjęcia, chyba że uchwała była aktem prawa miejscowego lub nie została przedłożona w terminie.

Prawo oświatowe art. 68 § ust.9

Ustawa Prawo oświatowe

W przypadku nieobecności dyrektora szkoły lub placówki zastępuje go wicedyrektor, a w szkołach i placówkach, w których nie utworzono stanowiska wicedyrektora - inny nauczyciel tej szkoły lub placówki wyznaczony przez organ prowadzący. Przepis ten ma zastosowanie wyłącznie do sytuacji nieobecności, a nie nieobsadzenia stanowiska dyrektora.

Prawo oświatowe art. 68 § ust.9

Ustawa Prawo oświatowe

W przypadku nieobecności dyrektora szkoły lub placówki zastępuje go wicedyrektor, a w szkołach i placówkach, w których nie utworzono stanowiska wicedyrektora - inny nauczyciel tej szkoły lub placówki wyznaczony przez organ prowadzący. Przepis ten ma zastosowanie wyłącznie do sytuacji nieobecności, a nie nieobsadzenia stanowiska dyrektora.

P.p.s.a. art. 147 § § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, stwierdza ich nieważność lub niezgodność z prawem.

Pomocnicze

u.s.p. art. 83 § ust.1

Ustawa o samorządzie powiatowym

Prawo oświatowe art. 63 § ust.10

Ustawa Prawo oświatowe

W przypadku gdy stanowisko dyrektora szkoły pozostaje nieobsadzone, niezbędne jest jego powierzenie osobie wyłonionej w drodze konkursu.

P.p.s.a. art. 188

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 193

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądamiami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 207 § § 2

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 20 marca 2020 r. w sprawie szczególnych rozwiązań w okresie czasowego ograniczenia funkcjonowania jednostek systemu oświaty w związku z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19 art. 11ha § ust. 1 pkt 2

W przypadku konieczności obsadzenia stanowiska dyrektora jednostki systemu oświaty przed dniem 2 września 2021 r. organ prowadzący mógł powierzyć pełnienie obowiązków dyrektora jednostki systemu oświaty wicedyrektorowi, a w jednostce, w której nie ma wicedyrektora - nauczycielowi tej jednostki, po uzyskaniu pozytywnej opinii organu sprawującego nadzór pedagogiczny oraz po zasięgnięciu opinii rady pedagogicznej i rady szkoły lub placówki, jednak nie dłużej niż do dnia 31 sierpnia 2022 r.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zarząd Powiatu naruszył art. 68 ust. 9 Prawa oświatowego, stosując go do sytuacji nieobsadzonego stanowiska dyrektora. • WSA naruszył art. 82 ust. 1 ustawy o samorządzie powiatowym, unieważniając uchwałę po upływie rocznego terminu.

Odrzucone argumenty

Argument Zarządu Powiatu o konieczności wyznaczenia nauczyciela do zastępowania dyrektora w celu uniknięcia paraliżu organizacyjnego i umożliwienia zwołania rady pedagogicznej. • Argument Zarządu Powiatu o błędnej wykładni art. 68 ust. 9 Prawa oświatowego przez Sąd pierwszej instancji.

Godne uwagi sformułowania

przepis ten znajduje zastosowanie wyłącznie w takich sytuacjach, gdy stanowisko dyrektora szkoły jest obsadzone a jedynie jest on nieobecny w pracy. • nie można stosować w przypadku, gdy w danej szkole żadna osoba nie pełni obowiązków dyrektora • nie stwierdza się nieważności uchwały organu powiatu po upływie jednego roku od dnia jej podjęcia

Skład orzekający

Mirosław Wincenciak

przewodniczący

Artur Kuś

członek

Kazimierz Bandarzewski

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zastępowania dyrektora szkoły w przypadku nieobsadzonego stanowiska oraz stosowania terminu do stwierdzania nieważności uchwał organów powiatu."

Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznej sytuacji związanej z przepisami Prawa oświatowego i ustawy o samorządzie powiatowym, a także okresu pandemii COVID-19.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest ścisłe przestrzeganie przepisów proceduralnych, nawet w sytuacjach kryzysowych, oraz jak sądy interpretują przepisy dotyczące obsady stanowisk kierowniczych w szkołach.

“Nawet w chaosie pandemii, prawo musi być przestrzegane: NSA o obsadzie dyrektora szkoły.”

Sektor

edukacja

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst