Lexedit
Wróć do analizy orzeczenia
Pełny tekst orzeczenia

III OSK 440/25

Oryginalna, niezmieniona treść orzeczenia. Jeżeli chcesz przeczytać analizę (zagadnienia prawne, podstawa prawna, argumentacja, rozstrzygnięcie), wróć do strony orzeczenia.

III OSK 440/25 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2026-06-12
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-03-07
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Paweł Mierzejewski /sprawozdawca/
Sławomir Wojciechowski
Wojciech Jakimowicz /przewodniczący/
Symbol z opisem
6480
Hasła tematyczne
Dostęp do informacji publicznej
Sygn. powiązane
II SA/Wa 70/24 - Wyrok WSA w Warszawie z 2024-11-04
Skarżony organ
Dyrektor Szkoły
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 902
art. 5 ust. 2
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.
Dz.U. 2026 poz 143
art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Wojciech Jakimowicz Sędziowie: Sędzia NSA Sławomir Wojciechowski Sędzia del. WSA Paweł Mierzejewski (sprawozdawca) po rozpoznaniu w dniu 12 czerwca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 listopada 2024 r., sygn. akt II SA/Wa 70/24 w sprawie ze skargi M. S. na decyzję Dyrektora [...] Liceum Ogólnokształcącego im. [...] w W. z dnia [...] listopada 2023 r. nr [...] w przedmiocie odmowy dostępu do informacji publicznej oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 4 listopada 2024 r., sygn. akt II SA/Wa 70/24, po rozpoznaniu sprawy ze skargi M. S. (dalej jako "skarżąca") na decyzję Dyrektora [...] Liceum Ogólnokształcącego im. [...] w W. (dalej "Dyrektor" albo "organ") z dnia [...] listopada 2023 r. nr [...] w przedmiocie odmowy dostępu do informacji publicznej, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 935), dalej jako "P.p.s.a.", oddalił wniesioną skargę.
U podstaw rozstrzygnięcia wydanego przez Sąd pierwszej instancji legły następujące ustalenia oraz ocena prawna.
Skarżąca wnioskiem z dnia 26 sierpnia 2022 r. zwróciła się do Dyrektora w trybie regulowanym ustawą z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 902 ze zm.), dalej jako "u.d.i.p.", o udostępnienie w formie kserokopii:
- protokołów wszystkich rocznych egzaminów klasyfikacyjnych przeprowadzonych w Liceum w roku szkolnym 2021/2022;
- zestawów pytań zadanych na wszystkich sprawdzianach, testach i klasówkach z biologii przeprowadzonych w Liceum w klasach maturalnych w roku szkolnym 2021-2022, z podaniem daty ich przeprowadzenia (ewentualnie - jednej reprezentatywnej kopii każdej z tych prac pisemnych);
- informacji o kwalifikacjach nauczycieli J. K. oraz A. O.
Dyrektor pismem z dnia 12 września 2022 r. poinformował skarżącą, że wnioskowana informacja ma charakter informacji publicznej przetworzonej, wobec czego wezwał skarżącą do wykazania, w terminie 7 dni, szczególnie istotnego interesu publicznego w jej pozyskaniu. W ocenie Dyrektora żądanie dotyczy niewielkiej liczby osób, ale wymaga przejrzenia pod kątem ewentualnego ograniczenia informacji publicznej ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy (art. 5 ust. 2 u.d.i.p.). To przekłada się na konieczność poniesienia przez Liceum dodatkowych nakładów, w tym pozyskania, np. zgody osoby której dane dotyczą, co skutkuje koniecznością oddelegowania do tej pracy co najmniej pracownika.
Skarżąca pismem z dnia 15 września 2022 r. zmodyfikowała wniosek o informację publiczną w ten sposób, że w pkt 1 wniosła o przesłanie kopii wszystkich protokołów rocznych egzaminów klasyfikacyjnych przeprowadzonych w Liceum w klasach maturalnych w roku szkolnym 2021/2022 (bez załączników w postaci arkuszy egzaminacyjnych), a w pkt 2 usunęła żądanie wskazania daty ich przeprowadzenia. Skarżąca wskazała ponadto, że z protokołu kontroli przeprowadzonej w Liceum w lipcu 2022 r., którego kopię otrzymała z Kuratorium Oświaty, wynika, że przeprowadzono 11 egzaminów klasyfikacyjnych na poziomie klasy maturalnej. Skopiowanie więc 11 protokołów (każdy liczący ok. 1-2 stron), zestawów pytań ze sprawdzianów ograniczonych do jednego przedmiotu, przeprowadzonych w jednym roku szkolnym i informacji dotyczących kwalifikacji jedynie dwóch nauczycielek nie może zdezorganizować pracy profesjonalnie zarządzanej szkoły, w której powyższe informacje znajdują się niejako "pod ręką". Tym samym żądana informacja nie może być potraktowana, jako przetworzona, gdyż jej przygotowanie zajmie ok. 50 minut. Orzecznictwo sądów administracyjnych potwierdza ponadto, że załatwienie ww. wniosku wymaga wykonania zwykłych czynności technicznych związanych z przeglądaniem i kopiowaniem dokumentów, bez ich ponadstandardowej analizy, intelektualnego nakładu pracy, sporządzenia zestawień statystycznych, opracowań, obliczeń, ekspertyz, itp., więc wniosek ten nie może być zakwalifikowany jako żądanie udostępnienia informacji publicznej przetworzonej.
Dyrektor pismem z dnia 3 października 2022 r. poinformował skarżącą odnośnie do:
- pkt 1 wniosku, że oceny są jawne dla ucznia i jego rodziców (art. 44e pkt 2 ustawy o systemie oświaty), a protokół z egzaminu klasyfikacyjnego stanowi załącznik do arkusza ocen ucznia (§ 15 ust. 11 rozporządzenia MEN w sprawie oceniania, klasyfikowania i promowania uczniów i słuchaczy w szkołach publicznych); z uwagi na wysokie prawdopodobieństwo identyfikacji osoby, której dotyczą protokoły, odmówiono na mocy art. 16 u.d.i.p. udostępnienia tej informacji, powołując się na ograniczenia zawarte w art. 5 ust. 2 u.d.i.p.;
- pkt 2 wniosku, że nie jest możliwe udostępnienie zestawu pytań zadanych na sprawdzianach, testach i klasówkach z biologii w roku szkolnym 2021/2022, ponieważ nauczyciel nie posiada już ich kopii; Liceum, zgodnie z orzecznictwem, ma obowiązek udostępnić zainteresowanemu ww. zestawy zadań, o ile je posiada; żaden zapis prawa oświatowego nie zawiera informacji określającej czas przechowywania prac pisemnych uczniów (klasówek i kartkówek); prace pisemne stanowią podstawę klasyfikacji śródrocznej, rocznej i końcowej ucznia, zatem zasadne jest ich przechowywanie jedynie do czasu możliwego wniesienia zastrzeżenia co do wystawionej oceny, a te mogą być wnoszone do 2 dni roboczych od dnia zakończenia rocznych zajęć dydaktyczno-wychowawczych (art. 44n pkt 3 ustawy o systemie oświaty);
- pkt 3 wniosku podał kwalifikacje zawodowe nauczycieli wskazanych we wniosku: nauczyciel 1 - studia magisterskie z biologii z przygotowaniem pedagogicznym, nauczyciel 2 - studia magisterskie, studia podyplomowe z biologii i studia podyplomowe z przygotowania pedagogicznego.
Dyrektor decyzją z dnia [...] lutego 2023 r. nr [...] wydaną na podstawie art. 16 ust. 1 w związku z art. 5 ust. 2 u.d.i.p. i art. 104 ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 775 ze zm.), dalej jako "k.p.a.", odmówił udostępnienia informacji publicznej w zakresie kopii wszystkich protokołów rocznych egzaminów klasyfikacyjnych przeprowadzonych w Liceum, w klasach maturalnych w roku szkolnym 2021/2022 (bez załączników w postaci arkuszy egzaminacyjnych).
W uzasadnieniu wydanej decyzji dyrektor odwołał się do art. 1 ust. 1 i art. 5 ust. 2 u.d.i.p. oraz do decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bydgoszczy z dnia [...] czerwca 2012 r., znak: [...] wskazując, że w sytuacji, gdy w treści informacji publicznej zawarte są dane osobowe, prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu. Organ wyjaśnił, że w roku 2021/2022 tylko dwie osoby w klasach maturalnych przystąpiły do rocznych egzaminów klasyfikacyjnych w Liceum. Jedną z tych dwóch osób była córka skarżącej. Ze względu na fakt, iż to również ona uczestniczyła w tych egzaminach, zapewne skarżąca jak i jej córka posiada wiedzę, który uczeń Liceum, z imienia i nazwiska, również uczestniczył w tych egzaminach, jako druga osoba. Co za tym idzie, nawet gdyby organ dokonał anonimizacji w zakresie imienia i nazwiska uczniów na protokołach z egzaminów, to skarżąca, mając wiedzę na temat egzaminu swojego dziecka, pozyskałaby informację m.in. w zakresie ocen, które to dany, znany mu uczeń uzyskał. Dyrektor na poparcie powyższego odwołał się do wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 października 2022 r., sygn. akt III OSK 5609/21. Dyrektor w pouczeniu wskazał m.in., że od decyzji nie służy odwołanie, ale strona niezadowolona z rozstrzygnięcia, może zwrócić się do Dyrektora, na podstawie art. 127 § 3 k.p.a. w związku z art. 17 ust. 2 u.d.i.p., z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy, w terminie 14 dni od dnia doręczenia niniejszej decyzji. Do wniosku tego stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołań od decyzji.
Skarżąca pismem z dnia 26 lutego 2023 r., na podstawie art. 16 u.d.i.p. w związku z art. 127 § 1 i 2 i art. 129 § 1 k.p.a. wniosła, do Prezydenta [...], zwanego dalej "Prezydentem [...]", odwołanie od ww. decyzji Dyrektora, wskazując, że pouczenie zawarte w decyzji było błędne. Organem odwoławczym od decyzji Dyrektora Liceum jest organ wykonawczy gminy (wójt, burmistrz, prezydent miasta). Skarżąca w uzasadnieniu odwołania wyjaśniła m.in., że do chwili obecnej nie uzyskała informacji, kim jest osoba, która z jej córką zdawała egzaminy klasyfikacyjne. Córkę skarżącej przeniesiono z innego liceum do klasy maturalnej w Liceum. Naukę rozpoczęła od razu w trybie edukacji domowej. Córka skarżącej, oprócz dni, w których zdawała egzaminy ([...] grudnia 2021 r. - z historii; [...] marca 2022 r. - z chemii; [...] marca 2022 r. - z języka angielskiego i biologii), nie była fizycznie w Liceum, gdyż upoważniła skarżącą do załatwienia wszystkich formalności. Nie miała więc okazji, by zobaczyć nauczycieli i uczniów (w tym innego ucznia, który zdawał ww. egzaminy). Skarżąca zaznaczyła, że nie interesują ją oceny wpisane do protokołów, a jedynie przebieg egzaminów w nich utrwalony. Protokoły mogą więc być udostępnione z anonimizacją, nie tylko danych osobowych, ale i wpisanych w nich ocen. Udzielenie żądanej informacji umożliwi dokonanie chociaż częściowej oceny, czy obowiązek prowadzenia szkół publicznych (należący do zadań własnych gminy) konkretyzuje się w przypadku przeprowadzania egzaminów klasyfikacyjnych w Liceum. Wątpliwości co do prawidłowości postępowania Liceum w tym zakresie spowodowało zdawanie przez córkę skarżącej egzaminów eksternistycznych. Córka skarżącej z egzaminu z biologii otrzymała ocenę niedostateczną. Przeprowadzona w Liceum 25-26 lipca 2022 r. przez Kuratorium Oświaty kontrola wykazała, że do Liceum 20 kwietnia 2022 r. wpłynęła opinia doradcy metodycznego w zakresie biologii, w której wskazał, że 60-75 minut to czas za krótki na rozwiązanie zadań z egzaminu klasyfikacyjnego z biologii. Skarżąca wymieniła nieprawidłowości, które popełniono przy przeprowadzeniu ww. egzaminu (za krótki czas przeznaczony na egzamin, o zawartości merytorycznej porównywalnej z egzaminem maturalnym, na który przeznacza się 180 minut; zminiaturyzowana do połowy wydrukowana treść egzaminu, co człowiekowi o sokolim wzroku wydłuża czytanie tekstu, nie mówiąc o skupieniu się na odpowiedzi, a także brak miejsca na wpisanie odpowiedzi - formularz egzaminu do wglądu w LO; złośliwe słowne wtręty dwóch egzaminatorek w trakcie egzaminu o samouczeniu się uczniów; zabranie przed ukończonym egzaminem odłożonych przez córkę kartek, do których nie mogła powrócić po dalszym zastanowieniu, mimo że czas egzaminu nie zakończył się).
Prezydent [...] decyzją z dnia [...] marca 2023 r. nr [...] utrzymał w mocy ww. decyzję Dyrektora, powołując się m.in. na art. 16 ust. 1, ust. 2 pkt 1 w zw. z art. 5 ust. 2 u.d.i.p. oraz art. 104, art. 127 § 2, art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. Zdaniem Prezydenta [...] decyzja Dyrektora zawierała błędne pouczenie co do trybu jej wzruszenia, ale nie wywołało ono negatywnych skutków w zakresie praw skarżącej, gdyż złożyła ona odwołanie w przepisanym trybie. Prezydent [...] w uzasadnieniu odwołał się ponadto do art. 4 pkt 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych, Dz. Urz. UE z 4 maja 2016r. L 119/1), dalej jako "RODO", wskazując, że dane osobowe oznaczają wszelkie informacje o zidentyfikowanej lub możliwej do zidentyfikowania osobie fizycznej. Stwierdził, że Liceum dysponuje informacją o kształcie żądanym przez skarżącą. W roku szkolnym 2021/2022 egzaminy klasyfikacyjne dotyczyły tylko uczniów spełniających naukę poza szkołą i odbyły się dla 1 ucznia z klasy trzeciej, realizującego podstawę programową liceum czteroletniego i dla 2 uczniów liceum, realizującego podstawę programową liceum trzyletniego, w tym dla córki skarżącej.
W przypadku udostępnienia informacji publicznej, zgodnie z wnioskiem, w zakresie protokołów z egzaminów klasyfikacyjnych, skarżąca otrzymałaby rzeczywiście jedynie dwa protokoły, w tym jeden z egzaminu dotyczącego jej córki. Skarżąca po zapoznaniu się z treścią protokołów z egzaminów klasyfikacyjnych z łatwością ustaliłaby kogo dotyczy protokół: córki skarżącej czy drugiego ucznia. W sytuacji ustalenia, że dany protokół dotyczy drugiego ucznia, doszłoby do potencjalnego nieuprawnionego udostępnienia danych osobowych. Rzeczywisty brak kontaktu między uczniami zdającymi egzaminy jest obojętny, bo Skarżąca ma stałą, realną możliwość ustalenia kim był drugi uczeń, który przystąpił do egzaminów klasyfikacyjnych. Nieuprawnione udostępnienie danych osobowych nie dotyczy jedynie sytuacji, w której faktycznie dane osobowe są ujawnione, ale również przypadku, w ramach którego może dojść do potencjalnego - możliwego udostępnienia danych osobowych. Nawet, gdy skarżąca obecnie nie dysponuje wiedzą co do drugiego ucznia, który uczestniczył w egzaminach klasyfikacyjnych, to może pozyskać wiedzę w tym zakresie. Udostępnienie protokołów w pełni zanonimizowanych, spowoduje, że skarżąca, ustalając dane drugiego ucznia, pozyskałaby wiedzę na temat innych danych osobowych związanych z tym uczniem, co doprowadziłoby do ujawnienia szeroko rozumianych danych osobowych, poza imieniem i nazwiskiem. Aby nie doszło do ujawnienia danych osobowych należałoby udostępnić skarżącej jedynie czysty, niewypełniony formularz stanowiący wzór protokołu z przeprowadzonych egzaminów klasyfikacyjnych. Prezydent [...] na poparcie swojego stanowiska przywołał wyroki WSA: w Olsztynie z dnia 30 czerwca 2022 r., sygn. akt II SA/OI 379/22 oraz w Łodzi z dnia 25 maja 2022 r., sygn. akt II SA/Łd 90/22.
Skarżąca w skardze na powyższą decyzję Prezydenta [...] skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła o uchylenie decyzji z dnia [...] marca 2023 r. oraz poprzedzającej ją decyzji Dyrektora z [...] lutego 2023 r. oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 25 sierpnia 2023 r., sygn. akt II SA/Wa 909/23, stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji Prezydenta [...] uznając, że wydano ją z rażącym naruszeniem prawa, o którym mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Zdaniem Sądu nieprawidłowe było stanowisko Prezydenta [...], że Dyrektor zawarł w swojej decyzji nieprawidłowe pouczenie o środkach zaskarżenia. Jak stwierdził Sąd, przepis art. 17 ust. 2 u.d.i.p. wyraźnie wskazuje, że w sytuacji, o której mowa w art. 17 ust. 1 u.d.i.p. - gdy decyzję wydaje podmiot niebędący organem władzy publicznej - podmiotowi, który złożył wniosek o udzielenie informacji publicznej nie przysługuje odwołanie do organu wyższego stopnia. Taka osoba może złożyć, stosownie do art. 17 ust. 2 u.d.i.p., wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy do tego samego podmiotu, który wydał decyzję, odmawiającą udostępnienia informacji publicznej. Tym samym, na mocy art. 17 ust. 2 u.d.i.p., podmiotem legitymowanym do wydania decyzji w związku z wniesieniem wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy (także nazwanym błędnie odwołaniem i wniesionym do organu drugiej instancji) jest podmiot, który był adresatem wniosku i wydał decyzję administracyjną odmowną. Przepis art. 17 ust. 2 u.d.i.p. wyłącza bowiem w odniesieniu do podmiotów niebędących organami władzy publicznej tryb odwoławczy z Kpa., który obowiązuje przy wydawaniu decyzji przez organy władzy publicznej, na podstawie art. 16 ust. 1 u.d.i.p. W ocenie Sądu dyrektor szkoły, w świetle u.d.i.p., nie jest organem władzy publicznej. Analogiczne stanowisko wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 11 kwietnia 2017 r. sygn. akt I OSK 2740/16. Tym samym - wbrew stanowisku Prezydenta [...] - od wspomnianej decyzji Dyrektora Liceum (podmiotu obowiązanego do udostępnienia informacji publicznej w rozumieniu art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p., który nie jest organem władzy publicznej) nie przysługiwało Skarżącej odwołanie, lecz wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy (art. 17 ust. 1 i 2 u.d.i.p.). W konsekwencji Prezydent [...], nie mógł rozpatrywać sprawy "odwołania" skarżącej w trybie instancyjnym przez organ. Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, który skarżąca nazwała odwołaniem, powinien być rozpatrzony - zgodnie z prawidłowym pouczeniem zawartym w ww. decyzji Dyrektora z [...] lutego 2023 r. - przez Dyrektora Liceum, a nie przez Prezydenta [...] Jak wskazał Sąd, Dyrektor Liceum przy ponownym wydawaniu decyzji administracyjnej powinien też zachować wymogi co do treści uzasadnienia decyzji administracyjnej, wskazane w art. 16 ust. 1 pkt 2 u.d.i.p.
Dyrektor decyzją z dnia [...] listopada 2023 r. nr [...] wydaną na podstawie art. 17 ust. 1-2, art. 16 ust. 1 w związku z art. 5 ust. 2 u.d.i.p. oraz art. 104 w związku z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., po rozpatrzeniu wniosku skarżącej o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej decyzją organu z dnia [...] lutego 2023 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej w zakresie kopii wszystkich protokołów rocznych egzaminów klasyfikacyjnych przeprowadzonych w [...] Liceum Ogólnokształcącym im. [...] w W. (dalej jako "Liceum") w klasach maturalnych w roku szkolnym 2021/2022 (bez załączników w postaci arkuszy egzaminacyjnych), utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję z dnia [...] lutego 2023 r.
W uzasadnieniu wydanej decyzji Dyrektor wskazał, że Liceum dysponuje informacją o kształcie żądanym przez skarżącą. Przedmiot żądania stanowi informację publiczną zgodnie z art. 1 ust. 1 u.d.i.p. Zgodnie z art. 5 ust. 2 u.d.i.p. prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy. Ograniczenie to nie dotyczy informacji o osobach pełniących funkcje publiczne, mających związek z pełnieniem tych funkcji, w tym o warunkach powierzenia i wykonywania funkcji, oraz przypadku, gdy osoba fizyczna lub przedsiębiorca rezygnują z przysługującego im prawa.
Istotnym jest jednak fakt, jak stwierdził organ, że w roku 2021/2022 tylko dwie osoby w klasach maturalnych przystąpiły do rocznych egzaminów klasyfikacyjnych w Liceum. Jedną z tych dwóch osób była córka skarżącej. Ze względu na fakt, że to również jej córka uczestniczyła w tych egzaminach, skarżąca posiada wiedzę, który uczeń Liceum, z imienia i nazwiska, również uczestniczył w tych egzaminach, jako druga osoba. Jest to tym bardziej prawdopodobne, gdyż córka skarżącej co najmniej 3 razy była obecna osobiście w Liceum. W przypadku udostępnienia skarżącej informacji publicznej, zgodnie z jej wnioskiem, w zakresie protokołów z egzaminów klasyfikacyjnych, otrzymałaby rzeczywiście jedynie dwa protokoły, w tym jeden protokół z egzaminu dotyczącego jej córki. Po zapoznaniu się z treścią protokołów z przeprowadzonych egzaminów klasyfikacyjnych z łatwością ustaliłaby kogo dotyczy dany protokół, tj. czy protokół dotyczył córki czy drugiego ucznia. W sytuacji ustalenia, iż dany protokół dotyczy drugiego ucznia, doszłoby do potencjalnego nieuprawnionego udostępnienia danych osobowych. Co za tym idzie, nawet gdyby organ dokonał anonimizacji w zakresie imienia i nazwiska uczniów na protokołach z egzaminów, to skarżąca, mając wiedzę na temat egzaminu swojego dziecka, pozyskałby informację m.in. w zakresie ocen, które to dany, drugi uczeń uzyskał. Udostępniając dokumenty zgodnie z wnioskiem skarżącej, doszłoby do nieuprawnionego udostępnienia danych osobowych drugiego ucznia, który do takich egzaminów przystąpił. Przy czym, nieuprawnione udostępnienie danych nastąpiłoby również wtedy, gdyby organ dokonał anonimizacji protokołów w zakresie imion i nazwisk uczniów. W konsekwencji należało odmówić udostępnienia informacji publicznej.
Skarżąca wywiodła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na powyższą decyzję Dyrektora, wnosząc o jej uchylenie oraz decyzji ją poprzedzającej.
Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na rozstrzygnięcie, tj.:
- art. 6 k.p.a. poprzez uchybienie zasadzie praworządności przejawiającej się
w braku oparcia wyciąganych przez organ wniosków w przepisach prawa,
- art. 7 k.p.a. poprzez niepodjęcie niezbędnych działań mających na celu dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego oraz do załatwienie sprawy,
- art. 8 k.p.a. poprzez przeprowadzenie postępowania w sposób naruszający obowiązek wzbudzania zaufania do władzy publicznej,
- art. 11 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie zasadności przesłanek, którymi kierowano się przy wydaniu decyzji,
- art. 77 k.p.a. poprzez nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego,
- art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niespełnienie wymogu należytego uzasadnienia decyzji,
- art. 138 § 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy wadliwej decyzji organu, mimo że istniały podstawy do jej uchylenia.
W uzasadnieniu skargi wskazano m.in., że w przypadku skarżącej nie miał miejsca kontakt z uczniami czy ich rodzicami podczas np. uroczystości szkolnych, wywiadówek itp., ponieważ w nich nie uczestniczyła. Okoliczności te w ogóle nie były analizowane. Organ nie uczynił przedmiotem swych rozważań argumentów skarżącej w tej materii. Uwzględnienie powyższego ma kluczowe znaczenie w sprawie a ich analiza miałaby decydujący wpływ na wydanie rozstrzygnięcia zgodnie z wnioskiem. Organ nie wskazał nawet jednego racjonalnego argumentu, który potwierdzałby przyjęte w decyzji stanowisko. Nie wyjaśnił, z czego wynika przekonanie o możliwości ustalenia kim był drugi uczeń i jak w ogóle miałoby być możliwe ustalenie danych tej osoby w świetle przedstawionych przez skarżącą okoliczności sprawy. Zdaniem skarżącej w oparciu o zanonimizowane protokoły nie ma żadnej możliwości ustalenia niczyjej tożsamości. Organ nie wyjaśnił, w jaki sposób udostępnienie jakiegokolwiek protokołu z egzaminu miałoby prowadzić do ujawnienia również danych osobowych. Nie wykazał, w jaki sposób można w oparciu o treść protokołów zidentyfikować, kogo one dotyczą.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczas prezentowane stanowisko.
W dniu 4 listopada 2024 r. Sąd pierwszej instancji wydał opisany na wstępie wyrok.
W uzasadnieniu wyroku Sąd pierwszej instancji wskazał, że za niezasadny uznać należy zarzut naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, w tym wskazanych w skardze. Sąd nie dopatrzył się również naruszenia prawa materialnego, tj. art. 5 ust. 2 u.d.i.p., jak również art. 61 ust. 3 Konstytucji RP. Dyrektor przedstawił bowiem w wystarczający sposób argumentację pozwalającą na kontrolę sądowoadministracyjną w tej sprawie.
W ocenie Sądu meriti Dyrektor uzasadniając odmowę udostępnienia informacji publicznej w postaci żądanych kopii wszystkich protokołów rocznych egzaminów klasyfikacyjnych przeprowadzonych w Liceum, w klasach maturalnych w roku szkolnym 2021/2022 (bez załączników w postaci arkuszy egzaminacyjnych), zasadnie powołał się na art. 5 ust. 2 u.d.i.p. – prywatność osoby fizycznej – konieczność ochrony prywatnej sfery życia stron postępowania. Sąd pierwszej instancji podkreślił, że ochrona prawa do prywatności nie odnosi się wyłącznie do danych, czy informacji o osobie skazanej. Zgodnie z art. 5 ust. 2 u.d.i.p. prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy. Ograniczenie to nie dotyczy informacji o osobach pełniących funkcje publiczne mających związek z pełnieniem tych funkcji, w tym o warunkach powierzenia i wykonywania funkcji, oraz przypadku, gdy osoba fizyczna lub przedsiębiorca rezygnują z przysługującego im prawa. Organ miał w tej sprawie podstawy do zastosowania powołanego przepisu i ograniczenia dostępu do żądanej informacji, z uwagi na prawo do prywatności osób fizycznych. Prawo do prywatności, statuowane w art. 47 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, zagwarantowane jest m.in. w aspekcie ochrony danych osobowych, przewidzianej w art. 51 Konstytucji RP. Przepis art. 47 Konstytucji RP stanowi, że każdy ma prawo do ochrony prawnej życia prywatnego, rodzinnego, czci i dobrego imienia oraz do decydowania o swoim życiu osobistym. Prywatność jest pojęciem szerokim, niepoddającym się wyczerpującej definicji (przywołano publikację M. Nowickiego, Wokół Konwencji Europejskiej, Warszawa 2009, s. 354 oraz orzeczenie ETPC Costello-Roberts v. Wielka Brytania z 25 marca 1993 r.; A. 247-C). Z tego względu, zarówno w orzecznictwie jak i w doktrynie podaje się jedynie przykładowo, jak należy je rozumieć. Prawo do prywatności jest prawem podmiotowym jednostki.
Sąd pierwszej instancji wskazał, że zgodnie z art. 4 pkt 1 RODO dane osobowe oznaczają informacje o zidentyfikowanej lub możliwej do zidentyfikowania osobie fizycznej ("osobie, której dane dotyczą"); możliwa do zidentyfikowania osoba fizyczna to osoba, którą można bezpośrednio lub pośrednio zidentyfikować, w szczególności na podstawie identyfikatora takiego jak imię i nazwisko, numer identyfikacyjny, dane o lokalizacji, identyfikator internetowy lub jeden bądź kilka szczególnych czynników określających fizyczną, fizjologiczną, genetyczną, psychiczną, ekonomiczną, kulturową lub społeczną tożsamość osoby fizycznej. Ustalenie organu, że informacje zawarte w żądanych przez wnioskodawcę protokołach egzaminów klasyfikacyjnych zawierają informacje należące do prywatnej sfery życia, jest trafne. Przez życie prywatne należy bowiem rozumieć takie wydarzenia, które nie są bezpośrednio związane z wykonywaniem przez daną osobę zadań i kompetencji organów władzy publicznej, czy też innej działalności o publicznym znaczeniu (przywołano publikację P. Winczorka, Komentarz do Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, Warszawa 2008, s. 114 oraz wyrok SN – Izba Administracyjna, Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z 3 października 2002 r. sygn. akt III RN 89/2002, OSNP 2003/18 poz. 426). Niewątpliwie wyniki egzaminu należą do prywatnej sfery życia ucznia. Sąd meriti podzielił zatem stanowisko Dyrektora, że w wypadku udziału dwojga uczniów w egzaminach klasyfikacyjnych, w sytuacji, gdy jedna z osób jest córką skarżącej, z łatwością można ustalić kogo dotyczy dany protokół – córki skarżącej, czy drugiego ucznia. W sytuacji ustalenia, że protokół dotyczy drugiego ucznia, doszłoby do potencjalnego udostępnienia jego danych osobowych. Również anonimizacja imienia i nazwiska osób zdających, nie eliminuje w dalszym ciągu naruszenia ich prywatności. Skoro egzamin w Liceum zdawały tylko dwie osoby, uczniowie tej szkoły, to łatwo jest ustalić dane drugiego ucznia i zapoznać się z wynikiem jego egzaminu, co z pewnością należy do sfery prywatnej ucznia. Reasumując organ zapobiegł dostępowi do konkretnych informacji ze sfery prywatnej życia uczniów swej szkoły.
Za nietrafny Sąd meriti uznał zarzut skargi, że organ nie podjął działań mających na celu dogłębne wyjaśnienie sprawy i zbadanie, czy anonimizacja nie byłaby wystarczająca dla ochrony prywatności. Organ oceny takiej dokonał i stwierdził, że anonimizacja nie zapewniłaby koniecznej ochrony prywatnej sfery życia ucznia. Sąd ocenę tę podzielił wskazując, że zgodnie z art. 61 ust. 1 zdanie 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, każdy obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Prawo do informacji publicznej nie jest jednak prawem nieograniczonym. Przepis art. 61 ust. 3 Konstytucji RP stanowi, że ograniczenie prawa, o którym mowa w ust. 1 i 2, może nastąpić wyłącznie ze względu na określone w ustawach ochronę wolności i praw innych osób i podmiotów gospodarczych oraz ochronę porządku publicznego, bezpieczeństwa lub ważnego interesu gospodarczego państwa. W sprawie nie doszło do naruszenia art. 61 ust. 3 Konstytucji RP, albowiem podstawą odmowy udostępnienia żądanych dokumentów było powołanie się na ochronę praw innych osób, tj. prawo do prywatności. Prawo do informacji publicznej nie przeważa w tej sprawnie nad prawem do prywatności osób fizycznych, o których mowa w uzasadnieniach zaskarżonych decyzji.
Sąd meriti wskazał nadto, że anonimizacja w dużej części dokumentów żądanych przez wnioskodawcę doprowadziłaby do tego, że dokumenty te przestałyby być dla niego czytelne. Zdaniem Sądu meriti, w konsekwencji powyższego, doszłoby w istocie do utraty przez te dokumenty charakteru informacji publicznej.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła skarżąca, zaskarżając powyższy wyrok w całości.
Z odwołaniem do art. 174 pkt 1 P.p.s.a. skarżąca podniosła zarzuty naruszenia prawa materialnego, to jest:
1. art. 5 ust. 2 u.d.i.p. poprzez niedostrzeżenie przez WSA niewłaściwego zastosowania tego przepisu przez organ pomimo braku obligatoryjnej przesłanki uzasadniającej jego zastosowanie, tj. potrzeby ochrony prywatności osób fizycznych;
2. art. 1 ust. 1 u.d.i.p. poprzez uzależnienie charakteru informacji od zakresu informacji, które w żądanych dokumentach podlegałyby zanonimizowaniu, co zdaniem sądu w przypadku anonimizacji w dużej części dokumentów doprowadziłoby do utraty przez te dokumenty charakteru informacji publicznej, podczas gdy art. 1 u.d.i.p. jednoznacznie stanowi, że każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną i nie daje podstaw, jak uważa sąd, do uzyskania bądź utraty waloru informacji publicznej w zależności od ilości materiału, który potencjalnie podlega anonimizacji.
Z kolei z odwołaniem się do art. 174 pkt 2 P.p.s.a. skarżąca podniosła zarzuty naruszenia przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, to jest:
1. art. 133 § 1 P.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. polegające na:
- niedostrzeżeniu przez WSA w Warszawie niewyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i nierozpatrzenia przez organ w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, czego konsekwencją było niezgodne z treścią posiadanej dokumentacji przyjęcie, że żądanie zawarte we wniosku skarżącej dotyczyło udostępnienia informacji należących do sfery prywatnej uczniów zdających egzaminy klasyfikacyjne, w tym - ujawnienia uzyskanych przez nich ocen. Powyższe uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, gdyby bowiem WSA dokonał rzetelnej analizy materiału dowodowego, w tym w szczególności wniosku skarżącej i nie opierał się bezrefleksyjnie na ustaleniach dyrektora nie znajdujących odzwierciedlenia w aktach sprawy, to mógłby stwierdzić, że wnioskodawczyni nie żądała udostępnienia danych wrażliwych czy też ocen wystawionych z egzaminów a wręcz przeciwnie - zauważyć, że skarżąca wystąpiła o zanonimizowanie tych danych. Gdyby zatem WSA uwzględnił treść wniosku, nie uczyniłby podstawą rozstrzygnięcia konieczności ochrony przez organ informacji ze sfery prywatnej, w tym - wyniku egzaminu, gdyż o udostępnienie informacji o charakterze prywatnym skarżąca w ogóle nie wnosiła;
- orzekaniu przez WSA na podstawie niekompletnych akt sprawy. Z uzasadnienia wyroku nie wynika bowiem, by dyrektor szkoły załączył do akt sprawy protokoły, których udostępnienia dotyczył wniosek skarżącej. Sąd wyrokując w tej sprawie dysponował mniejszym materiałem dowodowym, niż ten, na którym oparł się dyrektor przy wydaniu decyzji. Nieposiadanie kompletnego materiału dowodowego sprawy uniemożliwiło WSA ocenę, czy dyrektor prawidłowo uznał treść protokołów za należącą w całości do sfery prywatnej, czego rezultatem była odmowa ich udostępnienia. Gdyby WSA był w posiadaniu protokołów i zapoznałby się z ich treścią, nie uznałby błędnie, że organ prawidłowo wydał decyzję odmowną z powodu konieczności ochrony prywatności, gdyż protokoły z egzaminów klasyfikacyjnych zawierają również treści należące do sfery publicznej, a te podlegają udostępnieniu. Ponadto WSA zauważyłby, że przedmiotem wniosku skarżącej było jedenaście protokołów, na co skarżąca zwróciła organowi uwagę w piśmie z 15 września 2022 r., a nie - dwa, jak błędnie w decyzji ustalił organ;
2. art. 141 § 4 P.p.s.a. poprzez lakoniczne i niepełne uzasadnienie wyroku, w tym:
- brak wyjaśnienia, dlaczego WSA zaakceptował uzasadnienie przez organ odmowy udostępnienia żądanych informacji koniecznością ochrony sfery prywatnej i nie zauważył, że odmową objęto w sposób nieuprawniony również treści należące do sfery publicznej;
- nieodniesienie się przez WSA do zarzutów skargi, w tym tak istotnych jak naruszenie przez organ art. 11 i 107 § 3 k.p.a. i w rezultacie - niewyjaśnienie m.in. powodów akceptacji przez WSA stwierdzenia przez dyrektora, niepopartej żadnymi racjonalnymi argumentami nie mającej miejsca okoliczności tj. możliwości ustalenia przez skarżącą, kim był uczeń zdający egzaminy;
- niewyjaśnienie powodów uznania za prawidłową oceny przez organ możliwości anonimizacji treści niepodlegających udostępnieniu jako niewystarczającej dla ochrony prywatności.
W ocenie skarżącej treść wyroku nie umożliwia prześledzenia toku rozumowania sądu odnośnie oceny różniących się od siebie stanowisk skarżącej i organu w powyższych kwestiach i poznania motywów podjętego rozstrzygnięcia, które uzupełniłyby zdawkowe stwierdzenia, że za niezasadny Sąd uznał zarzut naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, w tym wskazanych w skardze. Sąd nie dopatrzył się również naruszenia prawa materialnego.
W oparciu o tak sformułowane zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego od strony skarżącej według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej przedstawiono argumentację potwierdzającą w ocenie skarżącej zasadność zarzutów stawianych zaskarżonemu wyrokowi.
W następstwie wezwania ze strony Sądu pierwszej instancji skarżąca oświadczyła, że zrzeka się przeprowadzenia rozprawy.
Odpowiedzi na skargę kasacyjną nie wniesiono.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna jest niezasadna.
Stosownie do art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2026 r., poz. 143 ze zm.), dalej jako P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 P.p.s.a. i nie zachodzi żadna z przesłanek, o których mowa w art. 189 P.p.s.a., które Naczelny Sąd Administracyjny rozważa z urzędu dokonując kontroli zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku. W tych okolicznościach w sprawie badaniu podlegały wyłącznie zarzuty podniesione w skardze kasacyjnej na uzasadnienie przytoczonych podstaw kasacyjnych.
Skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach:
1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie,
2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 p.p.s.a.).
W rozpoznawanej sprawie skarga kasacyjna została oparta na obydwu podstawach.
W pierwszej kolejności omówieniu przez Naczelny Sąd Administracyjny podlegał zarzut najdalej idący, to jest zarzut naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a.
Wskazać należy, że przepis art. 141 § 4 P.p.s.a. określa wymogi formalne uzasadnienia wyroku sądu administracyjnego. Z jego treści wynika, że uzasadnienie to powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie, a jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji, uzasadnienie powinno ponadto zawierać wskazania co do dalszego postępowania.
Wyjaśnić także należy, że kontrola przez sąd administracyjny działania organu administracji z punktu widzenia jego zgodności z prawem obejmuje: kontrolę rekonstrukcji i zastosowania przez organy administracji publicznej norm proceduralnych określających prawne wymogi ustalania faktów; kontrolę sposobu prawnej kwalifikacji tych faktów, co odnosi się do materialnoprawnych podstaw rozstrzygnięcia administracyjnego, w tym kontroli ich wykładni i zastosowania; przez pryzmat zaś przepisów ustaw procesowych określających prawne wymogi odnośnie do uzasadnienia decyzji administracyjnej, kontrolę konkretnego sposobu ustalenia w konkretnej sprawie faktycznych i prawnych podstaw rozstrzygnięcia (zob. w tej materii L. Leszczyński, Orzekanie przez sądy administracyjne a kontrola wykładni prawa, Zeszyty Naukowe Sądownictwa Administracyjnego 2010, nr 5-6, s. 267 i n.; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 września 2021 r.; sygn. akt III OSK 1131/21). Rezultat sądowoadministracyjnej kontroli działalności administracji publicznej, uwzględniając wskazaną złożoność tego procesu, powinien być więc rzetelnie odzwierciedlony w treści uzasadnienia orzeczenia sądowego, co wymaga wskazania przyjętych za podstawę wyrokowania faktów oraz wskazania i wyjaśnienia podstawy prawnej rozstrzygnięcia.
Należy podkreślić, że zarzut naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a. może być skutecznie postawiony w dwóch przypadkach: gdy uzasadnienie wyroku nie zawiera wszystkich elementów, wymienionych w tym przepisie i gdy w ramach przedstawienia stanu sprawy, wojewódzki sąd administracyjny nie wskaże, jaki i dlaczego stan faktyczny przyjął za podstawę orzekania (zob. w tej materii m.in. uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 lutego 2010 r.; sygn. akt: II FPS 8/09; publ. ONSAiWSA 2010/3/39). Naruszenie to musi być przy tym na tyle istotne, aby mogło mieć wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 P.p.s.a.). Za jego pomocą nie można skutecznie zwalczać prawidłowości przyjętego przez sąd stanu faktycznego, czy też stanowiska sądu co do wykładni bądź zastosowania prawa materialnego. Przepis art. 141 § 4 P.p.s.a. jest bowiem przepisem proceduralnym, regulującym wymogi sporządzenia pisemnego uzasadnienia wyroku. W ramach rozpatrywania zarzutu naruszenia tego przepisu Naczelny Sąd Administracyjny zobowiązany jest jedynie do kontroli zgodności uzasadnienia zaskarżonego wyroku z wymogami wynikającymi z powyższej normy prawnej.
Dokonując kontroli uzasadnienia zaskarżonego wyroku w tak zakreślonych granicach stwierdzić należy, że zawiera ono przedstawienie stanu faktycznego sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowiska strony przeciwnej, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Sąd pierwszej instancji wskazał, jaki stan faktyczny i prawny przyjął jako podstawę orzekania. Z wywodów Sądu pierwszej instancji wynika, dlaczego w jego ocenie przy wydawaniu zaskarżonej decyzji nie doszło do naruszenia prawa i jakie przyjął znaczenie norm prawnych stosowanych w niniejszej sprawie, a także co stanowiło podstawę prawną rozstrzygnięcia zawartego w zaskarżonym wyroku. Zaskarżony wyrok poddaje się w pełni kontroli instancyjnej, co czyni zarzut naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a. bezskutecznym.
Wymaga również wskazania, że art. 141 § 4 P.p.s.a. nie wymaga szczegółowego odniesienia się przez Sąd pierwszej instancji do wszystkich zarzutów skargi oraz podniesionej w niej argumentacji, ale wymaga odniesienia się do tych zarzutów, których zbadanie jest niezbędne do przeprowadzenia kontroli zaskarżonego aktu, co miało miejsce w realiach sprawy. Zarzutu naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a. nie może zatem skutecznie uzasadniać nieuwzględnieniem wszystkich zarzutów skargi, czy nieodniesieniem się przez sąd do wszystkich kwestii podnoszonych przez stronę. To, że skarżąca nie jest przekonana o trafności rozstrzygnięcia sprawy przez sąd, nie oznacza jeszcze wadliwości uzasadnienia wyroku. Brak przekonania o trafności rozstrzygnięcia sprawy, w tym co do przyjętego kierunku wykładni i zastosowania prawa, czy też oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, która nie koresponduje z oczekiwaniami skarżącej nie oznacza wadliwości konstrukcyjnej uzasadnienia wyroku. Polemika z merytorycznym stanowiskiem sądu pierwszej instancji nie może bowiem czynić skutecznym zarzutu naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a.
Odnosząc się w dalszej kolejności do zarzutu z pkt I.1 petitum skargi kasacyjnej (w tej części, w jakiej wskazany punkt petitum środka odwoławczego zawiera odnośnik drugi), to jest zarzutu naruszenia art. 133 § 1 P.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. wskazać należy, że zarzut ten jest niezasadny i to niezależnie od jego częściowej wadliwości konstrukcyjnej. Nawiązując do przywołanych w warstwie opisowej tego zarzutu przepisów k.p.a. wskazać należy, że sąd administracyjny nie stosuje wprost przepisów regulujących postępowanie przed organami administracji publicznej, stąd też jego związanie tymi przepisami sprowadza się do obowiązku sformułowania oceny prawnej, czy proces podjęcia decyzji stosowania prawa przez organ administracji był prawidłowy. Nie budzi wątpliwości, że sformułowanie tej oceny wymaga odpowiedzi na szereg pytań, pytań takich samych jak te, na które musi odpowiedzieć organ administracji bezpośrednio stosujący te przepisy. To jednak nie wojewódzki sąd administracyjny stosuje te przepisy, lecz posługuje się nimi jedynie, jako swoistą matrycą porównawczą, w celu ustalenia, czy postępowanie organu w tym zakresie jest zgodne z ustalonym porządkiem prawnym (zob. w tej materii wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 maja 2023 r.; sygn. akt III OSK 1251/21). Uchybienie przez sąd przepisom regulującym postępowanie organów administracji publicznej ma charakter pośredni i wynikać może jedynie z uchybienia przez sąd pierwszej instancji przepisom P.p.s.a. Takim przepisem jest wskazany przez autora skargi kasacyjnej art. 133 § 1 P.p.s.a. W ocenie skarżącej Sąd pierwszej instancji naruszył wskazaną regulację orzekając na podstawie niekompletnych akt sprawy. Z uzasadnienia wyroku nie wynika bowiem w ocenie skarżącej, by dyrektor szkoły załączył do akt sprawy protokoły, których udostępnienia dotyczył wniosek skarżącej.
Mając na uwadze treść powyższego zarzutu podnieść należy, że orzekanie "na podstawie akt sprawy", o którym stanowi art. 133 § 1 P.p.s.a. oznacza, że sąd przy ocenie legalności decyzji bierze pod uwagę okoliczności, które z akt tych wynikają i które stanowiły podstawę zaskarżonego aktu. Podstawą orzekania przez wojewódzki sąd administracyjny jest zatem materiał dowodowy zgromadzony przez organ administracji publicznej w toku postępowania, na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dniu wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia. Naruszenie art. 133 § 1 P.p.s.a. może zatem stanowić usprawiedliwioną podstawę kasacyjną wówczas, gdy sąd pierwszej instancji przyjął i wnioskował o jakimś fakcie na podstawie źródła znajdującego się poza aktami sprawy, a więc wówczas, gdy wbrew zasadzie wyrażonej na gruncie przywołanego przepisu prawa naruszył zakaz wyprowadzania oceny prawnej na podstawie faktów i dowodów niewynikających z akt sprawy, a tym samym naruszył zakaz wykraczania poza materiał dowodowy zebrany w postępowaniu zakończonym decyzją.
Zapatrywanie skarżącej co do naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 133 § 1 P.p.s.a. należało skonfrontować z zawartością akt sądowych rozpatrywanej sprawy. W jej następstwie wskazać należy, że zarządzeniem sędziego sprawozdawcy z dnia 18 marca 2024 r. (k. 21 akt sądowych) organ został wezwany do nadesłania dokumentów, których udostępnienia odmówiono zaskarżoną decyzją. W wykonaniu tego zarządzenia w dniu 28 marca 2024 r. stosowna dokumentacja została złożona w Biurze Podawczym Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (k. 25 akt sądowych). Z kolei w następstwie zarządzenia z dnia 2 kwietnia 2024 r. (k. 26 akt sądowych) przedłożone dokumenty złożono w sejfie bez możliwości dostępu do nich przez skarżącą. Tym samym nie ma w realiach rozpatrywanej sprawy podstaw do uznania, że Sad pierwszej instancji naruszył ww. przepis orzekając na podstawie niekompletnych akt sprawy.
Odnosząc się finalnie do:
a) zarzutu naruszenia art. 133 § 1 P.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. z pkt I.1 petitum skargi kasacyjnej (w tej części, w jakiej pkt I.1 petitum środka odwoławczego zawiera odnośnik pierwszy), to jest zarzutu naruszenia art. 133 § 1 P.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a., który to zarzut w warstwie opisowej odnosi się do kwestii wadliwego działania Sądu meriti, polegającego na niewłaściwej ocenie charakteru informacji objętej wnioskiem dostępowym oraz
b) zarzutów z pkt II.1 i II.2 petitum skargi kasacyjnej dotyczących naruszenia prawa materialnego
należy zauważyć, że stosownie do art. 5 ust. 2 u.d.i.p. prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy. Ograniczenie to nie dotyczy informacji o osobach pełniących funkcje publiczne, mających związek z pełnieniem tych funkcji, w tym o warunkach powierzenia i wykonywania funkcji, oraz przypadku, gdy osoba fizyczna lub przedsiębiorca rezygnują z przysługującego im prawa. W orzecznictwie sądów administracyjnych podnosi się, że w razie kolizji między zasadą jawności informacji publicznej a ochroną prywatności i danych osobowych osób fizycznych, dopuszczalny będzie jedynie taki sposób udostępniania informacji publicznej, który nie naruszy wskazanych dóbr chronionych (np. anonimizacja danych wrażliwych). Adresat wniosku o udostępnienie informacji publicznej powinien w związku z tym rozważyć, czy nawet po usunięciu danych osobowych nie jest możliwa identyfikacja osoby fizycznej. W przypadku, gdy pomimo dokonania takiego zabiegu, możliwa będzie identyfikacja osoby, której dane dotyczą, należy odmówić udostępnienia informacji publicznej (zob. w tej materii wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 11 sierpnia 2011 r.; sygn. akt I OSK 933/11 oraz z dnia 9 grudnia 2021 r.; sygn. akt III OSK 4728/21; zob. nadto wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 11 stycznia 2022 r.; sygn. akt III SA/Gl 1515/21). Ponadto w uzasadnieniu wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 października 2021 r. (sygn. akt III OSK 4143/21) podniesiono, że ustawodawca przesądził już na etapie stanowienia prawa, że wartością podlegającą silniejszej ochronie jest prawo do prywatności osoby fizycznej lub ochrona tajemnicy przedsiębiorcy. Brak jest tym samym pola konfliktu między zasadą ochrony prawa do prywatności osoby fizycznej lub tajemnicą przedsiębiorcy a zasadą prawa do informacji publicznej. Nie istnieje więc możliwość interpretacyjnego rozwiązywania konfliktu między tymi zasadami. Konflikt ten został a limine przecięty przez ustawodawcę, który uznał prawo do prywatności osoby fizycznej lub tajemnica przedsiębiorcy za wartości wyżej chronione niż prawo do informacji publicznej.
W świetle powyższych zapatrywań skonstatować należy, że w realiach rozpatrywanej sprawy istniały podstawy do uznania, co zasadnie uczynił Sąd pierwszej instancji, że w wypadku udziału dwojga uczniów w egzaminach klasyfikacyjnych (w sytuacji, gdy jedną z osób jest córka skarżącej) z łatwością można ustalić kogo dotyczy dany protokół – córki skarżącej, czy też drugiego ucznia. Z kolei w sytuacji ustalenia, że protokół dotyczy drugiego ucznia, doszłoby do potencjalnego udostępnienia jego danych osobowych.
Należy w tym miejscu nadto podkreślić, że w razie uznania i przekonującego wykazania, że istnieje potrzeba ochrony prywatności określonej osoby lub osób, a celu tego w dostateczny sposób nie spełni anonimizacja danych wrażliwych organ, do którego skierowano wniosek o udostępnienie informacji publicznej, winien – w oparciu o art. 16 u.d.i.p. - wydać decyzję administracyjną odmawiającą udostępnienia konkretnej informacji publicznej, powołując się na ograniczenia zawarte w art. 5 ust. 2 u.d.i.p. Ocena czy prawo do informacji publicznej danego rodzaju podlega ograniczeniu ze względu na prywatność osoby fizycznej winna być przy tym dokonana w sposób zindywidualizowany, odrębnie dla każdej z żądanych informacji, z wyraźnym wskazaniem, jakie konkretnie przesłanki przemawiają za odmową udzielenia konkretnej informacji. Taka sytuacja miała miejsce w rozpatrywanej sprawie. Zapatrywanie to determinowało zatem konieczność oddalenia skargi na decyzję w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej mającej swoją podstawę w art. 5 ust. 2 u.d.i.p. Orzeczenie Sądu pierwszej instancji należy w związku z tym uznać za prawidłowe.
Jak wskazano na wstępie, przytoczone w środku odwoławczym przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego wyroku determinują zakres kontroli dokonywanej przez sąd drugiej instancji, który w odróżnieniu od sądu pierwszej instancji nie bada całokształtu sprawy, lecz tylko weryfikuje zasadność zarzutów podniesionych we wniesionym środku odwoławczym. W realiach rozpatrywanej sprawy Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw, w związku z czym, na podstawie art. 184 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku, o jej oddaleniu.
Niniejsza sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 182 § 2 i 3 P.p.s.a., bowiem skarżąca kasacyjnie zrzekła się rozprawy, zaś organ nie zażądał jej przeprowadzenia.