III OSK 440/25Prywatność ucznia nad dostępem do informacji publicznej
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi kasacyjnej M. S. od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił jej skargę na decyzję Dyrektora Liceum Ogólnokształcącego odmawiającą udostępnienia protokołów rocznych egzaminów klasyfikacyjnych. Skarżąca wniosła o udostępnienie protokołów z egzaminów klasyfikacyjnych przeprowadzonych w roku szkolnym 2021/2022. Dyrektor odmówił, argumentując, że wniosek dotyczy informacji przetworzonej i wymaga wykazania szczególnie istotnego interesu publicznego, a także, że udostępnienie protokołów naruszyłoby prywatność uczniów, gdyż w danym roku egzaminy zdawały tylko dwie osoby, w tym córka skarżącej. Sądy administracyjne, w tym Naczelny Sąd Administracyjny, uznały odmowę za zasadną. NSA podkreślił, że prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu ze względu na prywatność osoby fizycznej (art. 5 ust. 2 u.d.i.p.). W sytuacji, gdy tylko dwie osoby zdawały egzaminy, nawet anonimizacja protokołów nie zapobiegłaby możliwości zidentyfikowania drugiego ucznia i poznania jego ocen, co stanowiłoby naruszenie jego prywatności. NSA uznał, że prawo do prywatności w tym przypadku ma pierwszeństwo przed prawem do informacji publicznej, a anonimizacja nie zapewniłaby wystarczającej ochrony. Skarga kasacyjna została oddalona.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUzasadnienie odmowy udostępnienia informacji publicznej ze względu na ochronę prywatności, nawet w przypadku anonimizacji, gdy istnieje możliwość identyfikacji osoby.
Dotyczy sytuacji, gdy liczba osób, których dane dotyczą, jest bardzo ograniczona, co ułatwia ich identyfikację.
Zagadnienia prawne (3)
Czy udostępnienie protokołów z egzaminów klasyfikacyjnych, w sytuacji gdy egzaminy te zdawały tylko dwie osoby, narusza prawo do prywatności drugiej z tych osób, nawet po anonimizacji danych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, udostępnienie protokołów z egzaminów klasyfikacyjnych, nawet po anonimizacji, może naruszyć prawo do prywatności drugiej osoby, jeśli na podstawie pozostałych informacji można ją zidentyfikować.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że w sytuacji, gdy tylko dwie osoby zdawały egzaminy, a jedna z nich jest córką skarżącej, nawet anonimizacja protokołów nie zapobiegnie możliwości zidentyfikowania drugiej osoby i poznania jej ocen, co stanowi naruszenie prywatności. Prawo do prywatności ma pierwszeństwo przed prawem do informacji publicznej w tym przypadku.
Czy anonimizacja danych jest wystarczającym środkiem ochrony prywatności w przypadku udostępniania protokołów egzaminów klasyfikacyjnych, gdy egzamin zdawały tylko dwie osoby?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, anonimizacja nie zawsze jest wystarczająca, jeśli na podstawie pozostałych informacji można zidentyfikować osobę.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że w sytuacji, gdy tylko dwie osoby zdawały egzaminy, anonimizacja imion i nazwisk nie wyeliminuje możliwości identyfikacji drugiej osoby i ujawnienia jej danych osobowych, co stanowi naruszenie prywatności.
Czy protokoły z egzaminów klasyfikacyjnych zawierają wyłącznie dane należące do sfery prywatnej, czy również do sfery publicznej?
Odpowiedź sądu
Wyniki egzaminu należą do prywatnej sfery życia ucznia, ale sąd nie wykluczył, że protokoły mogą zawierać również treści należące do sfery publicznej.
Uzasadnienie
Sąd pierwszej instancji uznał, że wyniki egzaminu należą do prywatnej sfery życia ucznia. NSA natomiast wskazał, że skarżąca argumentowała, iż protokoły zawierają również treści należące do sfery publicznej, które powinny być udostępnione, jednakże nie zostało to uznane za wystarczające do uchylenia decyzji.
Rozstrzygnięcie
Przepisy (20)
Główne
u.d.i.p. art. 5 § ust. 2
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
Prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy. Ograniczenie to nie dotyczy informacji o osobach pełniących funkcje publiczne, mających związek z pełnieniem tych funkcji, w tym o warunkach powierzenia i wykonywania funkcji, oraz przypadku, gdy osoba fizyczna lub przedsiębiorca rezygnują z przysługującego im prawa.
u.d.i.p. art. 1 § ust. 1
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
Każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną.
u.d.i.p. art. 16 § ust. 1
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
Organ odmawia udostępnienia informacji publicznej ze względu na ochronę tajemnicy państwowej lub służbowej, albo ze względu na ochronę wolności i praw innych osób lub ochronę porządku publicznego, bezpieczeństwa publicznego lub ważnych interesów gospodarczych państwa.
P.p.s.a. art. 184
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
NSA oddala skargę kasacyjną, jeśli nie ma usprawiedliwionych podstaw.
Pomocnicze
P.p.s.a. art. 141 § § 4
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa wymogi formalne uzasadnienia wyroku sądu administracyjnego.
P.p.s.a. art. 133 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd orzeka na podstawie akt sprawy.
P.p.s.a. art. 174
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawy skargi kasacyjnej: naruszenie prawa materialnego lub przepisów postępowania.
k.p.a. art. 104
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ administracji wydaje decyzję po przeprowadzeniu postępowania.
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ odwoławczy utrzymuje w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ obowiązany jest do podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy.
k.p.a. art. 77 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ obowiązany jest wyczerpująco zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy.
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ ocenia na podstawie materiału dowodowego, czy okoliczności faktyczne uzasadniają wydanie decyzji.
Konstytucja RP art. 61 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Każdy ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne.
Konstytucja RP art. 61 § ust. 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Ograniczenie prawa do informacji może nastąpić wyłącznie ze względu na określone w ustawach ochronę wolności i praw innych osób, ochronę porządku publicznego, bezpieczeństwa lub ważnego interesu gospodarczego państwa.
Konstytucja RP art. 47
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Każdy ma prawo do ochrony prawnej życia prywatnego, rodzinnego, czci i dobrego imienia oraz do decydowania o swoim życiu osobistym.
Konstytucja RP art. 51
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Ochrona danych osobowych.
u.s.o. art. 44e § pkt 2
Ustawa o systemie oświaty
Oceny są jawne dla ucznia i jego rodziców.
Rozporządzenie MEN w sprawie oceniania, klasyfikowania i promowania uczniów i słuchaczy w szkołach publicznych art. 15 § ust. 11
Protokół z egzaminu klasyfikacyjnego stanowi załącznik do arkusza ocen ucznia.
u.s.o. art. 44n § pkt 3
Ustawa o systemie oświaty
Prace pisemne uczniów przechowuje się do czasu możliwego wniesienia zastrzeżenia co do wystawionej oceny.
RODO art. 4 § pkt 1
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679
Definicja danych osobowych.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Ochrona prywatności ucznia jest ważniejsza niż prawo do informacji publicznej w tym konkretnym przypadku. • Anonimizacja nie jest wystarczającym środkiem ochrony prywatności, gdy można zidentyfikować osobę na podstawie pozostałych informacji.
Odrzucone argumenty
Żądana informacja ma charakter publiczny i powinna zostać udostępniona. • Anonimizacja danych jest wystarczająca do ochrony prywatności. • Organ nie wyjaśnił należycie podstaw odmowy i nie zbadał możliwości udostępnienia części informacji.
Godne uwagi sformułowania
Prawo do informacji publicznej nie jest prawem nieograniczonym. • W sytuacji, gdy tylko dwie osoby zdawały egzaminy, z łatwością można ustalić kogo dotyczy dany protokół. • Udostępnienie protokołów w pełni zanonimizowanych, spowoduje, że skarżąca, ustalając dane drugiego ucznia, pozyskałaby wiedzę na temat innych danych osobowych związanych z tym uczniem, co doprowadziłoby do ujawnienia szeroko rozumianych danych osobowych, poza imieniem i nazwiskiem. • Wartością podlegającą silniejszej ochronie jest prawo do prywatności osoby fizycznej lub ochrona tajemnicy przedsiębiorcy.
Skład orzekający
Wojciech Jakimowicz
przewodniczący
Sławomir Wojciechowski
sędzia
Paweł Mierzejewski
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie odmowy udostępnienia informacji publicznej ze względu na ochronę prywatności, nawet w przypadku anonimizacji, gdy istnieje możliwość identyfikacji osoby."
Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy liczba osób, których dane dotyczą, jest bardzo ograniczona, co ułatwia ich identyfikację.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy konfliktu między prawem do informacji publicznej a prawem do prywatności, co jest częstym i ważnym zagadnieniem. Pokazuje, jak sądy balansują te wartości w praktyce.
“Prywatność ucznia ważniejsza niż dostęp do informacji? NSA rozstrzyga w sprawie protokołów egzaminacyjnych.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.