Orzeczenie · 2024-10-15

III OSK 4354/21

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2024-10-15
NSAochrona środowiskaŚredniansa
ochrona przyrodydrzewakara pieniężnawycinka drzewogłowieniestan wyższej koniecznościprawo administracyjneNSA

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną A.J. od wyroku WSA w Opolu, który oddalił skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu w przedmiocie kary pieniężnej za zniszczenie drzew. Sprawa dotyczyła ogłowienia dwóch topól na terenie przystani kajakowej. Organy administracji ustaliły, że skarżący dokonał zniszczenia drzew, a następnie wymierzyły mu kary pieniężne. WSA w Opolu oddalił skargę, uznając, że ustalenia organów były prawidłowe, a skarżący nie wykazał przesłanek do odstąpienia od wymierzenia kary, w tym stanu wyższej konieczności. W skardze kasacyjnej A.J. zarzucił naruszenie prawa materialnego, w tym zasady lex retro non agit poprzez zastosowanie przepisów rozporządzenia z 2017 r. do czynu z 2017 r. przed wejściem w życie rozporządzenia, a także naruszenie przepisów postępowania poprzez nieuwzględnienie stanu wyższej konieczności. NSA oddalił skargę kasacyjną, wskazując na błędy konstrukcyjne skargi. Sąd podkreślił, że wycinka drzew bez zezwolenia stanowi delikt administracyjny, a przepisy dotyczące stawek opłat zostały zastosowane prawidłowo, zgodnie z zasadą stosowania przepisów obowiązujących w dacie wydania decyzji. Ponadto, NSA uznał, że skarżący nie wykazał obiektywnego stanu wyższej konieczności, a jedynie subiektywne przekonanie o zagrożeniu, co nie zwalnia z odpowiedzialności. Sąd odniósł się również do zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a., wyjaśniając różnicę między opłatą za usunięcie drzewa a karą pieniężną.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących kar pieniężnych za zniszczenie drzew, zasada lex retro non agit w prawie administracyjnym, przesłanki stanu wyższej konieczności w kontekście ochrony przyrody.

Ograniczenia stosowania

Sprawa dotyczy specyficznego stanu faktycznego i przepisów ustawy o ochronie przyrody; zastosowanie do innych deliktów administracyjnych wymaga analizy.

Zagadnienia prawne (3)

Czy zastosowanie przepisów rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 3 lipca 2017 r. w sprawie wysokości stawek opłat za usunięcie drzewa do czynu popełnionego przed datą wejścia w życie tego rozporządzenia narusza zasadę lex retro non agit?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, przepisy dotyczące stawek opłat zostały zastosowane prawidłowo, zgodnie z zasadą stosowania przepisów obowiązujących w dacie wydania decyzji przez organ administracji publicznej, a stawka obowiązująca od 17 lipca 2017 r. była korzystniejsza dla skarżącego.

Uzasadnienie

NSA wyjaśnił, że wycinka drzew bez zezwolenia stanowi delikt administracyjny, a na gruncie prawa administracyjnego obowiązuje zasada stosowania przepisów obowiązujących w dacie załatwienia sprawy. Podstawą wymierzenia kary był przepis ustawy, a stawka opłaty powinna być ustalana na podstawie aktu podustawowego obowiązującego w dacie wydania decyzji.

Czy skarżący działał w stanie wyższej konieczności, co zwalniałoby go z odpowiedzialności za zniszczenie drzew?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, skarżący nie wykazał obiektywnego stanu wyższej konieczności. Przedstawił jedynie subiektywne przekonanie o zagrożeniu, nie poparte konkretnymi dowodami, a zdarzenie nie miało charakteru nagłego i niespodziewanego.

Uzasadnienie

NSA uznał, że skarżący nie przedstawił konkretnych okoliczności ani dowodów potwierdzających realne niebezpieczeństwo stwarzane przez drzewa, które wymagałoby natychmiastowej reakcji. Brak było obiektywnego stanu wyższej konieczności, a jedynie subiektywne przekonanie strony.

Czy sąd I instancji naruszył art. 141 § 4 p.p.s.a. przez brak rozważenia zarzutu naruszenia art. 86 ust. 1 pkt 11 u.o.p. dotyczącego nasadzeń?

Odpowiedź sądu

Nie, sąd I instancji prawidłowo rozważył ten zarzut, wyjaśniając, że art. 86 ust. 1 pkt 11 u.o.p. pozwala na odstąpienie od pobierania opłaty za usunięcie drzewa, ale nie od wymogu uzyskania zezwolenia.

Uzasadnienie

NSA wskazał, że sąd I instancji prawidłowo odniósł się do przepisu art. 86 ust. 1 pkt 11 u.o.p., podkreślając różnicę między opłatą za usunięcie drzewa a administracyjną karą pieniężną za usunięcie drzewa bez zezwolenia.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę kasacyjną od wyroku WSA w Opolu, utrzymując w mocy decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu w przedmiocie kary pieniężnej za zniszczenie drzew.

Przepisy (19)

Główne

u.o.p. art. 88 § ust. 1 pkt 3, ust. 2 i ust. 3

Ustawa o ochronie przyrody

u.o.p. art. 89 § ust. 1

Ustawa o ochronie przyrody

Pomocnicze

u.o.p. art. 88 § ust. 1 pkt 1

Ustawa o ochronie przyrody

Podstawa wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej za wycinkę drzew bez zezwolenia.

u.o.p. art. 89 § ust. 7

Ustawa o ochronie przyrody

u.o.p. art. 86 § ust. 1 pkt 4

Ustawa o ochronie przyrody

u.o.p. art. 86 § ust. 1 pkt 11

Ustawa o ochronie przyrody

k.p.a. art. 6

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 8

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 7a

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 81a

Kodeks postępowania administracyjnego

p.u.s.a. art. 1 § § 2

Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.p.s.a. art. 141 § ust. 4

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 184

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Konstytucja RP art. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 42 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

EKPC art. 7

Europejska Konwencja o Ochronie Praw Człowieka

Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 3 lipca 2017 r. w sprawie wysokości stawek opłat za usunięcie drzewa

Argumenty

Skuteczne argumenty

Prawidłowe zastosowanie przepisów dotyczących stawek opłat za usunięcie drzewa. • Brak obiektywnego stanu wyższej konieczności po stronie skarżącego. • Niewykazanie przez skarżącego realnego zagrożenia stwarzanego przez drzewa. • Prawidłowe rozróżnienie między opłatą za usunięcie drzewa a karą pieniężną.

Odrzucone argumenty

Zastosowanie przepisów rozporządzenia z 2017 r. do czynu z marca 2017 r. narusza zasadę lex retro non agit. • Działanie w stanie wyższej konieczności z powodu zagrożenia stwarzanego przez drzewa. • Naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. przez brak rozważenia zarzutu naruszenia art. 86 ust. 1 pkt 11 u.o.p.

Godne uwagi sformułowania

Wycinka drzew bez zezwolenia stanowi delikt administracyjny. • Na gruncie przepisów prawa administracyjnego obowiązuje co do zasady konieczność stosowania przepisów obowiązujących w dacie załatwienia sprawy przez właściwy organ administracji publicznej. • Podstawę wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej za wycinkę drzew stanowił przepis ustawy, natomiast ustalenie stawki tej kary powinno nastąpić na podstawie aktu rangi podustawowej obowiązującego w dacie wydania decyzji przez właściwy organ administracji publicznej. • Skarżący nie wykazał obiektywnego stanu wyższej konieczności, co uzasadniałoby odstąpienie od wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej.

Skład orzekający

Piotr Korzeniowski

przewodniczący

Jerzy Stelmasiak

sprawozdawca

Hanna Knysiak-Sudyka

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących kar pieniężnych za zniszczenie drzew, zasada lex retro non agit w prawie administracyjnym, przesłanki stanu wyższej konieczności w kontekście ochrony przyrody."

Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznego stanu faktycznego i przepisów ustawy o ochronie przyrody; zastosowanie do innych deliktów administracyjnych wymaga analizy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje praktyczne zastosowanie przepisów o ochronie przyrody i karach administracyjnych, a także kluczowe zasady prawa, takie jak zasada niedziałania prawa wstecz i stan wyższej konieczności. Jest to interesujące dla prawników specjalizujących się w prawie administracyjnym.

Kara za wycinkę drzew: Czy "wyższa konieczność" zawsze chroni przed odpowiedzialnością?

Sektor

ochrona środowiska

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst