III OSK 4354/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną A.J. od wyroku WSA w Opolu, który oddalił skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu w przedmiocie kary pieniężnej za zniszczenie drzew. Sprawa dotyczyła ogłowienia dwóch topól na terenie przystani kajakowej. Organy administracji ustaliły, że skarżący dokonał zniszczenia drzew, a następnie wymierzyły mu kary pieniężne. WSA w Opolu oddalił skargę, uznając, że ustalenia organów były prawidłowe, a skarżący nie wykazał przesłanek do odstąpienia od wymierzenia kary, w tym stanu wyższej konieczności. W skardze kasacyjnej A.J. zarzucił naruszenie prawa materialnego, w tym zasady lex retro non agit poprzez zastosowanie przepisów rozporządzenia z 2017 r. do czynu z 2017 r. przed wejściem w życie rozporządzenia, a także naruszenie przepisów postępowania poprzez nieuwzględnienie stanu wyższej konieczności. NSA oddalił skargę kasacyjną, wskazując na błędy konstrukcyjne skargi. Sąd podkreślił, że wycinka drzew bez zezwolenia stanowi delikt administracyjny, a przepisy dotyczące stawek opłat zostały zastosowane prawidłowo, zgodnie z zasadą stosowania przepisów obowiązujących w dacie wydania decyzji. Ponadto, NSA uznał, że skarżący nie wykazał obiektywnego stanu wyższej konieczności, a jedynie subiektywne przekonanie o zagrożeniu, co nie zwalnia z odpowiedzialności. Sąd odniósł się również do zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a., wyjaśniając różnicę między opłatą za usunięcie drzewa a karą pieniężną.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów dotyczących kar pieniężnych za zniszczenie drzew, zasada lex retro non agit w prawie administracyjnym, przesłanki stanu wyższej konieczności w kontekście ochrony przyrody.
Sprawa dotyczy specyficznego stanu faktycznego i przepisów ustawy o ochronie przyrody; zastosowanie do innych deliktów administracyjnych wymaga analizy.
Zagadnienia prawne (3)
Czy zastosowanie przepisów rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 3 lipca 2017 r. w sprawie wysokości stawek opłat za usunięcie drzewa do czynu popełnionego przed datą wejścia w życie tego rozporządzenia narusza zasadę lex retro non agit?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, przepisy dotyczące stawek opłat zostały zastosowane prawidłowo, zgodnie z zasadą stosowania przepisów obowiązujących w dacie wydania decyzji przez organ administracji publicznej, a stawka obowiązująca od 17 lipca 2017 r. była korzystniejsza dla skarżącego.
Uzasadnienie
NSA wyjaśnił, że wycinka drzew bez zezwolenia stanowi delikt administracyjny, a na gruncie prawa administracyjnego obowiązuje zasada stosowania przepisów obowiązujących w dacie załatwienia sprawy. Podstawą wymierzenia kary był przepis ustawy, a stawka opłaty powinna być ustalana na podstawie aktu podustawowego obowiązującego w dacie wydania decyzji.
Czy skarżący działał w stanie wyższej konieczności, co zwalniałoby go z odpowiedzialności za zniszczenie drzew?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, skarżący nie wykazał obiektywnego stanu wyższej konieczności. Przedstawił jedynie subiektywne przekonanie o zagrożeniu, nie poparte konkretnymi dowodami, a zdarzenie nie miało charakteru nagłego i niespodziewanego.
Uzasadnienie
NSA uznał, że skarżący nie przedstawił konkretnych okoliczności ani dowodów potwierdzających realne niebezpieczeństwo stwarzane przez drzewa, które wymagałoby natychmiastowej reakcji. Brak było obiektywnego stanu wyższej konieczności, a jedynie subiektywne przekonanie strony.
Czy sąd I instancji naruszył art. 141 § 4 p.p.s.a. przez brak rozważenia zarzutu naruszenia art. 86 ust. 1 pkt 11 u.o.p. dotyczącego nasadzeń?
Odpowiedź sądu
Nie, sąd I instancji prawidłowo rozważył ten zarzut, wyjaśniając, że art. 86 ust. 1 pkt 11 u.o.p. pozwala na odstąpienie od pobierania opłaty za usunięcie drzewa, ale nie od wymogu uzyskania zezwolenia.
Uzasadnienie
NSA wskazał, że sąd I instancji prawidłowo odniósł się do przepisu art. 86 ust. 1 pkt 11 u.o.p., podkreślając różnicę między opłatą za usunięcie drzewa a administracyjną karą pieniężną za usunięcie drzewa bez zezwolenia.
Przepisy (19)
Główne
u.o.p. art. 88 § ust. 1 pkt 3, ust. 2 i ust. 3
Ustawa o ochronie przyrody
u.o.p. art. 89 § ust. 1
Ustawa o ochronie przyrody
Pomocnicze
u.o.p. art. 88 § ust. 1 pkt 1
Ustawa o ochronie przyrody
Podstawa wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej za wycinkę drzew bez zezwolenia.
u.o.p. art. 89 § ust. 7
Ustawa o ochronie przyrody
u.o.p. art. 86 § ust. 1 pkt 4
Ustawa o ochronie przyrody
u.o.p. art. 86 § ust. 1 pkt 11
Ustawa o ochronie przyrody
k.p.a. art. 6
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 8
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 7a
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 81a
Kodeks postępowania administracyjnego
p.u.s.a. art. 1 § § 2
Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.p.s.a. art. 141 § ust. 4
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 184
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Konstytucja RP art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 42 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
EKPC art. 7
Europejska Konwencja o Ochronie Praw Człowieka
Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 3 lipca 2017 r. w sprawie wysokości stawek opłat za usunięcie drzewa
Argumenty
Skuteczne argumenty
Prawidłowe zastosowanie przepisów dotyczących stawek opłat za usunięcie drzewa. • Brak obiektywnego stanu wyższej konieczności po stronie skarżącego. • Niewykazanie przez skarżącego realnego zagrożenia stwarzanego przez drzewa. • Prawidłowe rozróżnienie między opłatą za usunięcie drzewa a karą pieniężną.
Odrzucone argumenty
Zastosowanie przepisów rozporządzenia z 2017 r. do czynu z marca 2017 r. narusza zasadę lex retro non agit. • Działanie w stanie wyższej konieczności z powodu zagrożenia stwarzanego przez drzewa. • Naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. przez brak rozważenia zarzutu naruszenia art. 86 ust. 1 pkt 11 u.o.p.
Godne uwagi sformułowania
Wycinka drzew bez zezwolenia stanowi delikt administracyjny. • Na gruncie przepisów prawa administracyjnego obowiązuje co do zasady konieczność stosowania przepisów obowiązujących w dacie załatwienia sprawy przez właściwy organ administracji publicznej. • Podstawę wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej za wycinkę drzew stanowił przepis ustawy, natomiast ustalenie stawki tej kary powinno nastąpić na podstawie aktu rangi podustawowej obowiązującego w dacie wydania decyzji przez właściwy organ administracji publicznej. • Skarżący nie wykazał obiektywnego stanu wyższej konieczności, co uzasadniałoby odstąpienie od wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej.
Skład orzekający
Piotr Korzeniowski
przewodniczący
Jerzy Stelmasiak
sprawozdawca
Hanna Knysiak-Sudyka
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących kar pieniężnych za zniszczenie drzew, zasada lex retro non agit w prawie administracyjnym, przesłanki stanu wyższej konieczności w kontekście ochrony przyrody."
Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznego stanu faktycznego i przepisów ustawy o ochronie przyrody; zastosowanie do innych deliktów administracyjnych wymaga analizy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje praktyczne zastosowanie przepisów o ochronie przyrody i karach administracyjnych, a także kluczowe zasady prawa, takie jak zasada niedziałania prawa wstecz i stan wyższej konieczności. Jest to interesujące dla prawników specjalizujących się w prawie administracyjnym.
“Kara za wycinkę drzew: Czy "wyższa konieczność" zawsze chroni przed odpowiedzialnością?”
Sektor
ochrona środowiska
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.