III OSK 4238/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną spółki "A." sp. z o.o. od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił skargę spółki na decyzję Ministra Klimatu o cofnięciu pozwolenia na wytwarzanie odpadów wraz z zezwoleniem na przetwarzanie odpadów. Powodem cofnięcia pozwolenia było stwierdzenie przez organy ochrony środowiska powtarzających się, znaczących przekroczeń dopuszczalnej emisji dioksyn i furanów z instalacji do termicznego przekształcania odpadów medycznych i weterynaryjnych. Spółka zarzucała naruszenie prawa materialnego i procesowego, w tym Konstytucji RP, Karty Praw Podstawowych UE oraz przepisów Prawa ochrony środowiska i Kodeksu postępowania administracyjnego. Argumentowała, że cofnięcie pozwolenia było zbyt drastycznym środkiem, naruszało zasady gospodarki odpadami i nie uwzględniało jej działań naprawczych. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że organy prawidłowo zastosowały przepisy, wzywając spółkę do usunięcia naruszeń, a spółka tych naruszeń nie usunęła w sposób skuteczny i trwały. Sąd podkreślił, że powtarzające się przekroczenia emisji, potwierdzone licznymi badaniami, stanowiły uzasadnioną podstawę do cofnięcia pozwolenia, a kwestie gospodarki odpadami na poziomie województwa wykraczają poza zakres tej sprawy. Zarzuty procesowe również uznano za niezasadne, w tym dotyczące braku opinii biegłego i błędnego ustalenia stanu faktycznego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUzasadnienie cofnięcia pozwolenia na instalację przemysłową z powodu powtarzających się naruszeń standardów emisyjnych, mimo działań naprawczych strony. Interpretacja obowiązku organu do wezwania do usunięcia naruszeń oraz brak obowiązku "ważenia dóbr" przy stosowaniu art. 195 Prawa ochrony środowiska.
Dotyczy specyficznej sytuacji powtarzających się przekroczeń emisji dioksyn i furanów z instalacji do termicznego przekształcania odpadów medycznych i weterynaryjnych. Ocena skuteczności działań naprawczych i sekwencji zdarzeń.
Zagadnienia prawne (3)
Czy cofnięcie pozwolenia na wytwarzanie odpadów bez odszkodowania jest uzasadnione w sytuacji powtarzających się przekroczeń standardów emisyjnych, mimo podjętych przez stronę działań naprawczych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, cofnięcie pozwolenia jest uzasadnione, jeśli strona nie usunęła naruszeń w wyznaczonym terminie, a przekroczenia emisji są powtarzające się i stanowią zagrożenie.
Uzasadnienie
NSA uznał, że organy prawidłowo zastosowały art. 195 ust. 1 pkt 1 Prawa ochrony środowiska, ponieważ spółka nie usunęła naruszeń w wyznaczonym terminie, a kolejne badania potwierdzały przekroczenia emisji. Pojedyncze prawidłowe wyniki badań nie przesądzają o skutecznym wprowadzeniu działań naprawczych, a sekwencja zdarzeń wskazuje na nieskuteczność działań w dłuższej perspektywie.
Czy organy administracji mają obowiązek uwzględniać zasady gospodarki odpadami (np. bliskości, samowystarczalności) przy podejmowaniu decyzji o cofnięciu pozwolenia na instalację unieszkodliwiania odpadów?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, organy orzekające na podstawie art. 195 ust. 1 pkt 1 Prawa ochrony środowiska nie mają możliwości "ważenia dóbr chronionych" ani akceptowania eksploatacji instalacji z naruszeniem przepisów z uwagi na konieczność zapewnienia prawidłowej gospodarki odpadami.
Uzasadnienie
NSA stwierdził, że przepisy Prawa ochrony środowiska nie dają organom możliwości akceptowania naruszeń warunków pozwolenia ze względu na potrzebę zapewnienia gospodarki odpadami. Kwestie planowania gospodarki odpadami wykraczają poza zakres sprawy o cofnięcie pozwolenia.
Czy sąd administracyjny powinien dopuścić dowód z opinii biegłego w celu wyjaśnienia przyczyn powtarzających się przekroczeń emisji, zwłaszcza gdy strona kwestionuje wyniki badań?
Odpowiedź sądu
Nie, organ nie ma obowiązku dopuszczania dowodu z opinii biegłego w celu wyjaśnienia przyczyn przekroczeń, jeśli strona sama nie wskazuje na konkretne uchybienia metodologiczne, a badania były prowadzone przez akredytowane laboratoria i w obecności specjalistów.
Uzasadnienie
NSA uznał, że nie było podstaw do powołania biegłego, ponieważ organ inspekcji ochrony środowiska jest wyspecjalizowany, badania były prowadzone przez akredytowane laboratoria, a strona nie wykazała konkretnych nieprawidłowości metodologicznych. Obowiązek ustalenia przyczyn przekroczeń i podjęcia działań naprawczych spoczywa na stronie.
Przepisy (16)
Główne
p.o.ś. art. 195 § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska
Pozwolenie może zostać cofnięte lub ograniczone bez odszkodowania, jeżeli eksploatacja instalacji jest prowadzona z naruszeniem warunków pozwolenia, innych przepisów ustawy lub ustawy o odpadach.
p.o.ś. art. 195 § 2
Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska
Przed wydaniem decyzji w przedmiocie cofnięcia lub ograniczenia pozwolenia organ wzywa prowadzącego instalację do usunięcia naruszeń w oznaczonym terminie.
Pomocnicze
Konstytucja RP art. 31 § 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 20
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
u.o. art. 34 § 1
Ustawa z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach
u.o. art. 35 § 4 pkt 2 i 3
Ustawa z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c)
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 84
Kodeks postępowania administracyjnego
p.o.ś. art. 5
Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska
Konstytucja RP art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 64 § 1 i 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Karta Praw Podstawowych UE art. 41
Karta Praw Podstawowych Unii Europejskiej
k.p.a. art. 8
Kodeks postępowania administracyjnego
Argumenty
Odrzucone argumenty
Zarzut naruszenia art. 31 ust. 3 w związku z art. 20 Konstytucji RP oraz art. 195 ust. 1 pkt 1 i art. 195 ust. 2 p.o.ś. przez zaakceptowanie przez Sąd I instancji zastosowania przez organy administracji najdalej idącego środka prowadzącego do uniemożliwienia prowadzenia działalności gospodarczej bez umożliwienia podjęcia działań naprawczych. • Zarzut naruszenia art. 195 ust. 1 pkt 1 p.o.ś. w związku z art. 34 ust. 1 oraz art. 35 ust. 4 pkt 2 i 3 ustawy o odpadach oraz w związku z uchwałą Sejmiku Województwa Dolnośląskiego w sprawie przyjęcia Wojewódzkiego Planu Gospodarki Odpadami, polegający na cofnięciu pozwolenia z rażącym naruszeniem zasad gospodarowania odpadami. • Zarzut naruszenia art. 2, art. 64 ust. 1 i 3 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP oraz art. 41 Karty Praw Podstawowych UE oraz art. 8 k.p.a. przez pominięcie przez organ ochrony środowiska przy ustaleniu stanu faktycznego sprawy, że incydentalne naruszenie standardu emisyjnego spowodowało natychmiastową reakcję spółki. • Zarzut naruszenia art. 5 p.o.ś. przez zaakceptowanie przez Sąd I instancji zastosowania przez organ ochrony środowiska najdalej idącego środka przewidzianego prawem. • Zarzut naruszenia art. 151 p.p.s.a. przez jego zastosowanie, pomimo że skarga posiadała uzasadnione podstawy. • Zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 84 k.p.a. […]
Godne uwagi sformułowania
Sąd I instancji prawidłowo orzekł, że w tej sprawie nie doszło do naruszenia art. 195 ust. 2 p.o.ś., ponieważ organ wezwał spółkę do usunięcia naruszeń, a spółka tych naruszeń nie usunęła, o czym świadczą kolejne badania z 8 maja 2019 r. i ponowne wstrzymanie działalności instalacji przez organ inspekcji ochrony środowiska. • Nie jest zatem tak, że pojedyncze prawidłowe wyniki badań przesądzają o skutecznym wprowadzeniu działań naprawczych. • Przedmiotem oceny organów wyrażonej w kontrolowanych przez Sąd I instancji decyzjach była bowiem pewna "sekwencja zdarzeń". • Liczne badania prowadzone przez akredytowane laboratoria, zarówno na zlecenie organów inspekcji ochrony środowiska, jak i spółki, prowadzą do wniosku, że instalacja przekracza standardy emisji, a działania naprawcze w dłuższej perspektywie okazały się nieskuteczne. • W ramach postępowania w trybie art. 195 ust. 1 pkt 1 p.o.ś. właściwe organy nie mają możliwości dokonać tego rodzaju oceny, a w szczególności nie mogą dokonywać "ważenia dóbr chronionych", nawet przy uwzględnieniu art. 5 p.o.ś. (zasada kompleksowości ochrony środowiska). • Przede wszystkim, jak już wyżej wskazano, Sąd I instancji prawidłowo orzekł, że doszło do prawidłowego wezwania do usunięcia stwierdzonych naruszeń. […]
Skład orzekający
Hanna Knysiak - Sudyka
sędzia del. WSA
Jerzy Stelmasiak
sprawozdawca
Zbigniew Ślusarczyk
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie cofnięcia pozwolenia na instalację przemysłową z powodu powtarzających się naruszeń standardów emisyjnych, mimo działań naprawczych strony. Interpretacja obowiązku organu do wezwania do usunięcia naruszeń oraz brak obowiązku \"ważenia dóbr\" przy stosowaniu art. 195 Prawa ochrony środowiska."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji powtarzających się przekroczeń emisji dioksyn i furanów z instalacji do termicznego przekształcania odpadów medycznych i weterynaryjnych. Ocena skuteczności działań naprawczych i sekwencji zdarzeń.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy poważnych naruszeń środowiskowych przez instalację przemysłową, co ma znaczenie dla ochrony zdrowia i środowiska. Pokazuje, jak sąd ocenia działania firmy i organów w takich sytuacjach.
“Firma straciła pozwolenie na przetwarzanie odpadów przez przekroczenie norm emisji. Sąd potwierdził decyzję.”
Sektor
ochrona środowiska
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.