III OSK 4016/21

III OSK 4016/21 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2024-06-25
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-01-20
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Arkadiusz Windak
Jerzy Stelmasiak /przewodniczący sprawozdawca/
Małgorzata Masternak - Kubiak
Symbol z opisem
6136 Ochrona przyrody
Hasła tematyczne
Ochrona przyrody
Sygn. powiązane
IV SA/Wa 731/20 - Wyrok WSA w Warszawie z 2020-09-09
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono zaskarżony wyrok i zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2018 poz 1614
art. 83 ust 1
Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody - tekst jedn.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Jerzy Stelmasiak (spr.) Sędziowie sędzia NSA Małgorzata Masternak-Kubiak sędzia del. WSA Arkadiusz Windak protokolant asystent sędziego Anna Krupa po rozpoznaniu w dniu 25 czerwca 2024 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej A. sp. z o.o. z siedzibą w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 września 2020 r. sygn. akt IV SA/Wa 731/20 w sprawie ze skargi A. sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 24 stycznia 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zezwolenia na usunięcie drzewa 1. uchyla zaskarżony wyrok oraz zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 24 stycznia 2020 r. nr [...], 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie na rzecz A. sp. z o.o. z siedzibą w W. kwotę 897 (osiemset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Wyrokiem z 9 września 2020 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę A. sp. z o.o. z siedzibą w W. (dalej: spółka lub skarżąca) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z 24 stycznia 2020 r. w przedmiocie odmowy wydania zezwolenia na usunięcie drzewa.
W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że wnioskiem z 18 marca 2019 r., uzupełnionym pismem z dnia 15 kwietnia 2019 r., spółka wystąpiła o wydanie zezwolenia na usunięcie drzewa topoli białej, o obwodzie pnia 213 cm mierzonym na wysokości 130 cm, rosnącego na terenie nieruchomości położonej przy ul. [...] w Warszawie, na działce oznaczonej nr ew. [...]/1 z obrębu [...], będącej w użytkowaniu wieczystym spółki. We wniosku jako przyczynę usunięcia drzewa wskazano zagrożenie bezpieczeństwa osób i mienia, z uwagi na stan systemu korzeniowego powodujący istotne zmniejszenie wymaganej stabilności drzewa w podłożu, osłabienie wytrzymałości mechanicznej pnia i nieprawidłowe ukształtowanie korony, co powodować może istotne zachwianie statyki drzewa.
Zarząd Śródmieście m.st. Warszawy decyzją z 24 października 2019 r. odmówił spółce wydania zezwolenia na usunięcie drzewa, wskazując jako podstawę prawną decyzji art. 83 ust. 1, art. 83a ust. 1, art. 83c ust. 1 ustawy z 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz.U. z 2018 r. poz. 1614 ze zm. – dalej: u.o.p.).
W uzasadnieniu decyzji organ I instancji stwierdził, że drzewo z uwagi na swój stan zachowania tj. niedostateczną stabilność w gruncie oraz wytrzymałość pnia na złamanie, może w obecnej chwili powodować zagrożenie dla bezpieczeństwa ludzi oraz mienia. Jednak z ekspertyzy sporządzonej na zlecenie organu przez biegłego wynika, że przeprowadzenie działań zaleconych w ekspertyzie przez biegłego pozwoli na zachowanie tego drzewa, a tym samym na zniwelowanie niebezpieczeństwa jakie powoduje.
Odwołanie od powyższej decyzji wniosła spółka
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie decyzją z 24 stycznia 2020 r. utrzymało w mocy zaskarżona decyzję.
Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła spółka.
Oddalając skargę Sąd I instancji w pierwszej kolejności odniósł się do wniosku spółki o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu uzupełniającego z ekspertyzy sporządzonej przez rzeczoznawcę S.S. (Łódź, Warszawa 2019/2020) na okoliczność oceny stanu drzewa, wyników jego badania, wniosków i rekomendacji wydanych w oparciu o dokonaną ocenę i badanie. Sąd I instancji podkreślił, że nie dokonuje ustaleń faktycznych w zakresie objętym sprawą administracyjną. Sąd bada bowiem, czy ustalenia faktyczne dokonane przez organy administracji publicznej, których decyzje zostały zaskarżone, odpowiadają prawu. W ramach postępowania przed sądem administracyjnym przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego jest zatem niedopuszczalne.
Sąd I instancji wskazał, że jako przyczynę uzasadniającą usunięcie drzewa spółka wskazała zagrożenie bezpieczeństwa osób i mienia. Ponadto 8 sierpnia 2019 r. spółka przekazała informację, że 7 sierpnia 2019 r. doszło do wyłamania się konaru znacznych rozmiarów z drzewa będącego przedmiotem wniosku. Wskazane okoliczności nie były kwestionowane przez organy. Natomiast zasadniczą podstawą braku uwzględnienia wniosku o zezwolenie na usunięcie drzewa było ustalenie, że zagrożenie generowane przez drzewo można usunąć w inny sposób tj. przez wykonanie zabiegów specjalistycznych w postaci cięć korygujących i sanitarnych oraz wiązań. Ustalenia te zostały oparte o ekspertyzę dendrologiczną sporządzoną przez biegłego. W ocenie Sądu I instancji, ustalenia, na podstawie których wydano opinię oraz wnioski przedstawione przez biegłego w opinii, jak i w jej uzupełnieniu w odpowiedzi na zarzuty skarżącej, są spójne i logiczne. Biegły wskazał, że drzewo posiada niedostateczną stabilność w gruncie i wytrzymałości pnia na złamanie. Jednak w zaleceniach stwierdził, że drzewo nadaje się do zachowania, a w celu usunięcia zagrożenia należy wykonać określone czynności. Jednocześnie biegły uznał za konieczne przeprowadzenie ponownych badań drzewa po upływie 3-4 lat. W efekcie przeprowadzenia projektowanej redukcji korony drzewo osiągnie dostateczną stabilność w gruncie i wytrzymałość pnia na złamanie. Ponadto z ekspertyzy wynika, że drzewo rośnie na terenie skweru zieleni przyulicznej w bliskim sąsiedztwie alei pomnikowej drzew gatunku bożodrzew. Z uwagi na bardzo silną redukcję korony jednego z sąsiednich drzew pomnikowych stanowi obecnie znaczące uzupełnienie odporności aerodynamicznej dla naporu wiatru na biogrupę drzew alei pomnikowej. Z treści opinii wynika również, że biegły uwzględnił zgłoszone przez skarżącą zdarzenie związane z wyłamaniem się konaru i na podstawie dokonanych oględzin stwierdził, że ubytek konaru nie wpływa na wcześniej wykonane pomiary i ustalenia. Biegły odniósł się również do każdej z uwag zgłoszonych przez skarżącą uznając, że aktualny stan witalny drzewa nie kwalifikuje go do usunięcia, a także podtrzymał stanowisko, że drzewo po wykonaniu projektowanej redukcji korony osiągnie dostateczną stabilność w gruncie i wytrzymałość pnia na złamanie.
Sąd I instancji podkreślił, że opinia nie zawiera nieścisłości, które podważałyby jej wiarygodność. Biegły odnosząc się do zarzutów podniesionych przez spółkę wyjaśnił, że analiza jest kompletna i uwzględnia aktualną ocenę stanu drzewa oraz jego ewentualny stan po przeprowadzonych zaleceniach. Formułując wnioski ogólne wobec opinii biegłego należy pamiętać, że zawiera ona informacje specjalistyczne, których podważenie możliwe jest jedynie wówczas, gdy będą one oparte na wadliwych ustaleniach lub wnioskach. Podważanie ustaleń biegłego poprzez polemikę z jego ocenami, bez wykazania błędu w ustaleniach lub błędu w logice rozumowania nie może być skuteczne, a do tego sprowadzają się podnoszone przez spółkę zarzuty.
Zdaniem Sądu I instancji, okoliczność, że opinia rzeczoznawcy przedstawiona przez spółkę zawiera wnioski odmienne od pozostałych dowodów zebranych w toku postępowania, w tym także opinii biegłego powołanego przez organ, nie może prowadzić do wniosku o konieczności uchylenia zaskarżonej decyzji, jako wydanej z naruszeniem przepisów postępowania mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy i powoływania kolejnego biegłego.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła spółka.
Spółka zarzuciła naruszenie przepisów postępowania.
Po pierwsze, art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm. – dalej: p.p.s.a.), przez brak wyjścia poza zarzuty i wnioski skargi oraz powołaną w niej podstawę prawną i brak zbadania zgodności z prawem całego postępowania administracyjnego, a tym samym brak wzięcia pod uwagę z urzędu wszelkich naruszeń prawa, w tym pominięcie zbadania materialnoprawnych podstaw wydania zaskarżonego aktu administracyjnego w zakresie wykraczającym poza zarzuty i wnioski podniesione w skardze. Naruszenie art. 134 § 1 p.p.s.a. nastąpiło w szczególności w związku z niezastosowaniem przez Sąd I instancji art. 7 ust. 1 lit. a)-h) i ust. 2 oraz art. 17 ust. 1 i 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1143/2014 z 22 października 2014 r. w sprawie działań zapobiegawczych i zaradczych w odniesieniu do wprowadzania i rozprzestrzeniania inwazyjnych gatunków obcych (Dz. Urz. UE L 317/35 z 4.11.2014, s. 35) w związku z art. 1 i 2 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) 2019/1262 z 25 lipca 2019 r. zmieniającymi rozporządzenie wykonawcze (UE) 2016/1141 w celu aktualizacji wykazu inwazyjnych gatunków obcych stwarzających zagrożenie dla Unii (Dz. Urz. UE L 199/1 z 26.07.2019 r.) oraz poz. 3 załącznika - Ailanthus altissima, do rozporządzenia wykonawczego w związku z art. 7 i art. 9 Konstytucji RP z 2 kwietnia 1997 r. (Dz.U. z 1997, Nr. 78, poz. 483).
Po drugie, art. 151 p.p.s.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. oraz w związku z art. 134 § 1 p.p.s.a., a także w związku z art. 7, art. 8 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2020 r., poz. 256 ze zm., dalej: k.p.a.) oraz w związku z art. 31 ust. 3 i art. 2 Konstytucji RP. Polegało to na braku wyjścia poza zarzuty i wnioski skargi oraz powołaną w niej podstawę prawną i niezbadanie zgodności z prawem całego postępowania administracyjnego, a w konsekwencji oddaleniu skargi i braku uchylenia zaskarżonej decyzji, pomimo naruszenia zasady proporcjonalności, a tym samym również granic uznania administracyjnego przy wydaniu zaskarżonej decyzji. Wynika to z zaniechania ustalenia, czy utrzymanie drzewa i koszt z tym związany, obejmujący m.in. zabiegi pielęgnacyjne, nie przekroczy kosztów wycinki i nasadzeń, (tj. odnowienia drzewostanu) i czy wycinka drzewa nie byłaby działaniem bardziej proporcjonalnym również w kontekście planowanej inwestycji, bezpieczeństwa użytkowników nieruchomości i terenów publicznych oraz ochrony przyrody.
Po trzecie, art. 151 p.p.s.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. oraz w związku z art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 84 § 1 k.p.a., przez oddalenie skargi i brak uchylenia zaskarżonej decyzji, pomimo naruszenia przez organ powołanych przepisów k.p.a. Polegało to na niepełnym zebraniu materiału dowodowego w sprawie i wydaniu rozstrzygnięcia w oparciu o niewystarczający i budzący wątpliwości materiał dowodowy. W szczególności stanowiło to następstwo zaniechania zasięgnięcia opinii uzupełniającej biegłego lub opinii innego biegłego, pomimo występowania istotnych sprzeczności pomiędzy złożoną do sprawy ekspertyzą prywatną, a opinią wydaną przez powołanego w sprawie biegłego.
Po czwarte, art. 151 p.p.s.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. oraz w związku z art. 7, art. 75 § 1, art. 78 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a., przez oddalenie skargi i brak uchylenia zaskarżonej decyzji, pomimo przekroczenia granic swobodnej oceny dowodów i uznania administracyjnego przy wydaniu zaskarżonej decyzji, w związku z pobieżną i dowolną oceną zebranych w sprawie dowodów. Brak było wnikliwego rozpatrzenia dowodu z prywatnej ekspertyzy prof. M..S. z 28 czerwca 2019 r. w zestawieniu z opinią biegłego powołanego w sprawie, brakiem wyjaśnienia w uzasadnieniu decyzji merytorycznych przyczyn oparcia rozstrzygnięcia wyłącznie na stanowisku biegłego, z pominięciem tez opinii prywatnej, pomimo że stanowiła pełnoprawny dowód w sprawie. Dodatkowo nie wyszczególniono przyczyn, dla których organ odmówił uwzględnienia poszczególnych wniosków i ustaleń płynących z przedłożonej opinii prywatnej.
Po piąte, art. 141 § 4 p.p.s.a. w związku z art. 134 § 1 p.p.s.a. przez lakoniczne i niewystarczające wyjaśnienie w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku przyczyn, dla których wnioski złożonej w sprawie prywatnej ekspertyzy zostały pominięte przy ocenie wniosków opinii biegłego powołanego w sprawie. Ponadto nie wyjaśniono podstaw oparcia decyzji w sprawie na jednej z dwóch opinii eksperckich, z całkowitym pominięciem drugiej, jak również nie wyjaśniono przyczyn pominięcia (niezastosowania) obowiązujących przepisów prawa UE i braku oceny zasady proporcjonalności.
Spółka zarzuciła także naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 6. art. 7 ust. 1 lit. a)-h) i ust. 2 oraz art. 17 ust. 1 i 2 rozporządzenia nr 1143/2014 w związku z art. 1 i 2 rozporządzenia wykonawczego nr 2019/1262 oraz poz. 3 załącznika do rozporządzenia wykonawczego w związku z art. 7 i art. 9 Konstytucji RP oraz art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2019 r., poz. 2167 ze zm., dalej: p.u.s.a.) oraz w związku z art. 134 § 1 p.p.s.a. W konsekwencji pominięto zbadanie zgodności z ww. przepisami uchwały nr XIV/295/2015 Rady Miasta Stołecznego Warszawy z 9 lipca 2015 r. w sprawie pomników przyrody położonych na terenie Dzielnicy Śródmieście (Dz.Urz. Woj. Maz. poz. 6699), ustanawiającej pomnikiem przyrody aleję bożodrzewów gruczołkowatych sąsiadujących z topolą, której dotyczy wniosek. W ocenie spółki, prawidłowe zastosowanie powołanych przepisów powinno skutkować stwierdzeniem, że materialnoprawna podstawa przyznania ww. drzewom statusu pomnika przyrody (uchwała XIV 295/2015) podlega - jako częściowo nieważna - wyeliminowaniu z obrotu prawnego w zakresie jej § 4 ust. 1 pkt 1-4 i § 5 pkt 1-7 w związku z pkt 42 załącznika nr 1 i załącznikami nr 44a i 44b.
Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie, lub rozpoznanie skargi w przypadku uznania, że istota sprawy jest dostatecznie wyjaśniona. Spółka wniosła także o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw, w tym kosztów postępowania kasacyjnego i kosztów zastępstwa prawnego w postępowaniu sądowoadministracyjnym według norm przepisanych, jak również o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:
W świetle art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach:
1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie,
2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Podkreślić przy tym trzeba, że Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, ponieważ w świetle art. 183 § 1 p.p.s.a. rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Jeżeli zatem nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a. (a w rozpoznawanej sprawie przesłanek tych brak), to Sąd związany jest granicami skargi kasacyjnej. Oznacza to, że Sąd nie jest uprawniony do samodzielnego dokonywania konkretyzacji zarzutów skargi kasacyjnej, a upoważniony jest do oceny zaskarżonego orzeczenia wyłącznie w granicach przedstawionych we wniesionej skardze kasacyjnej.
Skarga kasacyjna zasługiwała na uwzględnienie, chociaż nie wszystkie podniesione w niej zarzuty mogły odnieść zamierzony skutek
Na uwzględnienie zasługiwały zarzuty podnoszące naruszenie art. 151 p.p.s.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. oraz w związku z art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 84 § 1 k.p.a., a także w związku z art. 75 § 1, art. 78 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. Analiza uzasadnienia zaskarżonego wyroku prowadzi do wniosku, że zasadniczym powodem wydania decyzji odmownej była opinia biegłego powołanego przez organ. Nie ulega wątpliwości, że w tego rodzaju sprawach opinia biegłego ma podstawowe znaczenie, ponieważ wydanie rozstrzygnięcia w sprawie wymaga wiadomości specjalnych, którymi co do zasady organ nie dysponuje. Nie oznacza to jednak, że opinia biegłego jest wiążąca i nie podlega ocenie, tak jak każdy inny dowód w postępowaniu. Dokonując oceny tego rodzaju dowodu właściwy organ musi dokonać również oceny innych, dostępnych mu dowodów. W przypadku spraw wymagających wiadomości specjalnych, podważenie opinii biegłego wymaga co do zasady złożenia kontropinii, a więc dokumentu również sporządzonego przez osobę posiadającą wiadomości specjalne. W takiej sytuacji to organ dokonując analizy obu dokumentów, decyduje, któremu z dowodów dać wiarę i pierwszeństwo. Tego rodzaju oceny w tej sprawie zabrakło, czego nieprawidłowo nie dostrzegł Sąd I instancji powielając w tym zakresie lakoniczne i niewystarczające stanowisko organu. Samo bowiem stwierdzenie, że opinia biegłego sporządzona na zlecenie organu jest spójna i logiczna, nie pozwala na "automatyczne" podważenie wartości dowodowej opinii sporządzonej na zlecenie strony. Obie opinie wymagają szczegółowej oceny i analizy, a w przypadku braku możliwości rozstrzygnięcia wątpliwości (chociażby z uwagi na brak posiadania przez organ wiadomości specjalnych), konieczne może być zlecenie sporządzenia innej opinii lub skorzystanie z innego rodzaju dowodów, jakie dopuszczają przepisy procedury administracyjnej. Niewystarczające jest stwierdzenie, że opinia prywatna jest sporządzana na zlecenie i zgodnie z intencjami strony, podobnie jak niedopuszczalne jest stwierdzenie, że opinia biegłego zlecona przez organ jest sporządzana zgodnie z oczekiwaniami organu. Z uzasadnienia decyzji musi zatem precyzyjnie wynikać, z jakich powodów organ dał wiarę jednej opinii, a pominął wnioski innego dokumentu o podobnej wadze dowodowej. W tej sprawie ma to o tyle istotne znaczenie, że wnioski końcowe obu opinii są skrajnie różne, a uzasadnienie zaskarżonej decyzji, jak i decyzji organu I instancji nie pozwala na stwierdzenie, z jakich powodów organy nie uwzględniły wniosków opinii prywatnej sporządzonej na zlecenie strony. Uchybienie to nie zostało dostrzeżone przez orzekający w sprawie Sąd I instancji. Ponadto, spółka zleciła wykonanie dodatkowej opinii, która została jednak sporządzona już po wydaniu zaskarżonej decyzji i nie została dopuszczona jako dowód w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Sąd I instancji prawidłowo przyjął, że nie jest uprawniony do przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego, natomiast pominął, że jest uprawniony do przeprowadzenia dowodu z dokumentu, a tego rodzaju opinia specjalistyczna może podlegać ocenie pod kątem formalnym i w kontekście innych dowodów zgromadzonych w postępowaniu administracyjnym. Ponownie rozpoznając sprawę organ odwoławczy będzie zobowiązany dokonać szczegółowej oceny złożonych w sprawie dokumentów, nie koncentrując się wyłącznie na opinii biegłego, a następnie na tej podstawie podjąć dalsze czynności w sprawie.
Pozostałe zarzuty kasacyjne nie zasługiwały na uwzględnienie.
Na uwzględnienie nie zasługiwał zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a., zgodnie z którym uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji, uzasadnienie powinno ponadto zawierać wskazania co do dalszego postępowania. Wszystkie te elementy uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera, w tym podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz szczegółowe wyjaśnienie powodów, dla których Sąd I instancji oddalił skargę. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, stanowisko Sądu I instancji wyrażone w tym zakresie jest wystarczające i pozwala na poddanie zaskarżonego wyroku kontroli instancyjnej, chociaż Naczelny Sąd Administracyjny nie w pełni podziela stanowisko wyrażone w tym wyroku. Natomiast zarzutem naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. nie można kwestionować oceny prawnej wojewódzkiego sądu administracyjnego. Ponadto, w świetle uchwały składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 15 lutego 2010 r. sygn. akt II FPS 8/09, przepis art. 141 § 4 p.p.s.a. może stanowić samodzielną podstawę kasacyjną (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.), jeżeli uzasadnienie orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego nie zawiera stanowiska co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia, co w tej sprawie oczywiście nie nastąpiło.
Z kolei zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przepis ten można naruszyć wtedy, gdy strona w postępowaniu sądowym wskazywała na istotne dla sprawy uchybienia popełnione na etapie postępowania administracyjnego bądź powołała w postępowaniu sądowym dowody, które zostały przez sąd a limine pominięte, względnie, gdy w postępowaniu administracyjnym popełniono uchybienia na tyle istotne, a przy tym oczywiste, iż bez względu na treść zarzutów sąd nie powinien był przechodzić nad nimi do porządku, a także wtedy gdy Sąd I instancji rozpoznając skargę dokonał oceny pod względem zgodności z prawem innej sprawy (w znaczeniu przedmiotowym i podmiotowym) lub z przekroczeniem granic danej sprawy. Żadna z tych przesłanek naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a. nie miała miejsca w przedmiotowej sprawie. Oznacza to, że pozostałe zarzuty kasacyjne zostaną rozpoznane samodzielnie, a nie jako skutek pominięcia aspektów tej sprawy przez Sąd I instancji, a zatem nie jako skutek braku wyjścia przez Sąd I instancji poza granice sprawy.
Na uwzględnienie nie zasługiwał zarzut naruszenia art. 7, art. 8 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. oraz w związku z art. 31 ust. 3 i art. 2 Konstytucji RP. W ocenie spółki, wynika to z zaniechania ustalenia, czy utrzymanie drzewa i koszt z tym związany, obejmujący m.in. zabiegi pielęgnacyjne, nie przekroczy kosztów wycinki i nasadzeń, (tj. odnowienia drzewostanu) i czy wycinka drzewa nie byłaby działaniem bardziej proporcjonalnym również w kontekście planowanej inwestycji, bezpieczeństwa użytkowników nieruchomości i terenów publicznych oraz ochrony przyrody. Przepisy ustawy o ochronie przyrody nie przewidują wprost przesłanek odmowy wydania zezwolenia na wycinkę drzew i należy je wyprowadzać z ogólnego obowiązku gminy utrzymywania w należytym stanie terenów zieleni i zadrzewienia (art. 78 u.o.p.). Kwestia kosztów przeprowadzenia przez stronę zabiegów pielęgnacyjnych oraz kwestie związane z planowaną inwestycją nie miały w tej sprawie zasadniczego znaczenia. Z kolei bezpieczeństwa użytkowników nieruchomości i terenów publicznych oraz ochrony przyrody dotyczyły ustalenia opinii biegłego uwzględnione przez organ, chociaż jak już wyżej wskazano, kwestia ta będzie przedmiotem ponownej oceny z uwzględnieniem innych dowodów w sprawie.
Zamierzonego skutku nie mógł odnieść również zarzut podnoszący naruszenie art. 7 ust. 1 lit. a)-h) i ust. 2 oraz art. 17 ust. 1 i 2 rozporządzenia nr 1143/2014 w związku z art. 1 i 2 rozporządzenia wykonawczego nr 2019/1262 oraz poz. 3 załącznika do rozporządzenia wykonawczego w związku z art. 7 i art. 9 Konstytucji RP oraz art. 1 § 1 i 2 p.u.s.a. Zarzut ten nie zasługiwał na uwzględnienie, ponieważ stanowisko prezentowane w tym zakresie prowadziłoby do niedopuszczalnego rozszerzenia zakresu kognicji sądów administracyjnych. Brak jest bowiem prawnej możliwości stwierdzenia nieważności części uchwały nr XIV/295/2015 Rady Miasta Stołecznego Warszawy z 9 lipca 2015 r. w sprawie pomników przyrody położonych na terenie Dzielnicy Śródmieście (Dz.Urz. Woj. Maz. poz. 6699), w toku kontroli decyzji o odmowie wydania zezwolenia na wycięcie drzewa. Należy mieć na uwadze, że po pierwsze, uchwała ta nie mieści się w granicach sprawy w jej znaczeniu materialnym, a po drugie, nie stanowiła w żadnej mierze podstawy rozstrzygnięcia sprawy przez organy administracji, a jedynie podstawę ustanowienia pomnika przyrody, którego zachowanie stanowiło jedną z przesłanek opinii biegłego. To spółka powinna ewentualnie dążyć do wyeliminowania przedmiotowej uchwały z obrotu prawnego, ale w ramach własnego interesu prawnego i w odrębnym postępowaniu.
Z tych względów i na podstawie art. 188 w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 203 pkt 1 w związku z art. 200 p.p.s.a.