III OSK 401/25

III OSK 401/25 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2026-07-09
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-03-03
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Mirosław Wincenciak /sprawozdawca/
Sławomir Pauter
Sławomir Wojciechowski /przewodniczący/
Symbol z opisem
6194 Funkcjonariusze Służby Więziennej
Hasła tematyczne
Służba więzienna
Sygn. powiązane
II SA/Ol 737/24 - Wyrok WSA w Olsztynie z 2024-11-28
Skarżony organ
Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2026 poz 143
art. 141 par 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dz.U. 2023 poz 1683
art. 94 ust 2 i 5, 95 ust 1
Ustawa z dnia 9 kwietnia 2010 r. o Służbie Więziennej
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Sławomir Wojciechowski Sędziowie: sędzia NSA Mirosław Wincenciak (sprawozdawca) sędzia del. WSA Sławomir Pauter po rozpoznaniu w dniu 9 lipca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej A.B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 28 listopada 2024 r. sygn. akt II SA/Ol 737/24 w sprawie ze skargi A.B. na decyzję Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w [...] z dnia 18 lipca 2024 r. nr 3/2024 w przedmiocie przedłużenia zawieszenia w czynnościach służbowych oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie wyrokiem z dnia 28 listopada 2024 r. sygn. akt II SA/Ol 737/24 oddalił skargę A.B. na decyzję Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w [...] z dnia 18 lipca 2024 r. nr 3/2024 w przedmiocie przedłużenia zawieszenia w czynnościach służbowych.
U podstaw rozstrzygnięcia Sądu pierwszej instancji legły następujące ustalenia oraz ocena prawna.
Dyrektor Zakładu Karnego w [...] (dalej w skrócie: "Dyrektor ZKK" lub "organ pierwszej instancji") w dniu 29 lutego 2024 r. wszczął postępowanie dyscyplinarne przeciwko A.B. (dalej w skrócie: "skarżący" lub "funkcjonariusz"), w związku z prowadzonym wobec niego postępowaniem karnym.
Wobec powyższego, decyzją z dnia 18 marca 2024 r. nr 3/2024, wydaną na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. z 2023 r., poz. 755 ze zm., dalej w skrócie: "k.p.a.") oraz art. 94 ust. 2 i 4, art. 95 ust. 1 i art. 218 ust. 1 pkt 4 i ust. 2 i 3 ustawy z dnia 9 kwietnia 2010 r. o Służbie więziennej (t.j.: Dz. U. z 2023 r., poz. 1683 ze zm., dalej w skrócie: "u.s.w."), organ pierwszej instancji zawiesił funkcjonariusza w czynnościach służbowych na okres od dnia 18 marca 2024 r. do dnia 17 czerwca 2024 r.
Następnie Dyrektor ZKK, działając na podstawie art. 104 k.p.a. oraz art. 94 ust. 2 i 5, art. 95 ust. 1 i art. 218 ust. 1 pkt 4 i ust. 2, 3 i 4 u.s.w., decyzją z dnia 5 czerwca 2024 r. nr 4/2024 przedłużył zawieszenie skarżącego w czynnościach służbowych na okres od dnia 18 czerwca 2024 r. do czasu zakończenia postępowania dyscyplinarnego. Zdaniem organu pierwszej instancji, dalsze pełnienie służby przez funkcjonariusza na terenie jednostki może niekorzystnie wpływać na morale pozostałych funkcjonariuszy i społeczeństwa. Z sytuacji, w jakiej znalazł się skarżący, wynikają wątpliwości co do tego, czy nie naruszył on prawa, zaś w odbiorze społecznym, postrzeganym przez pryzmat dobra służby, osoba taka nie daje już gwarancji, że w sposób poprawny będzie egzekwować prawo od innych osób, a przede wszystkim od osób skazanych na pozbawienie wolności. W ocenie Dyrektora ZKK, z uwagi na zarzut popełnienia przez funkcjonariusza przestępstwa z art. 190 § 1 Kodeksu karnego (dalej w skrócie: "k.k.") oraz zarzuty postawione w postępowaniu dyscyplinarnym, skarżący nie daje obecnie rękojmi prawidłowego wykonywania powierzonych mu zadań, o których mowa w art. 38 ust. 1 pkt 4 u.s.w.
Na skutek wniesienia przez funkcjonariusza odwołania od powyższej decyzji z dnia 5 czerwca 2024 r., sprawę rozpoznawał Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej w [...] (dalej w skrócie: "Dyrektor OSW" lub "organ odwoławczy"), który decyzją z dnia 18 lipca 2024 r. nr 3/2024, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 104 w zw. z art. 127 § 1 k.p.a. oraz art. 94 ust. 2 i 5 u.s.w., utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy podzielił stanowisko organu pierwszej instancji. Wskazał, że z art. 94 ust. 2 u.s.w. jednoznacznie wynika, że przesłanką zawieszenia funkcjonariusza w czynnościach służbowych jest sam fakt wszczęcia postępowania dyscyplinarnego w związku z postawionym zarzutem, nie zaś jego zasadność, czy też poczynione w toku postępowania dyscyplinarnego ustalenia. Zawieszenie w czynnościach służbowych ma charakter fakultatywny, a decyzja w tym zakresie podejmowana jest w ramach uznania administracyjnego. W ocenie Dyrektora OSW, organ pierwszej instancji właściwie uzasadnił decyzję o przedłużeniu skarżącemu zawieszenia w czynnościach służbowych, a zatem nie dokonał tego w sposób dowolny.
Na powyższą decyzję funkcjonariusz wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie, zarzucając naruszenie art. 7, art. 77 i art. 107 § 1 k.p.a. oraz art. 94 ust. 2 i 5 i art. 95 ust. 1 u.s.w. W uzasadnieniu skargi podkreślił, że wydając zaskarżoną decyzję Dyrektor OSW opierał się o stan z lutego 2024 r., podczas gdy od tego czasu został zgromadzony dalszy materiał dowodowy, który ma znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Skarżący podniósł również, że w uzasadnieniu kwestionowanej decyzji nie określono, na czym miałby polegać szczególnie uzasadniony przypadek pozwalający na przedłużenie okresu zawieszenia. Zaznaczył także, iż zawsze wykonywał sumiennie swoje obowiązki oraz jest doświadczonym funkcjonariuszem, dla którego praca stanowi ważny element w życiu.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor OSW wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Ponadto wyjaśnił, że stan faktyczny w sprawie był taki sam zarówno w lutym 2024 r., jak i na dzień wydania decyzji przez organ pierwszej instancji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W motywach powołanego na wstępie wyroku wskazał, że zgodnie z art. 94 ust. 2 u.s.w., funkcjonariusza można zawiesić w czynnościach służbowych w razie wszczęcia przeciwko niemu postępowania karnego w sprawie o przestępstwo ścigane z oskarżenia publicznego lub przestępstwo skarbowe, umyślne albo nieumyślne, lub wszczęcia postępowania dyscyplinarnego, jeżeli jest to celowe z uwagi na dobro postępowania lub dobro służby. Zawieszenie może nastąpić na czas nie dłuższy niż 3 miesiące (art. 94 ust. 4 u.s.w.). W szczególnie uzasadnionych przypadkach okres zawieszenia w czynnościach służbowych można przedłużyć do czasu zakończenia postępowania karnego, karnego skarbowego lub dyscyplinarnego (art. 94 ust. 5 u.s.w.). Użyte w art. 94 ust. 2 u.s.w. określenie "można zawiesić" wskazuje, że decyzja w tym przedmiocie ma charakter fakultatywny i uznaniowy, co oznacza, że jej wydanie nakłada na organ obowiązek dokonania wnikliwej analizy stanu faktycznego na gruncie konkretnej sprawy, a rozstrzygnięcie wymaga należytego umotywowania.
W ocenie Sądu pierwszej instancji, wydane w sprawie decyzje organów obu instancji spełniają wskazane wyżej wymogi. Z akt administracyjnych wynika bowiem, że w dniu 29 lutego 2024 r. organ pierwszej instancji wszczął przeciwko skarżącemu postępowanie dyscyplinarne w związku z wszczętym wcześniej wobec niego postępowaniem karnym. Następnie decyzją z dnia 18 marca 2024 r. zawiesił skarżącego w czynnościach służbowych na okres od dnia 18 marca 2024 r. do dnia 17 czerwca 2024 r., zaś kolejną decyzją (z dnia 5 czerwca 2024 r.) przedłużył zawieszenie w czynnościach służbowych na okres od dnia 18 czerwca 2024 r. do czasu zakończenia postępowania dyscyplinarnego. Należy zauważyć, że dopuszczalność zawieszenia funkcjonariusza w wykonywaniu przez niego czynności służbowych uzależniona została przez ustawodawcę od samego faktu wszczęcia postępowania dyscyplinarnego oraz postawienia mu zarzutów w tym postępowaniu, nie zaś od stwierdzenia winy funkcjonariusza co do popełnionych czynów. Instytucja zawieszenia polega więc jedynie na tym, że pomimo ciążących na funkcjonariuszu zarzutów nie dochodzi do jego zwolnienia przed definitywnym rozstrzygnięciem przez właściwe organy w postępowaniu karnym lub dyscyplinarnym, czy rzeczywiście jest on winny popełnienia przestępstwa lub naruszenia dyscypliny służbowej. W niniejszej sprawie Dyrektor ZKK, wydając decyzję z dnia 5 czerwca 2024 r. o przedłużeniu skarżącemu zawieszenia w czynnościach służbowych, wyjaśnił w jej uzasadnieniu, że z uwagi na podejrzenie popełnienia przestępstwa z art. 190 § k.k. oraz zarzuty postawione w postępowaniu dyscyplinarnym, skarżący obecnie nie daje rękojmi prawidłowego wykonywania powierzonych mu zadań, o których mowa w art. 38 ust. 1 pkt 4 u.s.w. Wskazał również, iż nieodpowiedzialne zachowanie funkcjonariusza mieści się w kategorii postępowań godzących w dobre imię Służby Więziennej oraz negatywnie wpływa na jej wizerunek. Ponadto organ pierwszej instancji zauważył, iż pełnienie służby przez skarżącego na terenie jednostki może niekorzystnie wpływać na morale pozostałych funkcjonariuszy i społeczeństwa. W odbiorze społecznym, postrzeganym przez pryzmat dobra służby, osoba taka nie daje już gwarancji, że w sposób poprawny będzie egzekwować prawo od innych osób, a przede wszystkim od osób skazanych na pozbawienie wolności.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie podzielił stanowisko organów, iż waga oraz rodzaj przewinień mogą powodować utratę zaufania co do właściwego wykonywania zadań i obowiązków służbowych przez skarżącego, a pełnienie służby w kontakcie z osobami osadzonymi w jednostce penitencjarnej, w kontekście charakteru i rodzaju postawionych zarzutów, nie daje gwarancji właściwej realizacji obowiązków służbowych na zajmowanym stanowisku. W tym zakresie zaskarżone rozstrzygnięcie i jego uzasadnienie, jak również decyzja organu pierwszej instancji, spełniają wymogi uznania administracyjnego i nie czynią go dowolnym. Argumenty te są również wystarczające dla przyjęcia, że wystąpiła sytuacja "uzasadnionego przypadku" w rozumieniu art. 94 ust. 5 u.s.w. Zaskarżona decyzja wskazuje przesłanki, którymi kierował się organ, podejmując decyzję o przedłużeniu zawieszenia skarżącego w czynnościach służbowych, a tym samym nie można zarzucić organowi przekroczenia granic uznania administracyjnego oraz podjęcia decyzji w sposób nieuwzględniający wszystkich istotnych okoliczności sprawy. Należy podkreślić, że realizacji celów u.s.w. z przyczyn oczywistych musi bezwzględnie towarzyszyć nieposzlakowana opinia funkcjonariusza więziennictwa, który swoim zachowaniem winien dawać gwarancję prawidłowego wykonywania poleconych mu obowiązków. Wykonując powierzone zadania, funkcjonariusz tej Służby powinien wykonywać polecenia przełożonych, przestrzegając Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz wszystkich przepisów prawa, jak również tajemnic związanych ze służbą, a także zasad etyki zawodowej, ze szczególnym uwzględnieniem poszanowania godności ludzkiej oraz dbałości o dobre imię służby (takiej treści ślubowanie funkcjonariusz składa podejmując służbę). Służbę powinny zatem pełnić wyłącznie osoby o nienagannej opinii, bezwzględnie przestrzegające prawa i zasad współżycia społecznego (por. wyrok NSA z dnia 9 stycznia 2015 r., sygn. akt I OSK 2149/13). W ocenie Sądu pierwszej instancji, bezzasadne są też zarzuty związane z obniżeniem skarżącemu uposażenia, bowiem zgodnie z art. 95 ust. 1 u.s.w., funkcjonariusz zawieszony w czynnościach służbowych otrzymuje połowę należnego mu uposażenia. Wypłata pozostałej części zostaje zawieszona. Z kategorycznego sformułowania w/w przepisu wynika, że następuje to obligatoryjnie i nie ma możliwości "miarkowania" wysokości niewypłacanej części uposażenia.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku do Naczelnego Sądu Administracyjnego wywiódł A.B. Zaskarżając wyrok w całości, na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2024 r., poz. 935, dalej w skrócie: "p.p.s.a.") zarzucił:
1) naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:
a) art. 94 ust. 2 i 5 u.s.w., poprzez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, polegające na przyjęciu, że istnieją podstawy do zawieszenia skarżącego w czynnościach służbowych, podczas gdy przepis ten jest fakultatywny i uznaniowy, zaś w niniejszej sprawie występuje brak dostatecznego uzasadnienia decyzji, a także dowolność w jej wydaniu, przekroczenie granic uznania administracyjnego, jak też brak wnikliwej analizy stanu faktycznego i należytego umotywowania rozstrzygnięcia, a ponadto poprzez uznanie, że w sprawie zaistniał szczególnie uzasadniony przypadek warunkujący przedłużenie okresu zawieszenia w czynnościach służbowych do czasu zakończenia postępowania dyscyplinarnego, podczas gdy taki przypadek nie ma miejsca;
b) art. 95 ust. 1 u.s.w., poprzez jego błędne zastosowanie i przez to niezasadne pozbawienie skarżącego 50% należnego uposażenia;
2) naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
a) art. 141 § 4 p.p.s.a., poprzez brak uzasadnienia zawierającego odniesienie się do zarzutów skarżącego w zakresie wadliwości uzasadnienia zaskarżonej decyzji, podczas gdy obowiązek ten wynika z przywołanego przepisu;
b) art. 7, art. 77 § 1 i 107 § 3 k.p.a., poprzez oddalenie skargi, pomimo wydania decyzji, która nie zawiera wskazania przyczyn i faktów, jakimi kierował się organ, a które uznał za udowodnione, wydając decyzję, a także dowodów, na których się oparł oraz niewykazanie, że w sprawie zaistniał szczególnie uzasadniony przypadek pozwalający na przedłużenie okresu zawieszenia w czynnościach służbowych – Sąd pierwszej instancji nie uzasadnił należycie, z jakich przyczyn uznał, iż decyzje organów obu instancji są właściwe.
Wskazując na powyższe zarzuty, skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Olsztynie do ponownego rozpoznania. Ponadto wniósł o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych oraz oświadczył, iż zrzeka się prawa do rozpoznania sprawy na rozprawie.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej przedstawił argumentację mającą wykazać zasadność podniesionych w niej zarzutów.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną Dyrektor OSW wniósł o jej oddalenie oraz oświadczył, iż nie wnosi o przeprowadzenie rozprawy.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
W świetle art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach:
1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie,
2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, ponieważ w świetle art. 183 § 1 p.p.s.a. rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Jeżeli zatem nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a., a w rozpoznawanej sprawie przesłanek tych brak, to Sąd związany jest granicami skargi kasacyjnej. Oznacza to, że Sąd nie jest uprawniony do samodzielnego dokonywania konkretyzacji zarzutów skargi kasacyjnej, a upoważniony jest do oceny zaskarżonego orzeczenia wyłącznie w granicach przedstawionych we wniesionej skardze kasacyjnej.
Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.
Zgodnie z art. 94 ust. 2 u.s.w., funkcjonariusza można zawiesić w czynnościach służbowych w razie wszczęcia przeciwko niemu postępowania karnego w sprawie o przestępstwo ścigane z oskarżenia publicznego lub przestępstwo skarbowe, umyślne albo nieumyślne, lub wszczęcia postępowania dyscyplinarnego, jeżeli jest to celowe z uwagi na dobro postępowania lub dobro służby. Stosownie do treści art. 94 ust. 4 zdanie pierwsze u.s.w., zawieszenie może nastąpić na czas nie dłuższy niż 3 miesiące, zaś w świetle art. 94 ust. 5 u.s.w., w szczególnie uzasadnionych przypadkach okres zawieszenia w czynnościach służbowych można przedłużyć do czasu zakończenia postępowania karnego, karnego skarbowego lub dyscyplinarnego.
Jak słusznie stwierdził Sąd pierwszej instancji oraz orzekające w sprawie organy, z treści art. 94 ust. 2 u.s.w. wynika, że decyzja wydana na podstawie w/w przepisu ma charakter fakultatywny i jest podejmowana w ramach uznania administracyjnego. Badaniu podlega zatem, czy przy podjęciu tej decyzji została spełniona, zawarta w art. 7 k.p.a., powinność uwzględnienia interesu społecznego i słusznego interesu strony oraz ustalenie właściwych proporcji pomiędzy tymi interesami. Zarówno pojęcie interesu społecznego, jak i słusznego interesu strony, nie zostały ustawowo zdefiniowane, co powoduje, że treść nadaje im organ orzekający. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że kontrola decyzji opartej na uznaniu administracyjnym ma ograniczony zakres i sprowadza się jedynie do zbadania, czy zaskarżony akt nie nosi cech dowolności, tj. czy organ administracji wybrał prawnie dopuszczalny sposób rozstrzygnięcia oraz czy wyboru takiego dokonał po ustaleniu i rozważeniu wszystkich okoliczności istotnych dla sprawy. Kontrola sądowa w takich przypadkach obejmuje proces wydania decyzji (spełnienie przez organ wymogów proceduralnych), ustalanie stanu faktycznego jako elementu tego procesu, czy też wszechstronność oceny faktów. Dotyczy ona zatem jedynie tej części treści decyzji uznaniowej, która jest powiązana z kryteriami prawnymi, nie obejmuje zaś tej części treści rozstrzygnięcia, która wiąże się z realizowaniem określonej polityki administracyjnego stosowania prawa (rozumienia celowości administracyjnej czy roli słuszności w kształtowaniu treści decyzji) w ramach luzów decyzyjnych stworzonych przez podstawy decyzji uznaniowej. Innymi słowy, kontroli sądowej podlega samo uzasadnienie decyzji uznaniowej z punktu widzenia powiązania ustaleń faktycznych z rekonstruowaną normą prawną oraz z wyrażeniami normatywnymi określającymi przesłanki aktualizacji upoważnienia do decyzji uznaniowej. Kontrola taka nie obejmuje natomiast oceny, w jaki sposób organy administracji, realizując określoną politykę stosowania prawa, wypełniają treść pozasystemowych kryteriów słusznościowych czy celowościowych (por. np. wyroki NSA z dnia: 19 kwietnia 2023 r., sygn. akt III OSK 6282/21; 10 lipca 2024 r., sygn. akt III OSK 2787/22).
Powyższe oznacza, że w sprawach dotyczących fakultatywnego zawieszenia funkcjonariusza Służby Więziennej w czynnościach służbowych (art. 94 ust. 2 u.s.w.), sądy administracyjne badają jedynie, czy decyzja w tym przedmiocie nie jest arbitralna lub podjęta przy użyciu niedozwolonych kryteriów. To samo dotyczy decyzji w przedmiocie przedłużenia zawieszenia w czynnościach służbowych wydanej na podstawie art. 94 ust. 5 u.s.w.
Zauważyć należy, iż z uwagi na cele i zadania Służby Więziennej oraz status funkcjonariuszy tej służby, osoby realizujące tę służbę nie mogą szkodzić zaufaniu publicznemu i podważać autorytetu państwa. Już zatem samo istnienie wątpliwości co do zachowania przymiotów niezbędnych do sprawowania funkcji publicznych nie może pozbawiać właściwych organów możliwości stosowania wobec funkcjonariuszy publicznych dolegliwości przewidzianych w obowiązujących przepisach, w tym przypadku określonych w art. 94 ust. 2 i ust. 5 u.s.w. Podkreślenia wymaga, że okoliczności brane pod uwagę przy ocenie zasadności zawieszenia funkcjonariusza w czynnościach służbowych nie ograniczają się do przypadków naruszenia przez niego obowiązków służbowych, ale mogą one także wynikać z innych zachowań funkcjonariusza w służbie lub poza nią, jeżeli takie zachowania kolidują z dobrem macierzystej formacji. Stosownie do treści art. 2 ust. 2 u.s.w., do podstawowych zadań Służby Więziennej należy m.in. prowadzenie oddziaływań penitencjarnych i resocjalizacyjnych wobec osób skazanych na karę pozbawienia wolności, przede wszystkim przez organizowanie pracy sprzyjającej zdobywaniu kwalifikacji zawodowych, nauczania, zajęć kulturalno-oświatowych, zajęć z zakresu kultury fizycznej i sportu oraz specjalistycznych oddziaływań terapeutycznych. Realizacji takich celów z przyczyn oczywistych musi bezwzględnie towarzyszyć nieposzlakowana opinia funkcjonariusza więziennictwa, który swoim zachowaniem winien dawać gwarancję prawidłowego wykonywania obowiązków. Wyjaśnić należy, iż rezultatem postępowania dyscyplinarnego jest udowodnienie obwinionemu winy w popełnieniu zarzucanego czynu. Odmienne natomiast kryteria są brane pod uwagę przy ocenie tego, czy dany funkcjonariusz spełnia przesłanki do zawieszenia w czynnościach służbowych oraz przedłużenia tego zawieszenia. W takim przypadku znaczenie mają nie tylko dowody świadczące o winie funkcjonariusza, lecz nawet okoliczności sytuacji, w jakiej się on znalazł. Jeśli z tych okoliczności wynikają wątpliwości co do tego, czy funkcjonariusz nie naruszył prawa, to w odbiorze społecznym, postrzeganym przez pryzmat dobra służby, osoba taka nie daje już gwarancji, że w sposób poprawny będzie egzekwować prawo od innych osób (por. np. wyroki NSA z dnia: 1 grudnia 2021 r., sygn. akt III OSK 516/21; 19 kwietnia 2023 r., sygn. akt III OSK 7448/21).
Istotne w niniejszej sprawie było zatem wyłącznie to, że z uwagi na podejrzenie popełnienia przestępstwa z art. 190 § k.k. (kierowanie w dniu 23 lutego 2024 r. przez skarżącego gróźb uszkodzenia ciała i pozbawienia życia przy użyciu przedmiotu przypominającego broń palną, czym wzbudził u pokrzywdzonego uzasadnioną obawę, że groźba zostanie spełniona) oraz związane z tym faktem liczne zarzuty postawione następnie w postępowaniu dyscyplinarnym – skarżący nie dawał rękojmi prawidłowego wykonywania powierzonych mu zadań. Przedstawiona w sposób wyczerpujący przez organy ocena tych wniosków, zasadnie zaaprobowana przez Sąd pierwszej instancji, podważa wiarygodność skarżącego, jako funkcjonariusza Służby Więziennej, niezbędną do wykonywania czynności służbowych. Jego zachowanie miało bowiem niekorzystny wpływ na wizerunek Służby Więziennej oraz godziło w dobro formacji, w której pełnił służbę. Specyfika służby organów Służby Więziennej oraz cele, jakie te organy mają realizować, sprawiają, że funkcjonariusze muszą pozostawać poza jakimikolwiek podejrzeniami o zachowania, które mogą godzić w dobre imię służby. Podkreślić należy, iż waga oraz rodzaj przewinień zarzucanych skarżącemu mogą powodować utratę przez organ zaufania co do właściwego wykonywania przez funkcjonariusza zadań i obowiązków służbowych. W tym zakresie – wbrew twierdzeniom funkcjonariusza podniesionym w skardze kasacyjnej – zaskarżone rozstrzygnięcie, utrzymujące w mocy decyzję organu pierwszej instancji oraz podzielające zawartą w nim argumentację, spełnia wymogi uznania administracyjnego i nie czyni go dowolnym. Jak już wyżej wskazano, postawiony skarżącemu zarzut popełnienia przestępstwa z art. 190 § k.k. oraz związane z nim liczne zarzuty postawione następnie w postępowaniu dyscyplinarnym, powodują, że skarżący nie daje gwarancji właściwej realizacji obowiązków służbowych na zajmowanym stanowisku. Skarżący swoim zachowaniem powinien stanowić przykład dla osób pozbawionych wolności, tymczasem w kontekście przedstawionych mu zarzutów jest to niemożliwe. Powyższe argumenty są również wystarczające dla uznania, że w okolicznościach tej sprawy wystąpiła sytuacja "szczególnie uzasadnionego przypadku" w rozumieniu art. 94 ust. 5 u.s.w., a więc organy Służby Więziennej miały podstawy do przedłużenia zawieszenia skarżącego w czynnościach służbowych na okres od dnia 18 czerwca 2024 r. do czasu zakończenia postępowania dyscyplinarnego. Za przedłużeniem zawieszenia w czynnościach służbowych przemawiał bowiem poważny charakter przedstawionych zarzutów, co można było zakwalifikować jako sytuację szczególnie uzasadnioną. Uzasadnienia obu wydanych w sprawie decyzji (a zwłaszcza uzasadnienie organu pierwszej instancji) wskazują wyraźnie przesłanki, którymi kierowały się organy, podejmując decyzję o przedłużeniu zawieszenia skarżącego w czynnościach służbowych, a tym samym nie można zarzucić im przekroczenia granic uznania administracyjnego oraz podjęcia decyzji w sposób nieuwzględniający wszystkich istotnych okoliczności sprawy. Wobec powyższego, zarzut naruszenia art. 94 ust. 2 i 5 u.s.w. należało uznać za niezasadny.
W konsekwencji chybiony okazał się także zarzut naruszenia art. 95 ust. 1 u.s.w. Stosownie do treści tego przepisu, funkcjonariuszowi zawieszonemu w czynnościach służbowych zawiesza się, od najbliższego terminu płatności, 50% należnego uposażenia. Z kategorycznego sformułowania art. 95 ust. 1 u.s.w. wynika zatem, że po pierwsze, zawieszenie 50% należnego uposażenia następuje obligatoryjnie, a po drugie, nie ma możliwości "miarkowania" wysokości niewypłacanej części uposażenia ze względu na okoliczności konkretnej sprawy. Zastosowanie powyższego przepisu stanowiło zatem obligatoryjną konsekwencję prawidłowego zawieszenia skarżącego w czynnościach służbowych.
Na uwzględnienie nie zasługiwały również zarzuty naruszenia przepisów postępowania, które stanowią w istocie procesowe odzwierciedlenie koncepcji materialnej przedstawionej przez autora skargi kasacyjnej, kwestionującej prawidłowość przedłużenia zawieszenia skarżącego w czynnościach służbowych.
Wskazany w zarzucie nr 2a skargi kasacyjnej przepis art. 141 § 4 p.p.s.a. określa elementy uzasadnienia wyroku. Stanowi, że powinno ono zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Analiza uzasadnienia zaskarżonego wyroku pozwala na przyjęcie, że objęło ono wszystkie niezbędne wymogi, o których mowa w powołanym przepisie, a przedstawiony w nim wywód prawny w toku kontroli instancyjnej pozwala na ocenę, jakie znaczenie Sąd pierwszej instancji nadał zastosowanym normom prawnym i co stanowiło podstawę prawną rozstrzygnięcia zawartego w sentencji. Zauważyć należy, iż za pomocą zarzutu naruszenia tego przepisu nie można skutecznie zwalczać prawidłowości przyjętego przez Sąd meriti stanu faktycznego, czy też stanowiska co do wykładni bądź zastosowania prawa materialnego, a w konsekwencji trafności rozstrzygnięcia. W judykaturze przyjmuje się, że orzeczenie sądu pierwszej instancji uchyla się spod kontroli instancyjnej w przypadku braku wymaganych prawem części (np. nieprzedstawienia stanu sprawy, czy też niewskazania lub niewyjaśnienia podstawy prawnej rozstrzygnięcia), a także wówczas, gdy będą one co prawda obecne, niemniej jednak obejmować będą treści podane w sposób niejasny, czy też nielogiczny, uniemożliwiający jednoznaczne ustalenie stanu faktycznego i prawnego stanowiącego podstawę kontrolowanego wyroku sądu (por. wyroki NSA z dnia: 15 czerwca 2010 r., sygn. akt II OSK 986/09; 12 marca 2015 r., sygn. akt I OSK 2338/13, CBOSA). Przy czym tylko wówczas, gdy konstrukcja uzasadnienia nie pozwala na odtworzenie toku myślowego Sądu pierwszej instancji, można mówić o skutkującym ewentualnym wzruszeniem orzeczenia uchybieniu art. 141 § 4 p.p.s.a. w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy (por. m.in. wyrok NSA z dnia 22 marca 2013 r., sygn. akt II OSK 2259/11, LEX nr 1299453). W tej sprawie takich okoliczności nie dostrzeżono. Jednocześnie podkreślić należy, iż sporządzone prawidłowo uzasadnienie orzeczenia sądu administracyjnego pierwszej instancji nie wymaga szczegółowego odniesienia się przez ten sąd do wszystkich zarzutów skargi oraz podniesionej w niej argumentacji, a jedynie w zakresie niezbędnym do przeprowadzenia kontroli zaskarżonego orzeczenia. W judykaturze przyjmuje się, że z samego faktu braku wyraźnego odniesienia się przez wojewódzki sąd administracyjny do niektórych zarzutów skargi lub pominięcia w rozważaniach niektórych elementów stanu faktycznego sprawy, nie można wywodzić, że zaskarżone orzeczenie zostało wydane z naruszeniem art. 141 § 4 p.p.s.a. (por. np. wyrok NSA z dnia 31 października 2017 r., sygn. akt I GSK 2343/15). W rozpoznawanej sprawie WSA w Olsztynie w sposób wystarczający odniósł się do zarzutów procesowych skargi, które w istocie (tak jak w skardze kasacyjnej) stanowiły jedynie procesowe odzwierciedlenie koncepcji materialnej, a więc zarzutu naruszenia art. 94 ust. 2 i 5 u.s.w. Sąd pierwszej instancji w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku stwierdził bowiem, że decyzja w przedmiocie zawieszenia funkcjonariusza Służby Więziennej w czynnościach służbowych "(...) ma charakter fakultatywny i uznaniowy, co oznacza, że jej wydanie nakłada na organ obowiązek dokonania wnikliwej analizy stanu faktycznego, na gruncie konkretnej sprawy, a rozstrzygnięcie wymaga należytego umotywowania. Sąd dokonując oceny legalności wydanych w sprawie decyzji organów obu instancji, uznał, że spełniają one wyżej wskazane wymogi". W dalszej części uzasadnienia wskazał również, że: "(...) W tym zakresie zaskarżone rozstrzygnięcie i jego uzasadnienie, jak również decyzja organu I instancji, spełniają wymogi uznania administracyjnego i nie czynią go dowolnym".
Z kolei powołane w zarzucie nr 2b skargi kasacyjnej przepisy procesowe odnoszą się odpowiednio do zasady prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a.), obowiązku organu wyczerpującego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego (art. 77 § 1 k.p.a.) oraz elementów decyzji administracyjnej i jej uzasadnienia (art. 107 § 1 i 3 k.p.a.). Prawidłowe ustalenie stanu faktycznego sprawy stanowi istotę postępowania wyjaśniającego. Niewyjaśnienie lub niedostateczne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy może prowadzić do wydania wadliwej decyzji. Zakres i przedmiot postępowania wyjaśniającego determinują przepisy prawa materialnego, bowiem to normy prawa materialnego przesądzają o przedmiocie sprawy i okolicznościach prawnie istotnych. W postępowaniu wyjaśniającym należy również uwzględnić specyfikę danej sprawy – inność i odrębność okoliczności, które stanowią o stanie faktycznym. To zatem przedmiot sprawy determinuje zakres postępowania wyjaśniającego. W rozpoznawanej sprawie wszystkie istotne okoliczności z punktu widzenia przedmiotu postępowania zostały wyjaśnione.
Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzekł, jak w sentencji wyroku.
Podstawą do rozpoznania skargi kasacyjnej na posiedzeniu niejawnym był art. 182 § 2 i 3 in fine p.p.s.a.