III OSK 3926/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Komendanta Głównego Policji od wyroku WSA w Warszawie, który uchylił decyzje odmawiające policjantowi wypłaty wyrównania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop. Sąd I instancji oparł swoje rozstrzygnięcie na wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 30 października 2018 r. (sygn. akt K 7/15), który stwierdził niezgodność art. 115a ustawy o Policji z Konstytucją w zakresie ustalania wysokości ekwiwalentu. NSA oddalił skargę kasacyjną, uznając zarzuty organu za niezasadne. Sąd podkreślił, że wyrok TK, nawet o charakterze zakresowym, ma skutki prawne i zobowiązuje organy stosujące prawo do interpretacji przepisów zgodnie z Konstytucją, zwłaszcza w sytuacji braku reakcji ustawodawcy. NSA wskazał, że prawo do ekwiwalentu za niewykorzystany urlop nie zostało zakwestionowane, a jedynie sposób jego obliczania. Sąd uznał, że nawet bez nowelizacji przepisu, możliwe jest ustalenie należnego ekwiwalentu w oparciu o wytyczne TK i istniejące przepisy, a odmowa wypłaty następuje w drodze decyzji administracyjnej. NSA odrzucił również zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania, uznając uzasadnienie WSA za wystarczające.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie obowiązku organów administracji i sądów do stosowania prawa zgodnie z Konstytucją i orzecznictwem Trybunału Konstytucyjnego, nawet w sytuacji braku nowelizacji przepisów przez ustawodawcę. Ustalenie sposobu obliczania ekwiwalentu za niewykorzystany urlop dla funkcjonariuszy służb mundurowych po wyroku TK.
Orzeczenie dotyczy stanu prawnego sprzed nowelizacji ustawy o Policji z 2020 r. i może wymagać uwzględnienia zmian wprowadzonych tą ustawą w nowszych sprawach.
Zagadnienia prawne (3)
Czy sprawa o wypłatę wyrównania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop policjantowi, po wyroku Trybunału Konstytucyjnego stwierdzającym niezgodność przepisu określającego wysokość ekwiwalentu z Konstytucją, należy do spraw cywilnych, czy administracyjnych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Sprawa o odmowę wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop następuje w drodze decyzji administracyjnej, a dochodzenie wyrównania może nastąpić w trybie administracyjnym.
Uzasadnienie
NSA potwierdził, że sprawy odmowy wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop rozstrzygane są w drodze decyzji administracyjnej, a wyrok TK tworzy podstawę do dochodzenia wyrównania w tym trybie, nawet jeśli ustawodawca nie dokonał nowelizacji przepisu.
Czy brak nowelizacji przepisu przez ustawodawcę po wyroku Trybunału Konstytucyjnego stwierdzającym jego niezgodność z Konstytucją pozbawia organy administracji możliwości rozstrzygnięcia sprawy o wypłatę ekwiwalentu za niewykorzystany urlop?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, brak działania ustawodawcy nie pozbawia organów możliwości rozstrzygnięcia sprawy. Organy mają obowiązek interpretować przepisy zgodnie z Konstytucją i wyrokami TK.
Uzasadnienie
NSA podkreślił, że wyroki TK, nawet zakresowe, mają skutki prawne. W sytuacji braku reakcji ustawodawcy, sądy i organy administracji mają obowiązek zapewnić zgodność z Konstytucją, stosując dostępne środki proceduralne i wykładnię prawa.
Jak należy obliczyć wysokość ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop policjanta po wyroku Trybunału Konstytucyjnego, który uznał dotychczasowy sposób obliczania za niezgodny z Konstytucją?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Ekwiwalent powinien być obliczany w sposób zapewniający pełną rekompensatę straty, zgodnie z wytycznymi zawartymi w uzasadnieniu wyroku TK, uwzględniając wynagrodzenie za jeden dzień roboczy.
Uzasadnienie
NSA uznał, że wyrok TK wskazał sposób obliczania ekwiwalentu, który zapewnia pełną rekompensatę, a nie tylko 1/30 miesięcznego uposażenia. Sąd potwierdził, że możliwe jest wyliczenie należnej kwoty na podstawie uzasadnienia TK i istniejących przepisów.
Przepisy (8)
Główne
u. Policji art. 115a
Ustawa o Policji
Przepis w zakresie, w jakim ustala wysokość ekwiwalentu pieniężnego za 1 dzień niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego w wymiarze 1/30 części miesięcznego uposażenia, jest niezgodny z Konstytucją RP. Zachował walor konstytucyjności w odniesieniu do prawa policjantów do ekwiwalentu pieniężnego za 1 dzień niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego oraz za każde rozpoczęte 8 godzin niewykorzystanego czasu wolnego, ustalanego w relacji do miesięcznego uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym należnego na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym.
u. Policji art. 114 § ust. 1 pkt 2
Ustawa o Policji
Podstawa prawna żądania przez byłego funkcjonariusza Policji ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia decyzji administracyjnej w przypadku naruszenia prawa materialnego.
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres rozpoznania sprawy przez NSA w granicach skargi kasacyjnej.
Konstytucja RP art. 190 § ust. 4
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Skutki prawne orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego wobec już zapadłych rozstrzygnięć.
Konstytucja RP art. 66 § ust. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Prawo do corocznego, płatnego urlopu.
Konstytucja RP art. 31 § ust. 3 zdanie drugie
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Ograniczenie praw i wolności tylko w drodze ustawy i tylko w uzasadnionym zakresie.
k.p.a. art. 6
Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada praworządności.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wyrok TK z K 7/15 stanowi podstawę do przeliczenia ekwiwalentu za niewykorzystany urlop, nawet bez nowelizacji przepisu przez ustawodawcę. • Brak działania ustawodawcy nie może pozbawić funkcjonariusza prawa do rekompensaty za niewykorzystany urlop. • Organy administracji mają obowiązek stosować prawo zgodnie z Konstytucją i orzecznictwem TK. • Możliwe jest ustalenie wysokości ekwiwalentu w oparciu o wytyczne zawarte w uzasadnieniu wyroku TK.
Odrzucone argumenty
Sprawa o wypłatę ekwiwalentu jest roszczeniem cywilnym, a nie administracyjnym. • Brak nowej normy ustawowej uniemożliwia ustalenie wysokości ekwiwalentu. • Uzasadnienie wyroku TK nie stanowi źródła prawa powszechnie obowiązującego. • Organ nie może odwoływać się do stanowiska TK wbrew zapisom ustawy i Konstytucji.
Godne uwagi sformułowania
brak działania ustawodawcy nie pozbawia funkcjonariusza prawa do rekompensaty • organy mają obowiązek interpretować przepisy zgodnie z Konstytucją i wyrokami TK • wyrok Trybunału Konstytucyjnego ma znaczenie dla rozstrzygania spraw indywidualnych • sytuacja prawna jednostki nie może być uzależniona od woli i sprawności parlamentu
Skład orzekający
Zbigniew Ślusarczyk
przewodniczący sprawozdawca
Teresa Zyglewska
sędzia
Arkadiusz Windak
sędzia del. WSA
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie obowiązku organów administracji i sądów do stosowania prawa zgodnie z Konstytucją i orzecznictwem Trybunału Konstytucyjnego, nawet w sytuacji braku nowelizacji przepisów przez ustawodawcę. Ustalenie sposobu obliczania ekwiwalentu za niewykorzystany urlop dla funkcjonariuszy służb mundurowych po wyroku TK."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy stanu prawnego sprzed nowelizacji ustawy o Policji z 2020 r. i może wymagać uwzględnienia zmian wprowadzonych tą ustawą w nowszych sprawach.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia prawnego związanego z prawami funkcjonariuszy służb mundurowych i interpretacją wyroków Trybunału Konstytucyjnego. Pokazuje, jak sądy egzekwują zgodność prawa z Konstytucją w obliczu braku działań legislacyjnych.
“Policjant wygrał z systemem: NSA potwierdza prawo do pełnego ekwiwalentu za urlop mimo luk w prawie!”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Ta sprawa stanowi część linii orzeczniczej omawianej w naszych syntezach.
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.