III OSK 350/25Oddalenie skargi kasacyjnej ipn niewłaściwosc organu
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny (NSA) rozpoznał skargę kasacyjną Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej (IPN) od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (WSA) w Warszawie. WSA wcześniej stwierdził nieważność postanowienia Prezesa IPN o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia, uznając, że organ wydał je z naruszeniem przepisów K.p.a., w szczególności art. 156 § 1 pkt 1 w zw. z art. 126 K.p.a., ponieważ był rzeczowo niewłaściwy do rozpatrzenia zażalenia na postanowienie Wojewody Mazowieckiego. NSA, związany granicami skargi kasacyjnej, analizował zarzuty Prezesa IPN dotyczące naruszenia przepisów postępowania, w tym art. 141 § 4 P.p.s.a. oraz art. 7, 77 § 1, 80 i 107 § 3 K.p.a. Sąd kasacyjny uznał, że WSA prawidłowo zinterpretował przepisy dotyczące właściwości organów i nie naruszył wskazanych przepisów. Stwierdzono, że uzasadnienie wyroku WSA było kompletne i zrozumiałe, a sąd pierwszej instancji prawidłowo ograniczył kontrolę do kwestii braku kompetencji Prezesa IPN, nie wchodząc w merytoryczną ocenę postanowienia. Wobec braku podstaw do uwzględnienia skargi kasacyjnej, NSA oddalił ją na podstawie art. 184 P.p.s.a.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaPotwierdzenie, że wydanie postanowienia przez organ niewłaściwy rzeczowo stanowi podstawę do stwierdzenia jego nieważności, a także interpretacja art. 141 § 4 P.p.s.a. w kontekście kontroli sądowej braku kompetencji organu.
Dotyczy specyficznej sytuacji braku właściwości rzeczowej Prezesa IPN w kontekście zażalenia na grzywnę w celu przymuszenia.
Zagadnienia prawne (2)
Czy Wojewódzki Sąd Administracyjny prawidłowo stwierdził nieważność postanowienia Prezesa IPN z powodu braku jego właściwości rzeczowej do rozpatrzenia zażalenia na postanowienie o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, WSA prawidłowo stwierdził nieważność postanowienia Prezesa IPN, ponieważ organ ten był rzeczowo niewłaściwy do rozpatrzenia zażalenia.
Uzasadnienie
Sąd pierwszej instancji prawidłowo zidentyfikował, że organem wyższego stopnia w stosunku do wojewody w sprawach egzekucji administracyjnej obowiązków niepieniężnych są ministrowie, a nie Prezes IPN. Wydanie postanowienia przez organ niewłaściwy rzeczowo stanowi kwalifikowaną wadę postępowania uzasadniającą stwierdzenie nieważności aktu.
Czy uzasadnienie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego naruszało art. 141 § 4 P.p.s.a. poprzez brak odniesienia się do argumentacji organu i niewyjaśnienie podstawy prawnej rozstrzygnięcia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie naruszył art. 141 § 4 P.p.s.a. Uzasadnienie wyroku zawierało wszystkie wymagane elementy i było spójne, a sąd prawidłowo ograniczył kontrolę do kwestii braku kompetencji organu.
Uzasadnienie
NSA stwierdził, że uzasadnienie wyroku WSA było kompletne i nie zawierało wewnętrznych sprzeczności. Sąd pierwszej instancji prawidłowo skupił się na ocenie braku właściwości Prezesa IPN, co wyłączało potrzebę merytorycznej kontroli postanowienia organu.
Rozstrzygnięcie
Przepisy (15)
Główne
P.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do stwierdzenia nieważności zaskarżonego postanowienia, jeśli zostało wydane z naruszeniem prawa.
P.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do oddalenia skargi kasacyjnej, gdy jest bezzasadna.
K.p.a. art. 156 § § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Podstawa do stwierdzenia nieważności decyzji lub postanowienia, jeśli zostało wydane z naruszeniem przepisów, w tym w szczególności gdy dotyczy sprawy, w której organ był niewłaściwy.
K.p.a. art. 19
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Bezwzględny obowiązek organów administracji przestrzegania swojej właściwości.
Pomocnicze
P.p.s.a. art. 141 § § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Przepis może być naruszony, gdy uzasadnienie wyroku jest pozbawione elementów takich jak stan faktyczny, zarzuty, stanowiska stron, podstawa prawna lub jej wyjaśnienie, albo gdy jest wewnętrznie niespójne lub zawiera sprzeczności.
P.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
NSA rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej.
K.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada praworządności w postępowaniu administracyjnym.
K.p.a. art. 77 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego.
K.p.a. art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek organu do załatwienia sprawy zgodnie z przepisami prawa.
K.p.a. art. 107 § § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Wymogi dotyczące uzasadnienia decyzji.
u.p.e.a. art. 20 § § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Regulacje dotyczące egzekucji administracyjnej obowiązków o charakterze niepieniężnym.
u.p.e.a. art. 23 § § 1 i § 4 pkt 1
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Regulacje dotyczące egzekucji administracyjnej obowiązków o charakterze niepieniężnym.
u.p.e.a. art. 18
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Regulacje dotyczące egzekucji administracyjnej obowiązków o charakterze niepieniężnym.
K.p.a. art. 127 § § 1 i § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Regulacje dotyczące środków zaskarżenia w postępowaniu administracyjnym.
K.p.a. art. 17 § pkt 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Określenie organów wyższego stopnia.
Argumenty
Skuteczne argumenty
WSA prawidłowo stwierdził nieważność postanowienia Prezesa IPN z powodu braku właściwości rzeczowej organu.
Odrzucone argumenty
Zarzuty naruszenia przez WSA art. 141 § 4 P.p.s.a. w zw. z art. 7, 77 § 1, 80, 107 § 3 K.p.a. poprzez brak kontroli argumentacji organu i niewyjaśnienie podstawy prawnej rozstrzygnięcia.
Godne uwagi sformułowania
Bezwzględny obowiązek przestrzegania przez organy administracji swojej właściwości w postępowaniu administracyjnym wynika wprost z treści art. 19 K.p.a. • Przystępując do rozpoznania sprawy każdy organ jest zobligowany w pierwszej kolejności dokonać z urzędu oceny swojej właściwości... • Postanowienie Prezesa IPN wydał organ rzeczowo niewłaściwy do rozpatrzenia zażalenia. • Niestosowanie się przez organ administracji publicznej do regulacji art. 19 K.p.a. jest kwalifikowaną wadą postępowania, uzasadniającą konieczność stwierdzenia nieważności zaskarżonego postanowienia.
Skład orzekający
Olga Żurawska - Matusiak
przewodniczący
Mirosław Wincenciak
członek
Kazimierz Bandarzewski
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Potwierdzenie, że wydanie postanowienia przez organ niewłaściwy rzeczowo stanowi podstawę do stwierdzenia jego nieważności, a także interpretacja art. 141 § 4 P.p.s.a. w kontekście kontroli sądowej braku kompetencji organu."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku właściwości rzeczowej Prezesa IPN w kontekście zażalenia na grzywnę w celu przymuszenia.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy istotnej kwestii proceduralnej - właściwości organów administracji, co jest kluczowe dla praktyków prawa administracyjnego. Pokazuje, jak błąd formalny może prowadzić do stwierdzenia nieważności aktu.
“Błąd formalny w administracji: Nieważność postanowienia z powodu niewłaściwego organu.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.