III OSK 33/23

III OSK 33/23 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-12-09
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-01-05
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Jerzy Stelmasiak /sprawozdawca/
Sławomir Pauter
Teresa Zyglewska /przewodniczący/
Symbol z opisem
6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
IV SA/Wa 407/22 - Wyrok WSA w Warszawie z 2022-05-25
III OZ 503/22 - Postanowienie NSA z 2022-09-06
Skarżony organ
Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 329
art. 174 pkt 1 i pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Teresa Zyglewska Sędziowie sędzia NSA Jerzy Stelmasiak (spr.) sędzia del. WSA Sławomir Pauter protokolant asystent sędziego Olga Libiszewska po rozpoznaniu w dniu 9 grudnia 2025 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej T.M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 maja 2022 r. sygn. akt IV SA/Wa 407/22 w sprawie ze skargi M.M. i T.M. na decyzję Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia 16listopada 2021 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wyrokiem z 25 maja 2022 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę M.M. i T.M. (dalej: skarżący) na decyzję Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z 16 listopada 2021 r. w przedmiocie ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia.
W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w Poznaniu, na wniosek Prezydenta Miasta Poznania z 17 lipca 2018 r., decyzją z 23 grudnia 2020 r. ustalił środowiskowe uwarunkowania realizacji przedsięwzięcia polegającego na budowie trasy tramwajowej wraz uspokojeniem ruchu samochodowego w ul. Ratajczaka w Poznaniu.
Odwołanie od powyższej decyzji wnieśli skarżący oraz inne strony postępowania.
Decyzją z 16 listopada 2021 r. Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska uchylił zaskarżoną decyzję w części i w tym zakresie orzekł co do istoty sprawy, a w pozostałej części utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
Skargę na powyższą decyzję z 16 listopada 2021 r. wnieśli skarżący.
Oddalając skargę Sąd I instancji wskazał podstawę prawną rozstrzygnięcia i odniósł się do zarzutów skargi.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł skarżący T.M. będący radcą prawnym.
Skarżący zarzucił naruszenie art. 174 pkt 1 oraz art. 174 pkt 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r., poz. 329 ze zm., dalej: p.p.s.a.), wnosząc o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżący zarzucił dodatkowo naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:
W świetle art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach:
1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie,
2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Podkreślić przy tym trzeba, że Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, ponieważ w świetle art. 183 § 1 p.p.s.a. rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Jeżeli zatem nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a. (a w rozpoznawanej sprawie przesłanek tych brak), to Sąd związany jest granicami skargi kasacyjnej. Oznacza to, że Sąd nie jest uprawniony do samodzielnego dokonywania konkretyzacji zarzutów skargi kasacyjnej, a upoważniony jest do oceny zaskarżonego orzeczenia wyłącznie w granicach przedstawionych we wniesionej skardze kasacyjnej.
Powyższa kwestia ma zasadnicze znaczenie w tej sprawie, ponieważ zarzuty skargi kasacyjnej zostały sformułowane wadliwie. Jak już wyżej wskazano, normy z art. 174 pkt 1 i pkt 2 p.p.s.a. określają, na jakich podstawach można oprzeć zarzuty kasacyjne. Są to zatem normy kierowane do autora skargi kasacyjnej oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego, który rozpoznaje skargę kasacyjną sporządzoną na podstawie tego przepisu. Tym samym nie jest możliwe skuteczne sformułowanie zarzutu naruszenia art. 174 pkt 1 i pkt 2 p.p.s.a. przez Sąd I instancji, ponieważ wojewódzki sąd administracyjny nie może stosować tego przepisu, jak i dokonywać jego wykładni.
Na uwzględnienie nie zasługiwał ponadto sformułowany w uzasadnieniu skargi kasacyjnej zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a., zgodnie z którym uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji, uzasadnienie powinno ponadto zawierać wskazania co do dalszego postępowania. Wszystkie te elementy uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera, w tym podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz szczegółowe wyjaśnienie powodów, dla których Sąd I instancji oddalił skargę. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, stanowisko Sądu I instancji wyrażone w tym zakresie jest wystarczające i pozwala na poddanie zaskarżonego wyroku kontroli instancyjnej. Natomiast zarzutem naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. nie można kwestionować oceny prawnej wojewódzkiego sądu administracyjnego. Ponadto, w świetle uchwały składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 15 lutego 2010 r. sygn. akt II FPS 8/09, przepis art. 141 § 4 p.p.s.a. może stanowić samodzielną podstawę kasacyjną (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.), jeżeli uzasadnienie orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego nie zawiera stanowiska co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia, co w tej sprawie oczywiście nie nastąpiło. Obowiązek odniesienia się w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku do zarzutów skargi oznacza obowiązek rozpoznania sprawy sądowoadministracyjnej w granicach wyznaczonych tymi zarzutami, ale nie oznacza obowiązku wyraźnego odniesienia się do każdego zarzutu skargi. Nie ulega wątpliwości, że tego rodzaju kontroli legalności zaskarżonej decyzji Sąd I instancji dokonał. Konstrukcja uzasadnienia skargi kasacyjnej i jej podstaw w znacznej mierze uniemożliwia kontrolę zaskarżonego wyroku przez Naczelny Sąd Administracyjny. Uzasadnienie skargi kasacyjnej jest w istocie lakoniczne i ograniczone do dwóch akapitów na stronie 7 i 8. Pozostała część uzasadnienia skargi kasacyjnej to przytoczenie zarzutów skargi. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznając skargę kasacyjną nie rozpoznaje ponownie skargi, lecz bada jedynie sprawę w granicach wyznaczonych zarzutami kasacyjnymi. Jedyny zarzut, który pozwala na poddanie kontroli instancyjnej zaskarżonego wyroku to zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. wskazujący na brak odniesienia się przez Sąd I instancji do niektórych zarzutów skargi. Jednocześnie jednak z uzasadnienia skargi kasacyjnej nie wynika w żadnej mierze, jakie to ewentualne uchybienie miało wpływ na wynik sprawy. Kwestia ta jest o tyle istotna w tej sprawie, że uzasadnienie zaskarżonego wyroku jest obszerne i szczegółowe, a Sąd I instancji odniósł się do zarzutów skargi na stronach od 12 do 20. Nie można skutecznie podważyć tak sformułowanego stanowiska jedynie przez lakoniczne stwierdzenie, że Sąd I instancji nie odniósł się do trzech zarzutów skargi. Z kolei sygnalizowana w uzasadnieniu skargi kasacyjnej rozbieżność między określeniem inwestora w decyzji organu I instancji i w decyzji organu odwoławczego, w ogóle nie została powiązana z odpowiednim zarzutem naruszenia przepisów regulujących tę kwestię. Nie jest wystarczające w tym zakresie odwołanie się do zarzutów skargi, ponieważ jak już wyżej wskazano, przedmiotem rozpoznania Naczelnego Sądu Administracyjnego nie jest skarga, lecz skarga kasacyjna.
Z tych względów i na podstawie art. 184 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku.