III OSK 2767/23

III OSK 2767/23 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-05-29
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-10-17
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Hanna Knysiak - Sudyka /sprawozdawca/
Rafał Stasikowski /przewodniczący/
Sławomir Wojciechowski
Symbol z opisem
6143 Sprawy kandydatów na studia i studentów
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
III SA/Gd 410/22 - Wyrok WSA w Gdańsku z 2022-08-04
Skarżony organ
Rektor Uniwersytetu/Politechniki/Akademii
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 478
art. 108 ust. 2
Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce t.j.
Dz.U. 2024 poz 935
art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Rafał Stasikowski Sędziowie: sędzia NSA Sławomir Wojciechowski sędzia del. WSA Hanna Knysiak-Sudyka (spr.) protokolant starszy asystent sędziego Łukasz Sielanko po rozpoznaniu w dniu 29 maja 2025 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej K.G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 4 sierpnia 2022 r., sygn. akt III SA/Gd 410/22 w sprawie ze skargi K.G. na decyzję Rektora [...] z dnia 9 sierpnia 2021 r., nr [...] w przedmiocie skreślenia z listy studentów 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od K.G. na rzecz Rektora [...] kwotę 360 (trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z 4 sierpnia 2022 r., sygn. akt III SA/Gd 410/22, oddalił skargę K.G. na decyzję Rektora [...] z dnia 9 sierpnia 2021 r., nr [...], w przedmiocie skreślenia z listy studentów.
Wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.
Dziekan Wydziału [...] (dalej: "Dziekan" lub "organ I instancji") decyzją z dnia 30 października 2018 r., nr [...], skreślił K.G. (dalej: "skarżący") z listy studentów w roku akademickim 2018/2019 na kierunku [...], w związku z nieuzyskaniem zaliczenia semestru w określonym terminie. Jako podstawę prawną decyzji powołano przepisy art. 108 ust. 2 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 478 ze zm., dalej: "p.s.w.n.") oraz § 25 ust. 2 pkt 2 Regulaminu stacjonarnych i niestacjonarnych studiów wyższych na [...] uchwalonego przez Senat [...] uchwałą z dnia 15 marca 2017 r.
W uzasadnieniu decyzji wskazano, że skarżący nie zaliczył do dnia 30 września 2018 r. semestru letniego 2017/2018. Student nie zrealizował obowiązkowego przedmiotu Praca dyplomowa licencjacka z semestru 6, który przewidziany jest programem studiów dla kierunku [...], studia stacjonarne I stopnia.
Po rozpoznaniu odwołania skarżącego Rektor [...] (dalej: "organ drugiej instancji" lub "Rektor") decyzją z 9 sierpnia 2021 r., nr [...], utrzymał w mocy decyzję organu I instancji oraz odmówił zawieszenia postępowania w sprawie.
Uzasadniając swoje stanowisko Rektor szczegółowo opisał stan faktyczny sprawy, podkreślając, że skarżący zrekrutował się na studia w roku akademickim 2009/2010, nie był jednak w stanie dokończyć cyklu kształcenia wraz z rocznikiem, z którym zaczynał studia, z uwagi na uzyskany w tym roku urlop zdrowotny (1 października 2009 – 30 września 2010). W roku akademickim 2010/2011 rozpoczął pierwszy semestr studiów i realizację przedmiotów według zmienionego programu dla studiów licencjackich (w stosunku do programu wcześniejszego zawierał on mniej przedmiotów technicznych), co było następstwem wizytacji i wydanych zaleceń Państwowej Komisji Akredytacyjnej. W związku z powyższym organ nie zgodził się z twierdzeniem skarżącego, iż jest studentem kierunku [...] I stopnia, studia inżynierskie, nadto, że uczelnia nie zapewniła mu możliwości kontynuowania studiów. Skarżący miał pełną świadomość, że studiuje na kierunku [...] I stopnia, studia licencjackie (zakończonych obroną pracy licencjackiej), co więcej uczestniczył w zajęciach na tym kierunku, czego dowodzą liczne dokumenty znajdujące się w aktach skarżącego.
Rektor zaznaczył, że pomimo powyższego, mając na względzie bardzo dobre oceny skarżącego w trakcie kształcenia na [...], Uczelnia zaproponowała mu dwie możliwości ukończenia studiów:
1. Przeniesienie na studia I stopnia na kierunek [...], specjalność [...], kończące się uzyskaniem tytułu zawodowego inżyniera (w przypadku tego wariantu Student musiałby zrealizować różnice programowe);
2. Umożliwienie ukończenia studiów licencjackich na kierunku [...] i złożenie pracy dyplomowej licencjackiej w terminie do 29 marca 2019 r.
W obu przypadkach należało w terminie do dnia 18 marca 2019 r. złożyć wniosek o zawieszenie postępowania w sprawie skreślenia z listy studentów z równoczesnym podaniem o przeniesienie na kierunek [...], studia inżynierskie lub o umożliwienie ukończenia studiów na kierunku [...], studia licencjackie.
W odpowiedzi skarżący wniósł o zawieszenie postępowania w sprawie skreślenia z listy studentów oraz umożliwienie ukończenia studiów na kierunku [...] I stopnia inżynierskie. Z pisma nie można było jednak domniemywać, iż skarżący nie wyraził gotowości do skorzystania z jednej z dwóch złożonych mu przez Uczelnię propozycji, lecz domagał się umożliwienia mu ukończenia studiów na kierunku [...] I stopnia, inżynierskie, których to studiów jak wskazano w niniejszej decyzji [...] od kilku lat nie prowadzi. Nie wyraził też gotowości złożenia pracy dyplomowej na studiach, w których uczestniczył, tj. na studiach licencjackich, zaś praca "Twierdzenie inżynierskie o czynniku całkującym", pomimo monitów promotora nie została przez skarżącego poprawiona w stopniu, w jakim powinna spełniać wymagania praca licencjacka kwalifikowana do obrony.
Na powyższą decyzję skarżący złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku.
Rektor w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko w sprawie.
Pismem z 4 sierpnia 2022 r. skarżący złożył do WSA w Gdańsku wnioski dowodowe mające świadczyć o tym, że w stosunku do innej studentki A.S. w zbliżonym stanie faktycznym, władze uczelni pozwoliły na kontynuowanie studiów na kierunku "[...], 1. stopnia - inżynierskie", co skutkowało uzyskaniem przez nią tytułu inżyniera [...].
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku przywołanym powyżej wyrokiem z 4 sierpnia 2022 r. na postawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2022 r., poz. 329 ze zm., dalej: "p.p.s.a."), oddalił skargę jako bezzasadną, oddalił również złożone przez skarżącego wnioski dowodowe.
Zdaniem Sądu pierwszej instancji osią sporu pomiędzy stronami było to, czy skarżący odbywał studia na kierunku [...] – inżynierskie, czy [...] – licencjackie, a w związku z tym, czy był zobowiązany do złożenia pracy licencjackiej.
Sąd stanął na stanowisku, że skarżący bezspornie został przyjęty na studia inżynierskie na rok akademicki 2009/2010. Studiów tych jednak faktycznie nie rozpoczął, z uwagi na skorzystanie z urlopu zdrowotnego od 1 października 2009 r. Od roku akademickiego 2010/2011 [...] zaprzestała prowadzenia studiów na kierunku [...] – inżynierskie w związku z zastrzeżeniami Komisji Akredytacyjnej. Studia [...] na [...] uzyskały status studiów licencjackich. Umożliwiono jedynie zakończenie studiów inżynierskich osobom, które na studia te przyjęto wraz ze skarżącym (rok 2009/2010)
i które studia te faktycznie w tym roku rozpoczęły. Domniemywać można, że osobom tym zagwarantowano kontynuację studiów na zasadzie ochrony praw słusznie nabytych, skoro edukację rozpoczęły na studiach inżynierskich.
W ocenie WSA w Gdańsku odmienność sytuacji skarżącego w porównaniu z tymi osobami polega jednak na tym, że pomimo formalnego przyjęcia na studia inżynierskie, studiów tych w ogóle nie rozpoczął, gdyż nie były one prowadzone na pierwszym roku studiów, gdy faktycznie rozpoczął on realizację programu edukacyjnego na pierwszym roku na kierunku [...] w roku akademickim 2010-2011. Należało przyjąć zatem, że skarżący, rozpoczynając faktycznie studia [...] na [...] w roku akademickim 2010-2011, odbywał je już jako licencjackie (jedyne prowadzone w tamtym czasie na pierwszym roku na PG). Ponadto, jak wynika z akt administracyjnych, skarżący od chwili rozpoczęcia studiów wiedzieć musiał o tym, że jest studentem studiów licencjackich, świadczy o tym chociażby "karta osiągnięć okresowych studenta". Nadto nie sposób przyjąć, że wybitny student (według opinii wykładowców) nie miał orientacji, jakiego rodzaju studia odbywa. Dopiero w 2016 r. skarżący domagał się formalnie, by kontynuowane przez niego studia [...] miały status studiów inżynierskich (k-54 akt administracyjnych). Organy [...] nigdy nie wyraziły na to zgody. Pomimo tego skarżący kontynuował studia. Sąd przyjął zatem, że skarżący od początku swej edukacji na [...] był studentem studiów licencjackich, a nie inżynierskich.
Zdaniem Sądu pierwszej instancji bezspornym było również to, że skarżący nie złożył w przewidzianym harmonogramem studiów terminie pracy dyplomowej licencjackiej. Było to równoznaczne z niezaliczeniem ostatniego semestru studiów. Tym samym zrealizowała się przesłanka skreślenia z listy studentów wynikająca z przepisu § 25 ust. 2 pkt 2 Regulaminu studiów. Dodatkowo skarżący nie zaakceptował złożonych przez przedstawicieli władz uczelni propozycji mających na celu umożliwienie mu zakończenia studiów. Przyczyny, dla których tak się stało, nie mają znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, skoro ostatecznie spełnienie prawnej przesłanki skreślenia z listy studentów nie może budzić wątpliwości.
Skarżący na powyższe orzeczenie wywiódł skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego, zarzucając wyrokowi naruszenie:
I. na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
1) art. 141 § 4 p.p.s.a., przez błędną ocenę stanu faktycznego i przedstawienie stanu sprawy niezgodnie ze stanem rzeczywistym ze względu na przyjęcie przez Sąd I instancji, że skarżący nie rozpoczął w roku akademickim 2009/2010 studiów inżynierskich na kierunku [...] - podczas gdy skarżący rozpoczął we wskazanym roku akademickim ww. studia, a w aktach administracyjnych i aktach sądowych znajdują się dokumenty wprost potwierdzające rozpoczęcie studiów w tym okresie przez skarżącego;
2) naruszenie art. 106 § 3 p.p.s.a., przez zaniechanie przeprowadzenia uzupełniającego dowodu z dokumentu (dyplomu ukończenia studiów inżynierskich na kierunku [...] przez A. S.) oraz niezasadne oddalenie wniosku dowodowego skarżącego w tym zakresie - podczas gdy przeprowadzenie tego dowodu było niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości (na okoliczność możliwości ukończenia przez skarżącego rozpoczętych studiów inżynierskich), a także nie spowodowałoby nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie;
II. na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. przepisów prawa materialnego, tj.:
1) naruszenie - przez ich niewłaściwe zastosowanie - przepisu art. 2 Konstytucji RP oraz przepisów wewnętrznych [...], określających program studiów dla kierunku [...] przed i po roku akademickim 2010/2011 - które to naruszenie przepisów materialnoprawnych wiąże się z naruszeniem prawa nabytego skarżącego do kontynuacji studiów inżynierskich na kierunku [...], rozpoczętych w roku akademickim 2009/2010;
2) naruszenie art. 108 ust. 2 pkt 3 p.s.w.n. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a., przez jego niewłaściwe zastosowanie, to jest stwierdzenie, że skarżący nie uzyskał zaliczenia semestru letniego w roku akademickim 2017/2018 ze względu na niezaliczenie obowiązkowego przedmiotu Praca dyplomowa licencjacka - podczas gdy do skarżącego znajduje zastosowanie program studiów inżynierskich na kierunku [...] obowiązujący dla rocznika 2009/2010 tych studiów, który nie przewiduje obowiązku zaliczenia wskazanego przedmiotu.
Wobec powyższych zarzutów skarżący wniósł o rozpoznanie sprawy na rozprawie oraz o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozważenie zastosowania przez Sąd art. 188 p.p.s.a. W przypadku uznania przez Sąd, że zastosowanie art. 188 p.p.s.a oraz rozpoznanie skargi w niniejszej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny nie jest możliwe, wniósł o uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Gdańsku (art. 185 § 1 p.p.s.a.).
Dodatkowo autor skargi kasacyjnej wniósł o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej przez niego z urzędu.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżący przedstawił argumentację mającą na celu wykazanie zasadności podniesionych zarzutów.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie od skarżącego na rzecz Rektora zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a. i nie zachodzi żadna z przesłanek, o których mowa w art. 189 p.p.s.a., które Naczelny Sąd Administracyjny rozważa z urzędu, dokonując kontroli zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku. W tych okolicznościach w sprawie badaniu podlegały wyłącznie zarzuty podniesione w skardze kasacyjnej na uzasadnienie przytoczonych podstaw kasacyjnych.
Zgodnie z art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach:
1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie;
2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W niniejszej sprawie sformułowano zarzuty w oparciu o obie podstawy kasacyjne, zatem w pierwszej kolejności należy pochylić się nad zarzutami naruszenia przepisów postępowania.
Jako pierwszy został powołany zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. przez "błędną ocenę stanu faktycznego i przedstawienie stanu sprawy niezgodnie ze stanem rzeczywistym". Z redakcji zarzutu wynika, że strona skarżąca poprzez ten zarzut kwestionuje aprobatę Sądu pierwszej instancji co do przyjętego przez organy stanu faktycznego sprawy. Powyższy przepis nie może być uznany za właściwy dla kwestionowania zaskarżonego wyroku w obszarze sprecyzowanym w omawianym zarzucie skargi kasacyjnej.
Zgodnie z art. 141 § 4 p.p.s.a. uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji, uzasadnienie powinno ponadto zawierać wskazania co do dalszego postępowania.
Uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera wszystkie elementy wymienione w art. 141 § 4 p.p.s.a., tj. zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Niemożliwe jest natomiast kwestionowanie w ramach zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. stanowiska sądu co do wykładni bądź zastosowania prawa materialnego, jak również ustaleń w zakresie stanu faktycznego sprawy. Przepis art. 141 § 4 p.p.s.a. jest przepisem proceduralnym, regulującym wymogi uzasadnienia. W ramach rozpatrywania zarzutu naruszenia tego przepisu Naczelny Sąd Administracyjny zobowiązany jest jedynie do kontroli zgodności uzasadnienia zaskarżonego wyroku z wymogami wynikającymi z powyższej normy prawnej. Wadliwość uzasadnienia orzeczenia może stanowić przedmiot skutecznego zarzutu kasacyjnego z art. 141 § 4 p.p.s.a., w sytuacji, gdy sporządzone jest ono w taki sposób, że niemożliwa jest kontrola instancyjna zaskarżonego wyroku (por. postanowienie NSA z dnia 22 maja 2014 r., II OSK 481/14), co nie miało miejsca w niniejszej sprawie. Za pomocą omawianego zarzutu nie można skutecznie zwalczać prawidłowości przyjętego przez sąd stanu faktycznego, do czego zmierza skarżący kasacyjnie. Z powyższych przyczyn zarzut jest w oczywisty sposób bezzasadny.
Nie jest zasadny również zarzut naruszenia art. 106 § 3 p.p.s.a. poprzez zaniechanie przeprowadzenia dowodu uzupełniającego z dokumentu w postaci dyplomu ukończenia studiów inżynierskich na kierunku [...] przez A. S.
Zgodnie z art. 106 § 3 p.p.s.a. sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Celem postępowania dowodowego prowadzonego przez sąd administracyjny nie jest dokonywanie ustaleń, które mogłyby służyć merytorycznemu rozstrzygnięciu sprawy załatwianej decyzją administracyjną. Nie ma podstaw do twierdzenia, że z art. 106 § 3 p.p.s.a. wynika możność żądania przeprowadzenia przed sądem administracyjnym postępowania dowodowego wskazującego na istnienie nowych okoliczności faktycznych. Nie można również w tym trybie kwestionować poszczególnych ustaleń i ocen, które składają się na stan faktyczny i prawny sprawy. Przepis art. 106 § 3 p.p.s.a. służy natomiast ocenie, czy właściwe w sprawie organy ustaliły stan faktyczny sprawy zgodnie z regułami obowiązującymi w procedurze administracyjnej, a następnie, czy prawidłowo zastosowały przepisy prawa materialnego do poczynionych ustaleń (por. wyrok NSA z dnia 16 stycznia 2018 r., II OSK 262/17). Przeprowadzenie na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a. uzupełniającego postępowania dowodowego z dokumentu przez sąd administracyjny będzie zatem dopuszczalne wówczas, gdy postulowany (bądź dopuszczony z urzędu) dowód będzie pozostawał w związku z oceną legalności zaskarżonego aktu. Mówiąc inaczej - winien to być dowód z dokumentu, który mógłby się przyczynić do wyjaśnienia kwestii legalności zaskarżonego aktu. Ponadto, dopuszczony winien być tylko taki dowód, który odnosi się do "istotnych wątpliwości" związanych z oceną, czy zaskarżony akt jest zgodny z prawem. Postępowanie w trybie omawianego przepisu ma charakter uzupełniający i fakultatywny. O konieczności i celowości jego przeprowadzenia decyduje sąd rozpoznający skargę, przy czym tylko do tego sądu należy ocena, czy w sprawie istnieją istotne wątpliwości, które bez nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie mogą zostać wyjaśnione przez dopuszczenie określonego dowodu. Co do istotnych wątpliwości, to można o nich mówić wówczas, gdy ze względu na mające znaczenie dla wyjaśnienia sprawy braki bądź sprzeczności w ustaleniach faktycznych podjęte rozstrzygnięcie nie jawi się jako niewątpliwe.
Przede wszystkim należy podnieść, że wnioskowany dowód nie dotyczył okoliczności będących przedmiotem ustaleń w sprawie administracyjnej, gdyż nie dotyczył osoby skarżącego. Okolicznością bezsporną jest natomiast, że studenci, którzy rozpoczęli w roku akademickim 2009/2010 studia na kierunku [...], I stopnia inżynierskie, mieli możliwość ukończenia studiów na tym kierunku. Wnioskowany dowód był zatem zbędny dla dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji. Co prawda Sąd pierwszej instancji nie odniósł się do tej kwestii w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, nie zmienia to jednak oceny Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Pierwszy z zarzutów naruszenia prawa materialnego został niewłaściwie, niestarannie skonstruowany, co nie pozwala na merytoryczne odniesienie się do niego. W zarzucie powołano bowiem naruszenie "przepisu art. 2 Konstytucji RP oraz przepisów wewnętrznych [...], określających program studiów dla kierunku [...] przed i po roku akademickim 2010/2011".
Trzeba przypomnieć, że granice skargi kasacyjnej wyznaczają wskazane w niej podstawy. Obowiązkiem strony składającej środek odwoławczy jest takie zredagowanie podstaw kasacyjnych skargi, a także ich uzasadnienia, aby nie budziły one wątpliwości interpretacyjnych (wyrok NSA z 19 lutego 2009 r., II FSK 1688/07, LEX nr 1095923). Naczelny Sąd Administracyjny nie może bowiem domniemywać granic skargi kasacyjnej. Sąd ten jest władny badać naruszenie jedynie tych przepisów (norm), które zostały wyraźnie wskazane przez stronę skarżącą kasacyjnie. Nie jest dopuszczalna wykładnia zakresu zaskarżenia i jego kierunków oraz konkretyzowanie, uściślanie zarzutów skargi kasacyjnej czy też poprawianie jej niedokładności (wyrok NSA z 13 listopada 2014 r., I OSK 1420/14, LEX nr 1658243). Naczelny Sąd Administracyjny nie może zasadniczo we własnym zakresie konkretyzować zarzutów skargi kasacyjnej, ani uściślać bądź w inny sposób ich korygować (wyrok NSA z 27 stycznia 2015 r., II GSK 2140/13, LEX nr 1682677), chyba że umożliwia to powołana choćby niedoskonale podstawa prawna, a wadliwość zarzutu jest możliwa do usunięcia poprzez analizę argumentacji uzasadnienia środka odwoławczego (wyrok NSA z 22 sierpnia 2012 r., I FSK 1679/11, LEX nr 1218340). Do Naczelnego Sądu Administracyjnego nie należy jednak wyciąganie z treści uzasadnienia skargi kasacyjnej przytoczonych tam zarzutów i wiązanie ich z powołanymi tam przepisami w celu uzupełnienia przytoczonej w petitum skargi kasacyjnej podstawy kasacyjnej (wyrok NSA z 13 listopada 2007 r., sygn. akt. I FSK 1448/06, LEX nr 419045).
Naczelny Sąd Administracyjny wielokrotnie w swoim orzecznictwie podkreślał, że nie ma on obowiązku formułowania za stronę zarzutów kasacyjnych na podstawie uzasadnienia skargi kasacyjnej. Należy bowiem mieć na uwadze, że wyodrębnianie zarzutów z treści uzasadnienia skargi kasacyjnej zawsze niesie ryzyko nieprawidłowego odczytania intencji strony wnoszącej skargę kasacyjną. Konieczne jest przy tym oddzielenie podstawy kasacyjnej od jej uzasadnienia, które jest niezbędnym elementem skargi kasacyjnej (wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 19 marca 2014 r., II GSK 16/13, LEX nr 1551417; z 17 lutego 2015 r., II OSK 1695/13, LEX nr 1658172). Do autora skargi kasacyjnej należy zatem wskazanie konkretnych przepisów prawa materialnego lub przepisów postępowania, które w jego ocenie naruszył Sąd I instancji i precyzyjne wyjaśnienie, na czym polegało ich niewłaściwe zastosowanie lub błędna wykładnia, w odniesieniu do prawa materialnego, bądź wykazanie istotnego wpływu naruszenia prawa procesowego na rozstrzygnięcie sprawy przez Sąd I instancji. W przedmiotowej sprawie w uzasadnieniu skargi kasacyjnej w ogóle nie nawiązano do naruszeń "przepisów wewnętrznych [...], określających program studiów dla kierunku [...] przed i po roku akademickim 2010/2011", co powoduje, że w tym zakresie zarzut nie może być poddany ocenie merytorycznej.
Ostatni zarzut skargi kasacyjnej dotyczy naruszenia art. 108 ust. 2 pkt 3 p.s.w.n., który stanowi, że studenta skreśla się z listy studentów w przypadku nieuzyskania zaliczenia semestru lub roku w określonym terminie. Naruszenia tego przepisu skarżący kasacyjnie upatruje w jego niewłaściwym zastosowaniu poprzez stwierdzenie, że skarżący nie uzyskał zaliczenia semestru letniego w roku akademickim 2017/2018 ze względu na niezaliczenie obowiązkowego przedmiotu Praca dyplomowa licencjacka – podczas gdy do skarżącego znajduje zastosowanie program studiów inżynierskich na kierunku [...] obowiązujący dla rocznika 2009/2010 tych studiów, który nie przewiduje obowiązku zaliczenia wskazanego przedmiotu. W odniesieniu do tego zarzutu należy przede wszystkim stwierdzić, że przy jego pomocy skarżący kasacyjnie stara się podważyć ustalenie stanu faktycznego odnoszące się do daty rozpoczęcia przez skarżącego studiów. Trzeba wyraźnie podkreślić, że niedopuszczalne jest zastępowanie zarzutu naruszenia przepisów postępowania zarzutem naruszenia prawa materialnego i za jego pomocą kwestionowanie ustaleń faktycznych. Próba zwalczenia ustaleń faktycznych poczynionych przez sąd pierwszej instancji nie może nastąpić przez zarzut naruszenia prawa materialnego. Ocena zarzutu naruszenia prawa materialnego może być dokonana wyłącznie na podstawie konkretnego stanu faktycznego, nie zaś na podstawie stanu faktycznego, który skarżący uznaje za prawidłowy. Jeżeli strona skarżąca kasacyjnie uważa, że ustalenia faktyczne są błędne, to zarzut naruszenia prawa materialnego poprzez błędne zastosowanie jest co najmniej przedwczesny, zaś zarzut naruszenia prawa przez błędną jego wykładnię - niezasadny. Zarzut naruszenia prawa materialnego nie może opierać się na wadliwym (kwestionowanym przez stronę) ustaleniu faktu. W niniejszej sprawie skarżący kasacyjnie nie zakwestionował skutecznie w ramach podniesionych zarzutów naruszenia przepisów postępowania ustaleń stanu faktycznego sprawy, dlatego zarzut naruszenia prawa materialnego przez jego błędne zastosowanie nie mógł być uznany za usprawiedliwiony.
Ponieważ zarzuty skargi kasacyjnej okazały się nieusprawiedliwione, z podanych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 p.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z art. 248 p.p.s.a.
Naczelny Sąd Administracyjny nie orzekł o kosztach pomocy prawnej udzielonej przez pełnomocnika skarżącego z urzędu, ponieważ przepisy art. 209 i art. 210 p.p.s.a. mają zastosowanie tylko do kosztów postępowania pomiędzy stronami, zaś wynagrodzenie dla pełnomocnika ustanowionego z urzędu za udzieloną pomoc prawną, należne od Skarbu Państwa (art. 250 p.p.s.a.), przyznawane jest przez wojewódzki sąd administracyjny w postępowaniu określonym w przepisach art. 258-261 p.p.s.a.