III OSK 2746/22

III OSK 2746/22 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-12-09
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-11-29
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Maciej Kobak /sprawozdawca/
Piotr Korzeniowski
Przemysław Szustakiewicz /przewodniczący/
Symbol z opisem
6135 Odpady
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
II SA/Wr 126/22 - Wyrok WSA we Wrocławiu z 2022-05-06
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 479
art. 27 § 1 pkt 3 , art 33 § 2 pkt 2 lit. a
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Przemysław Szustakiewicz Sędziowie: sędzia NSA Piotr Korzeniowski sędzia del. WSA Maciej Kobak (spr.) Protokolant asystent sędziego Anna Krupa po rozpoznaniu w dniu 9 grudnia 2025 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej P. sp. z o.o. z siedzibą w T. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 6 maja 2022 r. sygn. akt II SA/Wr 126/22 w sprawie ze skargi P. sp. z o.o. z siedzibą w T. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławcze we Wrocławiu z dnia 5 listopada 2021 r. nr SKO E 4133/27/21 w przedmiocie oddalenia zarzutów wniesionych wobec prowadzonej egzekucji administracyjnej oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 6 maja 2022 r. sygn. akt II SA/Wr 126/22 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę P. sp. z o.o. z siedzibą w T. (dalej: "skarżący") na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu (dalej: "organ") z dnia 5 listopada 2021 r. nr SKO E 4133/27/21 w przedmiocie oddalenia zarzutów wniesionych wobec prowadzonej egzekucji administracyjnej.
Powyższy wyrok został wydany w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy.
Na podstawie decyzji z 31 lipca 2020 r. (znak KRO.6236.11.2017.67) Wójt Gminy Miękinia (dalej: "organ I instancji") nakazał A.B. i W.S. usunięcie odpadów (o wskazanych w decyzji kodach) z miejsca nieprzeznaczonego do ich składowania (w decyzji sprecyzowano dane działek) w terminie do 30 września 2020 r.
W wyniku odwołania organ decyzją z 2 grudnia 2020 r. zmienił decyzję organu I instancji w ten sposób, że jako podmiot odpowiedzialny za usunięcie odpadów wskazał dodatkowo skarżącą i określił termin usunięcia na dzień 28 lutego 2020 r. Błędnie wskazany termin został potraktowany jako oczywista omyłka pisarska, i na mocy podjętego z urzędu postanowienia organu z 13 stycznia 2021 r. zmieniono go na 28 lutego 2021 r.
Pismem datowanym na 7 czerwca 2021 r. (data wpływu do organu to 9 czerwca 2021 r.) skarżąca wniosła zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej.
Postanowieniem z 16 lipca 2021 r. organ I instancji oddalił zarzuty wskazując na sprostowanie daty przez organ, a błędną nazwę organu II instancji traktując jako oczywistą omyłkę pisarską.
W postanowieniu z 5 listopada 2021 r. (znak SKO E 4133/27/21) organ utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.
Powyższe zaskarżono do wojewódzkiego sądu administracyjnego. W odpowiedzi na skargę organ wniosło o jej oddalenie.
Opisanym na wstępie wyrokiem WSA we Wrocławiu oddalił skargę. Zdaniem Sądu pierwszej instancji zaistniała w sprawie sytuacja, w której organy błędnie określiły daty na wykonanie obowiązku spełnia znamiona oczywistej pomyłki. Nakazanie realizacji obowiązku w terminie wcześniejszym, niż data wydania tego nakazu jest zadaniem niemożliwym do zrealizowania. Taka sytuacja, gdy organ nie kształtuje treści nałożonego obowiązku, a jedynie dokonuje korekty wskazanego terminu, bowiem wcześniej wskazany termin był bezspornie błędnie określony, podpada pod instytucję z art. 113 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735, dalej: "k.p.a.") ponieważ mamy do czynienia z pomyłką ewidentną, od razu dostrzegalną, a więc oczywistą.
Skład orzekający podniósł, że postanowienie wydane w celu prostowania oczywistej pomyłki nie ma charakteru merytorycznego i nie służy usuwaniu wad o merytorycznej naturze. Tym samym nie modyfikuje ono orzeczenia głównego co do istoty, nie zmienia praw i obowiązków z niego wynikających, a jedynie dostosowuje orzeczenie główne do realiów i zamiaru autora (organu administracji). W tym sensie postanowienie w sprawie sprostowania oczywistej pomyłki nie zmienia podstawy prawnej, nie kreuje praw i obowiązków, nie uzupełnia podstawy prawnej, ani jej nie naprawia, bowiem podstawą prawną pozostaje nadal akt merytoryczny (decyzja, postanowienie).
Sąd dostrzega, ale nie podziela, nie wyrażony wprost, jednak poparty wybranymi judykatami, ten zarzut skargi, w którym kwestionowana jest możliwość naprawy tytułu wykonawczego, w toku postępowania egzekucyjnego, z powodu jego wadliwości, w tym możliwość sprostowania. W ocenie Sądu w niniejszym składzie w przedmiotowej sprawie nie mamy do czynienia z wadliwością, o jakiej mowa w przywołanych orzeczeniach, stąd przeniesienie przywołanych orzeczeń na grunt sprawy jest chybione.
Sąd mając na uwadze art. 33 § 2 ustawy 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. 2022 r. poz. 479, dalej: "u.p.e.a."), że nie dostrzegł w realiach sprawy możliwości zakwalifikowania wskazanej pomyłki jako jednej z podstaw zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej. Nie zachodzi zatem sytuacja, w której można mówić o nieistnieniu obowiązku, błędnie wpisana data nie przekłada się na określenie obowiązku niezgodnie z jego treścią wynikającą z decyzji, nie zachodzi błąd co do osoby zobowiązanego, nie naruszono także przepisów związanych z doręczeniem upomnienia, obowiązek nie wygasł, i nie zachodzą przyczyny wskazujące na brak wymagalności obowiązku. W ocenie Sądu pierwszej instancji organ trafnie w zaskarżonym postanowieniu wskazał, że analiza treści obowiązku wynikającego z decyzji z treścią obowiązku opisanego w części B tytułu wykonawczego wykazała, że są one tożsame.
Powyższy wyrok w całości zakwestionowała skarżąca, zarzucając naruszenie:
prawa materialnego, tj.:
a) art. 33 § 2 pkt 2) lit. a) "ustawy o postępowaniu administracyjnym w egzekucji" i błędne przyjęcie, że określono obowiązek zgodnie z orzeczeniem, o którym mowa w art. 3 ww. ustawy;
b) art. 3 § 1 "ustawy o postępowaniu administracyjnym w egzekucji" poprzez przyjęcie, że podstawą stosowania egzekucji nie jest także postanowienie prostujące oczywiste omyłki pisarskie w decyzji;
c) art. 27 § 1 u.p.e.a. poprzez przyjęcie, że w tytule wykonawczym nie musi zostać wskazane jako podstawa prawna postanowienie w sprawie sprostowania oczywistej omyłki, pomimo faktu, że termin wykonania obowiązku wynika wyłącznie z treści tego postanowienia, a nie został wskazany w decyzji;
d) art. 113 § 1 k.p.a. w zw. z art. 17 u.p.e.a., poprzez jego niewłaściwą interpretację i zastosowanie polegające na przyjęciu, że przepis ten dopuszcza sprostowanie wydanego przez organ tytułu wykonawczego pomimo faktu, iż dokument ten nie jest decyzją;
przepisów postępowania, tj.:
a) art. 33 § 2 pkt 2) lit. a) "ustawy o postępowaniu administracyjnym w egzekucji" i błędne przyjęcie, że określono obowiązek zgodnie z orzeczeniem, o którym mowa w art. 3 ww. ustawy;
b) art. 3 § 1 "ustawy o postępowaniu administracyjnym w egzekucji" poprzez przyjęcie, że podstawą stosowania egzekucji nie jest postanowienie prostujące oczywiste omyłki pisarskie w decyzji;
c) art. 27 § 1 u.p.e.a. poprzez przyjęcie, że w tytule wykonawczym nie musi zostać wskazane jako podstawa prawna postanowienie w sprawie sprostowania oczywistej omyłki, pomimo faktu, że termin wykonania obowiązku wynika wyłącznie z treści tego postanowienia, a nie został wskazany w decyzji;
d) art. 113 § 1 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a., poprzez jego niewłaściwą interpretację i zastosowanie polegające na przyjęciu, że przepis ten dopuszcza sprostowanie wydanego przez organ tytułu wykonawczego pomimo, faktu iż dokument ten nie jest decyzją;
e) art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c polegające na tym, że WSA w wyniku niewłaściwej kontroli legalności działalności administracji publicznej nie zastosował środka określonego w art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2022 r. poz. 329, dalej: "p.p.s.a.") i utrzymał w mocy postanowienia wydane z naruszeniem wskazanych powyżej przepisów prawa.
Na podstawie powyższych zarzutów wniesiono o uchylenie skarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, oraz rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna
z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a. i nie zachodzi żadna z przesłanek, o których mowa w art. 189 p.p.s.a., które Naczelny Sąd Administracyjny rozważa z urzędu dokonując kontroli zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku. W tych okolicznościach w sprawie badaniu podlegały wyłącznie zarzuty podniesione w skardze kasacyjnej na uzasadnienie przytoczonych podstaw kasacyjnych.
Skarga kasacyjna jest niezasadna i jako taka podlega oddaleniu.
Nie można zgodzić się ze skarżącą kasacyjnie spółką, że w tytule wykonawczym obowiązek został określony niezgodnie z decyzją źródłową. Podstawą prawną egzekwowanego obowiązku jest zarówno decyzja Wójta Gminy Miękinia z 31 lipca 2020 r., jak i decyzja SKO we Wrocławiu z 2 grudnia 2020 r. Decyzja organu II instancji zmodyfikowała rozstrzygnięcie wójta z 31 lipca 2020 roku wyłącznie w zakresie podmiotowym, rozszerzając krąg podmiotów zobowiązanych do wykonania nałożonego nią obowiązku o skarżącą kasacyjnie spółkę oraz w zakresie terminu – określiła termin wykonania obowiązku na dzień 28 lutego 2020 roku. Postanowieniem z 13 stycznia 2021 r. SKO sprostowało oczywistą omyłkę w zakresie wskazania terminu wykonania obowiązku z "28 lutego 2020 roku" na " 28 lutego 2021 roku" podając, iż termin realizacji obowiązku nie może być wcześniejszy od daty wydania decyzji. Przedmiotowe postanowienie nie jest objęte zakresem kontroli w niniejszej sprawie.
W tytule wykonawczym skierowanym do egzekucji, zgodnie z art. 27 § 1 pkt 3 u.p.e.a. wskazano treść egzekwowanego obowiązku oraz jego podstawę prawną. Podano, że obowiązek wynika z decyzji Wójta Gminy Miękinia z 31 lipca 2020 r., oraz z decyzji SKO we Wrocławiu z 2 grudnia 2020 r. Nie wskazano natomiast, że decyzja SKO została sprostowana co do terminu. W ocenie skarżącej kasacyjnie spółki prowadzi to do sprzeczności pomiędzy źródłem obowiązku – decyzją SKO z 2 grudnia 2020 roku a terminem realizacji obowiązku wskazanym w pkt B.5 tytułu wykonawczego. Należy zwrócić uwagę, że skarżąca kasacyjnie spółka nie wskazała w skardze kasacyjnej, który konkretnie przepis art. 27 § 1 u.p.e.a. w jej ocenie został naruszony. Powołany przepis jest bardzo rozbudowany redakcyjnie, dzieli się na kolejne jednostki – punkty, litery, tirety. Nie jest rolą Naczelnego Sądu Administracyjnego precyzować zarzuty kasacyjne kierując się intencjami
i potencjalnymi korzyściami podmiotu, który wniósł skargę kasacyjną.
Niezależnie od powyższego trzeba zwrócić uwagę, że postanowienie prostujące decyzję SKO odnosiło się wyłącznie do terminu wykonania obowiązku, a nie jego treści i zakresu. W tym stanie rzeczy, brak powołania wzmiankowanego postanowienia w tytule wykonawczym nie wpływa na sposób określenia obowiązku
w rozumieniu art. 33 § 2 pkt 2 lit a u.p.e.a. Termin wykonania obowiązku jest jasny
i wynika zarówno z treści wydanych w sprawie decyzji, jak i postanowienia
o sprostowaniu z 13 stycznia 2021 roku.
Nie można również zgodzić się ze stanowiskiem skarżącej kasacyjnie spółki, że wydanie przez wójta postanowienia z 22 lipca 2021 r. o sprostowaniu oczywistej omyłki pisarskiej w tytule wykonawczym – organ sprostował nazwę organu z "Samorządowe Kolegium Administracyjne" na "Samorządowe Kolegium Odwoławcze" mogło stanowić podstawę do uwzględnienia zarzutu. Trzeba zwrócić uwagę, że nowelizacją art. 33 u.p.e.a. dokonaną ustawą z dnia 11 września 2019 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 2070 z późn. zm.), z dniem 20 lipca 2020 roku, uchylono art. 33 § 1 pkt 10 u.p.e.a., który dawał podstawę do wniesienia zarzutów z uwagi na niespełnienie przez tytuł wykonawczy wymogów przewidzianych w art. 27 u.p.e.a. Aktualnie taka możliwość jest wyłączona. Niezależnie od powyższego należy przyjąć, iż sprostowanie tytułu wykonawczego w zakresie, którego dotyczy postanowienie wójta z 22 lipca 2021 r. nie może być traktowane, jako naruszenie prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. Wskazana pierwotnie w treści tytułu wykonawczego nazwa organu jest oczywiście błędna i nie prowadziła jednocześnie do jakichkolwiek wątpliwości co do właściwości organu. Z tych przyczyn jej sprostowanie pozostaje bez wpływu na ocenę prawidłowości tytułu wykonawczego.
Z wyłożonych względów Naczelny Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną.