III OSK 2726/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa wywodzi się z postępowania w sprawie wymierzenia kary pieniężnej za zniszczenie drzew. Prezydent Miasta Słupska pierwotnie umorzył postępowanie, uznając, że doszło do usunięcia drzew, a nie ich zniszczenia, opierając się na opinii biegłych. Samorządowe Kolegium Odwoławcze (SKO) uchyliło tę decyzję, wskazując na potrzebę uzupełnienia materiału dowodowego, w tym opinii biegłych, ze względu na nowe okoliczności (drzewa zaczęły odbudowywać korony). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił sprzeciw od decyzji SKO, uznając, że wady postępowania dowodowego organu I instancji nie mogły być uzupełnione na etapie odwoławczym, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy miał istotny wpływ na rozstrzygnięcie. Naczelny Sąd Administracyjny (NSA) uchylił wyrok WSA i decyzję SKO. NSA uznał, że SKO niezasadnie zastosowało art. 138 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego (KPA), przekazując sprawę do ponownego rozpoznania organowi I instancji. Zdaniem NSA, organ odwoławczy mógł i powinien był uzupełnić postępowanie dowodowe we własnym zakresie na podstawie art. 136 § 1 KPA, zwłaszcza że wskazania WSA dotyczące konieczności zbadania wszystkich przesłanek z art. 88 ust. 1 Ustawy o ochronie przyrody okazały się bezprzedmiotowe w kontekście prowadzonego już odrębnego postępowania w tym zakresie. NSA podkreślił, że uzasadnienie decyzji SKO było lakoniczne i nie wykazywało naruszenia przepisów postępowania mającego istotny wpływ na rozstrzygnięcie. W konsekwencji NSA uchylił zaskarżony wyrok i decyzję, zasądzając jednocześnie zwrot kosztów postępowania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja stosowania art. 138 § 2 KPA przez organy odwoławcze, zwłaszcza w kontekście możliwości uzupełniania postępowania dowodowego we własnym zakresie.
Dotyczy specyficznej sytuacji, w której organ odwoławczy uchyla decyzję organu I instancji i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania, zamiast samodzielnie uzupełnić materiał dowodowy.
Zagadnienia prawne (2)
Czy organ odwoławczy, uchylając decyzję organu pierwszej instancji i przekazując sprawę do ponownego rozpoznania na podstawie art. 138 § 2 KPA, prawidłowo ocenił, że konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie i nie może być uzupełniony w ramach postępowania odwoławczego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, organ odwoławczy niezasadnie zastosował art. 138 § 2 KPA, ponieważ mógł i powinien był uzupełnić postępowanie dowodowe we własnym zakresie na podstawie art. 136 § 1 KPA.
Uzasadnienie
NSA uznał, że organ odwoławczy nie wykazał, iż postępowanie dowodowe nie mogło zostać uzupełnione w ramach postępowania odwoławczego. Wskazania WSA dotyczące konieczności zbadania wszystkich przesłanek z art. 88 ust. 1 Ustawy o ochronie przyrody okazały się bezprzedmiotowe, a uzasadnienie SKO było lakoniczne i nie wykazywało naruszenia przepisów postępowania mającego istotny wpływ na rozstrzygnięcie.
Jaka jest różnica między zniszczeniem a usunięciem drzew w kontekście wymierzenia kary pieniężnej na podstawie Ustawy o ochronie przyrody?
Odpowiedź sądu
Choć NSA nie rozstrzygnął tej kwestii merytorycznie, wskazał na potrzebę precyzyjnych ustaleń stanu faktycznego w tym zakresie, podkreślając, że czym innym jest usunięcie drzewa, a czym innym jego zniszczenie, a kara pieniężna może być nakładana nie tylko za zniszczenie.
Uzasadnienie
Sąd I instancji wskazał, że ustalenie, iż nie doszło do zniszczenia drzew, a ich usunięcia, nie może powodować umorzenia postępowania w zakresie zniszczenia drzew, ponieważ przedmiotem postępowania jest kara pieniężna nakładana nie tylko za zniszczenie drzewa. Konieczne jest rozważenie zasadności nałożenia kary pieniężnej z pozostałych powodów wskazanych w art. 88 ust. 1 u.o.p.
Przepisy (7)
Główne
k.p.a. art. 138 § § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Zastosowanie tego przepisu wymaga wykazania, że naruszenie procesowe skutkuje niewyjaśnieniem istotnych okoliczności sprawy, a postępowanie dowodowe nie może być uzupełnione na etapie odwoławczym.
u.o.p. art. 88 § ust. 1
Ustawa o ochronie przyrody
Określa przesłanki wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej za usunięcie drzew bez wymaganego zezwolenia lub za zniszczenie drzew.
Pomocnicze
k.p.a. art. 136 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ drugiej instancji uprawniony jest do przeprowadzenia na żądanie strony lub z urzędu dodatkowego postępowania w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie albo zlecenia przeprowadzenia tego postępowania organowi, który wydał decyzję.
p.p.s.a. art. 151a § § 2
Ustawa - Prawo postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dotyczy oddalenia sprzeciwu od decyzji organu odwoławczego.
p.p.s.a. art. 188
Ustawa - Prawo postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa prawna uchylenia zaskarżonego wyroku przez NSA.
p.p.s.a. art. 151a § § 1 zdanie pierwsze
Ustawa - Prawo postępowaniu przed sądami administracyjnymi
W zw. z art. 193 zdanie pierwsze p.p.s.a. stanowi podstawę uchylenia zaskarżonej decyzji przez NSA po stwierdzeniu naruszenia art. 138 § 2 k.p.a.
p.p.s.a. art. 203 § pkt 1
Ustawa - Prawo postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa orzeczenia o zwrocie kosztów postępowania.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organ odwoławczy niezasadnie zastosował art. 138 § 2 KPA, ponieważ mógł uzupełnić postępowanie dowodowe we własnym zakresie na podstawie art. 136 § 1 KPA. • Uzasadnienie decyzji SKO było lakoniczne i nie wykazywało naruszenia przepisów postępowania mającego istotny wpływ na rozstrzygnięcie. • Wskazania WSA dotyczące konieczności zbadania wszystkich przesłanek z art. 88 ust. 1 Ustawy o ochronie przyrody okazały się bezprzedmiotowe.
Godne uwagi sformułowania
organ odwoławczy mógł i powinien był uzupełnić postępowanie dowodowe we własnym zakresie na podstawie art. 136 § 1 KPA • uzasadnienie prawne Kolegium jest bardzo lakoniczne, na dużym poziomie ogólności • niezasadnie organ odwoławczy zastosował w niniejszej sprawie art. 138 § 2 k.p.a.
Skład orzekający
Rafał Stasikowski
przewodniczący sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja stosowania art. 138 § 2 KPA przez organy odwoławcze, zwłaszcza w kontekście możliwości uzupełniania postępowania dowodowego we własnym zakresie."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, w której organ odwoławczy uchyla decyzję organu I instancji i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania, zamiast samodzielnie uzupełnić materiał dowodowy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest prawidłowe stosowanie przepisów proceduralnych przez organy administracji i sądy, a także jak istotna jest możliwość uzupełniania dowodów przez organ odwoławczy, co może zapobiec zbędnemu przedłużaniu postępowania.
“Organ odwoławczy nie mógł "schować się" za art. 138 § 2 KPA – NSA wyjaśnia, kiedy można uzupełniać dowody.”
Sektor
ochrona środowiska
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.