III OSK 2681/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA oddalił skargę kasacyjną w sprawie nałożenia kary pieniężnej za usunięcie drzewa bez wymaganego zgłoszenia, uznając brak stanu wyższej konieczności.
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej R.P. od wyroku WSA w Rzeszowie, który oddalił skargę na decyzję SKO w Przemyślu nakładającą karę pieniężną za usunięcie lipy bez wymaganego zgłoszenia. NSA oddalił skargę kasacyjną, uznając, że skarżący nie wykazał stanu wyższej konieczności uzasadniającego wycinkę drzewa bez zgłoszenia, a zarzuty dotyczące wadliwości postępowania dowodowego nie były zasadne.
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną R.P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, który utrzymał w mocy decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Przemyślu o nałożeniu administracyjnej kary pieniężnej za usunięcie drzewa (lipy) bez wymaganego zgłoszenia. Skarżący podnosił zarzuty naruszenia przepisów postępowania, w tym dotyczące ustaleń stanu zdrowia drzewa i pomiarów pnia, a także braku ustaleń w zakresie stanu wyższej konieczności. Kwestionował również prawidłowość zawiadomienia o czynnościach dowodowych. NSA oddalił skargę kasacyjną. Sąd uznał, że zarzuty dotyczące wadliwości pomiarów i ustaleń stanu zdrowia drzewa nie były zasadne, zwłaszcza w kontekście przepisów dotyczących ustalania obwodu drzewa w przypadku braku kłody oraz wcześniejszych ustaleń WSA. Sąd podkreślił, że stan wyższej konieczności wymaga nagłego i poważnego zagrożenia, którego skarżący nie wykazał, a jedynie własne obawy. Odnosząc się do zarzutów proceduralnych, NSA stwierdził, że nie miały one istotnego wpływu na wynik sprawy lub były nieprawidłowo sformułowane. Sąd uznał również, że uzasadnienie wyroku WSA było wystarczające, a zarzuty naruszenia prawa materialnego były nieprecyzyjne i niezasadne.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, usunięcie drzewa bez wymaganego zgłoszenia uzasadnia nałożenie kary pieniężnej, a skarżący nie wykazał stanu wyższej konieczności.
Uzasadnienie
Stan wyższej konieczności wymaga nagłego i poważnego zagrożenia dla dóbr prawnych o wyższej wartości, czego skarżący nie udowodnił, opierając się jedynie na własnych obawach związanych z orkanem.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odrzucono_skargę
Przepisy (19)
Główne
u.o.p. art. 83 § ust. 1
Ustawa o ochronie przyrody
u.o.p. art. 89 § ust. 7
Ustawa o ochronie przyrody
Pomocnicze
u.o.p. art. 83f § ust. 3a
Ustawa o ochronie przyrody
u.o.p. art. 88 § ust. 1 pkt 6
Ustawa o ochronie przyrody
u.o.p. art. 88 § ust. 4
Ustawa o ochronie przyrody
u.o.p. art. 89 § ust. 1
Ustawa o ochronie przyrody
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit c)
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 7
Ustawa Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77
Ustawa Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Ustawa Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 141 § § 4
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.o.p. art. 86 § ust. 1
Ustawa o ochronie przyrody
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 153
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.o.p. art. 83f § ust. 1 pkt 13
Ustawa o ochronie przyrody
k.p.a. art. 79 § § 1
Ustawa Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 91 § § 2
Ustawa Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 184
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Odrzucone argumenty
Naruszenie przepisów postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit c) p.p.s.a. w zw. z art. 151 p.p.s.a. oraz art. 7, 77, 80 k.p.a.) poprzez oddalenie skargi mimo nieprawidłowych ustaleń dotyczących stanu zdrowia drzewa i pomiarów pnia. Naruszenie przepisów postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit c) p.p.s.a. w zw. z art. 151 p.p.s.a. oraz art. 7, 77, 80 k.p.a.) poprzez oddalenie skargi mimo braku ustaleń i argumentów potwierdzających brak stanu wyższej konieczności. Naruszenie przepisów postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 151 p.p.s.a. oraz art. 7, 77, 79 § 1 i art. 80 k.p.a., a także art. 91 § 2 k.p.a.) poprzez dokonanie ustaleń na podstawie zeznań świadka, o którego przesłuchaniu skarżący nie został prawidłowo zawiadomiony. Naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. przez brak wskazania podstawy prawnej oraz wyjaśnienia, dlaczego nie wystąpił stan wyższej konieczności. Naruszenie art. 86 ust. 1 ustawy o ochronie środowiska przez jego niezastosowanie. Naruszenie art. 89 ust. 7 ustawy o ochronie przyrody przez błędną wykładnię pojęcia 'stanu wyższej konieczności'.
Godne uwagi sformułowania
Stan wyższej konieczności to zaistnienie nagłej, niespodziewanej, niedającej się przewidzieć sytuacji, w której zniszczenie drzew jest jedyną możliwością usunięcia bezpośredniego niebezpieczeństwa grożącego zdrowiu i życiu czy też mieniu. Zobiektywizowana odpowiedzialność administracyjna z art. 88 ust. 1 u.o.p. oznacza, że wystarczy tylko wystąpienie tzw. bezprawia administracyjnego, a więc wykazanie związku przyczynowego między działaniem danego podmiotu a wycięciem drzew i krzewów. Obwód do wyliczenia administracyjnej kary pieniężnej ustala się, przyjmując najmniejszą średnicę pnia i pomniejszając wyliczony obwód o 10%, jeżeli ustalenie obwodu usuniętego lub zniszczonego drzewa jest niemożliwe z powodu braku kłody.
Skład orzekający
Jerzy Stelmasiak
przewodniczący sprawozdawca
Przemysław Szustakiewicz
członek
Sławomir Pauter
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia stanu wyższej konieczności w kontekście usuwania drzew bez zezwolenia oraz zasady ustalania kar pieniężnych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji usunięcia drzewa bez zgłoszenia, z powołaniem się na stan wyższej konieczności.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu usuwania drzew i kar administracyjnych, a także interpretacji stanu wyższej konieczności, co może być interesujące dla prawników i właścicieli nieruchomości.
“Czy obawa przed orkanem usprawiedliwia wycięcie drzewa bez zgody? NSA wyjaśnia.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIII OSK 2681/21 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2023-07-20 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2021-01-04 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Jerzy Stelmasiak /przewodniczący sprawozdawca/ Przemysław Szustakiewicz Sławomir Pauter Symbol z opisem 6136 Ochrona przyrody Hasła tematyczne Ochrona środowiska Sygn. powiązane II SA/Rz 928/19 - Wyrok WSA w Rzeszowie z 2019-11-22 Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U. 2018 poz 1614 art. 83 ust. 1, art. 89 ust. 7 Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody - tekst jedn. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Jerzy Stelmasiak (spr.) Sędziowie sędzia NSA Przemysław Szustakiewicz sędzia del. WSA Sławomir Pauter Protokolant starszy asystent sędziego Tomasz Godlewski po rozpoznaniu w dniu 20 lipca 2023 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej R.P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 22 listopada 2019 r. sygn. akt II SA/Rz 928/19 w sprawie ze skargi R.P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Przemyślu z dnia 10 czerwca 2019 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za usunięcie drzewa bez zgłoszenia oddala skargę kasacyjną. Uzasadnienie Wyrokiem z 22 listopada 2019 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił skargę R.P. (dalej: skarżący) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Przemyślu z 10 czerwca 2019 r. w przedmiocie wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej za usunięcie drzewa bez zgłoszenia. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że decyzją z 16 maja 2018 r. Burmistrz Miasta i Gminy [...] nałożył na skarżącego administracyjną karę pieniężną za usunięcie bez zezwolenia z terenu działki nr [...] obręb [...] drzewa gatunku lipa o obwodzie pnia mierzonym na wysokości 130 cm wynoszącym 114 cm, w wysokości 6840 zł. Jednocześnie organ I instancji odstąpił od naliczenia administracyjnej kary pieniężnej za usunięcie bez wymaganego zgłoszenia drzewa gatunku świerk o obwodzie pnia mierzonym na wysokości ich cięcia wynoszącym 166 cm. Odwołanie od powyższej decyzji wniósł skarżący. Decyzją z 12 czerwca 2018 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Przemyślu utrzymało w mocy decyzję z 16 maja 2018 r. Skargę na powyższą decyzję wniósł skarżący. Wyrokiem z 4 grudnia 2018 r. sygn. akt ll SA/Rz 877/18 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie uchylił decyzje organów obu instancji Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Burmistrz Miasta i Gminy [...] decyzją z 23 kwietnia 2019 r. nałożył na skarżącego administracyjną karę pieniężną za usunięcie bez wymaganego zezwolenia z terenu działki nr [...] obręb [...] drzewa gatunku lipa o obwodzie pnia mierzonym na wysokości 130 cm wynoszącym 414 cm, w wysokości 3420,00 zł. W uzasadnieniu organ I instancji wyjaśnił, że zgodnie z art. 83 ust. 1 ustawy z 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz.U. z 2018 r., poz. 1614 ze zm., dalej u.o.p.). do usunięcia drzewa wymagane jest zezwolenie, z wyjątkiem sytuacji określonych w art. 83f u.o.p., w tym określonej w art. 83f ust. 3a stanowiącym, że wymogu uzyskania zezwolenia nie stosuje się do drzew lub krzewów, które rosną na nieruchomościach stanowiących własność osób fizycznych i są usuwane na cele niezwiązane z prowadzeniem działalności gospodarczej. W takim przypadku właściciel obowiązany jest dokonać zgłoszenia zamiaru usunięcia drzew. W ocenie organu I instancji, zgromadzony materiał odwodowy potwierdził wycięcie drzew w dniu 7 października 2017 r., przez osobę nieznaną, na polecenie skarżącego. Skarżący dokonał zgłoszenia zamiaru wycinki przedmiotowego drzewa. Uzasadniało to nałożenie administracyjnej kary pieniężnej za usunięcie drzewa bez dokonania zgłoszenia na podstawie art. 88 ust. 1 pkt 6 u.o.p. Kara ta zgodnie z art. 88 ust. 4 u.o.p. nakładana jest na posiadacza nieruchomości [...] albo na inny podmiot, jeżeli działał bez zgody posiadacza nieruchomości. Administracyjna kara pieniężna została ustalona w wysokości określonej w art. 89 ust. 1 u.o.p. Ponadto, w ocenie organu I instancji, drzewo nie zostało wycięte w stanie wyższej konieczności. Na terenie Miasta i Gminy [...] nikt inny nie występował z wnioskiem o usunięcie drzewa lub krzewu w związku z zagrożeniem spowodowanym przez "Orkan Ksawery". Odwołanie od powyższej decyzji wniósł skarżący. Decyzją z 10 czerwca 2019 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Przemyślu utrzymało w mocy decyzję z 23 kwietnia 2019 r. podzielając stanowisko organu I instancji. Skarżący wniósł skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie. Oddalając skargę Sąd I instancji wyjaśnił, że na podstawie oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego podzielił stanowisko organów, że przedmiotowa lipa była w dobrym stanie zdrowotnym i nie stanowiła potencjalnego zagrożenia dla ludzi i mienia. Oznacza to, że obowiązkiem skarżącego było dokonanie zgłoszenia zamiaru wycięcia lipy, którego to zgłoszenia nie dokonał. Sąd I instancji nie podzielił stanowiska skarżącego, zgodnie z którym wycięcie drzewa nastąpiło w stanie wyższej konieczności. Organy dokładnie ustaliły i opisały "stan pogodowy" w dniu wycięcia drzewa, który to stan nie wskazywał na konieczność "poświęcenia dobra mniejszego dla ratowania dobra większego". Na terenie Miasta i Gminy [...] nikt inny nie występował z wnioskiem o usunięcie drzewa lub krzewu w związku z zagrożeniem spowodowanym przez "Orkan Ksawery". W ocenie Sądu I instancji, bez znaczenia są argumenty skarżącego dotyczące braku uregulowania stanu prawnego nieruchomości, na której zostało wycięte drzewo. Zobowiązanym do poniesienia administracyjnej kary administracyjnej może być bowiem posiadacz nieruchomości. Ponadto wysokość nałożonej na skarżącego administracyjnej kary pieniężnej odpowiada przepisom rozporządzenia Ministra Środowiska z 3 lipca 2017 r., w sprawie wysokości stawek opłat za usunięcie drzew i krzewów (Dz.U. z 2017 r., poz. 1330). Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł skarżący. W pierwszej kolejności skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania. Po pierwsze, art. 145 § 1 pkt 1 lit c) ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej: p.p.s.a.) w związku z art. 151 p.p.s.a. oraz w związku z art. 7, art. 77 i art. 80 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm., dalej: k.p.a.) przez oddalenie skargi. W ocenie skarżącego, zaskarżona decyzja powinna zostać uchylona z powodu istotnych naruszeń przepisów postępowania, które polegały na dokonaniu nieprawidłowych i niepełnych ustaleń dotyczących stanu zdrowia wyciętego drzewa. Organ oparł swoje ustalenia w tym zakresie na subiektywnej opinii W.W.. Ponadto nieprawidłowe ustalenia dotyczyły także pomiarów wyciętego drzewa. Na zdjęciach znajdujących się w aktach sprawy widać, że pomiar jest dokonywany metalową taśmą, która nie przylega do pnia drzewa. Dodatkowo skarżący zwrocił uwagę, że organ nie dokonał w tym zakresie własnych ustaleń. Po drugie, art. 145 § 1 pkt 1 lit c) p.p.s.a. w związku z art. 151 p.p.s.a. oraz w związku z art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a., poprzez oddalenie skargi. Zdaniem skarżącego, zaskarżona decyzja powinna zostać uchylona z powodu braku jakichkolwiek ustaleń oraz argumentów potwierdzających stanowisko organu o braku wystąpienia stanu wyższej konieczności. Skarżący wykazał, że wycinka drzewa uzasadniona była obawą o swoje życie i zdrowie oraz życie i zdrowie innych osób. Po trzecie, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 151 p.p.s.a. oraz w związku z art. 7, art. 77, art. 79 § 1 i art. 80 k.p.a., a także w związku z art. 91 § 2 k.p.a., "92" przez dokonanie istotnych dla sprawy ustaleń na podstawie zeznań W.W., o którego przesłuchaniu skarżący nie został prawidłowo zawiadomiony. Po czwarte, art. 141 § 4 p.p.s.a. przez brak wskazania podstawy prawnej oraz wyjaśnienia, dlaczego, w ocenie Sądu I instancji, nie wystąpił stan wyższej konieczności. Ponadto skarżący zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego. Po pierwsze, art. 86 ust. 1 "ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. "o ochronie środowiska (dalej zwana ustawą)" przez jego niezastosowanie w stosunku do wyciętego drzewa gatunku lipa. Po drugie, art. 89 ust. 7 "ustawy" przez błędną wykładnię pojęcia "stanu wyższej konieczności" odwołując się jedynie do prawnokarnych przesłanek jego zastosowania, co w konsekwencji doprowadziło do nieprawidłowego uznania, że w tej sprawie nie wystąpił stan wyższej konieczności. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie oraz zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przypisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: W świetle art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Podkreślić przy tym trzeba, że Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, ponieważ w świetle art. 183 § 1 p.p.s.a. rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Jeżeli zatem nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a. (a w rozpoznawanej sprawie przesłanek tych brak), to Sąd związany jest granicami skargi kasacyjnej. Oznacza to, że Sąd nie jest uprawniony do samodzielnego dokonywania konkretyzacji zarzutów skargi kasacyjnej, a upoważniony jest do oceny zaskarżonego orzeczenia wyłącznie w granicach przedstawionych we wniesionej skardze kasacyjnej. Przede wszystkim zauważyć należy, że decyzją z 16 maja 2018 r. Burmistrz Miasta i Gminy [...] nałożył na skarżącego administracyjną karę pieniężną za usunięcie bez zezwolenia przedmiotowego drzewa. Decyzją z 12 czerwca 2018 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Przemyślu utrzymało w mocy decyzję z 16 maja 2018 r., a wyrokiem z 4 grudnia 2018 r. sygn. akt ll SA/Rz 877/18 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie uchylił decyzje organów obu instancji. Uchylając zaskarżone decyzje i formułując wskazania co do dalszego postępowania Sąd I instancji wskazał, że skarżący nie był zobowiązany uzyskać zezwolenia na usunięcie drzewa, ale był zobowiązany zgłosić organowi zamiar wycinki tego drzewa, na podstawie art. 83f ust. 1 pkt 1 u.o.p. Sąd I instancji dokonał jednocześnie kontroli zaskarżonej decyzji pod kątem naruszenia przepisów postępowania wskazując, że podstawą obliczenia administracyjnej kary pieniężnej były ustalenia dokonane przez funkcjonariuszy Komisariatu Policji w [...] w zakresie wielkości pnia ściętej lipy. Organ I instancji podjął próbę poczynienia własnych ustaleń w tym zakresie, jednak skarżący uniemożliwił dokonanie własnych pomiarów, a organ nie przeprowadził innych dowodów. Ponadto w wyroku z 4 grudnia 2018 r. Sąd I instancji wskazał, że ponownie prowadząc postępowanie organ I instancji będzie zobowiązany podjąć próbę przeprowadzenia dowodów, które pozwoliłyby na pomiar obwodu pnia usuniętej lipy. Sąd I instancji wskazał, na konieczność rozważenia przydatności zdjęcia przedstawiającego przedmiotowe drzewo, uzyskanego z Google Maps Street View. Jednocześnie Sąd I instancji zastrzegł, że na skarżącym nie ciążył obowiązek uzyskania zezwolenia na usunięcie drzewa, a tylko dokonania zgłoszenia. Zgodnie z art. 153 p.p.s.a., ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Przepis ten nie był przedmiotem zarzutów kasacyjnych, jak również skarżący nie wykazał, żeby zaistniały zmiany stanu faktycznego lub prawnego, które uzasadniałyby odstąpienie od zasady z art. 153 p.p.s.a. Natomiast skarżący nadal kwestionuje sposób przeprowadzenia pomiarów obwodu przedmiotowego drzewa, formułując w tym zakresie zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit c) w związku z art. 151 p.p.s.a. oraz w związku z art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a. Jednocześnie skarżący nie podważa skutecznie postępowania dowodowego przeprowadzonego przez organy przy ponownym rozpatrzeniu sprawy, jak również tego, że to z winy skarżącego niemożliwe było dokonanie ponownego pomiaru obwodu drzewa. Stanowisko skarżącego opiera się przede wszystkim na stwierdzeniu, że pomiar dokonany przez funkcjonariusza Policji został dokonany metalową taśmą, która nie przylegała w pełni do obwodu drzewa. Należy mieć jednak na uwadze, że obliczenie obwodu drzewa na potrzeby wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej ma i tak w tej sprawie charakter orientacyjny. Zgodnie bowiem z art. 89 ust. 4 u.o.p., jeżeli ustalenie obwodu usuniętego lub zniszczonego drzewa jest niemożliwe z powodu braku kłody (tak jak to miało jest w tej sprawie), obwód do wyliczenia administracyjnej kary pieniężnej ustala się, przyjmując najmniejszą średnicę pnia i pomniejszając wyliczony obwód o 10%. Ustawodawca przyjął zatem uśrednioną wartość zmniejszania się obwodu drzewa wraz ze wzrostem jego wysokości. Zarzutem naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit c) w związku z art. 151 p.p.s.a. oraz w związku z art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a. skarżący kwestionuje również ustalenia organu polegające na przesłuchaniu świadka. Skarżący pomija jednak przy tym, że stan zdrowia przedmiotowego drzewa został ustalony również na podstawie innych dowodów, w tym zdjęcia z systemu Google Maps, a kwestia ta została w istocie przesądzona już w poprzednim, prawomocnym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie. Na uwzględnienie nie zasługiwał również zarzut podnoszący naruszenie powołanych wyżej przepisów w zakresie w jakim skarżący zamierzał zakwestionować ustalenia faktycznego organu stanowiące podstawę do stwierdzenia, że w tej sprawie nie zaistniał stan wyższej konieczności. Stan wyższej konieczności to zaistnienie nagłej, niespodziewanej, niedającej się przewidzieć sytuacji, w której zniszczenie drzew jest jedyną możliwością usunięcia bezpośredniego niebezpieczeństwa grożącego zdrowiu i życiu czy też mieniu (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 24 stycznia 2020 r., II OSK 4004/19, LEX nr 2779387). Oznacza to, że stan wyższej konieczności uzasadniający natychmiastowe usunięcie albo zniszczenie drzewa lub krzewu albo uszkodzenie drzewa i zwalniający z obowiązku poniesienia administracyjnej kary pieniężnej, musi być stanem nagłym i stwarzającym na tyle poważne zagrożenie dla dóbr prawnych o wyższej wartości niż drzewa lub krzewy (np. życie lub zdrowie ludzkie), że nie można oczekiwać na przybycie uprawnionych służb lub na uzyskanie odpowiedniego zezwolenia właściwego organu (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 8 października 2019 r., II OSK 2752/17, LEX nr 2769056). Systemowa wykładnia przepisów u.o.p. prowadzi do wniosku, że musi to być ponadto stan nadzwyczajny, obejmujący wyjątkowe i nagłe zagrożenie, poważniejsze niż to, o którym stanowi art. 83f ust. 1 pkt 13 u.o.p., zgodnie z którym zezwolenie na usunięcie drzewa nie jest wymagane w razie prowadzenia akcji ratowniczej przez jednostki ochrony przeciwpożarowej lub inne właściwe służby ustawowo powołane do niesienia pomocy osobom w stanie nagłego zagrożenia życia lub zdrowia. Zobiektywizowana odpowiedzialność administracyjna z art. 88 ust. 1 u.o.p. oznacza, że wystarczy tylko wystąpienie tzw. bezprawia administracyjnego, a więc wykazanie związku przyczynowego między działaniem danego podmiotu a wycięciem drzew i krzewów. Bez znaczenia dla tej odpowiedzialności pozostają motywy, jakimi kieruje się strona usuwająca drzewo (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 2 marca 2010 r., sygn. akt II OSK 440/09, LEX nr 597595). Samo tylko przekonanie strony o niebezpieczeństwie nie uzasadnia zatem wycięcia drzewa bez uzyskania stosownego zezwolenia. Skarżący nie wykazał tego rodzaju przesłanek, poprzestając wyłącznie na własnych obawach. Z ustaleń organu, uzupełnianych na skutek wyroku Sądu I instancji z 4 grudnia 2018 r., nie wynika, żeby przedmiotowe drzewo stwarzało zagrożenie, które wymagało jego wycinki. Samo ostrzeżenie przed zbliżającym się orkanem nie jest wystarczającym powodem do wycinki drzewa. Natomiast uzasadnienie zaskarżonego wyroku jest istotnie częściowo nieprawidłowe w tym zakresie, na co trafnie wskazuje skarżący w skardze kasacyjnej. Bez znaczenia jest bowiem, że organy nie odnotowały innych tego rodzaju zgłoszeń, ponieważ sprawa dotyczy konkretnego drzewa i konkretnych obaw skarżącego. Okoliczność, że inne osoby na terenie gminy nie występowały ze zgłoszeniem wycinki drzew nie ma zatem znaczenia dla oceny, czy skarżący działał w stanie wyższej konieczności. Uchybienie to nie miało jednak wpływu na wynik sprawy, ponieważ z ustaleń dokonanych przez organy wynika, że stan drzewa nie uzasadniał jego natychmiastowej wycinki w związku ze zbliżającym się orkanem "Ksawery". Skarżący kwestionuje także prawidłowość poinformowania go o planowanych czynnościach dowodowych, w tym udziale świadka w oględzinach nieruchomości. W związku z tym skarżący sformułował zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 151 p.p.s.a. oraz w związku z art. 7, art. 77, art. 79 § 1 i art. 80 k.p.a. jak i w związku z art. 91 § 2 k.p.a., "92". Zarzut ten został częściowo nieprawidłowo sformułowany, ponieważ skarżący powołał zarzut naruszenia "92" nie wskazując ani właściwej jednostki redakcyjnej tego przepisu ani właściwego aktu prawnego, którego dotyczy ten zarzut. Ponadto art. 91 § 2 k.p.a. dotyczy rozprawy administracyjnej, a nie oględzin, podczas których organ odebrał zeznania świadka i o których przeprowadzeniu skarżący został niewątpliwie zawiadomiony. Istotne jest również, że skarżący nie wskazał w żaden sposób, w jaki sposób wskazywane przez niego uchybienie wpłynęło na wynik sprawy, szczególnie uwzględniając, że skarżący brał aktywny udział w postępowaniu administracyjnym i wielokrotnie przedstawiał swoje stanowisko. Zarzut naruszenia powołanych przepisów nie zasługiwał więc na uwzględnienie. Na uwzględnienie nie zasługiwał również zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a., zgodnie z którym uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji, uzasadnienie powinno ponadto zawierać wskazania co do dalszego postępowania. Wszystkie te elementy uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera, w tym podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz szczegółowe wyjaśnienie powodów, dla których Sąd I instancji oddalił skargę. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, stanowisko Sądu I instancji wyrażone w tym zakresie jest wystarczające i pozwala na poddanie zaskarżonego wyroku kontroli instancyjnej. Natomiast zarzutem naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. nie można kwestionować oceny prawnej wojewódzkiego sądu administracyjnego. Ponadto, w świetle uchwały składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 15 lutego 2010 r. sygn. akt II FPS 8/09, przepis art. 141 § 4 p.p.s.a. może stanowić samodzielną podstawę kasacyjną (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.), jeżeli uzasadnienie orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego nie zawiera stanowiska co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia, co w tej sprawie oczywiście nie nastąpiło. Ponadto skarżący zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego, jednak oba te zarzuty zostały sformułowane nieprawidłowo. Skarżący zarzucił bowiem naruszenie przepisów "ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. "o ochronie środowiska (dalej zwana ustawą)". W polskim porządku prawnym tego rodzaju akt nie obowiązuje, a podstawę prawną zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy u.o.p. Skarga kasacyjna jest sformalizowanych środkiem zaskarżenia i wymaga precyzyjnego sformułowania powołanych w niej zarzutów, w tym również precyzyjnego wskazania aktu prawnego, jego daty, nazwy oraz publikatora uwzględniającego odpowiedni stan prawny. Nawet przyjęcie, że skarżącemu chodziło w istocie o naruszenie art. 86 ust. 1 oraz art. 89 ust. 7 u.o.p. nie pozwalało na uwzględnienie tych zarzutów. Norma z art. 86 ust. 1 u.o.p. dzieli się bowiem na liczne jednostki redakcyjne, a skarżący nie wskazał, która z tych jednostek ma zastosowanie w tej sprawie. Z kolei zarzut naruszenia art. 89 ust. 7 u.o.p. nie mógł odnieść zamierzonego skutku. Sąd I instancji prawidłowo podzielił stanowisko organów, że skarżący nie działał w stanie wyższej konieczności uzasadniającym odstąpienie od wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej, chociaż stanowisko to, jak już wyżej wskazano, zostało oparte na częściowo nieprawidłowych argumentach. Zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego nie zasługiwały więc na uwzględnienie. Z tych względów i na podstawie art. 184 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku. Naczelny Sąd Administracyjny nie orzekał o kosztach pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu, ponieważ właściwy w tej sprawie jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI