III OSK 2673/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA oddalił skargę kasacyjną spółdzielni dotyczącą kary pieniężnej za usunięcie drzew bez zezwolenia, uznając, że nie zaszły przesłanki do zastosowania trybu zgłoszeniowego ani stanu wyższej konieczności.
Spółdzielnia A. w C. wniosła skargę kasacyjną od wyroku WSA w Gliwicach, który oddalił jej skargę na decyzję SKO w Bielsku-Białej. Sprawa dotyczyła kary pieniężnej za usunięcie drzew bez wymaganego zezwolenia. Spółdzielnia argumentowała, że drzewa miały obwody pozwalające na skorzystanie z trybu zgłoszeniowego lub że istniał stan wyższej konieczności. NSA oddalił skargę, stwierdzając, że spółdzielnia nie wykazała przesłanek do zastosowania trybu zgłoszeniowego ani stanu wyższej konieczności, a także że błędnie interpretowała przepisy dotyczące zezwoleń na wycinkę drzew.
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Spółdzielni A. w C. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, który utrzymał w mocy decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bielsku-Białej. Sprawa dotyczyła wymierzenia spółdzielni administracyjnej kary pieniężnej za usunięcie drzew bez wymaganego zezwolenia. Spółdzielnia podnosiła zarzuty naruszenia prawa materialnego, w tym przepisów dotyczących trybu zgłoszeniowego (art. 83f ust. 1 pkt 3 lit. c) i art. 83f ust. 4 u.o.p.) oraz stanu wyższej konieczności (art. 89 ust. 7 u.o.p.). Kwestionowała również ustalenia obwodów drzew i sposób prowadzenia postępowania przez organy. NSA, analizując zarzuty, stwierdził, że spółdzielnia nie wykazała, iż drzewa kwalifikowały się do usunięcia w trybie zgłoszeniowym, a także że nie udowodniła zaistnienia stanu wyższej konieczności. Sąd podkreślił, że spółdzielnia sama wystąpiła o zezwolenie na wycinkę, co wyklucza argumentację o braku sprzeciwu wobec zgłoszenia. Ponadto, NSA uznał, że obwody drzew zostały prawidłowo ustalone, a argumentacja dotycząca stanu wyższej konieczności nie znalazła potwierdzenia w zebranym materiale dowodowym. W konsekwencji, NSA oddalił skargę kasacyjną jako bezzasadną.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Usunięcie drzew w takich okolicznościach wymaga zezwolenia, a nie trybu zgłoszeniowego, chyba że przepisy stanowią inaczej. Spółdzielnia nie wykazała, że drzewa kwalifikowały się do trybu zgłoszeniowego.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że spółdzielnia nie wykazała przesłanek do zastosowania trybu zgłoszeniowego, a sama wystąpiła o zezwolenie, co wyklucza późniejsze powoływanie się na brak sprzeciwu wobec zgłoszenia.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (24)
Główne
Dz.U. 2018 poz 1614 art. 83 f § ust. 4
Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody
Pomocnicze
u.o.p. art. 83 f § ust. 4
Ustawa o ochronie przyrody
u.o.p. art. 83 f § ust. 1 pkt 3 lit. c
Ustawa o ochronie przyrody
u.o.p. art. 83 f § ust. 1 pkt 3a
Ustawa o ochronie przyrody
u.o.p. art. 83 f § ust. 8
Ustawa o ochronie przyrody
u.o.p. art. 89 § ust. 7
Ustawa o ochronie przyrody
u.o.p. art. 83b § ust. 1 pkt 5
Ustawa o ochronie przyrody
u.o.p. art. 83d § ust. 1 pkt 4
Ustawa o ochronie przyrody
u.o.p. art. 85 § ust. 1 i 2
Ustawa o ochronie przyrody
u.o.p. art. 83 § ust. 1
Ustawa o ochronie przyrody
u.o.p. art. 83f § ust. 1 pkt 13
Ustawa o ochronie przyrody
u.o.p. art. 88 § ust. 1
Ustawa o ochronie przyrody
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 8
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 141 § § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 77 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107 § § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 174
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 83f ust. 1 pkt 3 lit. c) u.o.p. przez błędną wykładnię i uznanie, że w przypadkach tam określonych nie zachodzi konieczność uzyskania zezwolenia na usunięcie drzew. Naruszenie art. 83f ust. 4 w związku z art. 83f ust. 1 pkt 3a u.o.p. przez błędne zastosowanie i uznanie, że skarżąca nie mogła skorzystać z trybu zgłoszeniowego. Naruszenie art. 83f ust. 8 u.o.p. przez błędną wykładnię i niezastosowanie, że organ nie wniósł sprzeciwu od zgłoszenia. Naruszenie art. 89 ust. 7 u.o.p. przez błędną wykładnię i niezastosowanie, wymierzenie kary pomimo stanu wyższej konieczności. Naruszenie art. 151 p.p.s.a. w związku z art. 7 i art. 8 k.p.a. przez oddalenie skargi i błędne ustalenie stanu faktycznego. Naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. przez brak zawarcia w uzasadnieniu wyroku wyjaśnienia podstaw prawnych.
Godne uwagi sformułowania
Stan wyższej konieczności to zaistnienie nagłej, niespodziewanej, niedającej się przewidzieć sytuacji, w której zniszczenie drzew jest jedyną możliwością usunięcia bezpośredniego niebezpieczeństwa grożącego zdrowiu i życiu czy też mieniu. Zamienne stosowanie tych dwóch trybów postępowania jest bowiem niedopuszczalne. Nie można więc zarzucić organowi, że dokonywał ustaleń istotnych z punktu widzenia powyższych przepisów, bowiem to skarżąca określiła zakres postępowania i oczekiwała wydania zezwolenia.
Skład orzekający
Jerzy Stelmasiak
przewodniczący sprawozdawca
Przemysław Szustakiewicz
sędzia
Sławomir Pauter
sędzia del. WSA
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zezwoleń na wycinkę drzew, trybu zgłoszeniowego oraz stanu wyższej konieczności w kontekście ochrony przyrody."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznych przepisów ustawy o ochronie przyrody i może wymagać uwzględnienia kontekstu faktycznego każdej sprawy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu wycinki drzew i kar administracyjnych, a orzeczenie wyjaśnia kluczowe rozróżnienia między trybem zezwolenia a zgłoszenia oraz pojęciem stanu wyższej konieczności.
“Wycinka drzew bez zezwolenia? Sprawdź, kiedy grozi Ci kara, a kiedy możesz działać na własną rękę.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIII OSK 2673/21 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2023-07-20 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2021-01-04 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Jerzy Stelmasiak /przewodniczący sprawozdawca/ Przemysław Szustakiewicz Sławomir Pauter Symbol z opisem 6136 Ochrona przyrody Hasła tematyczne Ochrona środowiska Sygn. powiązane II SA/Gl 1124/19 - Wyrok WSA w Gliwicach z 2019-12-11 Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U. 2018 poz 1614 art. 83 f ust. 4 Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody - tekst jedn. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Jerzy Stelmasiak (spr.) Sędziowie sędzia NSA Przemysław Szustakiewicz sędzia del. WSA Sławomir Pauter Protokolant starszy asystent sędziego Tomasz Godlewski po rozpoznaniu w dniu 20 lipca 2023 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej A. w C. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 11 grudnia 2019 r. sygn. akt II SA/Gl 1124/19 w sprawie ze skargi Spółdzielni A. w C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bielsku-Białej z dnia 26 czerwca 2019 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za usunięcie drzew oddala skargę kasacyjną. Uzasadnienie Wyrokiem z 11 grudnia 2019 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę A. w C. (dalej: skarżąca) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bielsku-Białej z 26 czerwca 2019 r. w przedmiocie administracyjnej kary pieniężnej za usunięcie drzew. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że Burmistrz Miasta Cieszyna decyzją z 13 marca 2019 r. wymierzył skarżącej administracyjną karę pieniężną w wysokości 15.702,50 zł za usunięcie bez zezwolenia drzew wskazanych w załączniku nr 1 do decyzji, rosnących na nieruchomościach położonych w [...] przy ul. [...], na wskazanych działkach, stanowiących własność skarżącej oraz osób fizycznych. Jednocześnie organ I instancji umorzył jako bezprzedmiotowe postępowanie administracyjne w sprawie wymierzenia administracyjnej kary administracyjnej w części dotyczącej usunięcia drzew i krzewów wskazanych w załączniku nr 2 do decyzji. Odwołanie od powyższej decyzji wniosła skarżąca. Decyzją z 26 czerwca 2019 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Bielsku-Białej utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję z 13 marca 2019 r. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że stan zdrowotny usuniętych drzew nie zwalniał skarżącej z konieczności uzyskania zezwolenia na ich usunięcie. Nie wystąpiły także żadne okoliczności, które uzasadniałyby podjęcie wycinki w stanie wyższej konieczności. Skargę na powyższą decyzję wniosła skarżąca. Oddalając skargę Sąd I instancji przedstawił obszernie stan prawny sprawy. Wskazał, że w toku postępowania skarżąca nie wykazała zaistnienia stanu wyższej konieczności, który uzasadniałby wycinkę przedmiotowych drzew. Zły stan drzew nie jest okolicznością, która pojawia się z dnia na dzień, chyba że zaistniało jakieś nadzwyczajne zdarzenie. Należy zatem podejmować na bieżąco zabiegi pielęgnacyjne, żeby nie dopuścić drzew do stanu zagrażającego ludziom lub mieniu. Zdaniem Sądu I instancji, skarżąca nie wykazała, że stan drzew uzasadniał szybką wycinkę, bez czekania na zezwolenie organu. Nie potwierdziły tego także ustalenia organu I instancji. Podczas oględzin z 26 października 2018 r., przeprowadzonych po złożeniu przez skarżącą wniosku o wydanie zezwolenia na usunięcie drzew, opisano parametry drzew i ich stan. Stan drzew nie uzasadniał ich wycinki bez zezwolenia, co przyznała sama skarżąca występując o wydanie zezwolenia w tym przedmiocie. Natomiast jeżeli skarżąca uważała, że zachodzą przesłanki do wystąpienia ze zgłoszeniem, o którym stanowi art. 83f ust. 4 ustawy z 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz.U. z 2018 r., poz. 1614 ze zm., dalej u.o.p.)., to należało wszcząć odpowiednią procedurę. Natomiast skarżąca wystąpiła z wnioskiem o wydanie zezwolenia w trybie art. 83 u.o.p. i nie czekając na wydanie tego zezwolenia dokonała wycięcia drzew. W ocenie Sądu I instancji, jest oczywiste, że skoro drzewo na wysokości 130 cm miało np. 49 cm (co wynika z decyzji), to na wysokości obwód ten był większy. Gdyby skarżąca "widziała możliwość" zastosowania art. 83f ust. 1 pkt 3 lit. c) u.o.p., to skorzystałaby z tego rodzaju postępowania, a nie występowałaby z wnioskiem o wydanie zezwolenia na usunięcie drzew. Jeżeli skarżąca wystąpiła z wnioskiem o wszczęcie konkretnego postępowania, oczekując wydania zezwolenia, to brak jest podstaw do postawienia zarzutu organowi, że prowadził postępowanie w tym trybie. Nie można również skutecznie postawić organowi zarzutu, że nie wniósł sprzeciwu, co jest możliwe tylko w sprawie wszczętej zgłoszeniem w odrębnym trybie. Organ badał obwód pni na wysokości 130 cm, ponieważ było to istotne z punktu widzenia wniosku skarżącej, uwzględniając art. 83b ust. 1 pkt 5, art. 83d ust. 1 pkt 4 i art. 85 ust. 1 i 2 u.o.p. Nie można więc zarzucić organowi, że dokonywał ustaleń istotnych z punktu widzenia powyższych przepisów, bowiem to skarżąca określiła zakres postępowania i oczekiwała wydania zezwolenia. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła skarżąca. W pierwszej kolejności skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego. Po pierwsze, art. 83f ust. 1 pkt 3 lit. c) u.o.p. przez błędną wykładnię i uznanie, że w przypadkach tam określonych nie zachodzi konieczność uzyskania zezwolenia na usunięcie drzew, co dotyczy również nieruchomości innych niż należące do osób fizycznych i usunięcia drzew innego niż niezwiązanego z prowadzoną działalnością gospodarczą, to w przypadku drzew wymienionych w odwołaniu przyjąć należy, że miały obwód pnia na wysokości 5 cm przekraczający 50 cm. Po drugie, art. 83f ust. 4 w związku z art. 83f ust. 1 pkt 3a u.o.p. przez błędne zastosowanie i uznanie, że skarżąca w przypadku jarzębiny pospolitej o obwodzie pnia 49 cm oraz żywotnika pospolitego o obwodzie 24 cm + 30 cm, nie mogła skorzystać z trybu zgłoszeniowego, tylko powinna uzyskać zezwolenie na wycinkę tych drzew. Po trzecie, art. 83f ust. 8 u.o.p. przez błędną wykładnię, a w konsekwencji niezastosowanie i nieuwzględnienie, że organ I instancji nie wniósł w przewidzianym terminie 14 dni od dnia oględzin sprzeciwu w drodze decyzji od zgłoszenia zamiaru usunięcia drzew. Po czwarte, art. 89 ust. 7 u.o.p. przez błędną wykładnię i w konsekwencji jego niezastosowanie, a także wymierzenie administracyjnej kary administracyjnej pomimo zaistnienia stanu wyższej konieczności uzasadniającego usunięcie drzew pomimo braku zezwolenia organu w zakresie, w jakim ich usunięcie wymagało uzyskania tego rodzaju decyzji. Ponadto skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów postępowania. Po pierwsze, art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej: p.p.s.a.) w związku z art. 7 i art. 8 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm., dalej: k.p.a.) przez oddalenie skargi i błędne oraz niepełne ustalenie stanu faktycznego sprawy. W szczególności dotyczy to obwodu na wysokości 5 cm jarzębiny pospolitej (obwód 49 cm) i żywotnika wschodniego (obwody 24 cm + 30 cm /42 cm/). Po drugie, art. 151 p.p.s.a. w związku z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. przez oddalenie skargi, pomimo utrzymania przez organ odwoławczy w mocy decyzji organu I instancji z pominięciem wydania jej z naruszeniem przepisów prawa powszechnie obowiązującego. Po trzecie, art. 141 § 4 p.p.s.a. przez brak zawarcia w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku wyjaśnienia podstaw prawnych, tj. stanowiska w zakresie zarzutów skarżącej zawartych w skardze tj. art. 138 § 1 pkt 1 oraz art. 7 i art. 8 k.p.a. Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gliwicach, ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku oraz decyzji organów obu instancji, w tym decyzji Burmistrza Miasta Cieszyna z 13 marca 2019 r. "w zaskarżonej przez A. części". Ponadto skarżąca wniosła o zasądzenie od organu odwoławczego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych oraz o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: W świetle art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Podkreślić przy tym trzeba, że Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, ponieważ w świetle art. 183 § 1 p.p.s.a. rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Jeżeli zatem nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a. (a w rozpoznawanej sprawie przesłanek tych brak), to Sąd związany jest granicami skargi kasacyjnej. Oznacza to, że Sąd nie jest uprawniony do samodzielnego dokonywania konkretyzacji zarzutów skargi kasacyjnej, a upoważniony jest do oceny zaskarżonego orzeczenia wyłącznie w granicach przedstawionych we wniesionej skardze kasacyjnej. Nie wszystkie zarzuty kasacyjnie zostały sformułowane prawidłowo. Nie mógł odnieść zamierzonego skutku zarzut podnoszący naruszenie art. 151 p.p.s.a. w związku z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. Norma z art. 151 p.p.s.a. jest normą o charakterze procesowym i może być powołana wyłącznie w związku z konkretnymi przepisami materialnego prawa administracyjnego lub procesowego, które w ocenie strony zostały błędnie zastosowane lub błędnie zinterpretowane przez właściwy w sprawie organ administracji publicznej. Ponadto, norma ta nie może stanowić samodzielnej podstawy kasacyjnej, ponieważ jest normą o charakterze wynikowym i określa wyłącznie sposób rozstrzygnięcia danej sprawy przez Sąd I instancji. Skuteczne zakwestionowanie tego rodzaju normy w ramach zarzutów kasacyjnych wymaga zatem powiązania z zarzutem naruszenia konkretnych przepisów prawa materialnego lub procesowego, czego nie dostrzegł lub też nieprawidłowo dostrzegł Sąd I instancji wydając wyrok o określonej treści. Nie jest więc możliwe skuteczne podważenie wyroku Sądu I instancji wyłącznie w oparciu o zarzut naruszenia normy o charakterze wynikowym. W szczególności zarzut naruszenia tego przepisu, nie może służyć podważeniu oceny Sądu I instancji wyrażonej w zaskarżonym wyroku. Skarżąca wprawdzie powiązała zarzut naruszenia art. 151 p.p.s.a. z zarzutem naruszenia art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., jednak również ten przepis jest przepisem o charakterze wynikowym i określa jedynie sposób załatwienia sprawy przez organ odwoławczy. Ten sposób sformułowania zarzutu kasacyjnego nie pozwala na skuteczne podważenie oceny prawnej Sądu I instancji w kontekście zastosowania lub wykładni mających zastosowanie w tej sprawie przepisów prawa procesowego i materialnego. Błędnie sformułowany został również zarzut podnoszący naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a., zgodnie z którym uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Ponadto, jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji, uzasadnienie powinno ponadto zawierać wskazania co do dalszego postępowania. Wszystkie te elementy uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera, w tym podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz szczegółowe wyjaśnienie powodów, dla których Sąd I instancji oddalił skargę. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, stanowisko Sądu I instancji wyrażone w tym zakresie jest prawidłowe i pozwala na poddanie zaskarżonego wyroku kontroli instancyjnej. Natomiast zarzutem naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. nie można kwestionować oceny prawnej wojewódzkiego sądu administracyjnego. Ponadto, w świetle uchwały składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 15 lutego 2010 r. sygn. akt II FPS 8/09, przepis art. 141 § 4 p.p.s.a. może stanowić samodzielną podstawę kasacyjną (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.), jeżeli uzasadnienie orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego nie zawiera stanowiska co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia, co w tej sprawie oczywiście nie nastąpiło. Brak jest również podstaw do przyjęcia, że uzasadnienie zaskarżonego wyroku nie odnosi się do zarzutów skargi podnoszących naruszenia przez organy art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 7 i art. 8 k.p.a. Nie będąc związany zarzutami skargi Sąd I instancji w końcowej części uzasadnienia zawarł jednoznaczne stanowisko, że "Nie doszło zatem do naruszenia art. 7, 8, 77 § 1, 80, 107 § 3, 138 § 1 pkt 1 k.p.a., 83f ust. 1 pkt 3 lit. c), 83f ust. 8, 89 ust. 7 u.o.p. ani też innych przepisów, uzasadniających uwzględnienie skargi". Wbrew twierdzeniom skargi kasacyjnej, stanowisko Sądu I instancji w tym zakresie zostało obszernie uzasadnione, ponieważ stanowi wniosek wypływający z wcześniejszych rozważań przedstawionych w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku. Skarżąca nie zakwestionowała skutecznie stanowiska Sądu I instancji wyrażonego w tym zakresie, szczególnie uwzględniając brak możliwości kwestionowania oceny prawnej zarzutem naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. Ponadto, nie można zakwalifikować jako wadliwości uzasadnienia zaskarżonego wyroku, obszernego przedstawienia przez Sąd I instancji stanu prawnego sprawy, z uwzględnieniem specyfiki spraw dotyczących administracyjnych kar pieniężnych wymierzanych za wycinkę drzew bez zezwolenia. Odniesienie się przez Sąd I instancji w ramach tego rodzaju ogólnych rozważań do przepisów stanowiących podstawę uzyskania zezwolenia na wycinkę drzew oraz wymierzenia administracyjnych kar pieniężnych za wycinkę drzewa bez takiego zezwolenia, nawet jeśli te przepisy nie miały bezpośredniego zastosowania w tej konkretnej sprawie, nie stanowi naruszenia przepisów postępowania, które mogłoby mieć wpływ na wynik sprawy, a tym bardziej wpływ istotny (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.). Na uwzględnienie nie zasługiwały również zarzuty podnoszące naruszenie art. 83f ust. 4 w związku z art. 83f ust. 1 pkt 3a u.o.p., jak i art. 83f ust. 8 u.o.p. Zarzuty skarżącej dotyczące powołanych przepisów odnoszą się do kwestii braku sprzeciwu wobec zgłoszenia wycinki drzew i są częściowo wewnętrznie sprzeczne. Zgodnie z art. 83f ust. 1 pkt 3a u.o.p., przepisów art. 83 ust. 1 tej ustawy nie stosuje się do drzew lub krzewów, które rosną na nieruchomościach stanowiących własność osób fizycznych i są usuwane na cele niezwiązane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Stosownie do art. 83f ust. 4 u.o.p., w takim przypadku, właściciel nieruchomości jest zobowiązany dokonać zgłoszenia do organu zamiaru usunięcia drzewa, jeżeli obwód pnia drzewa mierzonego na wysokości 5 cm przekracza wartości wskazane w tym przepisie. Po dokonaniu oględzin będących skutkiem zgłoszenia, organ może (w terminie 14 dni od dnia oględzin), wnieść sprzeciw w drodze decyzji administracyjnej. Usunięcie drzewa może nastąpić, jeżeli organ nie wniósł sprzeciwu w tym terminie (art. 83f ust. 8 u.o.p.). Jak trafnie wskazuje skarżąca, przepis ten nie miał zastosowania w tej sprawie, ponieważ dotyczy drzew, które rosną na nieruchomościach stanowiących własność osób fizycznych i są usuwane na cele niezwiązane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Jednocześnie jednak istotne jest, że skarżąca nie występowała z tego rodzaju zgłoszeniem, lecz z wnioskiem o wydanie zezwolenia na wycinkę drzew. Nie może zatem skutecznie podnosić, że właściwy organ nie wniósł sprzeciwu wobec zgłoszenia na podstawie art. 83f ust. 8 u.o.p. Nieprawidłowe jest stanowisko skarżącej, które należy wyprowadzić z uzasadnienia skargi kasacyjnej, zgodnie z którym w przypadku wniesienia przez stronę wniosku o wydanie zezwolenia na wycinkę drzew, których wycinka nie wymaga tego rodzaju zezwolenia, lecz zgłoszenia, organ po przeprowadzeniu ustaleń faktycznych w tym zakresie, powinien prowadzić postępowanie tak, jakby strona wniosła zgłoszenie, a nie wniosek o wydanie zezwolenia. Zamienne stosowanie tych dwóch trybów postępowania jest bowiem niedopuszczalne. W przypadku braku podstaw do wystąpienia z wnioskiem o wydanie zezwolenia na wycinkę drzew organ powinien odmówić wszczęcia postępowania w tym przedmiocie, ewentualnie wszczęte postępowanie umorzyć. Natomiast strona powinna wystąpić w takiej sytuacji ze zgłoszeniem i dopiero w takim przypadku można rozważać podstawy do ewentualnego wniesienia przez właściwy organ sprzeciwu wobec zgłoszenia. Nie mógł również odnieść zamierzonego skutku zarzut podnoszący naruszenie art. 89 ust. 7 u.o.p., zgodnie z którym w przypadku usunięcia albo zniszczenia drzewa lub krzewu, albo uszkodzenia drzewa w okolicznościach uzasadnionych stanem wyższej konieczności, nie wymierza się administracyjnej kary pieniężnej. Stan wyższej konieczności to zaistnienie nagłej, niespodziewanej, niedającej się przewidzieć sytuacji, w której zniszczenie drzew jest jedyną możliwością usunięcia bezpośredniego niebezpieczeństwa grożącego zdrowiu i życiu czy też mieniu (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 24 stycznia 2020 r., II OSK 4004/19, LEX nr 2779387). Oznacza to, że stan wyższej konieczności uzasadniający natychmiastowe usunięcie albo zniszczenie drzewa lub krzewu albo uszkodzenie drzewa i zwalniający z obowiązku poniesienia administracyjnej kary pieniężnej, musi być stanem nagłym i stwarzającym na tyle poważne zagrożenie dla dóbr prawnych o wyższej wartości niż drzewa lub krzewy (np. życie lub zdrowie ludzkie), że nie można oczekiwać na działanie uprawnionych służb lub na uzyskanie odpowiedniego zezwolenia właściwego organu (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 8 października 2019 r., II OSK 2752/17, LEX nr 2769056). Systemowa wykładnia przepisów u.o.p. prowadzi do wniosku, że musi to być ponadto stan nadzwyczajny, obejmujący wyjątkowe i nagłe zagrożenie, poważniejsze niż to, o którym stanowi art. 83f ust. 1 pkt 13 u.o.p., zgodnie z którym zezwolenie na usunięcie drzewa nie jest wymagane w razie prowadzenia akcji ratowniczej przez jednostki ochrony przeciwpożarowej lub inne właściwe służby ustawowo powołane do niesienia pomocy osobom w stanie nagłego zagrożenia życia lub zdrowia. Zobiektywizowana odpowiedzialność administracyjna z art. 88 ust. 1 u.o.p. oznacza, że wystarczy tylko wystąpienie tzw. bezprawia administracyjnego, a więc wykazanie związku przyczynowego między działaniem danego podmiotu a wycięciem drzew i krzewów. Bez znaczenia dla tej odpowiedzialności pozostają motywy, jakimi kieruje się strona usuwająca drzewo (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 2 marca 2010 r., sygn. akt II OSK 440/09, LEX nr 597595). Samo tylko przekonanie strony o niebezpieczeństwie nie uzasadnia zatem wycięcia drzewa bez uzyskania stosownego zezwolenia. Stanowisko Sądu I instancji wyrażone w tym zakresie jest więc prawidłowe. Skarżąca wskazuje bowiem, że drzewa były obumarłe, co powodowało osypywanie się z nich suchych gałęzi. Pomimo tego skarżąca wystąpiła o wydanie zezwolenia, a zatem nie uznawała, że zagrożenie ze strony drzew jest na tyle duże, że uzasadnia natychmiastowe ich wycięcie. Ponadto z akt sprawy, w tym oględzin na nieruchomości nie wynika w żadnej mierze, żeby stan drzew stwarzał zagrożenie, które wypełniałoby przesłankę z art. 89 ust. 7 u.o.p. Na uwzględnienie nie zasługiwał także zarzut błędnej wykładni art. 83f ust. 1 pkt 3 lit. c) u.o.p., jak i związany z nim zarzut naruszenia art. 151 p.p.s.a. w związku z art. 7 i art. 8 k.p.a. Oba te zarzuty koncentrują się w istocie na stwierdzeniu, że organy niewłaściwe określiły obwód drzew tj. jarzębiny pospolitej (obwód 49 cm) i żywotnika wschodniego (obwody 24 cm + 30 cm). Wbrew jednak gołosłownym twierdzeniom skargi kasacyjnej, obwód tych drzew został prawidłowo ustalony, a co więcej nie był wcześniej kwestionowany przez skarżącą, która również w zakresie tych drzew wystąpiła z wnioskiem o wydanie zezwolenia na wycinkę. Nie został również skutecznie zakwestionowany przez skarżącą wniosek organów, że obwód drzewa na wysokości 5 cm, a więc obwód istotny z punktu widzenia art. 83f ust. 1 pkt 3 lit. c) u.o.p., jest z całą pewnością większy niż obwód na wysokości 130 cm, który to obwód był przedmiotem oceny organu w trakcie oględzin przeprowadzonych po złożeniu przez skarżącą wniosku o wydanie zezwolenia na wycinkę drzew i z uwagi na treść tego wniosku. Stanowisko Sądu I instancji wyrażone w tym zakresie jest zatem prawidłowe. Z tych względów i na podstawie art. 184 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI