Orzeczenie · 2024-05-14

III OSK 2529/22

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2024-05-14
NSAAdministracyjneWysokansa
policjaekwiwalent za urlopprawo pracysłużby munduroweNSAorzecznictwoprawo administracyjneurlop wypoczynkowy

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Komendanta Wojewódzkiego Policji w Katowicach od wyroku WSA w Gliwicach, który uchylił decyzje odmawiające policjantowi J.W. ponownego naliczenia i wypłaty ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop. Skarżący organ zarzucił WSA naruszenie przepisów prawa materialnego, w tym art. 9 ust. 1 ustawy o szczególnych rozwiązaniach dotyczących wsparcia służb mundurowych oraz art. 190 ust. 4 i art. 193 Konstytucji RP, kwestionując sposób, w jaki sąd niższej instancji zinterpretował skutki wyroku Trybunału Konstytucyjnego dotyczącego niekonstytucyjności art. 115a ustawy o Policji. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Sąd uznał, że wniosek o zawieszenie postępowania był bezprzedmiotowy z uwagi na umorzenie postępowania przed TK. Stwierdził, że zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego są niezasadne, mimo że uzasadnienie WSA dotyczące 'wtórnej niekonstytucyjności' było błędne. NSA przyjął własną wykładnię art. 9 ust. 1 ustawy nowelizującej, zgodnie z którą przepis ten odnosi się do 'zasad ustalania ekwiwalentu', a nie do sposobu jego obliczania. Zasady te powinny być stosowane zgodnie z prawem obowiązującym w momencie odejścia policjanta ze służby, ale z uwzględnieniem aktualnego brzmienia art. 115a ustawy o Policji. Sąd podkreślił, że ekwiwalent powinien być ustalany na zasadach odpowiadających wartości wynagrodzenia za niewykorzystany urlop, co potwierdził TK w wyroku K 7/15. W konsekwencji, organy Policji przy ponownym rozpatrzeniu sprawy powinny ustalić wysokość ekwiwalentu zgodnie z zasadami obowiązującymi w momencie odejścia ze służby, stosując nowe brzmienie art. 115a, a różnicę wypłacić skarżącemu.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących ekwiwalentu za niewykorzystany urlop dla funkcjonariuszy służb mundurowych, zwłaszcza w kontekście zmian prawnych i orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji policjantów i przepisów ustawy o Policji, ale może mieć zastosowanie analogiczne do innych służb mundurowych.

Zagadnienia prawne (3)

Czy art. 9 ust. 1 ustawy nowelizującej, w związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego dotyczącym art. 115a ustawy o Policji, pozwala na ponowne naliczenie i wypłatę ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop policjanta zwolnionego ze służby przed datą wejścia w życie wyroku TK?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, zasady ustalania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop powinny być stosowane zgodnie z prawem obowiązującym w momencie odejścia ze służby, ale z uwzględnieniem aktualnego brzmienia przepisów, co może skutkować koniecznością wypłaty wyrównania.

Uzasadnienie

NSA przyjął, że art. 9 ust. 1 ustawy nowelizującej odnosi się do 'zasad ustalania ekwiwalentu', a nie do sposobu jego obliczania. Zasady te powinny być stosowane zgodnie z prawem obowiązującym w momencie odejścia ze służby, ale z uwzględnieniem aktualnego brzmienia art. 115a ustawy o Policji. Wykładnia ta jest zgodna z celem przepisu i orzecznictwem TK.

Czy Sąd pierwszej instancji naruszył art. 190 ust. 4 Konstytucji RP poprzez niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że art. 9 ust. 1 ustawy nowelizującej jest wtórnie niekonstytucyjny w związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego?

Odpowiedź sądu

Nie, zarzut naruszenia art. 190 ust. 4 Konstytucji RP okazał się nieskuteczny, ponieważ choć uzasadnienie WSA dotyczące wtórnej niekonstytucyjności było błędne, to ostateczny wyrok odpowiadał prawu.

Uzasadnienie

NSA stwierdził, że stanowisko WSA o wtórnej niekonstytucyjności nie było prawidłowe, ale wyrok mimo błędnego uzasadnienia odpowiadał prawu, co przesądziło o oddaleniu skargi kasacyjnej. NSA przedstawił własną wykładnię art. 9 ust. 1 ustawy nowelizującej.

Czy Sąd pierwszej instancji naruszył art. 193 Konstytucji RP i art. 33 ust. 3 ustawy o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym poprzez pominięcie przedstawienia pytania prawnego Trybunałowi Konstytucyjnemu?

Odpowiedź sądu

Nie, Sąd pierwszej instancji nie naruszył tych przepisów, ponieważ nie zastosował ich, a zarzut ten był powtórzeniem argumentacji dotyczącej naruszenia prawa materialnego.

Uzasadnienie

NSA wskazał, że WSA nie zastosował przepisów art. 193 Konstytucji RP, a zatem nie mógł ich naruszyć. Uzasadnienie tego zarzutu było powtórzeniem argumentacji dotyczącej naruszenia prawa materialnego, która okazała się nieskuteczna.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę kasacyjną Komendanta Wojewódzkiego Policji w Katowicach od wyroku WSA w Gliwicach.

Przepisy (9)

Główne

specustawa art. 9 § ust. 1

Ustawa z dnia 14 sierpnia 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach dotyczących wsparcia służb mundurowych nadzorowanych przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych, o zmianie ustawy o Służbie Więziennej oraz niektórych innych ustaw

Reguluje stosowanie art. 115a ustawy o Policji do spraw dotyczących ekwiwalentu za niewykorzystany urlop, zarówno tych wszczętych przed 6 listopada 2018 r., jak i dotyczących policjantów zwolnionych po tej dacie. Wskazuje na stosowanie zasad obowiązujących przed 6 listopada 2018 r. do ustalania ekwiwalentu za okres przed tą datą.

Pomocnicze

u. Policji art. 115a

Ustawa o Policji

Przepis ten określa sposób obliczania wysokości ekwiwalentu pieniężnego za 1 dzień niewykorzystanego urlopu. Jego brzmienie zmieniało się na przestrzeni lat, a jego zgodność z Konstytucją była przedmiotem analizy TK.

Konstytucja RP art. 190 § ust. 4

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Dotyczy skutków prawnych orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego.

Konstytucja RP art. 193

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Dotyczy obowiązku przedstawienia pytania prawnego Trybunałowi Konstytucyjnemu.

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa zakres rozpoznania sprawy przez NSA.

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Reguluje oddalenie skargi kasacyjnej.

u. Policji art. 33 § ust. 1

Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji

Określa czas pełnienia służby policjanta i prawo do wypoczynku.

u. Policji art. 82 § ust. 1

Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji

Określał wymiar urlopu wypoczynkowego policjanta (30 dni kalendarzowych, później 26 dni roboczych).

u. Policji art. 114 § ust. 1 pkt 2

Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji

Określał prawo do ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop.

Argumenty

Odrzucone argumenty

Naruszenie art. 9 ust. 1 ustawy nowelizującej w zw. z art. 115a ustawy o Policji poprzez jego pominięcie. • Naruszenie art. 190 ust. 4 Konstytucji RP poprzez niewłaściwe zastosowanie i uznanie art. 9 ust. 1 ustawy nowelizującej za wtórnie niekonstytucyjny. • Naruszenie art. 193 Konstytucji RP w zw. z art. 33 ust. 3 ustawy o organizacji i trybie postępowania przed TK poprzez pominięcie przedstawienia pytania prawnego TK.

Godne uwagi sformułowania

stanowisko Sądu pierwszej instancji o wtórnej niekonstytucyjności części regulacji zawartej w art. 9 ust. 1 ustawy nowelizującej nie jest prawidłowe, tym niemniej wyrok pomimo błędnego w tym zakresie uzasadnienia odpowiada prawu • zasadami ustalania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy należy rozumieć normy prawne kształtujące in genere zakres publicznego prawa podmiotowego do urlopu, a w konsekwencji i prawa do ekwiwalentu za niewykorzystany urlop • świadczeniem ekwiwalentnym za przepracowany dzień urlopu jest wynagrodzenie za jeden dzień roboczy. Taki sposób obliczania wartości jednego dnia urlopu wynika z faktu, że urlop wypoczynkowy liczony jest wyłącznie w dniach roboczych.

Skład orzekający

Jerzy Stelmasiak

przewodniczący

Piotr Korzeniowski

sprawozdawca

Kazimierz Bandarzewski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących ekwiwalentu za niewykorzystany urlop dla funkcjonariuszy służb mundurowych, zwłaszcza w kontekście zmian prawnych i orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji policjantów i przepisów ustawy o Policji, ale może mieć zastosowanie analogiczne do innych służb mundurowych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego dla funkcjonariuszy prawa do ekwiwalentu za niewykorzystany urlop i interpretacji przepisów po wyroku Trybunału Konstytucyjnego, co jest tematem budzącym zainteresowanie w środowisku prawniczym i wśród samych funkcjonariuszy.

Policjanci mogą domagać się wyrównania za niewykorzystany urlop. NSA wyjaśnia zasady naliczania ekwiwalentu.

Sektor

służby mundurowe

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Cytowane w odpowiedziach

Ta sprawa stanowi część linii orzeczniczej omawianej w naszych syntezach.

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst