Orzeczenie · 2025-04-24

III OSK 2516/23

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2025-04-24
NSAochrona środowiskaWysokansa
odpadykara pieniężnaumorzenieinteres publicznyinteres podatnikaupadłośćochrona środowiskagospodarowanie odpadamiodpowiedzialnośćNSA

Syndyk masy upadłości A. Sp. z o.o. w upadłości zaskarżył do NSA wyrok WSA w Warszawie, który oddalił skargę na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska (GIOŚ) odmawiającą umorzenia administracyjnej kary pieniężnej. Kara została nałożona za gospodarowanie odpadami niezgodnie z posiadanym zezwoleniem. Syndyk argumentował, że umorzenie kary jest uzasadnione ważnym interesem strony (ze względu na trudną sytuację finansową, upadłość i potrzebę zabezpieczenia środków na utylizację odpadów) oraz interesem publicznym. Organy administracji oraz WSA uznały, że trudna sytuacja finansowa spółki, będąca konsekwencją jej działalności gospodarczej i błędnych decyzji zarządczych, a także sam fakt ogłoszenia upadłości, nie stanowią wystarczających przesłanek do umorzenia kary. Podkreślono, że naruszenie przepisów ochrony środowiska nie jest zdarzeniem nadzwyczajnym, a umorzenie kary podważyłoby jej prewencyjny charakter i zasadę równości wobec prawa. NSA, rozpoznając skargę kasacyjną, podzielił stanowisko WSA i organów administracji. Sąd podkreślił, że choć pojęcie "ważnego interesu podatnika" jest szerokie i nie ogranicza się do sytuacji nadzwyczajnych, to jednak musi być oceniane indywidualnie, z uwzględnieniem wszystkich okoliczności sprawy, a nie tylko trudności finansowych wynikających z ryzyka gospodarczego. NSA uznał, że organy prawidłowo oceniły, iż w tej sprawie nie zaszły przesłanki do umorzenia kary, a interes publiczny przemawia za jej egzekwowaniem, zwłaszcza w kontekście naruszenia przepisów środowiskowych. Skarga kasacyjna została oddalona.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja pojęcia "ważnego interesu podatnika" i "interesu publicznego" w kontekście umarzania administracyjnych kar pieniężnych, zwłaszcza w sprawach dotyczących naruszeń przepisów ochrony środowiska i w sytuacji upadłości podmiotu.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji spółki w upadłości i naruszenia przepisów o odpadach, ale jego argumentacja dotycząca interpretacji przesłanek umorzenia kar ma szersze zastosowanie w sprawach o podobnym charakterze.

Zagadnienia prawne (2)

Czy trudna sytuacja finansowa spółki w upadłości oraz ogłoszenie upadłości stanowią wystarczającą przesłankę do umorzenia administracyjnej kary pieniężnej nałożonej za naruszenie przepisów o ochronie środowiska?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, trudna sytuacja finansowa spółki i ogłoszenie upadłości same w sobie nie stanowią wystarczającej przesłanki do umorzenia administracyjnej kary pieniężnej, zwłaszcza gdy naruszenie dotyczy przepisów ochrony środowiska i nie wynika z nadzwyczajnych zdarzeń losowych.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że pojęcie "ważnego interesu podatnika" jest szerokie, ale nie może być utożsamiane wyłącznie z trudnościami finansowymi wynikającymi z ryzyka gospodarczego lub błędnych decyzji zarządczych. Umorzenie kary w takiej sytuacji naruszałoby zasadę równości i interes publiczny, który wymaga egzekwowania kar za naruszenia środowiskowe.

Czy umorzenie administracyjnej kary pieniężnej za naruszenie przepisów ochrony środowiska jest zgodne z "interesem publicznym" w sytuacji, gdy spółka znajduje się w upadłości?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, interes publiczny przemawia za egzekwowaniem kar pieniężnych za naruszenia przepisów ochrony środowiska, aby zapewnić przestrzeganie prawa i uniknąć sytuacji, w której naruszenia nie pociągają za sobą negatywnych skutków finansowych.

Uzasadnienie

Umorzenie kary pieniężnej za naruszenie przepisów środowiskowych podważyłoby jej prewencyjny charakter i zasadę równości obywateli w ponoszeniu świadczeń publicznoprawnych. Interes publiczny wymaga, aby należności były realizowane, a uczestnicy obrotu gospodarczego nie byli pochopnie zwalniani z obowiązku ich zapłaty, szczególnie gdy nałożenie kary wynika z nieprawidłowego prowadzenia działalności.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Odrzucono skargę
Oddalono skargę kasacyjną.

Przepisy (14)

Główne

u.o. art. 202

Ustawa z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach

o.p. art. 67a § § 1 pkt 3

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Przepis ten, stosowany odpowiednio do administracyjnych kar pieniężnych, pozwala organowi na umorzenie zaległości podatkowych (w tym kar pieniężnych) w całości lub części, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym. Udzielenie ulgi ma charakter uznaniowy.

Pomocnicze

u.o. art. 41

Ustawa z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach

o.p. art. 67b

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

k.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § § 3

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 174

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 182 § § 2 i 3 in fine

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Odrzucone argumenty

Trudna sytuacja finansowa spółki w upadłości uzasadnia umorzenie kary pieniężnej. • Ogłoszenie upadłości spółki stanowi przesłankę do umorzenia kary pieniężnej. • Interes publiczny przemawia za umorzeniem kary, aby uniknąć przedwczesnego zakończenia postępowania upadłościowego i pokrzywdzenia wierzycieli.

Godne uwagi sformułowania

pojęcie "ważnego interesu podatnika" nie może być ograniczone tylko i wyłącznie do sytuacji nadzwyczajnych, czy też zdarzeń losowych uniemożliwiających uregulowanie zaległości podatkowych • trudności finansowe strony, stan jej upadłości, zobowiązania z tytułu ZUS, US, kredytów czy wynagrodzeń, nie mogą – same w sobie – stanowić o przyznaniu ulgi • nie można dopuścić do powstania społecznego przekonania, że naruszenie przepisów dotyczących ochrony środowiska [...] nie pociąga za sobą negatywnych skutków finansowych

Skład orzekający

Teresa Zyglewska

przewodniczący

Mirosław Wincenciak

sprawozdawca

Maciej Kobak

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia \"ważnego interesu podatnika\" i \"interesu publicznego\" w kontekście umarzania administracyjnych kar pieniężnych, zwłaszcza w sprawach dotyczących naruszeń przepisów ochrony środowiska i w sytuacji upadłości podmiotu."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji spółki w upadłości i naruszenia przepisów o odpadach, ale jego argumentacja dotycząca interpretacji przesłanek umorzenia kar ma szersze zastosowanie w sprawach o podobnym charakterze.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia interpretacji przepisów o ulgach podatkowych w kontekście upadłości i odpowiedzialności za naruszenia środowiskowe, co jest istotne dla przedsiębiorców i prawników zajmujących się prawem upadłościowym i ochrony środowiska.

Upadłość spółki nie zwalnia z kary za odpady – NSA wyjaśnia granice "ważnego interesu podatnika".

Sektor

ochrona środowiska

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst